# غلط (غ-ل-ط) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B7
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D9%84%D8%B7

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: غ - ل - ط
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 10 sözlük

## Sözlükler (10)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B7/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الغين والطاء واللام معهما
غ ط ل، ل غ ط، غ ل ط مستعملات غطل: الغَيْطَلُ والغَيْطَلَةُ: شجر ملتف أو عشبُ.
والغَيْطَلُة اسمٌ البقرةِ، قال زهير:
كما استغاثَ بِسَيِءٍ فَزُّ غَيْطَلةٍ.
والغَيْطَلةُ: جلبةُ القَوْمِ، وأصواتُهم غَيْطَلاتهم.
والغَيْطَلةُ: اسم الظلام وتَراكُمِهِ، قال:
وقد كَسانا ليلةً غَياطِلا
لغط: اللَّغَطُ: أصواتٌ مبهمةٌ لا تفهمُ.
واللَّغّاطُ يَلْغَطُ بصَوتهِ لَغَطاً ولَغيطاً، ويُلْغِطُ الغاطاً، قال رؤبة:
باكَرْتُه قبل الغَطاطِ اللُّغَّطِ
والْغَطُوا: أكثروا اللَّغّطَ.
ولُغاطٌ: اسم جَبَلٍ.
غلط: الغِلاط: كل ما غالَطْتَ به، والغَلْطَةُ المرة الواحدةُ.
وغَلَّطَني وأغْلَطَني فغَلِطْتُ غَلَطاً.

##### Türkçe

باب **الغين** و**الطاء** و**اللام** معهما
غ ط ل، ل غ ط، غ ل ط kullanımdadır. **غطل**: **الغَيْطَلُ** ve**الغَيْطَلَةُ**: dolaşık ağaç yahut ot.
Ve **الغَيْطَلُة**: ineğin bir adıdır; Züheyr dedi ki:
كما استغاثَ بِسَيِءٍ فَزُّ **غَيْطَلةٍ**.
Ve **الغَيْطَلةُ**: kavmin gürültüsü; onların sesleri **غَيْطَلاتهم**’dir.
Ve **الغَيْطَلةُ**: karanlığın ve onun birikmesinin adıdır; dedi ki:
وقد كَسانا ليلةً غَياطِلا

**لغط**: **اللَّغَطُ**: anlaşılmayan, anlaşılmayan seslerdir.
Ve **اللَّغّاطُ** sesiyle **لَغَطاً** ve **لَغيطاً** diye **يَلْغَطُ** eder; ve **الغاطاً** diye **يُلْغِطُ** eder; Ru’be dedi ki:
باكَرْتُه قبل الغَطاطِ اللُّغَّطِ
Ve **الْغَطُوا**: **اللَّغّطَ**ı çoğalttılar.
Ve **لُغاطٌ**: bir dağın adıdır.

**غلط**: **الغِلاط**: kendisiyle **غالَطْتَ** ettiğin her şeydir; ve **الغَلْطَةُ**: bir defalık (olan)dır.
Ve beni **غَلَّطَ** etti ve beni **أغْلَطَ** etti; böylece **غَلِطْتُ**; **غَلَطاً**.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B7/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

غَلِطَ في الأمر يَغْلَطُ غلطاً، وأغْلَطَهُ غيره. والعرب تقول: غَلِطَ من مُنطِقه، وغَلِتَ في الحساب. وبعضهم يجعلهما لغتين بمعنًى. وغالَطَهُ مُغالَطَةٌ. والتَغْليطُ: أن تقول للرجل: غَلِطْتَ. والأُغْلوطَةُ: ما يُغْلَطُ به من المسائل.

##### Türkçe

**غَلِطَ** işte **يَغْلَطُ**; **غلطاً** (olarak) yanıldı; başkası da onu **أغْلَطَهُ** (yanılttı). Araplar der ki: **غَلِطَ من مُنطِقه** (konuşmasında yanıldı) ve **غَلِتَ في الحساب** (hesapta yanıldı). Bazıları ikisini, anlamca iki dil (iki söyleyiş) kılar. Ve onunla **غالَطَهُ مُغالَطَةٌ** (mugalata yaptı). **التَغْليطُ**: bir adama “**غَلِطْتَ**” (yanıldın) demendir. **الأُغْلوطَةُ**: meselelerden, onunla **يُغْلَطُ** (yanılınan/yanıltılan) şeydir.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B7/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

غ ط ل
غلط ، غطل ، طلغ ، لغط : مستعملة .
غطل : أبو العباس عن ابن الأعرابي : الغَوْطالَة ، الروضة .
قال الليث : الغَيْطَلُ والغَيْطَلَةُ : شجرٌ مُلتفٌّ أو عُشْبٌ مُلتفٌ .
أبو عبيد : الغَيْطَلُ : الشَّجر الكثير المُلْتَفُّ ، وأنشد :
فَظَلَّ يُرَنِّحُ في غَيْطَلٍ
كما يستديرُ الحِمارُ النَّعِرْ
أبو عبيد وغيره : الغيْطَلَةُ : البقرة الوحشية ، قال زهير :
كما استغاثَ بِسيَ فزُّ غَيْطَلةٍ
خافَ العيون فلم يُنظر به الحَشَكُ
وقال الليث : الغَيْطَلَةُ : جَلبة القوم وأصواتهم ، تقول : سمعتُ غَيْطَلَتُهمْ وغَيْطَلاتِهِمْ .
قال : والغَيْطَلَةُ : ازدحام الناس ، والغَيْطَلَةُ : التباس الظلام وتراكمه .
وأنشد :
وقد كسانا ليلهُ غَيَاطِلا
أبو عبيد : المُغْطَئِلّ الراكب بعضه بعضاً .
وقال غيره : أتانا فلان في غَيْطَلةٍ : أي : في زحمةٍ من الناس ، وقال الراعي :
بِغَيْطلَةٍ إذا التَفَّت علينا
نَشَدْناها المواعِد والدُّيونا
أراد مُزدحَم الظَّعَائِن يوم الظَّعن .
ثعلب عن سلمة عن الفراء قال : الغَيْطَلَةُ : الجماعة من الناس ، والغيْطَلةُ : الظُّلمة ، والغيطلةُ : الأكل والشُّرب والفرحُ بالأمن ، والغيطلةُ : المال المُطْغى ، والغيطلةُ : الأجَمَةُ ، والغيطلةُ : البقرة .
غلط : أبو عبيد : غَلِطَ الرَّجل في كلامه وغلتَ في حسابه غَلطاً وغَلَتاً .
وقال الليث : الغلَطُ : كل شيء يعيا الإنسان عن جهة صوابه من غير تعمُّد ، والأغلوطَةُ : ما يُغْلَطُ فيه من المسائل وجمعها أُغلوطاتٌ وأغاليط .
لغط : قال الليث : اللَّغَطُ : أصواتٌ مبهمة لا تفهم . يقال : سمعت لَغطَ القوم .
ابن السكيت قال الكسائي : سمعت لَغْطاً ولغَطاً ، وقد لغط القوم يلغطون لغطاً وألْغَطوا إلغاطاً بمعنى واحد ، وأنشد :
ومنهلٍ وردته التقاطا ألم ألْقَ إذ وردتهُ فراطا
إلاَّ الحمامَ الوُرقَ والغطَاطَا فهُنَّ يُلغِطْن به إلغَاطَا وقال رؤبة :
باكرتُه قبل الغطاطِ اللَّغطِ
وقبل جُونيِّ القطا المُخَطَّطِ
وقال الليث : لُغاطٌ : اسم جبل .
طلغ : أهمله الليث ، وأخبرني أبو طاهر بن الفضل عن محمد بن عيسى بن جبلة عن شمر قال : قال الكلابيُّ : يقال : فلانٌ يَطْلَغُ المهنة ، قال : والطَّلغان أن يعْيى
فيعمل على الكلال .
وقال أبو عدنان : قال العِتريفيُّ : إذا عجز الرجل ، قلنا : هو يطْلَغُ المهنة ، والطَّلغان : أن يعيي الرجل ، ثم يعمل على الإعياء ، وهو التّلَغُّب .

##### Türkçe

غ ط ل
**غلط** , **غطل** , **طلغ** , **لغط** : kullanımdadır.
**غطل** : Ebû’l-‘Abbâs, İbnü’l-A‘râbî’den: **الغَوْطالَة** , bahçe.
Leys dedi: **الغَيْطَلُ** ve **الغَيْطَلَةُ** : birbirine dolaşmış ağaç yahut birbirine dolaşmış ot.
Ebû ‘Ubeyd: **الغَيْطَلُ** : çok, birbirine dolaşmış ağaç; ve inşad etti:
فَظَلَّ يُرَنِّحُ في **غَيْطَلٍ**
كما يستديرُ الحِمارُ النَّعِرْ
Ebû ‘Ubeyd ve başkası: **الغيْطَلَةُ** : yaban ineği; Züheyr dedi:
كما استغاثَ بِسيَ فزُّ **غَيْطَلةٍ**
خافَ العيون فلم يُنظر به الحَشَكُ
Leys dedi: **الغَيْطَلَةُ** : kavmin gürültüsü ve sesleri; dersin ki: “Onların **غَيْطَلَتُهمْ**’ini ve **غَيْطَلاتِهِمْ**’ini işittim.”
Dedi: ve **الغَيْطَلَةُ** : insanların sıkışması; ve **الغَيْطَلَةُ** : karanlığın karışması ve üst üste yığılması.
Ve inşad etti:
وقد كسانا ليلهُ غَيَاطِلا
Ebû ‘Ubeyd: **المُغْطَئِلّ** : binekli, bir kısmı bir kısmının üzerine (binmiş) olan.
Başkası dedi: “Falan bize bir **غَيْطَلةٍ** içinde geldi”: yani: insanlardan bir kalabalık içinde. Râ‘î dedi:
بِغَيْطلَةٍ إذا التَفَّت علينا
نَشَدْناها المواعِد والدُّيونا
Göç günü hevdeçlerin sıkışıklığını kastetti.
Sa‘leme’den, Ferrâ’dan, Sa‘leb: dedi: **الغَيْطَلَةُ** : insanlardan cemaat; ve **الغيْطَلةُ** : karanlık; ve **الغيطلةُ** : yeme ve içme ve emniyetle sevinme; ve **الغيطلةُ** : azdıran mal; ve **الغيطلةُ** : sık ağaçlık; ve **الغيطلةُ** : inek.

**غلط** : Ebû ‘Ubeyd: adam sözünde **غَلِطَ**; hesabında **غلتَ**; **غَلطاً** ve **غَلَتاً**.
Leys dedi: **الغلَطُ** : insanın, kasıt olmaksızın, doğruluğunun yönünden aciz kaldığı her şey; ve **الأغلوطَةُ** : meselelerden içinde yanılınan şey; çoğulu **أُغلوطاتٌ** ve **أغاليط**.

**لغط** : Leys dedi: **اللَّغَطُ** : anlaşılmayan, müphem sesler. Denir ki: “Kavmin **لَغطَ**’ını işittim.”
İbnü’s-Sikkît; Kisâî dedi: “**لَغْطاً** ve **لغَطاً** işittim.” Kavim **لغط** etti, **يلغطون** **لغطاً**; ve **ألْغَطوا** **إلغاطاً**; tek bir mânâ ile. Ve inşad etti:
ومنهلٍ وردته التقاطا ألم ألْقَ إذ وردتهُ فراطا
إلاَّ الحمامَ الوُرقَ والغطَاطَا فهُنَّ يُلغِطْن به إلغَاطَا
Rü’be dedi:
باكرتُه قبل الغطاطِ **اللَّغطِ**
وقبل جُونيِّ القطا المُخَطَّطِ
Leys dedi: **لُغاطٌ** : bir dağın adıdır.

**طلغ** : Leys onu ihmal etti. Ebû Tâhir b. el-Fadl bana haber verdi; Muhammed b. ‘Îsâ b. Cebele’den; Şemmer’den: dedi ki: Kilâbî dedi: “Falan, mesleği **يَطْلَغُ**.” Dedi: ve **الطَّلغان** : yorulup da bitkinlik üzere çalışmasıdır.
Ebû ‘Adnân dedi: ‘Itrîfî dedi: Adam aciz kaldığında, “O, mesleği **يطْلَغُ**” deriz; ve **الطَّلغان** : adamın yorulması, sonra yorgunluk üzere çalışmasıdır; o, **التّلَغُّب**’dür.

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B7/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب الغين واللام وما يثلثهما)
(غلم) الغين واللام والميم أصلٌ صحيحٌ يدلُّ على حَداثةٍ وهَيْجِ شهوة. من ذلك الغُلام، هو الطارُّ الشَّاربِ([1]) . وهو بيِّنُ الغُلومِيّة والغُلُومة، والجمع غِلْمةٌ وغِلْمان. ومن بابه: اغتَلَم الفَحلُ غُلمةً: هاج من شَهوة الضِّراب. والغيْلَم: الجارية الحَدَثة. والغَيْلَم: الشابُّ. والغَيْلَم: ذكر السَّلاحِف. وليس بعيداً أن يكون قياسُه قياسَ الباب.
(غلو/ي) الغين واللام والحرف المعتل أصلٌ صحيحٌ في الأمر يدلُّ على ارتفاع ومجاوَزةِ قَدْر. يقال: غَلاَ السِّعر يغلو غَلاءً، وذلك ارتفاعُه. وغَلاَ الرَّجلُ في الأمر غُلُوّاً، إذا جاوَزَ حدَّه. وغَلاَ بسَهْمِه غَلْوَاً، إذا رَمَى به سَهْماً أقصى غايتِه. قال:
* كالسَّهمِ أرسلَهُ من كفِّهِ الغالي([2]) *
وتَغالَى الرَّجُلان: تفاعَلاَ من ذلك. وكلُّ مَرْماةٍ عند ذلك غَلْوَة. وغَلَت الدّابّةُ في سَيرها غَلْوَاً، واغتلت اغتلاء، وغالت *غِلاء. وفي أمثالهم: "جَرْيُ المذَكِّياتِ غِلاءٌ([3]) ". وتَغالَى النَّبتُ: ارتفَعَ وطال. وتَغالَى لحمُ الدابَّةِ، إذا انحسر عنه وَبَره. وذلك لا يكون إلاَّ عن قوّةٍ وسِمَن وعُلُوٍّ. وغَلَتِ القِدْرُ تَغْلِي غَلَياناً. والغُلَوَاء: أن يمُرَّ على وجهِه جامحاً. قال:
لم تلتفت لِلِداتِها *** ومضَتْ على غُلَوائِها([4])
وأمَّا الغالية من الطِّيب فممكنٌ أن يكون من هذا، أي هي غاليةُ القيمة. يقولون: تغلَّلْت وتغلَّيت من الغالية.
(غلب) الغين واللام والباء أصلٌ صحيح يدلُّ على قوّةٍ وقَهرٍ وشدَّة. من ذلك: غَلَب الرّجلُ غَلْبَاً وغَلَباً وغَلَبة. قال الله تعالى: ﴿وَهُمْ مِنْ بَعْدِ غَلَبِهِم سَيَغْلِبُون﴾  [الروم 3]. والغِلاَب: المغالَبة. والأغلَبُ: الغَليظ الرّقَبة. يقال: غَلِبَ يَغْلَبُ غَلَباً. وهضْبةٌ غَلباء، وعِزَّةٌ غلباء. وكانت تغلِبُ تسمَّى الغلباء. قال:
وأورثَنِي بنو الغَلباء مَجْداً  *** حديثاً بعد مَجدِهمُ القديمِ([5])

واغلولَبَ العُشْب: بلَغَ كلَّ مَبلغ. والمُغَلَّب من الشُّعراء: المغلوب مِراراً. والمُغَلَّب أيضاً: الذي غَلب خَصْمَه أو قِرْنَه، كأنَّه غلَّب على خَصْمِه، أي جُعِلت له الغَلَبة.
(غلت) الغين واللام والتاء فيه كلمة، يقولون: الغَلَت في الحساب: مثل الغَلَط في غيره. وفي بعض الحديث: "لا غَلَت في الإسلام".
(غلث) الغين واللام والثاء أصلٌ صحيحٌ واحد، يدلُّ على الخَلْط والمُخالَطة. من ذلك: غَلَثْتُ الطّعامَ: خلَطت حنطةً وشعيرا([6]) . وهو الغَلِيث. ورجل غَلِثٌ، إذا خالَطَ الأقرانَ في القِتال لَزُوماً لما طَلَب. ويقال: غَلِثَ به، إذا لزِمَه. وغَلِثَ الذِّئبُ بالغَنم: لازَمَها.
فأمَّا قولهم: غَلثَ الزَّندُ، إذا لم يَرِ، فهو كلامٌ غير ملخَّص؛ وذلك أنَّ معناه أنّه زَندٌ منتخَب، وإنَّما هو خِلْطٌ من الزُّنُودِ، قد أُخِذَ من العُرْضِ مُخْتلِطاً بغيره. يراد بالغَلَث خَشَبه، وإذا كان [كذلك] لم يَرِ.
(غلج) الغين واللام والجيم كلمةٌ تدلُّ على البَغْي والسَّطْوة. تقول العرب: هو يَتَغَلَّجُ علينا، أي يبغِي. وعَيْرٌ مِغْلَجٌ: شَلاَّل للعانة. ويكون تغلُّجُه أيضاً أن يَشربَ ويتلمَّظَ بلسانه.
(غلس) الغين واللام والسين كلمةٌ واحدة، وهو الغَلَس، وذلك ظلامُ آخرِ اللَّيل. يقال: غَلَّسْنا، أي سِرنا غَلَسا. قال الأخطل:
كذَبَتْكَ عينُكَ أم رأيتَ بواسطٍ  *** غَلَسَ الظلامِ من الرَّبابِ خيالا([7])
وقولهم: وقع في تُغُلِّسَ([8]) ، أي داهية، هو من هذا، لأنه يقع في أمرٍ مُظلم لا يَعرِف المخرجَ منه.
(غلط) الغين واللام والطاء كلمةٌ واحدة، وهي الغَلط: خلاف الإصابة. يقال: غَلِط يَغْلَط غَلَطاً. وبينهم أُغلوطةٌ، أي شيءٌ يُغالِط به بعضُهم بعضاً.
(غلف) الغين واللام والفاء كلمةٌ واحدةٌ صحيحة، تدلُّ على غِشاوةٍ وغِشيانِ شيء لشيء. يقال: غِلافُ السَّيفِ والسِّكِّين. وقَلبٌ أغلَفُ: كأنَّما أُغشِيَ غِلافاً فهو لا يَعي شيئاً. قال الله تعالى: ﴿وَقَالُوا قُلُوبُنا غُلْفٌ﴾
[البقرة 88]، أي أُغشِيَتْ شيئاً فهي لا تَعي. وقرئت([9]) :﴿غُلُفٌ([10])﴾ ، أي أوعيةٌ للعِلْم. والقياس في ذلك كله واحد. ويقولون: تغَلَّف بالغالية، وليس ببعيدٍ ممّا ذكرناه.
(غلق) الغين واللام والقاف أصلٌ واحد صحيح يدلُّ على نُشوبِ شيءٍ في شيء. من ذلك الغَلَق، يقال منه: أغلقتُ البابَ فهو مُغْلَق. وغَلِقَ الرهنُ في يدِ مُرْتَهِنِه، إذا لم يَفتكَّه([11]) . قال رسول الله صلى الله عليه وآله: "لا يَغْلَقُ الرَّهنُ". قال الفُقهاء: هو أن يقول صاحب الرَّهْنِ لصاحب الدَّين: آنَيتُك بحقِّك([12]) إلى وقت كذا، وإلاَّ فالرَّهنُ لك. فنَهَى النبيُّ صلى الله عليه وآله عن ذلك الاشتراط. وكلُّ شيء لم يُتَخَلَّصْ فقد غَلِق. قال زُهير:
وفارقتْكَ برهنٍ لا فَكاكَ له  *** يومَ الوَداعِ فأمسى الرَّهنُ قد غَلِقا([13])
ويقال المِغْلَق: السَّهم السابعُ في الميسِر، لأنَّه يَستغلِق شيئاً وإن قلَّ. قال لبيد:
وجَزُورِ أيسارٍ دعوتُ لحتْفِها  *** بمَغَالقٍ متشابهٍ أجسامُها([14])
*ويقال: غَلِقَ ظَهرُ البعير فلا يَبْرأُ من الدَّبَر. ومنه غلِقَت النّخلةُ: ذَوَت أصولُ سَعفِها فانقطَع حَمْلُها. والله أعلم بالصّواب.
--------------ــــ
([1]) أي الذي طر شاربه، أي طلع وظهر. وفي الأصل: "الطائر الشارب"، صوابه في المجمل واللسان والقاموس.
([2]) أنشده في اللسان (غلا).
([3]) ويروى: "غلاب" كما سبق في (ذكا)، وكذا في اللسان (ذكا).
([4]) لابن قيس الرّقيات في ديوانه 280 واللسان (غلا).
([5]) أنشده في اللسان (غلب).
([6]) في المجمل: "خلطته حنطة بشعير".
([7]) ديوان الأخطل41 واللسان (غلس). وهو مطلع قصيدة يهجو بها جريراً.
([8]) غير مصروف، علم للداهية. وهو بضم التاء مع الغين وفتحها وكسر اللام المشددة.
([9]) في الأصل: "وقريب"، تحريف.
([10]) هي قراءة ابن محيصن، كما في إتحاف فضلاء البشر 141 وهي جمع غلاف.
([11]) أي إذا لم يفتكه الراهن. وفي المجمل واللسان: "إذا لم يفتك" بالبناء للمفعول.
([12]) آنيتك: أخرتك. وفي الأصل: "أتيتك"، تحريف.
([13]) ديوان زهير 33 واللسان (غلق). وفي الديوان: "فأمسى رهنها غلقا".
([14]) من معلقته المشهورة. وانظر الميسر والقداح لابن قتيبة 87.

ـ

##### Türkçe

(غayn ve lâm ve onları üçleyen şeyler bâbı)
(**غلم**) **الغين** ve **اللام** ve **الميم** sahih bir asıldır; bir gençliğe ve şehvetin coşmasına delâlet eder. Bundan: **الغُلام**; o, bıyığı yeni biten kimsedir([1]). Ve o, **الغُلومِيّة** ve **الغُلُومة** bakımından açıktır; cem‘i **غِلْمةٌ** ve **غِلْمان**dır. Ve onun bâbından: **اغتَلَم** aygır **غُلمةً**: çiftleşme şehvetinden coştu. Ve **الغيْلَم**: genç câriye. Ve **الغَيْلَم**: genç adam. Ve **الغَيْلَم**: kaplumbağaların erkeği. Ve onun kıyasının bâbın kıyası olması uzak değildir.
(**غلو/ي**) **الغين** ve **اللام** ve illetli harf, işte sahih bir asıldır; bir yükselmeye ve bir ölçüyü aşmaya delâlet eder. Denir: **غَلاَ** fiyat **يغلو** **غَلاءً**; ve bu onun yükselmesidir. Ve **غَلاَ** adam işte **غُلُوّاً**, eğer haddini aşarsa. Ve **غَلاَ** oku ile **غَلْوَاً**, eğer onunla bir ok atıp onun en uç gayesine (menziline) ulaştırırsa. Dedi ki:
* ok gibi; onu elinden gönderen **الغالي**([2]) *
Ve **تَغالَى** iki adam: bundan karşılıklı yaptılar. Ve her atış yeri o sırada **غَلْوَة**dir. Ve **غَلَت** binek hayvanı yürüyüşünde **غَلْوَاً**, ve **اغتلت** **اغتلاء**; ve **غالت** * **غِلاء**. Ve onların mesellerinde: “**جَرْيُ المذَكِّياتِ غِلاءٌ**([3])”. Ve **تَغالَى** bitki: yükseldi ve uzadı. Ve **تَغالَى** binek hayvanının eti, eğer ondan tüyü sıyrılıp çekilirse. Ve bu ancak bir kuvvet, semizlik ve yükseklik sebebiyle olur. Ve **غَلَتِ** kazan **تَغْلِي** **غَلَياناً**. Ve **الغُلَوَاء**: azgın olarak yüzü üzere geçip gitmektir. Dedi ki:
dönüp bakmadı yavrularına *** ve **غُلَوائِها** üzere geçti([4])
Ve ama **الغالية** (güzel koku türü)den ise, bunun (bu aslın)dan olması mümkündür; yani o, kıymetçe pahalıdır. Derler: **تغلَّلْت** ve **تغلَّيت** **من الغالية**.
(**غلب**) **الغين** ve **اللام** ve **الباء** sahih bir asıldır; bir kuvvete ve kahra ve şiddete delâlet eder. Bundan: **غَلَب** adam **غَلْبَاً** ve **غَلَباً** ve **غَلَبة**. Allah Teâlâ dedi: ﴿وَهُمْ مِنْ بَعْدِ غَلَبِهِم سَيَغْلِبُون﴾ [الروم 3]. Ve **الغِلاَب**: karşılıklı galebe. Ve **الأغلَبُ**: kalın boyunlu. Denir: **غَلِبَ** **يَغْلَبُ** **غَلَباً**. Ve **هضْبةٌ غَلباء** ve **عِزَّةٌ غلباء**. Ve **تغلِبُ** (kabilesi) **الغلباء** diye adlandırılırdı. Dedi ki:
ve bana **بنو الغَلباء** bir şeref miras bıraktı  *** onların eski şerefinden sonra yeni([5])

Ve **اغلولَبَ** ot: her erişilecek yere ulaştı. Ve şairlerden **المُغَلَّب**: defalarca mağlup edilmiş olan. Ve **المُغَلَّب** ayrıca: hasmını yahut denkini yenen; sanki hasmına karşı galip kılınmış, yani ona galebe verilmiş.
(**غلت**) **الغين** ve **اللام** ve **التاء** onda bir kelime vardır; derler: hesapta **الغَلَت**: başkasında **الغَلَط** gibidir. Ve bazı hadiste: “İslâm’da **غَلَت** yoktur.”
(**غلث**) **الغين** ve **اللام** ve **الثاء** tek bir sahih asıldır; karıştırmaya ve karışmaya delâlet eder. Bundan: **غَلَثْتُ** yemeği: buğdayı ve arpayı karıştırdım([6]). Ve o, **الغَلِيث**tir. Ve **رجل غَلِثٌ**, eğer savaşta akranlara karışıp, istediği şeye yapışıp kalırsa. Ve denir: **غَلِثَ** onunla, eğer ona yapışırsa. Ve **غَلِثَ** kurt koyunla: ona musallat olup yanında kaldı.
Ama onların sözü: **غَلثَ الزَّندُ**, eğer ateş çıkarmazsa, o, özlü olmayan bir sözdür; çünkü onun mânası, onun seçilmiş bir çakmak taşı olmasıdır; hâlbuki o, çakmak taşlarından bir karışımdır; eninden alınmış, başkasıyla karışık olarak. **الغَلَث** ile onun odunu kastedilir; ve eğer [böyle] olursa ateş çıkarmaz.
(**غلج**) **الغين** ve **اللام** ve **الجيم** bir kelimedir; azgınlığa ve zorbalığa delâlet eder. Araplar der: o bize karşı **يَتَغَلَّجُ**, yani azgınlık eder. Ve **عَيْرٌ مِغْلَجٌ**: kasık için şelâl (çok işeyen). Ve onun **تغلُّج**u ayrıca, içmesi ve diliyle yalanıp durmasıdır.
(**غلس**) **الغين** ve **اللام** ve **السين** tek bir kelimedir; ve o **الغَلَس**tır; ve bu, gecenin sonunun karanlığıdır. Denir: **غَلَّسْنا**, yani **غَلَسا** yürüdük. Ahtal dedi:
gözün sana yalan mı söyledi, yoksa Vâsıt’ta mı gördün  *** **غَلَسَ الظلامِ**da bulutlardan bir hayal([7])
Ve onların sözü: **وقع في تُغُلِّسَ**([8]), yani bir felâket; bu bundandır, çünkü çıkış yolunu bilmediği karanlık bir işe düşer.
(**غلط**) **الغين** ve **اللام** ve **الطاء** tek bir kelimedir; ve o **الغَلط**tır: isabetin zıddı. Denir: **غَلِط** **يَغْلَط** **غَلَطاً**. Ve aralarında **أُغلوطةٌ** vardır; yani birbirlerini onunla yanıltacakları bir şey.
(**غلف**) **الغين** ve **اللام** ve **الفاء** tek bir sahih kelimedir; bir örtüye ve bir şeyin bir şeye örtülmesine delâlet eder. Denir: kılıcın ve bıçağın **غِلافُ**u. Ve **قَلبٌ أغلَفُ**: sanki bir kılıfla örtülmüş de hiçbir şeyi kavramaz. Allah Teâlâ dedi: ﴿وَقَالُوا قُلُوبُنا غُلْفٌ﴾ [البقرة 88], yani bir şeyle örtülmüştür de kavramaz. Ve okundu([9]): ﴿**غُلُفٌ**([10])﴾, yani ilim için kaplar. Ve bunun hepsinde kıyas birdir. Ve derler: **تغَلَّف** **بالغالية**; ve bu, zikrettiğimizden uzak değildir.
(**غلق**) **الغين** ve **اللام** ve **القاف** tek bir sahih asıldır; bir şeyin bir şeye saplanıp tutunmasına delâlet eder. Bundan **الغَلَق**; ondan denir: **أغلقتُ** kapıyı; o da **مُغْلَق**tır. Ve **غَلِقَ** rehin, rehin alanın elinde, eğer onu kurtarmazsa([11]). Resûlullah صلى الله عليه وآله dedi: “Rehin **يَغْلَقُ** olmaz.” Fakihler dedi: o, rehin sahibinin alacak sahibine: hakkını sana şu vakte kadar erteledim([12]); yoksa rehin senindir, demesidir. Böyle bir şart koşmayı Peygamber صلى الله عليه وآله yasakladı. Ve kurtarılamayan her şey **غَلِق** olmuştur. Züheyr dedi:
veda günü senden, kurtuluşu olmayan bir rehinle ayrıldı  *** böylece rehin **غَلِقا** olmuş olarak akşama erdi([13])
Ve denir: **المِغْلَق**: meysirde yedinci oktur; çünkü az da olsa bir şeyi kapıp alır. Lebîd dedi:
ölümü için çağırdığım bir kumar devesi  *** **بمَغَالقٍ**; cisimleri birbirine benzer([14])
Ve denir: **غَلِقَ** devenin sırtı; böylece yara kabuğundan iyileşmez. Ve ondan: **غلِقَت** hurma ağacı: yaprak saplarının dipleri kurudu da yükü kesildi. Ve Allah doğruyu daha iyi bilendir.
--------------ــــ
([1]) yani bıyığı yeni biten; yani çıktı ve göründü. Asılda: “**الطائر الشارب**”; doğrusu **المجمل** ve **اللسان** ve **القاموس**tadır.
([2]) **اللسان**da (**غلا**)da rivayet etti.
([3]) “**غلاب**” diye de rivayet edilir; daha önce (**ذكا**)da geçtiği gibi; ve **اللسان**da (**ذكا**)da da böyledir.
([4]) İbn Kays er-Rukayyât’a; divanında 280 ve **اللسان**da (**غلا**).
([5]) **اللسان**da (**غلب**)da rivayet etti.
([6]) **المجمل**de: “Onu buğdayı arpayla karıştırdım.”
([7]) Ahtal divanı 41 ve **اللسان**da (**غلس**). O, Cerîr’i hicvettiği bir kasidenin matlaıdır.
([8]) gayr-i munsarif; felâket için özel addır. O, **التاء**nın dammesiyle, **الغين** ile birlikte; ve onun fethasıyla; ve şeddeli **اللام**ın kesresiyle.
([9]) asılda: “**وقريب**”; tahrif.
([10]) o, İbn Muhaysın’ın kıraatidir; **إتحاف فضلاء البشر** 141’de olduğu gibi; ve o, **غلاف**ın cem‘idir.
([11]) yani eğer rehin veren onu kurtarmazsa. **المجمل** ve **اللسان**da: “eğer kurtarılmazsa” meçhul bina ile.
([12]) **آنيتك**: seni erteledim. Asılda: “**أتيتك**”; tahrif.
([13]) Züheyr divanı 33 ve **اللسان**da (**غلق**). Divanda: “böylece onun rehni **غلقا** olarak akşama erdi.”
([14]) meşhur muallakasındandır. Ve İbn Kuteybe’nin **الميسر والقداح**ına bak: 87.

ـ

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B7/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

غ ل ط
إياك والمكابرة والمغالطة‏.‏
وأنهاك عن الأغاليط وأربأ بك عن التخاليط‏.‏
ونهى رسول الله صلى الله عليه وسلم عن الأغلوطات وهي المسائل التي يغالط بها‏.‏

##### Türkçe

غ ل ط
**إياك**: sakın(ha)! ve **المكابرة**: inatçılıktan ve **المغالطة**: yanıltmalı tartışmadan.
Ve seni **الأغاليط**: yanıltmalı meselelerden nehyederim ve seni **التخاليط**: karıştırmalardan uzak tutarım.
Ve Resûlullah صلى الله عليه وسلم **الأغلوطات**’tan nehyetti; ve o, kendisiyle yanıltma yapılan meselelerdir.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B7/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الغَلَطُ: أَن تَعْيا بالشيء فلا تَعْرِفَ وجه الصواب فيه، وقد غَلِطَ في الأمر يَغْلَطُ غَلَطاً وأَغْلَطَه غيره، والعرب تقول: غَلِطَ في مَنْطِقِه، وغَلِتَ في الحِساب غَلَطاً وغَلَتاً، وبعضهم يجعلُهما لغتين بمعنىً. قال: والغَلَطُ في الحِساب وكلِّ شيءٍ، والغَلَتُ لا يكون إِلا في الحساب. قال ابن سيده: ورأَيت ابن جني قد جمعَه على غِلاطٍ، قال: ولا أَدْري وجْهَ ذلك. وقال الليث: الغَلَطُ كل شيءٍ يَعْيا الإِنسان عن جهة صوابه من غير تعمد. وقد غالَطَه مُغالَطةً.
والمَغْلَطةُ والأُغْلُوطةُ: الكلام الذي يُغْلَطُ فيه ويُغالَطُ به؛ ومنه قولهم: حَدَّثْتُه حديثاً ليس بالأَغالِيطِ. والتغْلِيطُ: أَن تقول للرجل غَلِطْتَ. والمَغْلَطةُ والأُغْلُوطةُ: ما يُغالَطُ به من المسائل، والجمع الأَغالِيطُ. وفي الحديث: أَنه، صلّى اللّه عليه وسلّم، نَهى عن الغَلُوطاتِ، وفي رواية الأُغْلُوطاتِ؛ قال الهرويّ: الغَلُوطاتُ تُركت منها الهمزة كما تقول جاء لَحْمَرُ بترك الهمزة، قال: وقد غَلِطَ مَن قال إِنها جمع غَلُوطةٍ، وقال الخطابي: يقال مسأَلة غَلُوطٌ إِذا كان يُغْلَطُ فيها كما يقال شاة حَلُوبٌ وفرَس رَكُوب، فإِذا جعلتها اسماً زِدْتَ فيها الهاء فقلت غَلُوطة كما يقال حَلوبة ورَكوبة، وأَراد المسائل التي يُغالَطُ بها العلماء ليَزِلُّوا فيَهِيجَ بذلك شَرٌّ وفِتنة، وإِنما نهَى عنها لأَنها غير نافعة في الدِّين ولا تكاد تكون إِلا فيما لا يقع، ومثله قول ابن مسعود: أَنْذَرْتُكم صِعابَ المَنْطِق؛ يريد المسائلَ الدَّقيقةَ الغامِضةَ. فأَما الأُغْلُوطاتُ فهي جمع أُغْلوطة أُفْعولة من الغَلَط كالأُحْدُوثةِ والأُعْجُوبةِ.

##### Türkçe

**الغَلَطُ**: Bir şeyde yorulup kalman da onda doğruluğun yönünü bilmemendir; ve muhakkak ki
bir işte **غَلِطَ** eder, **يَغْلَطُ** eder, **غَلَطاً** (olarak); ve başkası onu **أَغْلَطَه** etti. Araplar der ki: O, konuşmasında **غَلِطَ** etti; ve hesapta **غَلِتَ** etti, **غَلَطاً** ve **غَلَتاً** (olarak). Bazıları ikisini, bir mânâ ile iki dil (iki lehçe/iki söyleyiş) kılar. Dedi ki: Hesapta ve her şeyde **الغَلَطُ**; **الغَلَتُ** ise ancak hesapta olur. İbn Sîde dedi ki: İbn Cinnî’yi onu **غِلاطٍ** üzere cem etmiş gördüm; dedi ki: Bunun yönünü bilmiyorum. Leys dedi ki: **الغَلَطُ** her şeydir; insanın, kasıt olmaksızın, onun doğruluğunun cihetinden acze düşmesidir. Ve onu **مُغالَطةً** olarak **غالَطَه** etti.

Ve **المَغْلَطةُ** ve **الأُغْلُوطةُ**: içinde yanlışa düşülen ve onunla yanıltılan sözdür; ondan onların sözü: Ona, **بالأَغالِيطِ** olmayan bir hadis anlattım. Ve **التغْلِيطُ**: erkeğe “**غَلِطْتَ**” demendir. Ve **المَغْلَطةُ** ve **الأُغْلُوطةُ**: meselelerden, onunla yanıltılan şeydir; cem‘i **الأَغالِيطُ**’tur. Hadiste: Muhakkak ki o, Allah’ın salât ve selâmı onun üzerine olsun, **الغَلُوطاتِ**’tan nehyetti; bir rivayette **الأُغْلُوطاتِ**; Herevî dedi ki: **الغَلُوطاتُ**’tan hemze terk edilmiştir; hemzeyi terk ederek “**لَحْمَرُ** geldi” dediğin gibi. Dedi ki: Onun **غَلُوطةٍ** cem‘i olduğunu söyleyen yanılmıştır. Hattâbî dedi ki: İçinde yanlışa düşülen olursa “**مسأَلة غَلُوطٌ**” denir; “**شاة حَلُوبٌ**” ve “**فرَس رَكُوب**” denildiği gibi. Onu isim kıldığın vakit ona **الهاء**’yı artırırsın da “**غَلُوطة**” dersin; “**حَلوبة**” ve “**رَكوبة**” denildiği gibi. Ve âlimlerin, sürçsünler diye, onunla yanıltıldıkları meseleleri murad etti; böylece onunla bir şer ve fitne coşsun. Ancak ondan nehyetti; çünkü o dinde faydasızdır ve neredeyse ancak vuku bulmayan şeyde olur. Bunun benzeri İbn Mes‘ûd’un sözü: Sizi **صِعابَ المَنْطِق** ile uyardım; ince, kapalı meseleleri murad eder. Amma **الأُغْلُوطاتُ** ise **أُغْلوطة**’nın cem‘idir; **أُفْعولة** vezninde, **الغَلَط**’tan; **الأُحْدُوثةِ** ve **الأُعْجُوبةِ** gibi.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B7/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* غ ل ط * * غَلِطَ * في الأمر من باب طرِب و * أغْلَطَهُ * غيره والعرب تقول * غَلِط * في منطقه وغلِت في الحساب وبعضهم يجعلها لغتين بمعنى و * غَالَطَهُ * * مُغَالَطَةً * و * غَلَّطَهُ تغليطا * قال له غَلِطت و * الأغْلُوطَةُ * بالضم ما يُغلط به من المسائل وقد نهى النبي ]ص[ عن الأغلوطات

##### Türkçe

* غ ل ط * **غَلِطَ** işte, باب **طرِب**’den, ve **أغْلَطَهُ** onu başkası yanılttı; Araplar der ki: **غَلِط** onun konuşmasında; ve **غلِت** hesapta; bazısı onu iki dil (iki söyleyiş) kılar, “anlamında”; ve **غَالَطَهُ** onu, **مُغَالَطَةً** (olarak); ve **غَلَّطَهُ تغليطا**: ona “yanıldın” dedi; ve **الأغْلُوطَةُ** (ضم ile) meselelerden, onunla yanılgıya düşürülen şeydir; ve Peygamber ]ص[ **الأغلوطات**’tan nehyetmiştir.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B7/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الغلط، محركة: أن تعيا بالشيء فلا تعرف وجه الصواب فيه، كذا في المحكم وزاد الليث: من غير تعمد، وقد غلط، كفرح، يغلط غلطا، في الحساب، وغيره، أو غلط، بالطاء: خاص بالمنطق، وغلت، بالتاء الفوقية: في الحساب، غلطا وغلتا، كما نقله الجوهري عن العرب، وبعضهم يجعلها لغتين بمعنى، وبعضهم يقول: الغلط: في الحساب وفي كل شيء، والغلت: لا يكون إلا في الحساب، وقد مر تحقيقه في غ ل ت بأبسط من هذا، فراجعه فإنه نفيس. والغلوطة، كصبورة، وكذلك الأغلوطة، بالضم، وأيضا: المغلطة، بالفتح: الكلام يغلط فيه. وقيل: الغلوطة، والأغلوطة: ما يغالط به - من المسائل - العالم ليستزل ويستسقط رأيه، وفي الصحاح: الأغلوطة: ما يغلط به من المسائل، ونهى عليه السلام عن الأغلوطات، ومنه قولهم: حدثته حديثا ليس بالأغاليط. قلت: وروي: نهى عن الغلوطات، ويقال: مسألة غلوط، كشاة حلوب، وناقة ركوب، وإذا جعلتها اسما زدت فيها الهاء، قاله الخطابي. وقال أبو عبيد الهروي: الأصل فيها الأغلوطات، ثم تركت الهمزة، قال: وقد غلط من قال: هي جمع غلوطة، وقال القتيبي: وإنما نهي عن ذلك لأنها غير نافعة في الدين، ولا يكاد يكون فيها إلا ما لا يقع أبدا، ومثله قول ابن مسعود: أنذرتكم صعاب المنطق. يريد: المسائل الدقيقة الغامضة. والمغلاط، بالكسر: الكثير الغلط من الرجال، قال رؤبة:
  فبئس عض الخرف المغلاط
  والوغل ذي النميمة المخلاط والتغليط: أن تقول له: غلطت. نقله الجوهري. وغالطه مغالطة وغلاطا، بالكسر. ومما يستدرك عليه: أغلطه إغلاطا: أوقعه في الغلط، كغلطه تغليطا. ويجمع الغلط على أغلاط. قال ابن سيده: ورأيت ابن جني قد جمعه على غلاط، قال: ولا أدري وجه ذلك. ورجل غلطان، كسكران. وكتاب مغلوط: قد غلط فيه، وكذلك: حساب مغلوط، وغلط ومغلط. وهو غلاط، كشداد: كثير الغلط. ويقال: وقع فلان في المغلطة، أي الغلط، وهو مغلطاني، بالفتح: يغالط الناس في حسابهم.

##### Türkçe

**الغلط**, harekeli: Bir şeyde şaşırman; onda doğruluğun yönünü bilmemendir; **المحكم**’de böyle(geçer). **الليث** şunu ekledi: Kasıt olmaksızın. Ve (denir:) **غلط** etti; **فرح** gibi: **يغلط** **غلطا**; hesapta ve başkasında. Yahut **غلط** ( **الطاء** ile): mantığa mahsustur. Ve **غلت** (üstteki **التاء** ile): hesapta; **غلطا** ve **غلتا**; **الجوهري**’nin Araplardan naklettiği üzere. Bazıları onu aynı mânâda iki dil (iki söyleyiş) kılar. Bazıları der ki: **الغلط**: hesapta ve her şeyde; **الغلت**: ancak hesapta olur. Onun tahkiki bundan daha geniş olarak **غ ل ت**’de geçti; ona müracaat et; çünkü o nefistir.

Ve **الغلوطة**, **صبورة** gibi; ve yine **الأغلوطة**, zamme ile; ve ayrıca: **المغلطة**, fetha ile: kendisinde yanılınan söz. Ve denildi ki: **الغلوطة** ve **الأغلوطة**: (meselelerden) âlimi kaydırmak ve görüşünü düşürtmek için onunla aldatılan şeydir. Ve **الصحاح**’ta: **الأغلوطة**: meselelerden kendisiyle yanılttırılan şeydir. Ve (Peygamber) عليه السلام **الأغلوطات**’tan nehyetti. Ve ondan onların sözü: “Ona **الأغاليط**’ten olmayan bir hadis anlattım.” Dedim: Ve rivayet olundu: **الغلوطات**’tan nehyetti. Ve denilir: **مسألة غلوط**, **شاة حلوب** ve **ناقة ركوب** gibi. Onu isim yaptığında ona **الهاء**’yı artırırsın; bunu **الخطابي** söyledi.

Ve **أبو عبيد الهروي** dedi: Asıl onda **الأغلوطات**’tır; sonra hemze terk edildi. Dedi ki: “O, **غلوطة**’nın cemi‘idir” diyen yanılmıştır. Ve **القتيبي** dedi: Ancak bundan nehyedildi; çünkü dinde faydasızdır ve onda neredeyse ancak asla vuku bulmayan şey olur. Ve bunun benzeri **ابن مسعود**’un sözü: “Size **صعاب المنطق**’u haber verdim.” Yani: ince, kapalı dakik meseleler.

Ve **المغلاط**, kesre ile: erkeklerden yanlışı çok olan. **رؤبة** dedi:

  فبئس عض الخرف المغلاط
  والوغل ذي النميمة المخلاط

Ve **التغليط**: ona “**غلطت**” demendir. Bunu **الجوهري** nakletti. Ve **غالطه**: **مغالطة** ve **غلاطا**, kesre ile.

Ve kendisine istidrâk olunanlardandır: **أغلطه إغلاطا**: onu yanlışa düşürdü; **غلطه تغليطا** gibi. Ve **الغلط** **أغلاط** üzerine cem‘ olunur. **ابن سيده** dedi: **ابن جني**’yi onu **غلاط** üzerine cem‘ etmiş gördüm; dedi ki: bunun yönünü bilmiyorum.

Ve **رجل غلطان**, **سكران** gibi. Ve **كتاب مغلوط**: onda yanılınmış; ve yine: **حساب مغلوط**, ve **غلط** ve **مغلط**. Ve o **غلاط**, **شداد** gibi: yanlışı çok. Ve denilir: “Falan **المغلطة**’ya düştü”; yani yanlışa. Ve o **مغلطاني**, fetha ile: insanların hesaplarında onlarla aldatışır.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B7/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

غَلِطَ
1 غَلِطَ ذ , (S, Msb, K,) aor. غَلَطَ , (S, K,) inf. n. غَلَطٌ (S, M, Msb, K) and أُغْلُوطَةٌ, (JK,) He made a mistake; committed an error; or missed, or erred from, the right way or mode or manner: (Msb:) or he was unable to find the right way, (JK, M, K,) and knew it not: (M, K:) in an affair; (S;) in anything; (JK;) in reckoning, or computation, &c.: (K:) or in his speech, (S, Msb, K,) in particular; (K;) and غَلِتَ in reckoning, or computation: (S, and so in some copies of the K:) but some of the Arabs make these two verbs to be syn. dial. variants. (S.)

غلّطهُ
2 غلّطهُ ذ , (Msb,) inf. n. تَغْلِيطٌ, (S, K,) He said to him غَلِطْتَ [Thou hast made a mistake, &c.]: (S, Msb, K:) or he attributed or imputed to him the having made a mistake. (Msb.) ― -b2- See also 4.

غالطهُ
3 غالطهُ ذ , inf. n. مُغَالَطَةٌ (S, K) and غِلَاطٌ, (K,) [He vied, or contended, with him, each endeavouring to cause the other to make a mistake: a signification well known, indicated in the TA, and agreeable with modern usage.]

اغلطهُ
4 اغلطهُ ذ , (S, TA,) inf. n. اـِغْلَاطٌ, (TA,) He caused him to fall into the making of a mistake; (S, * TA;) as also ↓ غلّطهُ, inf. n. تَغْلِيطٌ. (TA.)

غَلَطٌ
غَلَطٌ ذ [an inf. n. used as a simple subst., Mistake; error; in speech; or in that and also in reckoning, or computation, &c.;] has for its pl. أَغْلَاطٌ; and ISd says, “ I see that IJ has made غِلَاطٌ its pl.; but I know not the reason of that. ” (TA.) ↓ مَغْلَطَةٌ also signifies the same in the saying, وَقَعَ فُلَانٌ فِى المَغْلَطَةِ [Such a one fell into mistake, or error]. (TA.) ― -b2- See also مَغْلُوطٌ.

غَلْطَةٌ
[ غَلْطَةٌ ذ A single mistake, or error, in speech, or in speech &c.: pl. غَلَطَاتٌ.]

رَجُلٌ غَلْطَانُ
رَجُلٌ غَلْطَانُ ذ [A man making a mistake, or committing an error, in speech, or in speech &c.]. (TA.)

غَلُوطٌ
غَلُوطٌ ذ : see مِغْلَاطٌ: ― -b2- and see also أُغْلُوطَةٌ.

غَلُوطَةٌ
غَلُوطَةٌ ذ : see أُغْلُوطَةٌ.

غَلَّاطٌ
غَلَّاطٌ ذ : see مِغْلَاطٌ.

أُغْلُوطَةٌ
أُغْلُوطَةٌ ذ (S, K) and ↓ غَلُوطَةٌ and ↓ مَغْلَطَةٌ (K) A question by which one causes to fall into the making of a mistake: (S:) or كَلَامٌ يُغْلَطُ فِيهِ [which may be rendered both language in which one makes a mistake, and language in which one is caused to fall into a mistake]: (K:) and all, (K.) or the first and second, (TA,) also signify a question by which a person. (K, * TA,) a man of learning, (TA,) is vied, or contended, with, in the endeavour to cause him to make a mistake, (K, TA,) in order that he may become lowered: and by which his judgment, or opinion, is sought to be made erroneous: (TA:) you say, ↓ مَسْأَلَةٌ غَلُوطٌ; but when you make the latter word a subst., you add the ة: (El-Khattلbee:) the pl. of أُغْلُوطَةٌ is أُغْلُوطَاتٌ and أَغَالِيطُ (S) and غَلُوطَاتٌ, which is formed from the first of these pls. by the suppression of the hemzeh, and is not, as some have said, pl. of غَلُوطَةٌ. (Hr.) Mohammad forbade أُغْلُوطَات, (S, TA,) or غَلُوطَات, (TA.) because they are unprofitable with respect to religion, and there is scarely, or never, in them aught save what is unprofitable. (El-'Otbee, TA.)

مَغْلَطَةٌ
مَغْلَطَةٌ ذ [properly, or originally, A cause of falling into mistake: similar to مَبْخَلَةٌ and مَجْبَنَةٌ &c.]: see أُغْلُوطَةٌ: ― -b2- and غَلَطٌ.

مَغْلَطَانِىٌّ
مَغْلَطَانِىٌّ ذ One who vies, or contends, with others, endeavouring to cause them to make mistakes in their reckoning, or computation. (TA.)

مُغَلَّطٌ
مُغَلَّطٌ ذ : see مَغْلُوطٌ.

مِغْلَاطٌ
مِغْلَاطٌ ذ One who makes mistakes, or commits errors, much, or frequently; expl. by كَثِيرُ الغَلَطِ; (K;) as also ↓ غلَّاطٌ (TA) and ↓ غَلُوطٌ. (O in art. غلت.)

مَغْلُوطٌ
مَغْلُوطٌ ذ A book, or writing, having a mistake, or mistakes, made in it; and in like manner, a reckoning, or computation, as also ↓ غَلَطٌ and ↓ مُغَلَّطٌ. (TA.)

##### Türkçe

**غَلِطَ**
1 **غَلِطَ** ذ , (S, Msb, K,) muzâri‘i **غَلَطَ** , (S, K,) mastar ismi **غَلَطٌ** (S, M, Msb, K) ve **أُغْلُوطَةٌ**, (JK,) O hata yaptı; bir yanlış işledi; yahut doğru yol veya tarz ya da usulden şaştı, yahut yanıldı: (Msb:) yahut doğru yolu bulmaya güç yetiremedi, (JK, M, K,) ve onu bilmedi: (M, K:) bir işte; (S;) herhangi bir şeyde; (JK;) hesapta, yahut hesaplamada, vb.: (K:) yahut sözünde, (S, Msb, K,) özellikle; (K;) ve **غَلِتَ** hesapta, yahut hesaplamada: (S, ve K’nın bazı nüshalarında da böyledir:) fakat Araplardan bazıları bu iki fiili, eşanlamlı lehçe varyantları kılar. (S.)

**غلّطهُ**
2 **غلّطهُ** ذ , (Msb,) mastar ismi **تَغْلِيطٌ**, (S, K,) Ona **غَلِطْتَ** [Sen hata yaptın, vb.] dedi: (S, Msb, K:) yahut ona hata yapmış olmayı nispet etti veya yükledi. (Msb.) ― -b2- 4’e de bak.

**غالطهُ**
3 **غالطهُ** ذ , mastar ismi **مُغَالَطَةٌ** (S, K) ve **غِلَاطٌ**, (K,) [Onunla yarıştı, yahut çekişti; her biri ötekini hata yapmaya düşürmeye çalışarak: TA’da işaret edilen ve modern kullanımla uyumlu, iyi bilinen bir anlam.]

**اغلطهُ**
4 **اغلطهُ** ذ , (S, TA,) mastar ismi **اـِغْلَاطٌ**, (TA,) Onu hata yapmaya düşürdü; (S, * TA;) bunun gibi ↓ **غلّطهُ**, mastar ismi **تَغْلِيطٌ**. (TA.)

**غَلَطٌ**
**غَلَطٌ** ذ [basit bir isim olarak kullanılan bir mastar ismi, hata; yanlış; sözde; yahut onda ve ayrıca hesapta, yahut hesaplamada, vb.;] bunun çoğulu **أَغْلَاطٌ**’tır; ve ISd der ki: “IJ’nin **غِلَاطٌ**’u onun çoğulu kıldığını görüyorum; fakat bunun sebebini bilmiyorum.” (TA.) ↓ **مَغْلَطَةٌ** da şu sözde aynı şeyi ifade eder: **وَقَعَ فُلَانٌ فِى المَغْلَطَةِ** [Falanca hata yahut yanlışa düştü]. (TA.) ― -b2- **مَغْلُوطٌ**’a da bak.

**غَلْطَةٌ**
[ **غَلْطَةٌ** ذ Sözde, yahut sözde vb. tek bir hata, yahut yanlış: çoğulu **غَلَطَاتٌ**.]

**رَجُلٌ غَلْطَانُ**
**رَجُلٌ غَلْطَانُ** ذ [Sözde, yahut sözde vb. hata yapan, yahut yanlış işleyen bir adam]. (TA.)

**غَلُوطٌ**
**غَلُوطٌ** ذ : **مِغْلَاطٌ**’a bak: ― -b2- ve ayrıca **أُغْلُوطَةٌ**’ya da bak.

**غَلُوطَةٌ**
**غَلُوطَةٌ** ذ : **أُغْلُوطَةٌ**’ya bak.

**غَلَّاطٌ**
**غَلَّاطٌ** ذ : **مِغْلَاطٌ**’a bak.

**أُغْلُوطَةٌ**
**أُغْلُوطَةٌ** ذ (S, K) ve ↓ **غَلُوطَةٌ** ve ↓ **مَغْلَطَةٌ** (K) Bir kimseyi hata yapmaya düşürdüğü bir soru: (S:) yahut **كَلَامٌ يُغْلَطُ فِيهِ** [hem kişinin hata yaptığı söz, hem de kişinin hata yapmaya düşürüldüğü söz diye tercüme edilebilecek]: (K:) ve hepsi, (K.) yahut birincisi ve ikincisi, (TA,) ayrıca bir kişiyle, (K, * TA,) bir âlimle, (TA,) onu hata yapmaya düşürme çabasında yarışılan, yahut çekişilen bir soruyu da ifade eder, (K, TA,) ta ki alçalsın: ve onun hükmünün, yahut görüşünün, hatalı kılınması istenen (şeydir): (TA:) şöyle dersin: ↓ **مَسْأَلَةٌ غَلُوطٌ**; fakat son kelimeyi bir isim yaptığında, **ة**’yi eklersin: (El-Khattلbee:) **أُغْلُوطَةٌ**’nın çoğulu **أُغْلُوطَاتٌ** ve **أَغَالِيطُ**’tur (S) ve **غَلُوطَاتٌ**; ki bu, bu çoğulların birincisinden hemzenin düşürülmesiyle yapılmıştır ve bazıların dediği gibi **غَلُوطَةٌ**’nın çoğulu değildir. (Hr.) Muhammed **أُغْلُوطَات**’ı, (S, TA,) yahut **غَلُوطَات**’ı, (TA.) yasakladı; çünkü onlar din bakımından faydasızdır ve onlarda faydasız olandan başka bir şey neredeyse, yahut asla, yoktur. (El-‘Otbee, TA.)

**مَغْلَطَةٌ**
**مَغْلَطَةٌ** ذ [aslen yahut başlangıçta, hata yapmaya düşmenin bir sebebi: **مَبْخَلَةٌ** ve **مَجْبَنَةٌ** vb. gibidir]: **أُغْلُوطَةٌ**’ya bak: ― -b2- ve **غَلَطٌ**’a.

**مَغْلَطَانِىٌّ**
**مَغْلَطَانِىٌّ** ذ Başkalarıyla yarışan, yahut çekişen; onların hesaplarında, yahut hesaplamalarında, onları hata yapmaya düşürmeye çalışan kimse. (TA.)

**مُغَلَّطٌ**
**مُغَلَّطٌ** ذ : **مَغْلُوطٌ**’a bak.

**مِغْلَاطٌ**
**مِغْلَاطٌ** ذ Çokça, yahut sık sık hata yapan, yahut yanlış işleyen kimse; **كَثِيرُ الغَلَطِ** ile açıklanır; (K;) bunun gibi ↓ **غلَّاطٌ** (TA) ve ↓ **غَلُوطٌ**. (O, madde **غلت**’te.)

**مَغْلُوطٌ**
**مَغْلُوطٌ** ذ İçinde bir hata, yahut hatalar yapılmış olan bir kitap, yahut yazı; ve aynı şekilde, bir hesap, yahut hesaplama; bunun gibi ↓ **غَلَطٌ** ve ↓ **مُغَلَّطٌ**. (TA.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B7/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

غَلِطَ
غَلِطَ A ( n. ac. غَلَط 4 ),
a.  Made a mistake, an error; erred, blundered.

غَلَّطَ
غَلَّطَ II ,
a.  Accused of error.

b.  see IV .

غَاْلَطَ
غَاْلَطَ III ,
a.  Tried to mislead, to involve in error.

b.  [ coll. ], Missed fire, failed to strike ( gun &  c. ).

أَغْلَطَ
أَغْلَطَ IV ,
a.  Misled, deceived.

تَغَلَّطَ
تَغَلَّطَ V ,
a.  see I .

تَغَاْلَطَ
تَغَاْلَطَ VI ,
a.  Misled each other.

غَلْطَة
غَلْطَة 1t , ( pl. غَلَطَات ),
a.  see 4 .

غَلَط
غَلَط 4 ,
a.  Error, mistake, blunder; slip.

مَغْلَطَة
مَغْلَطَة 17t ,
a.  Ambiguous language, ambiguity.

غَاْلِط
غَاْلِط 21 ,
a.  Mistaken, misled, deceived; wrong; blundering.

غَلُوْط
غَلُوْط 26 ,
a.  see 45 .

غَلُوْطَة
غَلُوْطَة 26t ,
a.  see 17t .

غَلَّاْط
غَلَّاْط 28 ,
a.  see 45 .

غَلْطَاْنُ
غَلْطَاْنُ 33 ,
a.  see 21 .

مِغْلَاْط
مِغْلَاْط 45 ,
a.  Blunderer.

غَلڤطَ
N. P. غَلڤطَ I ,  غَلَّطَ II ,
a.  Faulty, erroneous, incorrect, inexact.

غَاْلَطَ
N. Ag. غَاْلَطَ III ,
a.  Sophist.

b.  Quibbler.

مُغَالَطَة
مُغَالَطَة [ N. Ac. غَاْلَطَ III ( غِلْط 2 )],
a.  Sophism.

b.  Quibble.

أُغْلُوْطَة
أُغْلُوْطَة ( pl. reg. &  أَغَاْلِيْطُ 69 ),
a.  Subtilty; thorny question, knotty point; dilemma; puzzle; quibble; prevarication.

##### Türkçe

**غَلِطَ**
**غَلِطَ** A ( n. ac. **غَلَط** 4 ),
a.  Bir yanlış, bir hata yaptı; yanıldı, gaf yaptı.

**غَلَّطَ**
**غَلَّطَ** II ,
a.  Hata ile itham etti.

b.  bkz. IV .

**غَاْلَطَ**
**غَاْلَطَ** III ,
a.  Yanıltmaya çalıştı, hataya düşürmeye çalıştı.

b.  [ kol. ], Ateşi ıskaladı, vurmayı başaramadı (tüfek vb.).

**أَغْلَطَ**
**أَغْلَطَ** IV ,
a.  Yanılttı, aldattı.

**تَغَلَّطَ**
**تَغَلَّطَ** V ,
a.  bkz. I .

**تَغَاْلَطَ**
**تَغَاْلَطَ** VI ,
a.  Birbirlerini yanılttılar.

**غَلْطَة**
**غَلْطَة** 1t , ( pl. **غَلَطَات** ),
a.  bkz. 4 .

**غَلَط**
**غَلَط** 4 ,
a.  Hata, yanlış, gaf; sürçme.

**مَغْلَطَة**
**مَغْلَطَة** 17t ,
a.  Müphem dil, müphemlik.

**غَاْلِط**
**غَاْلِط** 21 ,
a.  Yanılmış, yanıltılmış, aldatılmış; yanlış; gaf yapan.

**غَلُوْط**
**غَلُوْط** 26 ,
a.  bkz. 45 .

**غَلُوْطَة**
**غَلُوْطَة** 26t ,
a.  bkz. 17t .

**غَلَّاْط**
**غَلَّاْط** 28 ,
a.  bkz. 45 .

**غَلْطَاْنُ**
**غَلْطَاْنُ** 33 ,
a.  bkz. 21 .

**مِغْلَاْط**
**مِغْلَاْط** 45 ,
a.  Gaf yapan.

**غَلڤطَ**
N. P. **غَلڤطَ** I ,  **غَلَّطَ** II ,
a.  Hatalı, yanlış, doğru olmayan, tam olmayan.

**غَاْلَطَ**
N. Ag. **غَاْلَطَ** III ,
a.  Sofist.

b.  Laf ebeliği yapan.

**مُغَالَطَة**
**مُغَالَطَة** [ N. Ac. **غَاْلَطَ** III ( **غِلْط** 2 )],
a.  Sofizm.

b.  Laf ebeliği.

**أُغْلُوْطَة**
**أُغْلُوْطَة** ( pl. reg. &  **أَغَاْلِيْطُ** 69 ),
a.  İncelik; çetin soru, girift nokta; ikilem; bilmece; laf ebeliği; kaçamaklı konuşma.
