# غلف — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%84%D9%81/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D9%84%D9%81/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [غلف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%84%D9%81.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: غلف

الغِلاف: الصِّوان وما اشتمل على الشيء كقَمِيص القَلْب وغِرْقِئِ البيض وكِمام الزَّهْر وساهُور القَمر، والجمع غُلُفٌ. والغِلافُ: غلاف السيف والقارورة، وسيف أَغْلَف وقوس غَلْفاء، وكذلك كل شيء في غِلاف: وغَلَف القارُورة وغيرها وغلَّفها وأَغْلَفها: أَدخلها في الغِلاف أَو جعل لها غلافاً، وقيل: أَغْلَفَها جعل لها غِلافاً، وإذا أَدخلها في غلاف قيل: غَلَفها غَلْفاً. وقلب أَغْلفُ بيِّن الغُلْفة: كأَنه غُشِّي بغلاف فهو لا يَعِي شيئاً. وفي التنزيل العزيز: وقالوا قلوبنا غُلْفٌ، وقيل: معناه صُمٌّ، ومن قرأَ غُلُفٌ أَراد جمع غِلاف أَي أَن قلوبنا أَوْعِية للعِلم كما أَن الغلاف وِعاء لما يُوعَى فيه، وإذا سكنت اللام كان جمع أَغلف وهو الذي لا يعي شيئاً. وفي صفته، صلى اللّه عليه وسلم: يَفْتَح قُلوباً غُلْفاً أَي مُغَشَّاة مغطاة، واحدها أَغلف. وفي حديث حذيفة والخُدريّ: القلوب أَربعة فقلب أَغلف أَي عليه غِشاء عن سَماع الحق وقبوله، وهو قلب الكافر، قال: ولا يكون غُلُف جمع أَغلف لأَنَّ فُعُلاً، بالضم، لا يكون جمع أَفعل عند سيبويه إلا أَن يضطر شاعر كقوله:
جَرَّدُوا منها وِراداً وشُقُرْ
قال الكسائي: ما كان جمع فِعال وفَعُول وفَعِيل، فهو على فُعُلٍ مثقل. وقال خالد بن جنْبة: الأَغلف فيما نرى الذي عليه لِبْسة لم يدَّرِعْ منها أَي لم يُخرِج منها. وتقول: رأَيت أَرْضاً غَلْفاء إذا كانت لم تُرع قبلنا ففيها كلُّ صغير وكبير من الكلإِ، كما يقال غلام أَغلف إذا لم تُقطع غُرْلَتُه، وغَلَّفْت السرْج والرحْل؛ وأَنشد:
يَكادُ يرْمي الفاتِرَ المُغَلَّفا
ورجل مُغَلَّف: عليه غِلاف من هذا الأَدَم ونحوها.
والغُلْفَتان: طَرفا الشاربين مما يلي الصِّماغين، وهي الغُلْفة والقُلْفة.
وغلام أَغلف: لم يختتن كأَقْلَف.
والغَلَفُ: الخِصْب الواسع. وعامٌ أَغلف: مُخْصِب كثير نباته. وعيش أَغلَف: رَغَدٌ واسع. وسنة غَلْفاء: مُخْصِبة. وغَلَف لِحْيَته بالطيب والحِنَّاء والغالية وغَلَّفها: لطخها، وكرهها بعضهم وقال: إنما هو غَلاَّها. وتَغَلَّفَ الرجلُ بالغالية وسائر الطيب واغْتَلَفَ؛ الأَوّل عن ثعلب، وقال اللحياني: تَغَلَّفَ بالغالية وتَغَلَّلَ، وقال بعضهم: تَغَلَّفَ بالغالية إذا كان ظاهراً، فإذا كان داخلا في أُصول الشعر قيل تَغَلَّلَ، وغَلَفَ لِحْيَته بالغالية غَلْفاً. وفي حديث عائشة، رضي اللّه عنها: كنت أُغَلِّفُ لحيته بالغالية أَي ألطخها؛ وأَكثر ما يُقال غَلَفَ بها لحيته غَلْفاً وغلَّفها تغليفاً. والغالية: ضَرْبٌ مركَّب من الطِّيب. والغَلْفُ: شجر يُدْبَغُ به مثل الغَرْف، وقيل: لا يُدْبغُ به إلا مع الغرف.
والغَلِفُ، بفتح الغين وكسر اللام: نبت شبيه بالحَلق ولا يأْكله شيء إلا القُرود؛ حكاه أَبو حنيفة.
والغُلْفَة وغَلْفانُ: موضعان. وبنو غَلْفانَ: بطن. والغَلْفاء: لَقَب سَلَمَة عم امرئ القيس ومعديكَرِبَ بن الحرث بن عَمْرو أَخي شَراحِيل (*
قوله «أخي شراحيل إلخ» عبارة الصحاح: اخي شرحبيل بن الحرث إلخ.) ابن الحرث، يُلَقَّب بالغَلْفاء لأَنه أَوَّل من غَلَّفَ بالمِسْك، زعموا؛ وابن غَلْفاء: من شعرائهم، يقول:
أَلا قالت أُمامةُ يَوْمَ غَوْلٍ:
تَقَطَّعَ بابن غَلْفاء الحِبالُ

### Türkçe

**الغِلاف**: sandık ve bir şeyi kuşatan şey; kalbin gömleği gibi, yumurtanın **غِرْقِئِ**’si, çiçeğin **كِمام**’ı ve ayın **ساهُور**’u; çoğulu **غُلُفٌ**’tur. Ve **الغِلافُ**: kılıcın ve şişenin kılıfı; ve **سيف أَغْلَف** ve **قوس غَلْفاء**; ve yine kılıf içinde olan her şey: Ve şişeyi ve başkasını **غَلَف** etti ve onu **غلَّف** etti ve onu **أَغْلَف** etti: onu kılıfa soktu yahut ona bir kılıf yaptı; ve denildi ki: onu **أَغْلَفَ** etti, ona bir kılıf yaptı; ve onu bir kılıfa soktuğu zaman denilir: onu **غَلَفها غَلْفاً** etti. Ve **قلب أَغْلفُ**; **الغُلْفة**’si açık-seçik: sanki bir kılıfla örtülmüş gibidir; bu yüzden hiçbir şeyi idrak etmez. Ve aziz tenzilde: “Ve dediler: kalplerimiz **غُلْفٌ**”; ve denildi ki: manası “sağır”dır; ve **غُلُفٌ** okuyan, **غِلاف**’ın çoğulunu kastetmiştir; yani: kalplerimiz ilim için kaplardır; tıpkı kılıfın, içine konulan şey için bir kap olması gibi; ve lâm sakin olunca, **أَغلف**’ın çoğuludur; o da hiçbir şeyi idrak etmeyendir. Ve onun sıfatında, صلى اللّه عليه وسلم: “**غُلْفاً** kalpleri açar” yani örtülmüş, kapatılmış; tekili **أَغلف**’tır. Ve Huzeyfe ile Hudrî’nin hadisinde: “Kalpler dörttür; (bunlardan biri) **قلب أَغلف**” yani üzerinde hakkı işitmekten ve kabul etmekten bir örtü vardır; o, kâfirin kalbidir; dedi ki: **غُلُف** (şekli) **أَغلف**’ın çoğulu olmaz; çünkü **فُعُلٌ** (damme ile) Sîbeveyh’e göre ancak bir şair zaruret halinde olursa **أَفعل**’in çoğulu olur; şu sözü gibi:
جَرَّدُوا منها وِراداً وشُقُرْ
Kisâî dedi ki: **فِعال** ve **فَعُول** ve **فَعِيل**’in çoğulu olan şey, ağırlaştırılmış olarak **فُعُلٍ** üzerinedir. Hâlid b. Cünbe dedi ki: bize göre **الأَغلف**, üzerinde bir **لِبْسة** bulunan; ondan **يدَّرِعْ** etmemiş, yani ondan çıkarmamış olandır. Ve dersin: daha önce bizim tarafımızdan otlatılmamış ise, içinde otun her küçüğü ve büyüğü bulunan bir arazi gördüm: **أَرْضاً غَلْفاء**; tıpkı **غلام أَغلف** denildiği gibi; eğer **غُرْلَتُه** kesilmemişse; ve eyeri ve semeri **غَلَّفْت** ettim; ve şu beyit okunmuştur:
يَكادُ يرْمي الفاتِرَ المُغَلَّفا
Ve **رجل مُغَلَّف**: üzerinde bu deriden ve benzerlerinden bir kılıf vardır.

Ve **الغُلْفَتان**: **الصِّماغين**’e bitişik olan taraftan, iki bıyığın iki ucu; ve o, **الغُلْفة** ve **القُلْفة**’dir.

Ve **غلام أَغلف**: **أَقْلَف** gibi, sünnet olmamış.

Ve **الغَلَفُ**: geniş bolluk. Ve **عامٌ أَغلف**: bereketli, bitkisi çok. Ve **عيش أَغلَف**: geniş, ferah. Ve **سنة غَلْفاء**: bereketli. Ve sakalını misk, kına ve **الغالية** ile **غَلَف** etti ve onu **غَلَّفها** etti: onu sıvadı; bazıları bunu çirkin gördü ve dedi ki: ancak o, **غَلاَّها**’dır. Ve adam **الغالية** ve diğer güzel koku ile **تَغَلَّفَ** etti ve **اغْتَلَفَ**; birincisi Sa‘leb’den (rivayetle). Lihyânî dedi ki: **تَغَلَّفَ** etti **بالغالية** ve **تَغَلَّلَ**; ve bazıları dedi ki: **تَغَلَّفَ بالغالية**; eğer dışta ise; eğer saç köklerinin içinde ise **تَغَلَّلَ** denir; ve sakalını **بالغالية** **غَلَفَ** etti: **غَلْفاً**. Ve Âişe’nin hadisinde, رضي اللّه عنها: “Sakalını **بالغالية** **أُغَلِّفُ** ederdim” yani onu sıvardım; ve en çok denilen: sakalını onunla **غَلَفَ** etti: **غَلْفاً**; ve onu **غلَّفها** etti: **تغليفاً**. Ve **الغالية**: güzel kokudan terkîb edilmiş bir türdür.

Ve **الغَلْفُ**: **الغَرْف** gibi, onunla tabaklanan bir ağaç; ve denildi ki: onunla ancak **الغرف** ile birlikte tabaklanır.

Ve **الغَلِفُ**, ğaynın fethi ve lâmın kesri ile: **الحَلق**’a benzer bir bitki; onu maymunlardan başka hiçbir şey yemez; Ebû Hanîfe bunu nakletti.

Ve **الغُلْفَة** ve **غَلْفانُ**: iki yer. Ve **بنو غَلْفانَ**: bir batın. Ve **الغَلْفاء**: İmru’ul-Kays’ın amcası Seleme’nin ve Hâris b. Amr b. kardeşi Şerâhîl’in kardeşi olan Hâris’in oğlu Ma‘dîkerib’in lakabıdır; (**قوله «أخي شراحيل إلخ» عبارة الصحاح: اخي شرحبيل بن الحرث إلخ.**) **الغَلْفاء** diye lakaplanmıştır; çünkü misk ile **غَلَّفَ** eden ilk kişi odur, zannettiler; ve **ابن غَلْفاء**: şairlerindendir; der ki:
أَلا قالت أُمامةُ يَوْمَ غَوْلٍ:
تَقَطَّعَ بابن غَلْفاء الحِبالُ
