# غلق (غ-ل-ق) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%84%D9%82
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D9%84%D9%82

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

Kur'an'daki karşılığı: Ve kapattı

- Harfler: غ - ل - ق
- Kur'an'da: 1 geçiş · 1 ayet · 1 sîga
- 12 sözlük

## Sîgalar (1)

| Sîga | Kalıp | Anlam | Geçiş | Ayet | İlk ayet |
|---|---|---|---|---|---|
| [وَغَلَّقَتِ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%84%D9%82/siga/%D9%88%D9%8E%D8%BA%D9%8E%D9%84%D9%8E%D9%91%D9%82%D9%8E%D8%AA%D9%90.md) | وَفَعَّلَتِ | Ve kapattı | 1 | 1 | [12:23](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%84%D9%82/ayet/12:23.md) |

## Mücavir kökler — 13 mücavir (20 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.

1. [هيت](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%8A%D8%AA.md) — 1 ortak ayet · G² 14 · Getirin
2. [ثوي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AB%D9%88%D9%8A.md) — 1 ortak ayet · G² 12 · Saye develerin ahırı demektir
3. [عوذ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%88%D8%B0.md) — 1 ortak ayet · G² 12 · Uvvez, hayvanın yetişemeyeceği yerdeki otluk yerin ve…
4. [بوب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%88%D8%A8.md) — 1 ortak ayet · G² 11 · Bab kapı demektir
5. [فلح](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%84%D8%AD.md) — 1 ortak ayet · G² 10 · Felah “Felh” toprağın yarılmışı, çatlak toprak demektir
6. [بيت](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%8A%D8%AA.md) — 1 ortak ayet · G² 10 · Beyt ev demektir
7. [رود](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%88%D8%AF.md) — 1 ortak ayet · G² 8 · “Raid”, bir şeyi çevirmek için kullanılan koldur
8. [حسن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B3%D9%86.md) — 1 ortak ayet · G² 7 · Hüsn : Sıra dağların yan yana olan iki büyük dağın en…
9. [نفس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%81%D8%B3.md) — 1 ortak ayet · G² 6 · Dibağlamada kullanılan palamut, meşenin bir meyvesidir
10. [ظلم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B8%D9%84%D9%85.md) — 1 ortak ayet · G² 6 · Zalimler
11. [ربب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%A8%D8%A8.md) — 1 ortak ayet · G² 4 · Ribve, tümsek demektir
12. [قول](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%88%D9%84.md) — 1 ortak ayet · G² 3 · Birlikte bir iş yapan kimselere, belli bir sesle kumanda…
13. [أله](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%84%D9%87.md) — 1 ortak ayet · G² 2 · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir

## Kök analizi

### Kök tanımı ve çekirdek özet

| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | غلق |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | [قفل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%81%D9%84.md), [وصد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B5%D8%AF.md), [سدد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AF%D8%AF.md) |
| Zıt Kök | [فتح](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AA%D8%AD.md) |
| Çekirdek Özet 1 | Bir şeyin başka bir şey içine geçip takılması, kurtulması güç biçimde kilitlenmesi veya sıkışması |
| Çekirdek Özet 2 | Geçişi, çıkışı ve kurtuluşu imkânsız kılacak biçimde tahkim edilerek kapatma ve kilitleme |
| Çekirdek Özet 3 | Bir sistemin, akdin veya mahalin dış dünyaya veya geri dönüşe bütünüyle kilitlenmesi, geri alınamazlık |
| Kritik Hata Riski | Ayetteki fiili sıradan bir örtme veya basit bir kapı kapama sanıp tahkimat, çokluk ve kaçışı engelleme kastını gözden kaçırmak |

### Biliteral analiz

| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| غل | Kuşatma, içe işleme, sıkıca sarma, bir şeyi içine alıp hapsetme veya boyunduruk altına alma ([غلب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%84%D8%A8.md), [غلظ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%84%D8%B8.md), [غلف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%84%D9%81.md), [غلل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%84%D9%84.md), [غلم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%84%D9%85.md), [غلو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%84%D9%88.md)) | ق | Boğazlama, tutma ve sınırlama sesi taşıyan harfin eklenmesiyle çekirdekteki sarıp kuşatma hareketi, bir nesnenin diğerine girip takılması, kilitlenmesi ve açılmasının engellenmesi yönünde daralmıştır |

### Piktografik analiz

| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| غ | Göz; derinlik, perdelenme, görmenin engellenmesi | Harfin kökenindeki göz imgesi ve boğaz hırıltısı, görünür olanın örtülmesini, derine girmeyi ve dışarıdan ayrılmayı başlatır; türetilmiş bir işarettir |
| ل | Çoban değneği, üvendire; yöneltme, bağlama, sevk etme | Bir nesneyi veya durumu belirli bir yöne zorlayarak bağlama, sabit tutma ve hareketi sınırlandırma etkisi katar |
| ق | Ufuktaki güneş, iğne deliği; dönme, toplanma, sınır, sıkışma | Çemberi tamamlama, son noktayı koyma, geçit yerini daraltıp kilitleyerek sınır çekme hareketini kesinleştirir |
| غلق | Bir şeyin içine işleyip bağlayarak geçişi tamamen sınırlama ve kilitleme | Bir nesnenin diğer bir nesneye nüfuz edip orada takılı kalması, açıklığın sınır çekilerek tamamen kapatılması ve hareketin durdurulması eylemidir |

### Tarihsel ve erken kullanım

| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Kapının mandal veya kilit düzeneğiyle açılması güç şekilde kilitlenmesi; bir nesnenin yerine oturup sıkışması; devenin sırtındaki yaranın iyileşmeyip müzminleşmesi ve hurma ağacının yaprak diplerinin çürüyüp meyve vermez hale gelmesi |
| Cahiliye şiiri kullanımı | Züheyr b. Ebî Sülmâ, sevgilisinin ayrılığını geri alınması imkânsız bir rehin durumuna benzetirken kökü kullanır: وفارقتك برهن لا فكاك له / يوم الوداع فأمسى الرهن قد غلقا |
| Erken Arapça kullanım | Lebîd b. Rebî‘a kumar oklarını anarken son oku bu kökle anar: وجزور أيسار دعوت لحتفها / بمغالق متشابه أجسامها; ayrıca erken dönem fıkıh rivayetlerinde rehnin borca mahsuben haksız yere mülkiyete geçirilmesini yasaklayan لا يغلق الرهن nebevi ifadesinde geçer |

Kaynak: Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Kitābü’l-ʿAyn.

### Sami etimolojik katman

Arapça غلق kökü, Sami dillerinde bir şeyin içine takılıp kalması, kurtarılamayacak biçimde tutulması ve geçiş yollarının tıkanması dairesinde sınırlı fakat güçlü bir semantik hatta sahiptir. Batı Sami ve Güney Sami sahasında kapama, kilitleme ve bir akitte veya mekânda sıkışıp kalma anlamları birbirini beslemiştir. İbranice ve Aramice katmanında doğrudan aynı kök harflerle yaygın bir fiil gövdesi tespit edilmemekle birlikte, benzer fonetik ve anlamsal işlevler kapatma, örtme ve rehin tutma sahasındaki eşsesli veya akraba köklerle ([علق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D9%84%D9%82.md) ve [حلق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%84%D9%82.md) geçişkenlikleri) paralellik gösterir. Arapçada kök, özellikle mekanik kilitleme cihazı olan sürgü ve kilit manasındaki isimleşmeyle ve rehin hukukundaki bağlayıcı tıkanmayla kristalleşmiş, kapının sadece örtülmesini değil, mandal veya sürgünün yuvasına girerek ayrılmaz hale gelmesini merkeze almıştır.

Güven: Güçlü

Kaynak: Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab, Brown-Driver-Briggs.

### Etimolojik analiz

| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | Kapı mandalı, kilit, rehnin mahsur kalması | Bir şeyin başka bir şeye geçip takılması ve açılmasının güçleşmesi ana fikrinden kilit ve müzminleşme türemiştir | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | Güney Sami ve Arap yarımadası ortak kilit/rehin semantiği | Kökün doğrudan kilit ve çıkışsız kalma manası en canlı ve berrak şekliyle Arapçada korunmuş ve işlenmiştir | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Veri bulunamadı | Sami ailesi dışında doğrulanabilir ve spekülatif olmayan doğrudan bir kökdeş tespit edilememiştir | Veri bulunamadı |

Kaynak: Maqāyīs al-Lugha, Lisān al-ʿArab.

### Kardeş kökler

| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| غلق | Anlamlı | Kilitlemek, kapatmak, takılıp kalmak | Kapıyı sürgülemek, rehnin sahibine dönmesini imkânsız kılmak, devenin yarasının müzminleşmesi | Hedef köktür; Kur'an'da geçer |
| غقل | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir |
| لغق | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir |
| لقغ | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir |
| قغل | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir |
| قلغ | Kök olarak oluşmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Klasik sözlüklerde mühmel kabul edilmiştir |

### Komşu kökler ve zıt kök

| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| غلق | Merkez | Kilitleme, geçişi engelleme | Bir mekanizmayla takılıp kalacak biçimde sımsıkı ve tahkimatla kapatmak | Geçişin kasten ve mekanik olarak imkânsız kılınması |
| [قفل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%81%D9%84.md) | Komşu | Kilit vurma, mühürleme | Bir nesneyi alet kullanarak emniyete almak, kalbi ve idraki dış dünyaya bütünüyle tıkamak | Geriye dönmeyi ve açılmayı harici bir kilit aygıtıyla engelleme |
| [وصد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D8%B5%D8%AF.md) | Komşu | Sımsıkı kapama, örtme | Bir açıklığı veya mekânı hiçbir sızıntı veya nefes bırakmayacak şekilde kuşatıp kapatmak | Cehennem veya mağara gibi bir yapının üzerine kubbe gibi kapanıp örtülmesi |
| [سدد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%AF%D8%AF.md) | Komşu | Tıkama, gedik kapama | Bir boşluğu veya gediği malzeme doldurarak geçilmez hale getirmek | Engeli fiziksel bir set çekerek oluşturma |
| [فتح](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AA%D8%AD.md) | Zıt | Açma, engeli kaldırma | Kapalı olan geçidi, kapıyı veya imkânı ortadan kaldırarak akışı ve geçişi serbest bırakmak | Tıkanıklığın, kilidin veya kapalılığın giderilip açığa çıkarılması |

### Başka dillerde anlam karşılıkları

| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | غلق | Kapıyı sımsıkı kilitlemek, kurtulamaz hale gelmek | Kapının sürgülenmesi ve rehnin ya da durumun çıkışsız kalması | Kesin |
| Latince | claudere, obserare | Kilitlemek, sürgülemek, kapamak | Bir sürgü yardımıyla geçişi fiziksel olarak engellemeyi karşılar; kökteki rehin veya zihinsel kilitlenme nüansını dışarıda bırakır | Güçlü |
| İngilizce | to lock, to bolt, to shut firmly | Kilitlemek, sürgülemek | Kapının açılmasını mekanik olarak imkânsız kılmayı tam karşılar; tef'îl babındaki çokluk ve tahkimatı tek başına veremez | Güçlü |
| Almanca | verriegeln, verschließen | Sürgülemek, sımsıkı kilitlemek | Geçişi engellemek üzere bir kilit ve sürgü mekanizması kurmayı ifade eder | Güçlü |
| Fransızca | verrouiller, fermer à clé | Sürgülemek, anahtarla kilitlemek | Kapının kilit mekanizmasıyla kapatılmasını anlatır | Güçlü |

Kaynak: Lisān al-ʿArab, Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

### Vücûh ve nezâir

| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| غَلَّقَتِ (Tef'îl babı) | Kapıların hepsini tek tek, sımsıkı ve kaçışı imkânsız kılacak biçimde kilitlemek | Saray içinde kaçış yollarını ve dışarıdan müdahaleyi kesmek üzere bütün kapıların tahkim edilerek kapatılması bağlamı; Yûsuf [12:23](https://lisan.digital/tr/ayet/12:23.md) |

### Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | İstığlâk ve idrakin kapanması | Aklın ve iradenin dış etkenler veya baskı altında kilitlenerek delili kavrayamaz hale gelmesi | Anlaşılmazlık, kapalılık ve akli mekanizmanın kilitlenmesi |
| Fıkıh | İğlâk halinde talak ve rehnin iğlâkı | İkrah, aşırı öfke veya cinnet halindeki talakın geçersizliği ve rehnin borca karşılık rehin alanda ebediyen mülk kalmasının yasaklanması | İradenin kilitlenmesi veya mülkiyet akdinin tek taraflı olarak geri dönülemez biçimde kapanması |
| Tefsir | Âyet-i kerimedeki tef'îl kalıbı | Züleyha'nın saray kapılarını sadece örtmeyip çok sayıda kapıyı teker teker kilitlediği ve emniyete aldığı tespiti | Eylemin tekrarlanması, tahkimatı ve kesin bir kilitlenme kastı |
| Hadis | لا طلاق في إغلاق ve لا يغلق الرهن nebevi hükümleri | Boşanmanın baskı ve öfke altında gerçekleşemeyeceği ve rehin bırakılan malın hak sahibinden koparılamayacağı | Çıkışsız bırakma, iradeyi kilitleme ve hakkı iptal edecek biçimde kesinleştirme |

### Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Ahlaki ve iradi imtihan sahası | Kaçış yollarının fiziken kilitlenmesi | İnsanın görünürde bütün çıkış kapıları kapandığında dahi takvaya sığınmasını sağlama | Mekânsal kilitlenmenin mutlak çaresizlik değil, aşkın bir tercihin testi olması | Kesin |
| İlmi | Metodoloji ve epistemoloji | İstığlâk hali, kavramsal tıkanma | Bir teorinin veya zihnin yeni veri girişine ve eleştiriye kapılarını kapatması | Sistemin kendi içine kilitlenip dış gerçeklikle bağını koparması | Güçlü |
| Siyasi | Yönetim ve iktidar tahkimatı | Tecrit, abluka ve saray içi kilitlenme | Dış denetimi ve şeffaflığı engelleyerek iradeyi zorla dayatma mekanizması | İktidar mekanının dış dünyaya kapatılarak kontrolün tek elde tutulması | Güçlü |
| İktisadi | Borç ve rehin hukuku | Rehnin iğlâkı, haczedilip kurtarılamaması | Borçlunun malını geri alma imkânını bütünüyle iptal eden tekelleşme engeli | Rehin akdinin borcu aşan bir mülkiyet gasbına dönüşmesinin engellenmesi | Kesin |

### Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Durum kilitlenmesi (Deadlock) veya tek yönlü bariyer | Bir sistemin iki veya daha fazla sürecin birbirini beklemesi sebebiyle geri dönülemez bir durma haline geçmesi veya bir eşiğin aşılmasıyla geriye akışın kilitlenmesi | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Kurumsal kilitlenme (Path dependency / Lock-in) | Bir kurumun, hukuki bağın veya psikolojik durumun önceki kararlar neticesinde alternatif çıkış yollarını bütünüyle kapatması | Güçlü |

### Yanlış daraltma ve kritik hata riski

| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Fiili sadece kapının kanatlarını birleştirmek veya basitçe örtmek olarak anlamak |
| Kur'an içi daha geniş anlam | غلق kökünün tef'îl kalıbında gelerek çok sayıda kapının, birden fazla kilit ve sürgüyle, çıkışı ve kaçışı kesin olarak imkânsız kılacak bir tahkimatla kilitlendiğini ifade etmesi |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Hz. Yûsuf'un kapıya doğru koşuşunu sıradan bir kapıyı açma çabası sanmak; oysa kapıların kilitli olmasına rağmen kapıya yönelmenin, beşeri imkânsızlığa rağmen ilahi emre sadakat gösterisi olduğunu kavrayamamak |

### Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Kur'an'da sadece tek bir ayette ve tef'îl formunda kullanılarak, beşeri iradenin bir günaha veya duruma dış dünyayı kilitlediği en kritik anda, ilahi yardımın kapalı kapıları nasıl anlamsız kıldığını göstermesi bakımından vazgeçilmezdir |
| Hangi ayet gruplarında belirleyicidir? | Yûsuf kıssasında fitne, ihlas ve ismet imtihanının geçtiği saray içi mekânsal kuşatma sahnelerinde belirleyicidir |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Mekânın ve fiziki şartların insanı mutlak olarak teslim aldığı vehmini yıkar; bütün kilitlerin kapatıldığı yerde bile hakkı arayan bir iradenin engelleri aşabileceğini somutlaştırır |

### Nihai sentez ve LaTeX modeli

- Somut anlam: Bir sürgü veya kilit aygıtının yuvasına girerek takılması, bir açıklığın geçişi imkânsız kılacak biçimde kapatılması.
- Soyut anlam: Bir durumun, akdin, iradenin veya mekânın dış etkilere ve geri dönüş imkânına karşı bütünüyle kilitlenmesi, çıkışsız bırakılması.
- Sistematik karşılık: Sistemin dış müdahalelere ve tahliyeye tamamen kapatıldığı, ancak aşkın bir kuvvet tarafından kırılabilecek tek yönlü bir sınır bariyeri.
- LaTeX modeli: $$S_{t+1} = \prod_{i=1}^{n} \delta_i (S_t), \quad \delta_i \in \{0, 1\}, \quad \delta_i = 0 \implies \ker(\Phi) = \{0\}$$
- LaTeX açıklaması: Modelde $S$, mekân veya durumun serbestlik derecesini; $n$, tahkim edilerek kapatılan kapı veya kilitlerin sayısını; $\delta_i$, her bir kapının durumunu temsil eden operatörü gösterir. Her bir kapının kilitlenmesiyle ($\delta_i = 0$), sistemin dış dünyaya açılan dönüşüm çekirdeği sıfırlanmakta ve sistem içi hareket alanı mekanik olarak tamamen kilitlenmektedir. Çıkış fonksiyonu ancak harici bir müdahale ile yeniden tanımlanabilir.

## Geçtiği ayetler (1 ayet)

Mushaf sırasıyla, metinleriyle. JSON: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D9%84%D9%82/occurrences?meal=IK

### [Yusuf 12:23](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%84%D9%82/ayet/12:23.md) — وَغَلَّقَتِ

وَرَاوَدَتْهُ الَّتِي هُوَ فِي بَيْتِهَا عَنْ نَفْسِهِ وَغَلَّقَتِ الْأَبْوَابَ وَقَالَتْ هَيْتَ لَكَ قَالَ مَعَاذَ اللَّهِ إِنَّهُ رَبِّي أَحْسَنَ مَثْوَايَ إِنَّهُ لَا يُفْلِحُ الظَّالِمُونَ

Meal (IK): Evinde bulunduğu kadın onu kendine ram etmek istedi. Kapıları sımsıkı kapadı. Ve: Sana söylüyorum gelsene, dedi. O da: Allah’a sığınırım, doğrusu o, benim efendimdir, bana iyi bakmıştır. Muhakkak ki zalimler asla felah bulmaz, dedi.

## Sözlükler (12)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%84%D9%82/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الغين والقاف واللام معهما
غ ل ق يستعمل فقط
غلق:
احتد فلانٌ فنشب في حدته فَغَلِقَ أي: غَضِبَ.
وغَلِقَ الرهنُ في يد المرتهن إذا لم يفتك.
وغَلِقَ ظهرُ البعير لكثرة الدبرِ غَلَقاً لا يبرأ.
ونخلةٌ مُنْغَلقِةٌ، قد غَلِقَتْ أي: دودت أصولُ سعفها، وانقطع حملها.
والمِغلاق: الرمتاجُ. والغَلاقُ والغَلَقُ. وما يُفتحُ به ويُغْلَقُ والمِغْلَقُ: السهم السابع في مضعف الميسر، سمي به لأنه يستَغلِقُ ما يبقى من آخر الميسر. وفي الميسر الآخر كل سهمٍ مِغْلَقٌ، قال لبيد:
بمَغالقٍ متشابهٍ أجسامها
والغَلْقَةُ: نباتٌ يدبغ به الأدمُ.

##### Türkçe

**غين** ve **قاف** ve **لام**’ın onlarla birlikte olduğu bab
غ ل ق yalnızca kullanılır

**غلق**:
Falanca keskinleşti de keskinliğinde saplanıp kaldı; böylece **فَغَلِقَ**, yani: öfkelendi.
Ve rehin, kurtarılmadığı zaman rehin alanın elinde **غَلِقَ** olur.
Ve devenin sırtı, çokça yara (duber) sebebiyle, iyileşmeyen bir **غَلَقاً** olarak **غَلِقَ** olur.
Ve bir hurma ağacı **مُنْغَلقِةٌ** (olur); **غَلِقَتْ**, yani: yaprak saplarının dipleri kurtlandı ve meyvesi kesildi.
Ve **المِغلاق**: **الرمتاج**’dır. Ve **الغَلاق** ve **الغَلَق**. Ve onunla açılan ve kapanan şey. Ve **المِغْلَقُ**: meysir’in “muda‘af”ında yedinci oktur; onunla adlandırıldı, çünkü meysir’in sonundan kalan şeyi **يستَغلِقُ** eder. Ve diğer meysir’de her ok **مِغْلَقٌ**tur. Lebîd dedi ki:
بمَغالقٍ متشابهٍ أجسامها
Ve **الغَلْقَةُ**: derilerin tabaklandığı bir bitkidir.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%84%D9%82/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

أغلَقت الباب فهو مُغْلَقٌ، والاسم الغَلْقُ، ومنه قول الشاعر:
وَباب إذا مالَ للغَلْقِ يَصْرِفُ
ويقال: هذا من غَلَقْتُ الباب غَلْقاً، وهي لغة رديئة متروكة. قال أبو الأسود الدؤلي:
ولا أقولُ لِقِدْرِ القومِ قد غَلِيَتْ		ولا أقول لباب الدار مَغْلوقُ
وغَلَّقتُ الأبواب، شدد للكثرة، وربَّما قالوا:أغْلَقْتُ الأبواب. قال الفرزدق:
ما زلتُ أفتحُ أبواباً وأُغْلِقهـاحتَّى أتيتُ أبا عمرو بن عمَّارِ
وبابٌ غُلُقٌ، أي مُغْلَقٌ، وهو فعلٌ بمعنى مَفْعولٍ، مثل قارورةٍ فُتُحٍ، وجذعٍ قُطُلٍ. والغَلَقُ بالتحريك: المِغلاقُ، وهو ما يُغلق به الباب، وكذلك المُغْلوقُ بالضم. والمَغالِقُ: الأزلام، وكلُّ سهمٍ في الميسر مِغْلَقٌ. وغَلِقَ الرهنُ غَلَقاً، أي استحقَّه المرتهن، وذلك إذا لم يُفْتَكَكْ في الوقت المشروط. وفي الحديث: "لا يَغْلَقُ الرَهْنُ". قال زهير:
وفارَقَتْكَ برَهْنٍ لا فِـكـاكَ لـهيوم الوداعِ فأمسى الرَهْنَ قد غَلِقا
ويقال: احتدَّ فلان فنِشب في حِدَّته وغَلِقَ. وغَلِقَ ظهر البعير لكثرة الدَبَرِ غَلَقاً لا يبرأ. واسْتَغْلَقَ عليه الكلام، أي ارْتُتِجَ عليه. وكلامٌ غَلِقٌ، أي مُشْكِلٌ. وإهابٌ مَغلوقٌ، إذا جعلت فيه الغِلْقَةُ حين يُعْطَنُ.

##### Türkçe

**أغلَقت الباب**: Kapıyı kapattım; o da **مُغْلَقٌ**dur; isim **الغَلْقُ**tur. Ondan şairin sözü:
وَباب إذا مالَ للغَلْقِ يَصْرِفُ

Ve denilir: Bu, **غَلَقْتُ الباب غَلْقاً** (kapıyı kapattım, kapatma olarak) sözündendir; bu, kötü, terk edilmiş bir dildir. Ebü’l-Esved ed-Düelî dedi:
ولا أقولُ لِقِدْرِ القومِ قد غَلِيَتْ		ولا أقول لباب الدار مَغْلوقُ

Ve **غَلَّقتُ الأبواب**: çokluk için şeddelidir; bazen derler: **أغْلَقْتُ الأبواب**. Ferazdak dedi:
ما زلتُ أفتحُ أبواباً وأُغْلِقهـاحتَّى أتيتُ أبا عمرو بن عمَّارِ

Ve **بابٌ غُلُقٌ**: yani **مُغْلَقٌ**; o, **مَفْعولٍ** manasında bir fiildir; **قارورةٍ فُتُحٍ** ve **جذعٍ قُطُلٍ** gibi. Ve harekeli **الغَلَقُ**: **المِغلاقُ**tır; o, kapının onunla kapatıldığı şeydir; ve yine zamme ile **المُغْلوقُ** da böyledir. Ve **المَغالِقُ**: **الأزلام**dır; ve **الميسر**de her ok **مِغْلَقٌ**tır. Ve **غَلِقَ الرهنُ غَلَقاً**: yani rehin alan onu hak etti; bu, şart koşulan vakitte kurtarılmadığı zaman olur. Ve hadiste: "لا يَغْلَقُ الرَهْنُ". Züheyr dedi:
وفارَقَتْكَ برَهْنٍ لا فِـكـاكَ لـهيوم الوداعِ فأمسى الرَهْنَ قد غَلِقا

Ve denilir: Falan sertleşti de sertliğinde saplandı ve **غَلِقَ**. Ve devenin sırtı, çokça **الدَبَرِ** sebebiyle **غَلَقاً** **غَلِقَ**; iyileşmez. Ve **اسْتَغْلَقَ عليه الكلام**: yani ona karşı dili tutuldu. Ve **كلامٌ غَلِقٌ**: yani müşkil. Ve **إهابٌ مَغلوقٌ**: **الغِلْقَةُ**yu, **يُعْطَنُ** olduğu zaman onun içine koyduğun vakit.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%84%D9%82/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

باب الغين والقاف واللام
غلق
استعمل من وجوهه : غلق .
غلق : قال الليثُ : ( احتدَّ فلان ، فَغَلَقَ في حِدّتِهِ ، أي : نَشِبَ . قالَ : وَغَلِقَ الرَّهْنُ فِي يَدِ الْمُرْتَهِنِ ، إذا لم يُفَكّ .
وقال شمر : يقالُ لكلّ شيء نَشِبَ في شيء ، فلَزِمَهُ : قدْ غَلِقَ في الْباطِلِ ، وَغَلِقَ في الْبَيْعِ ، وَغَلِقَ بيعُهُ ، وَاسْتَغْلَقَ .
وَاسْتَغْلَقَ عَلَى الرَّجُلِ كَلاَمَهُ ، إذا أُرْتِجَ عَليهِ ، فلم يَتَكَلَّم قال : وَسَمِعْتُ ابنَ الأَعْرابيّ يقولُ ، في حديثِ : ( داحِسٍ وَالغَبْراءِ ) : ( أَنَّ قيساً أَتى حُذَيْفَةَ بنَ بدرٍ ، فقال له حُذَيفَةُ : ما غدا بِكَ ؟ قال : غَدَوْتُ لأُواضِعَكَ الرِّهانَ ) أَراد بالمواضَعَةِ : إبْطَالَ الرِّهانِ ، أي : أضعُهُ وتَضَعُهُ فقَالَ حُذَيفَةُ : بل غَدَوْتَ : لِتُغْلِقَهُ ، أي : تُوجِبَهُ .
قالَ : وَقالَ ابنُ شُمَيل : اسْتَغْلَقَنِي فلانٌ في بَيْعِي ، أي : لم يَجْعَل لي خِياراً في رَدِّهِ .
قال : وَاسْتَغْلَقَتْ عَلَيَّ بَيْعَتُهُ ، وَأَغْلَقْتُ الرَّهنَ ، أي : أوْجَبْتُهُ ، فَغَلِقَ للمرْتهِنِ ، أي : وَجَبَ له .
وقال أبو عبيد : غَلِقَ الرهنُ ، إذا استحقَّه المرتَهِنُ غَلَقاً .
وَرُوِي عن النبي ( صلى الله عليه وسلم ) أَنَّهُ قَالَ : ( لا يَغْلَقُ الرَّهْنُ ) أي : لا يسْتَحِقّهُ الْمُرْتَهِنُ ، إذا لم يَرُدَّ الرَّاهِنُ ما رَهِنَهُ فيهِ . وَكَانَ هذا مِنْ فِعْلِ أهلِ الْجَاهِلِيّة ، فأَبْطَلَهُ عليه السلامُ بقولِهِ : ( لا يَغْلَقُ الرهنُ ) . وَقَالَ زُهير يذكرُ امرأةً :
وَفَارَقَتْكَ بِرِهْنٍ لا فَكَاكَ لَهُ
يَوْمَ الْوَدَاعِ فأَمْسَى الرهنُ قَدْ غَلِقَا
يعني : أنَّهَا ارْتَهنَتْ قلبَهُ ، فذهبَتْ بهِ ، وَأنشد شمر :
هلْ مِنْ نَجَازٍ لموعودٍ بَخِلْتِ بِهِ
أو للرّهينِ الذي اسْتَغْلَقْتِ مِنْ فَادِي
قَالَ : واقرأني ابن الأعْرابي ، لأَوسِ بنِ حجر :
على العُمْرِ واصطادَتْ فؤاداً كأنّهُ
أبو غَلِقٍ في ليلَتَينِ مُؤجّلِ
وفسَره ، فقال : أبو غلِقٍ ، أي : صاحبُ رهنٍ غلِقَ أَجلُهُ ، ليلتانِ أن لم يُفَكَّ ، غَلِقَ ، فذهَب .
عمرو عن أبيهِ : الغَلَقُ : الضَّجَرُ ، ومكانٌ غلِقٌ وضَجِرٌ ، أي : ضَيِّقٌ ، والضجْرُ : الاسمُ ، والضَّجَرُ : المصدَرُ . والغَلَقُ : الهَلاكُ .
ومعنى : لا يغلَقُ الرهنُ ، أي : لا يَهلِكُ .
( 1 ( ابن الاعرابيّ : أغلَقَ زيدٌ عمراً على
شيءٍ يَفْعله : إذا أكرهه عليه .
والمِغْلَفُ والمِغْلاف : السهم السابع من قداح المَيْسِر . والمَغَلِفُ الأَزلام ، وكل سهم في الميسر مِغْلَق ؛ قال لبيد :
وجَزُور أيسارٍ دَعَوتُ ، لحتفِها ،
بمَغَلِقٍ متشابِهٍ أجرامُها
والمَغالقُ قِداح الميسر ؛ قال قال الاسود يَعْفُر :
إذا قحطت والزَّجِرين المغالِقَ
قال الليث : المِغْلَقُ : السهم السابع في مُضَعَّفِ المَيْسِرِ ، وسمّي مِغلَقاً لأنه يَسْتَغلِقُ ما يبقى من آخر المَيسِر ، ويُجْمَع مَغالِقَ ، وأنشد بيت لبيد :
وجزور أيسارٍ دعوتُ لحتفها
قال أبو منصور : غلط الليث في تفسير قوله بمَغالق ، والمَغالقُ من نُعُوت قداح الميسر التي يكون لها الفوز ، وليست المَغالِقُ 1 ) .
من أسمائِها ، وَهي التي تغْلق الخطرَ فتوجِبُهُ للفائز القامرِ ، كما يَغْلَقُ الرهنُ لمستحقِّهِ ، ومنه قول عمرِو بنِ قَميئة :
بأيديهِمُ مقرومةٌ ومغالِقٌ
يَعُودُ بِأَرْزَاقِ الْعِيَالِ مَنِيحُها
أبو عبيد عن الأصمعيّ : بابٌ غُلُقٌ ، أي : مُغْلَقٌ . وَقال أَبو زَيدٍ : بابٌ فتُحٌ ، أي : واسعٌ ضَخْم .
ابن السِّكِّيت : يقال : إهابٌ مغلوقٌ ، إذا جُعِلَتْ فيه الْغَلْقَةُ ، حين يُعْطن ، وهي شَجَرةٌ يُعْطِنُ بها أهلُ الطائفِ . قال مزرّدٌ :
جَرِبْنَ فما يُهْنَأْنَ إلا بِغَلْقَةٍ
عَطِينٍ وأبوالِ النِّساءِ الْقَوَاعِدِ
ورُوي عن النبي ( صلى الله عليه وسلم ) أَنَّهُ قالَ : ( لاطلاق في إغلاقٍ ) . ومَعنى الإغلاق : الإكراهُ ، ( لأن المُغلق مكرهٌ عليه في أمره ومضيَّق عليه في تصرفه ) كأَنه يُغْلَقُ عليه البابُ ، وَيُحْبَسُ ويُضَيِّقُ عليه حتى يُطَلِّقَ . وإغلاق الْقاتلِ : اسلامُهُ إلى وليِّ المقتول ، فيحكمُ في دمهِ ما شاءَ ، يقالُ : أُغْلِقَ فلانُ بجريرتِهِ ، وَقال الفرزدق :
أُسَارى حديدٍ أُغْلِقَتْ بِدِمَائِهَا
والاسم منه الغلاق . . . وَقال عَدِيُّ بنُ زَيْدٍ :
وَتَقُولُ الْعُداةُ : أَوَدَى عَدِيُّ
وَبَنُوهُ قد أَيْقَنُوا بالْغَلاَقِ
أبو العباس عن ابن الأعرابي : أَغْلَقَ زيدٌ عَمْراً على شَيءٍ يَفْعَلُه ، إذا أكْرَهَهُ عليه ويقالُ : أُغْلِقَ فُلانٌ فغَلِقَ غَلَقاً ، إذا أُغْضِبَ فَغَضِبَ ، وَاحتَدَّ .
وأَنشدَ شِمْر للفَرَزْدَق :
وَعَرَّدَ عَنْ بَنِيهِ الْكَسْبَ مِنْهُ
وَلَوْ كانُوا أُولى غَلَقٍ سِغَابَا
أُولى غَلَق ، أَيْ : قَدْ غَلِقوا في الْفَقْر والجُوعِ . والْغِلقُ : الكثيرُ الغَضَبِ ، قَالَ عمرٌ و بنُ شَأسٍ :
فَأغْلَق مِنْ دُونِ امْرِىءٍ إِنْ أَجَرْتُهُ
فَلاَ أَبْتَغِي عَوْراتِهِ غَلَقَ الْبَعْلِ
أي أَغضَبُ غَضَباً شَدِيداً ، ويُقالُ : الْغَلَقُ : الصَّيِّقُ الْخُلُقِ الْعَسْرُ الرِّضَا .
وفي ( النَّوادِرِ ) : شَيْخٌ غَلْقٌ وَجمَلٌ غَلْقٌ ، وهو : الكبيرُ الأَعْجَفُ .

##### Türkçe

باب **الغين** ve **القاف** ve **اللام**
**غلق**
Şu vecihlerinden kullanıldı: **غلق**.
**غلق**: **الليث** dedi: (Falanca keskinleşti, sonra keskinliğinde **فَغَلَقَ**; yani: saplandı/takılıp kaldı. Dedi: Rehin, **الْمُرْتَهِنِ**’in elinde **وَغَلِقَ الرَّهْنُ** olur; eğer çözülmezse.)
Ve **شمر** dedi: Bir şeyin bir şeye saplanıp ona yapışması için denilir: **قدْ غَلِقَ في الْباطِلِ** (bâtılda saplanıp kaldı), **وَغَلِقَ في الْبَيْعِ** (satışta saplanıp kaldı), **وَغَلِقَ بيعُهُ** (satışı bağlandı/kesinleşti), **وَاسْتَغْلَقَ**.
Ve **وَاسْتَغْلَقَ عَلَى الرَّجُلِ كَلاَمَهُ**: eğer ona karşı tutulup düğümlenirse, böylece konuşmaz. Dedi: Ve **ابنَ الأَعْرابيّ**’yi, (**داحِسٍ وَالغَبْراءِ**) hadisi hakkında şöyle derken işittim: (Kays, **حُذَيْفَةَ بنَ بدرٍ**’e geldi; **حُذَيفَةُ** ona dedi ki: Seni sabahlatan nedir? Dedi: Seni rehin üzerinde **لأُواضِعَكَ الرِّهانَ** için sabahladım.) **المواضَعَةِ** ile muradı: rehni iptal etmektir; yani: ben onu bırakırım, sen de bırakırsın. Bunun üzerine **حُذَيفَةُ** dedi: Bilakis sabahladın: onu **لِتُغْلِقَهُ** için; yani: onu gerekli kılman için.
Dedi: Ve **ابنُ شُمَيل** dedi: Falanca beni satışımda **اسْتَغْلَقَنِي**; yani: onu geri çevirmede bana bir muhayyerlik kılmadı.
Dedi: Ve onun satışı bana **وَاسْتَغْلَقَتْ عَلَيَّ بَيْعَتُهُ**; ve rehni **وَأَغْلَقْتُ الرَّهنَ**; yani: onu gerekli kıldım; böylece **فَغَلِقَ** **المرْتهِنِ** için; yani: ona vacip oldu.
Ve **أبو عبيد** dedi: **غَلِقَ الرهنُ**: **المرتَهِنُ** onu **غَلَقاً** olarak hak edince.
Ve Peygamber’den ( صلى الله عليه وسلم ) rivayet olundu ki o dedi: (**لا يَغْلَقُ الرَّهْنُ**) yani: **الْمُرْتَهِنُ** onu hak etmez; eğer **الرَّاهِنُ** onun içinde rehin verdiğini geri vermezse. Bu, **الْجَاهِلِيّة** ehlinin fiilindendi; o da ( عليه السلام ) bunu şu sözüyle iptal etti: (**لا يَغْلَقُ الرهنُ**). Ve **زُهير** bir kadını anarak dedi:
وَفَارَقَتْكَ بِرِهْنٍ لا فَكَاكَ لَهُ
يَوْمَ الْوَدَاعِ فأَمْسَى الرهنُ قَدْ غَلِقَا
Yani: onun kalbini rehin aldı; onunla gitti. Ve **شمر** şu beyti okudu:
هلْ مِنْ نَجَازٍ لموعودٍ بَخِلْتِ بِهِ
أو للرّهينِ الذي اسْتَغْلَقْتِ مِنْ فَادِي
Dedi: Ve **ابن الأعْرابي** bana, **أَوسِ بنِ حجر**’in şu beytini okuttu:
على العُمْرِ واصطادَتْ فؤاداً كأنّهُ
أبو غَلِقٍ في ليلَتَينِ مُؤجّلِ
Ve onu açıkladı; dedi ki: **أبو غلِقٍ**; yani: eceli bağlanmış bir rehnin sahibi; iki gece: eğer çözülmezse, **غَلِقَ** olur; böylece gider.
**عمرو** babasından: **الغَلَقُ**: bıkkınlık/sıkıntı; ve **مكانٌ غلِقٌ** ve **ضَجِرٌ**: yani dar; **الضجْرُ**: isimdir; **الضَّجَرُ**: mastardır. Ve **الغَلَقُ**: helâk.
Ve (**لا يغلَقُ الرهنُ**)’ün manası: yani: rehin helâk olmaz.

( 1 ( **ابن الاعرابيّ**: **أغلَقَ** Zeyd, Amr’ı bir şeyi yapması üzerine; yani onu ona zorladı.
Ve **المِغْلَفُ** ve **المِغْلاف**: **المَيْسِر** oklarından yedinci oktur. Ve **المَغَلِفُ**: **الأَزلام**; ve **الميسر**de her ok **مِغْلَق**tır; **لبيد** dedi:
وجَزُور أيسارٍ دَعَوتُ ، لحتفِها ،
بمَغَلِقٍ متشابِهٍ أجرامُها
Ve **المَغالقُ**: **الميسر** oklarıdır; **الاسود يَعْفُر** dedi:
إذا قحطت والزَّجِرين المغالِقَ
**الليث** dedi: **المِغْلَقُ**: **المَيْسِر**in **مُضَعَّف**ında yedinci oktur; ona **مِغلَق** denildi; çünkü **المَيسِر**in sonundan kalan şeyi **يَسْتَغلِقُ** eder; **مَغالِقَ** olarak cem edilir. Ve **لبيد**’in beytini okudu:
وجزور أيسارٍ دعوتُ لحتفها
**أبو منصور** dedi: **الليث** onun **بمَغالق** sözünü tefsir etmede yanıldı; **المَغالقُ**, kazanma bulunan **الميسر** oklarının sıfatlarındandır; **المَغالِقُ** 1 ) onların isimlerinden değildir; ve onlar, tehlikeyi/bahtı bağlayıp onu kazanan kumarbaza gerekli kılan şeylerdir; tıpkı rehnin, hak edene bağlanması gibi. Bundan **عمرِو بنِ قَميئة**’nin sözü:
بأيديهِمُ مقرومةٌ ومغالِقٌ
يَعُودُ بِأَرْزَاقِ الْعِيَالِ مَنِيحُها
**أبو عبيد** **الأصمعيّ**’den: **بابٌ غُلُقٌ**; yani: **مُغْلَقٌ**. Ve **أَبو زَيدٍ** dedi: **بابٌ فتُحٌ**; yani: geniş, iri.
**ابن السِّكِّيت**: denilir: **إهابٌ مغلوقٌ**; eğer onda **الْغَلْقَةُ** kılınırsa; **يُعْطن** edildiği zaman; o, **الطائف** ehlinin onunla **يُعْطِنُ** ettiği bir ağaçtır. **مزرّدٌ** dedi:
جَرِبْنَ فما يُهْنَأْنَ إلا بِغَلْقَةٍ
عَطِينٍ وأبوالِ النِّساءِ الْقَوَاعِدِ
Ve Peygamber’den ( صلى الله عليه وسلم ) rivayet olundu ki o dedi: (**لاطلاق في إغلاقٍ**). **الإغلاق**’ın manası: zorlama; (çünkü **المُغلق** işinde zorlanmıştır ve tasarrufunda daraltılmıştır) sanki kapı ona karşı kapatılır; hapsedilir ve ona daraltılır; ta ki boşasın. Ve katilin **إغلاق**’ı: onu öldürülenin velisine teslim etmektir; böylece onun kanı hakkında dilediği gibi hükmeder. Denilir: Falanca, suçuyla **أُغْلِقَ**. Ve **الفرزدق** dedi:
أُسَارى حديدٍ أُغْلِقَتْ بِدِمَائِهَا
Bunun ismi: **الغلاق**. . . Ve **عَدِيُّ بنُ زَيْدٍ** dedi:
وَتَقُولُ الْعُداةُ : أَوَدَى عَدِيُّ
وَبَنُوهُ قد أَيْقَنُوا بالْغَلاَقِ
**أبو العباس** **ابن الأعرابي**’den: **أَغْلَقَ** Zeyd, Amr’ı bir şeyi yapması üzerine; eğer onu ona zorlarsa. Ve denilir: Falanca **أُغْلِقَ** oldu da **فغَلِقَ غَلَقاً**; eğer öfkelendirilip öfkelenirse ve keskinleşirse.
Ve **شِمْر** **الفَرَزْدَق** için şu beyti okudu:
وَعَرَّدَ عَنْ بَنِيهِ الْكَسْبَ مِنْهُ
وَلَوْ كانُوا أُولى غَلَقٍ سِغَابَا
**أُولى غَلَق**: yani: fakirlik ve açlıkta saplanıp kalmışlardır. Ve **الْغِلقُ**: çok öfkelenen. **عمرٌ و بنُ شَأسٍ** dedi:
فَأغْلَق مِنْ دُونِ امْرِىءٍ إِنْ أَجَرْتُهُ
فَلاَ أَبْتَغِي عَوْراتِهِ غَلَقَ الْبَعْلِ
Yani: şiddetli bir öfkeyle öfkelenirim. Ve denilir: **الْغَلَقُ**: huysuz, rızası zor olan.
Ve (**النَّوادِرِ**)de: **شَيْخٌ غَلْقٌ** ve **جمَلٌ غَلْقٌ**; o: büyük, zayıf-çelimsiz olandır. )

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%84%D9%82/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب الغين واللام وما يثلثهما)
(غلم) الغين واللام والميم أصلٌ صحيحٌ يدلُّ على حَداثةٍ وهَيْجِ شهوة. من ذلك الغُلام، هو الطارُّ الشَّاربِ([1]) . وهو بيِّنُ الغُلومِيّة والغُلُومة، والجمع غِلْمةٌ وغِلْمان. ومن بابه: اغتَلَم الفَحلُ غُلمةً: هاج من شَهوة الضِّراب. والغيْلَم: الجارية الحَدَثة. والغَيْلَم: الشابُّ. والغَيْلَم: ذكر السَّلاحِف. وليس بعيداً أن يكون قياسُه قياسَ الباب.
(غلو/ي) الغين واللام والحرف المعتل أصلٌ صحيحٌ في الأمر يدلُّ على ارتفاع ومجاوَزةِ قَدْر. يقال: غَلاَ السِّعر يغلو غَلاءً، وذلك ارتفاعُه. وغَلاَ الرَّجلُ في الأمر غُلُوّاً، إذا جاوَزَ حدَّه. وغَلاَ بسَهْمِه غَلْوَاً، إذا رَمَى به سَهْماً أقصى غايتِه. قال:
* كالسَّهمِ أرسلَهُ من كفِّهِ الغالي([2]) *
وتَغالَى الرَّجُلان: تفاعَلاَ من ذلك. وكلُّ مَرْماةٍ عند ذلك غَلْوَة. وغَلَت الدّابّةُ في سَيرها غَلْوَاً، واغتلت اغتلاء، وغالت *غِلاء. وفي أمثالهم: "جَرْيُ المذَكِّياتِ غِلاءٌ([3]) ". وتَغالَى النَّبتُ: ارتفَعَ وطال. وتَغالَى لحمُ الدابَّةِ، إذا انحسر عنه وَبَره. وذلك لا يكون إلاَّ عن قوّةٍ وسِمَن وعُلُوٍّ. وغَلَتِ القِدْرُ تَغْلِي غَلَياناً. والغُلَوَاء: أن يمُرَّ على وجهِه جامحاً. قال:
لم تلتفت لِلِداتِها *** ومضَتْ على غُلَوائِها([4])
وأمَّا الغالية من الطِّيب فممكنٌ أن يكون من هذا، أي هي غاليةُ القيمة. يقولون: تغلَّلْت وتغلَّيت من الغالية.
(غلب) الغين واللام والباء أصلٌ صحيح يدلُّ على قوّةٍ وقَهرٍ وشدَّة. من ذلك: غَلَب الرّجلُ غَلْبَاً وغَلَباً وغَلَبة. قال الله تعالى: ﴿وَهُمْ مِنْ بَعْدِ غَلَبِهِم سَيَغْلِبُون﴾  [الروم 3]. والغِلاَب: المغالَبة. والأغلَبُ: الغَليظ الرّقَبة. يقال: غَلِبَ يَغْلَبُ غَلَباً. وهضْبةٌ غَلباء، وعِزَّةٌ غلباء. وكانت تغلِبُ تسمَّى الغلباء. قال:
وأورثَنِي بنو الغَلباء مَجْداً  *** حديثاً بعد مَجدِهمُ القديمِ([5])

واغلولَبَ العُشْب: بلَغَ كلَّ مَبلغ. والمُغَلَّب من الشُّعراء: المغلوب مِراراً. والمُغَلَّب أيضاً: الذي غَلب خَصْمَه أو قِرْنَه، كأنَّه غلَّب على خَصْمِه، أي جُعِلت له الغَلَبة.
(غلت) الغين واللام والتاء فيه كلمة، يقولون: الغَلَت في الحساب: مثل الغَلَط في غيره. وفي بعض الحديث: "لا غَلَت في الإسلام".
(غلث) الغين واللام والثاء أصلٌ صحيحٌ واحد، يدلُّ على الخَلْط والمُخالَطة. من ذلك: غَلَثْتُ الطّعامَ: خلَطت حنطةً وشعيرا([6]) . وهو الغَلِيث. ورجل غَلِثٌ، إذا خالَطَ الأقرانَ في القِتال لَزُوماً لما طَلَب. ويقال: غَلِثَ به، إذا لزِمَه. وغَلِثَ الذِّئبُ بالغَنم: لازَمَها.
فأمَّا قولهم: غَلثَ الزَّندُ، إذا لم يَرِ، فهو كلامٌ غير ملخَّص؛ وذلك أنَّ معناه أنّه زَندٌ منتخَب، وإنَّما هو خِلْطٌ من الزُّنُودِ، قد أُخِذَ من العُرْضِ مُخْتلِطاً بغيره. يراد بالغَلَث خَشَبه، وإذا كان [كذلك] لم يَرِ.
(غلج) الغين واللام والجيم كلمةٌ تدلُّ على البَغْي والسَّطْوة. تقول العرب: هو يَتَغَلَّجُ علينا، أي يبغِي. وعَيْرٌ مِغْلَجٌ: شَلاَّل للعانة. ويكون تغلُّجُه أيضاً أن يَشربَ ويتلمَّظَ بلسانه.
(غلس) الغين واللام والسين كلمةٌ واحدة، وهو الغَلَس، وذلك ظلامُ آخرِ اللَّيل. يقال: غَلَّسْنا، أي سِرنا غَلَسا. قال الأخطل:
كذَبَتْكَ عينُكَ أم رأيتَ بواسطٍ  *** غَلَسَ الظلامِ من الرَّبابِ خيالا([7])
وقولهم: وقع في تُغُلِّسَ([8]) ، أي داهية، هو من هذا، لأنه يقع في أمرٍ مُظلم لا يَعرِف المخرجَ منه.
(غلط) الغين واللام والطاء كلمةٌ واحدة، وهي الغَلط: خلاف الإصابة. يقال: غَلِط يَغْلَط غَلَطاً. وبينهم أُغلوطةٌ، أي شيءٌ يُغالِط به بعضُهم بعضاً.
(غلف) الغين واللام والفاء كلمةٌ واحدةٌ صحيحة، تدلُّ على غِشاوةٍ وغِشيانِ شيء لشيء. يقال: غِلافُ السَّيفِ والسِّكِّين. وقَلبٌ أغلَفُ: كأنَّما أُغشِيَ غِلافاً فهو لا يَعي شيئاً. قال الله تعالى: ﴿وَقَالُوا قُلُوبُنا غُلْفٌ﴾
[البقرة 88]، أي أُغشِيَتْ شيئاً فهي لا تَعي. وقرئت([9]) :﴿غُلُفٌ([10])﴾ ، أي أوعيةٌ للعِلْم. والقياس في ذلك كله واحد. ويقولون: تغَلَّف بالغالية، وليس ببعيدٍ ممّا ذكرناه.
(غلق) الغين واللام والقاف أصلٌ واحد صحيح يدلُّ على نُشوبِ شيءٍ في شيء. من ذلك الغَلَق، يقال منه: أغلقتُ البابَ فهو مُغْلَق. وغَلِقَ الرهنُ في يدِ مُرْتَهِنِه، إذا لم يَفتكَّه([11]) . قال رسول الله صلى الله عليه وآله: "لا يَغْلَقُ الرَّهنُ". قال الفُقهاء: هو أن يقول صاحب الرَّهْنِ لصاحب الدَّين: آنَيتُك بحقِّك([12]) إلى وقت كذا، وإلاَّ فالرَّهنُ لك. فنَهَى النبيُّ صلى الله عليه وآله عن ذلك الاشتراط. وكلُّ شيء لم يُتَخَلَّصْ فقد غَلِق. قال زُهير:
وفارقتْكَ برهنٍ لا فَكاكَ له  *** يومَ الوَداعِ فأمسى الرَّهنُ قد غَلِقا([13])
ويقال المِغْلَق: السَّهم السابعُ في الميسِر، لأنَّه يَستغلِق شيئاً وإن قلَّ. قال لبيد:
وجَزُورِ أيسارٍ دعوتُ لحتْفِها  *** بمَغَالقٍ متشابهٍ أجسامُها([14])
*ويقال: غَلِقَ ظَهرُ البعير فلا يَبْرأُ من الدَّبَر. ومنه غلِقَت النّخلةُ: ذَوَت أصولُ سَعفِها فانقطَع حَمْلُها. والله أعلم بالصّواب.
--------------ــــ
([1]) أي الذي طر شاربه، أي طلع وظهر. وفي الأصل: "الطائر الشارب"، صوابه في المجمل واللسان والقاموس.
([2]) أنشده في اللسان (غلا).
([3]) ويروى: "غلاب" كما سبق في (ذكا)، وكذا في اللسان (ذكا).
([4]) لابن قيس الرّقيات في ديوانه 280 واللسان (غلا).
([5]) أنشده في اللسان (غلب).
([6]) في المجمل: "خلطته حنطة بشعير".
([7]) ديوان الأخطل41 واللسان (غلس). وهو مطلع قصيدة يهجو بها جريراً.
([8]) غير مصروف، علم للداهية. وهو بضم التاء مع الغين وفتحها وكسر اللام المشددة.
([9]) في الأصل: "وقريب"، تحريف.
([10]) هي قراءة ابن محيصن، كما في إتحاف فضلاء البشر 141 وهي جمع غلاف.
([11]) أي إذا لم يفتكه الراهن. وفي المجمل واللسان: "إذا لم يفتك" بالبناء للمفعول.
([12]) آنيتك: أخرتك. وفي الأصل: "أتيتك"، تحريف.
([13]) ديوان زهير 33 واللسان (غلق). وفي الديوان: "فأمسى رهنها غلقا".
([14]) من معلقته المشهورة. وانظر الميسر والقداح لابن قتيبة 87.

ـ

##### Türkçe

(غين ve لام ve onları üçleyen şeyler bâbı)
(غلم) **الغين** ve **اللام** ve **الميم** sahih bir asıldır; bir tazelik ve şehvetin coşması üzerine delâlet eder. Bundan: **الغُلام**; o, bıyığı yeni biten([1])dir. Ve o, **الغُلومِيّة** ve **الغُلُومة** bakımından açıktır; cem‘i **غِلْمةٌ** ve **غِلْمان**dır. Ve onun bâbından: **اغتَلَم** aygır **غُلمةً**: çiftleşme şehvetinden coştu. Ve **الغيْلَم**: genç cariye. Ve **الغَيْلَم**: genç adam. Ve **الغَيْلَم**: kaplumbağaların erkeği. Ve onun kıyasının, bâbın kıyası olması uzak değildir.
(غلو/ي) **الغين** ve **اللام** ve illetli harf, işte sahih bir asıldır; yükselme ve bir ölçüyü aşma üzerine delâlet eder. Denir: **غَلاَ** fiyat **يغلو** **غَلاءً**; bu, onun yükselmesidir. Ve **غَلاَ** adam işte **غُلُوّاً**, eğer haddini aşarsa. Ve **غَلاَ** oku ile **غَلْوَاً**, eğer onunla, en uç gayesine bir ok atarsa. Dedi:
* ok gibi; onu, elinden göndermiştir **الغالي**([2]) *
Ve **تَغالَى** iki adam: bundan karşılıklı yaptılar. Ve o sırada her bir atış yeri **غَلْوَة**dir. Ve **غَلَت** binek, yürüyüşünde **غَلْوَاً**; ve **اغتلت** **اغتلاء**; ve **غالت** * **غِلاء**. Ve onların mesellerinde: "Hızlı koşanların koşusu **غِلاءٌ**([3])". Ve **تَغالَى** bitki: yükseldi ve uzadı. Ve **تَغالَى** binek eti, eğer ondan tüyü sıyrılıp çekilirse. Ve bu, ancak kuvvet, semizlik ve yükseklik sebebiyle olur. Ve **غَلَتِ** tencere **تَغْلِي** **غَلَياناً**. Ve **الغُلَوَاء**: azgın olarak yüzü üzere geçip gitmektir. Dedi:
Dönüp bakmadı yavrularına *** ve **غُلَوائِها** üzere geçti gitti([4])
Ve koku türünden **الغالية** ise, bunun’dan olması mümkündür; yani o, kıymetçe pahalıdır. Derler: **تغلَّلْت** ve **تغلَّيت** **من الغالية**.
(غلب) **الغين** ve **اللام** ve **الباء** sahih bir asıldır; kuvvet, kahır ve şiddet üzerine delâlet eder. Bundan: **غَلَب** adam **غَلْبَاً** ve **غَلَباً** ve **غَلَبة**. Allah Teâlâ dedi: ﴿وَهُمْ مِنْ بَعْدِ غَلَبِهِم سَيَغْلِبُون﴾ [الروم 3]. Ve **الغِلاَب**: karşılıklı galebe. Ve **الأغلَبُ**: kalın boyunlu. Denir: **غَلِبَ يَغْلَبُ غَلَباً**. Ve **هضْبةٌ غَلباء** ve **عِزَّةٌ غلباء**. Ve **تغلِبُ** kabilesi **الغلباء** diye adlandırılırdı. Dedi:
Ve bana **بنو الغَلباء** bir şeref miras bıraktı *** onların eski şerefinden sonra yeni([5])

Ve **اغلولَبَ** ot: her bir erişilecek yere ulaştı. Ve şairlerden **المُغَلَّب**: defalarca yenilmiş olan. Ve **المُغَلَّب** ayrıca: hasmını yahut denkini yenen; sanki hasmı üzerine galip kılınmış, yani ona galebe verilmiş.
(غلت) **الغين** ve **اللام** ve **التاء** onda bir kelime vardır; derler: hesapta **الغَلَت**: başkasında **الغَلَط** gibidir. Ve bazı hadiste: "İslâm’da **غَلَت** yoktur".
(غلث) **الغين** ve **اللام** ve **الثاء** tek bir sahih asıldır; karıştırma ve karışma üzerine delâlet eder. Bundan: **غَلَثْتُ** yemeği: buğdayı ve arpayı karıştırdım([6]). Ve o, **الغَلِيث**tir. Ve **رجل غَلِثٌ**, eğer savaşta akranlara karışırsa; istediği şeye yapışıp kalıcı olarak. Ve denir: **غَلِثَ به**, eğer ona yapışırsa. Ve **غَلِثَ** kurt koyunla: ona musallat olup ayrılmadı.
Ama onların sözü: **غَلثَ الزَّندُ**, eğer ateş çıkarmazsa, o, özlü olmayan bir sözdür; çünkü onun mânası, onun seçilmiş bir çakmak taşı olmasıdır; hâlbuki o, çakmak taşlarından bir karışımdır; eninden alınmış, başkasıyla karışık olarak. **الغَلَث** ile onun odunu kastedilir; ve eğer [böyle] olursa ateş çıkarmaz.
(غلج) **الغين** ve **اللام** ve **الجيم** zulüm ve zorbalık üzerine delâlet eden bir kelimedir. Araplar der: o, bize karşı **يَتَغَلَّجُ**; yani zulmeder. Ve **عَيْرٌ مِغْلَجٌ**: kasık için şelâl (çok işeyen). Ve onun **تغلُّجُه** da, içmesi ve diliyle yalanıp durmasıdır.
(غلس) **الغين** ve **اللام** ve **السين** tek bir kelimedir; o da **الغَلَس**tır; bu, gecenin sonunun karanlığıdır. Denir: **غَلَّسْنا**, yani **غَلَسا** yürüdük. Ahtal dedi:
Gözün sana yalan mı söyledi, yoksa Vâsıt’ta mı gördün  *** bulutlardan, karanlığın **غَلَسَ**ında bir hayal([7])
Ve onların sözü: **وقع في تُغُلِّسَ**([8]), yani bir felâket; bu bundandır, çünkü çıkış yolunu bilmediği karanlık bir işe düşer.
(غلط) **الغين** ve **اللام** ve **الطاء** tek bir kelimedir; o da **الغَلط**tır: isabetin zıddı. Denir: **غَلِط يَغْلَط غَلَطاً**. Ve aralarında **أُغلوطةٌ** vardır; yani birbirlerini onunla yanıltacakları bir şey.
(غلف) **الغين** ve **اللام** ve **الفاء** tek bir sahih kelimedir; bir örtü ve bir şeyin bir şeye bürünmesi üzerine delâlet eder. Denir: kılıcın ve bıçağın **غِلافُ**u. Ve **قَلبٌ أغلَفُ**: sanki bir kılıfla örtülmüştür de hiçbir şeyi kavramaz. Allah Teâlâ dedi: ﴿وَقَالُوا قُلُوبُنا غُلْفٌ﴾ [البقرة 88]; yani bir şeyle örtülmüştür de kavramaz. Ve okundu([9]): ﴿**غُلُفٌ**([10])﴾; yani ilim için kaplar. Ve bunun hepsinde kıyas birdir. Ve derler: **تغَلَّف** **بالغالية**; ve bu, zikrettiğimizden uzak değildir.
(غلق) **الغين** ve **اللام** ve **القاف** tek bir sahih asıldır; bir şeyin bir şeyin içine takılıp kalması üzerine delâlet eder. Bundan **الغَلَق**; ondan denir: **أغلقتُ** kapıyı; o da **مُغْلَق**tır. Ve **غَلِقَ** rehin, rehin alanın elinde; eğer onu kurtaramazsa([11]). Resûlullah sallallahu aleyhi ve âlihî dedi: "**لا يَغْلَقُ الرَّهنُ**". Fakihler dedi: o, rehin sahibinin borç sahibine şöyle demesidir: hakkınla seni **آنَيتُك**([12]) şu vakte kadar; yoksa rehin senindir. Nebî sallallahu aleyhi ve âlihî bu şart koşmayı yasakladı. Ve kurtarılamayan her şey **غَلِق** olmuştur. Züheyr dedi:
Veda günü, kurtuluşu olmayan bir rehinle senden ayrıldı  *** böylece rehin **غَلِقا** olarak akşama erdi([13])
Ve denir: **المِغْلَق**: meysirde yedinci oktur; çünkü az da olsa bir şeyi kapıp alır. Lebîd dedi:
Ölümü için çağırdım, pay okları olan bir deve  *** **بمَغَالقٍ**; cisimleri birbirine benzer([14])
*Ve denir: **غَلِقَ** devenin sırtı; böylece yara kabuğundan iyileşmez. Ve ondan: **غلِقَت** hurma ağacı: yaprak saplarının dipleri kurudu da yükü kesildi. Ve Allah, doğruyu daha iyi bilendir.
--------------ــــ
([1]) yani bıyığı yeni biten; yani çıktı ve göründü. Asılda: "الطائر الشارب"; doğrusu el-Mücmel, Lisân ve Kâmûs’tadır.
([2]) Lisân’da (غلا) onu şâhid olarak okuttu.
([3]) "غلاب" diye de rivayet edilir; (ذكا)’da geçtiği gibi; Lisân’da (ذكا) da böyledir.
([4]) İbn Kays er-Rukayyât’a aittir; Dîvân’ında 280 ve Lisân’da (غلا).
([5]) Lisân’da (غلب) onu şâhid olarak okuttu.
([6]) el-Mücmel’de: "خلطته حنطة بشعير".
([7]) Ahtal Dîvânı 41 ve Lisân (غلس). Cerîr’i hicvettiği bir kasidenin matla‘ıdır.
([8]) gayr-i munsarif; felâket için özel addır. O, **التاء**’nın dammesiyle **الغين** ile; ve onun fethasıyla; ve şeddeli **اللام**’ın kesresiyle.
([9]) asılda: "وقريب"; tahrif.
([10]) İbn Muhaysın’ın kıraatidir; İthâf Fuḍalâʾi’l-Beşer 141’de olduğu üzere; ve o, **غلاف**’ın cem‘idir.
([11]) yani eğer rehin veren onu kurtaramazsa. el-Mücmel ve Lisân’da: "إذا لم يفتك" meçhul bina ile.
([12]) **آنيتك**: seni erteledim. Asılda: "أتيتك"; tahrif.
([13]) Züheyr Dîvânı 33 ve Lisân (غلق). Dîvân’da: "فأمسى رهنها غلقا".
([14]) Meşhur muallakasındandır. İbn Kuteybe’nin el-Meysir ve’l-Kıdâh’ına bak: 87.

ـ

### [Müfredât](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%84%D9%82/sozluk/mufredat.md) — Râgıb el-İsfahânî · 11. yy

- الغلق والمغلاق: ما يغلق به، وقيل: ما يفتح به لكن إذا اعتبر بالإغلاق يقال له: مغلق ومغلاق، وإذا اعتبر بالفتح يقال له: مفتح ومفتاح، وأغلقت الباب، وغلقته على التكثير، وذلك إذا أغلقت أبوابا كثيرة، أو أغلقت بابا واحدا مرارا، أو أحكمت إغلاق باب، وعلى هذا: ﴿وغلقت الأبواب﴾ [يوسف/ 23]. وللتشبيه به قيل: غلق الرهن غلوقا (غلق الرهن: ترك فكاكه. انظر: الأفعال 2/19)، وغلق ظهره دبرا (قال ابن فارس: يقال: غلق ظهر البعير فلا يبرأ من الدبر. انظر: المجمل 3/685)، والمغلق: السهم السابع لاستغلاقه ما بقي من أجزاء الميسر، ونخلة غلقة: ذويت أصولها فأغلقت عن الإثمار، والغلقة: شجرة مرة كالسم.

##### Türkçe

- **الغلق** ve **المغلاق**: kendisiyle kapatılan şey; ve denildi ki: kendisiyle açılan şey; fakat kapatma ile dikkate alınırsa ona **مغلق** ve **مغلاق** denir, açma ile dikkate alınırsa ona **مفتح** ve **مفتاح** denir. Ve “Kapıyı kapattım” (**أغلقت الباب**) (denir); ve “onu kapattım” (**غلقته**) çokluk (ifadesi) üzere (denir); bu da, birçok kapıları kapattığın zaman, yahut bir tek kapıyı defalarca kapattığın zaman, yahut bir kapının kapatılmasını sağlamlaştırdığın zaman (olur). Ve bunun üzerine: ﴿Ve kapıları kapattı﴾ (**وغلقت الأبواب**) [Yûsuf/ 23]. Ve bununla benzetme için denildi: **غلق الرهن** **غلوقا** (**غلق الرهن**: onun çözülmesini terk etmek. Bak: **الأفعال** 2/19), ve “sırtı kapanıp kaldı” (**غلق ظهره**) “dübr” olarak (**دبرا**) (İbn Fâris dedi ki: “Devenin sırtı kapanıp kalır (**غلق ظهر البعير**) denir; böylece dübrden iyileşmez.” Bak: **المجمل** 3/685), ve **المغلق**: maysirin parçalarından geri kalanı kapatıp tüketmesi sebebiyle yedinci oktur; ve **نخلة غلقة**: kökleri kuruyup zayıflamış, böylece meyve vermekten kapanıp kalmış (hurma ağacı); ve **الغلقة**: zehir gibi acı bir ağaç.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%84%D9%82/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

غ ل ق
باب فتح وباب غلقٌ‏.‏
ومن المجاز‏:‏ غلق الرهن في يد المرتهن إذا لم يقدر على افتكاكه وغلق فؤاده في يد فلانة‏.‏
واحتد فلان فنشب في حدّته وغلق إذا اشتدّت به فلم تنشرح عنه‏.‏
وإياك والغلق والضجر والقلق‏.‏
وإن بعيرك لغلق الظهر إذا لم يبرأ لكثرة الدبر وقد غلق ظهره‏.‏
واستغلق عليه الكلام وأغلق عليه وأغلق إذا ضيق وأكره ومنه‏:‏ ‏"‏ لا طلاق في إغلاق ‏"‏ وكانت الأعاريب يقولون‏:‏ إن قريشاَ لقنة خبثى لها فتحٌ وغلقٌ أي خدعٌ يفتحون بها الأمور ويغلقونها‏.‏
ويقال‏:‏ حلال طلق وحرام غلق‏.‏
وكان فلان مفتاحاً للخير مغلاقاً للشر والمغلاق والغلاق والغلق‏:‏ ما يغلق به الباب ويفتح بالمفتاح‏.‏
وأغلق القاتل في يد الوليّ إذا أسلم يصنع به ما شاء وتقول‏:‏ أمر الوالي بالقاتل أن يُغلَق وبالأسير يُطلَق.

##### Türkçe

غ ل ق
Açma bâbı ve kapama bâbı: **غلقٌ**.‏
Mecazdan: Rehin, onu kurtarmaya güç yetiremediği zaman mürtehinin elinde **غلق** oldu; ve falancanın elinde onun yüreği **غلق** oldu.‏
Falanca sertleşti de sertliğinde saplandı; ve kendisine şiddetlendiği zaman **غلق** oldu; ondan dolayı açılmadı.‏
Sakın **الغلق** ve bıkkınlık ve kaygıdan.‏
Ve senin deven, çokça sırt yarasından dolayı iyileşmediği zaman sırtı **غلق**tır; ve sırtı **غلق** oldu.‏
Söz ona **استغلق** oldu; ve ona **أغلق عليه**; ve daralttığı ve zorladığı zaman **أغلق**; bundan: “**إغلاق** içinde boşama yoktur.” Bedevîler derlerdi: Kureyş elbette pis bir kurnazlıktır; onun bir **فتحٌ**’ı ve bir **غلقٌ**’ı vardır; yani, işlerle onları açtıkları ve onları kapadıkları hilelerdir.‏
Ve denilir: Helâl gevşek, haram **غلق**.‏
Falanca hayra bir anahtar, şerre bir kilit idi; ve **المغلاق** ve **الغلاق** ve **الغلق**: kapının onunla kapatıldığı ve anahtarla açıldığı şeydir.‏
Ve katil, teslim olduğu zaman velînin elinde **أغلق** oldu; onunla dilediğini yapar. Ve dersin: Vali, katil hakkında **يُغلَق** edilmesini, esir hakkında **يُطلَق** edilmesini emretti.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%84%D9%82/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

غَلَقَ الباب وأَغْلَقه وغَلَّقه؛ الأُولى عن ابن دريد عزاها إلى أَبي زيد وهي نادرة، فهو مُغْلَق، وفي التنزيل: وغَلَّقَت الأبواب؛ قال سيبويه: غَلَّقت الأبواب للتكثير، وقد يقال أَغْلَقت يراد بها التكثير، قال: وهو عربيّ جيد. وباب غُلُق: مُغْلَقٌ، وهو فُعُل بمعنى مَفْعول مثل قارُورَة، وباب فُتُح أَي واسع ضخم وجِذْع قُطُل، والاسم الغَلْقُ؛ ومنه قول الشاعر:
وباب إذا ما مالَ للغَلْقِ يَصْرِف
ويقال: هذا من غَلَقْتُ الباب غَلْقاً، وهي لغة رديئة متروكة؛ قال أَبو الأسود الدؤلي:
ولا أَقولُ لقِدْرِ القوم قد غَلِيَتْ،
ولا أَقولُ لباب الدَّار مَغْلوقُ
وقال الفرزدق:
ما زِلْتُ أَفتح أَبواباً وأُغْلِقها،
حتى أَتَيْتُ أَبا عَمْرو بنَ عَمَّارِ
قال أَبو حاتم السجستاني: يريد أَبا عمرو بن العلاء. وغَلِقَ البابُ وانْغَلقَ واسْتَغْلق إذا عسر فتحه. والمِغْلاقُ: المِرْتاجُ. والغَلَقُ: المِغْلاقُ، بالتحريك، وهو ما يُغْلَقُ به الباب ويفتح، والجمع أَغْلاق؛ قال سيبويه: لم يجاوزوا به هذا البناء؛ واستعاره الفرزدق فقال: فبِتْنَ بجانِبَيَّ مُصَرَّعاتٍ،
وبِتُّ أَفُضّ أَغْلاقََ الخِتامِ
قال الفارسي: أَراد خِتام الأَغْلاقِ فقَلَب. وفي حديث قتل أَبي رافع: ثم عَلَّقَ الأَغالِيقَ على وَدٍّ؛ هي المفاتيح، واحدها إغْلِيقٌ، والغَلاقُ والمِغْلاق والمُغْلوق: كالغَلَق. واسْتَغْلَقَ عليه الكلام أَي ارْتُتِجَ عليه. وكلام غَلِقٌ أي مشكل. وفي الحديث: لا طلاق ولا عَتاق في إغْلاقٍ أَي في إكراه، ومعنى الإغْلاقِ الإكراه، لأن المُغْلَق مكرَهٌ عليه في أَمره ومضيَّق عليه في تصرفه كأَنه يُغْلَقُ عليه الباب ويحبس ويضيّق عليه حتى يطلِّق. وإغْلاقُ القاتل: إسلامه إلى وليّ المقتول فيَحْكم في دمه ما شاء. يقال: أُغْلِق فلان بجَرِيرِتِه؛ وقال الفرزدق: أَسارى حديدٍ أُغْلِقَتْ بدِمائها
والاسم منه الغَلاقُ؛ وقال عدي بن زيد:
وتقول العُداةُ: أَوْدَى عَدِيٌّ،
وبَنُوهُ قد أَيْقَنُوا بالغَلاقِ
ابن الأعرابي: أَغْلَقَ زيدٌ عمراً على شيء يفعله إذا أَكرهه عليه. والمِغْلَقُ والمِغْلاق: السهم السابع من قِداح المَيْسِر. والمَغالِقُ: الأَزْلام، وكل سهم في الميسِر مِغْلَق؛ قال لبيد:
وجَزُور أَيْسارٍ دَعَوْتُ، لحتْفِها،
بمَغالِقٍ متشابِهٍ أَجْرامُها
(* في معلقة لبيد: أجسامها بدل أجرامها: وفي رواية التبريزي: أعلامها أي علاماتها).
والمَغالقُ: قِداح الميْسر؛ قال الأسود بن يَعْفُر:
إذا قحطت والزَّاجِرِين المَغالِقَا
الليث: المِغْلَقُ السهم السابع في مُضَعَّفِ المَيْسِر، وسمي مِغْلَقاً لأنه يَسْتَغْلِقُ ما يبقى من آخر الميَسِر، ويُجْمَع مَغالِقَ، وأنشد بيت لبيد:
وجَزُور أَيْسارٍ دعوت لحتفها
قال أَبو منصور: غلط الليث في تفسير قوله بمَغالق، والمَغالقُ من نُعُوت قِداح المَيْسر التي يكون لها الفوز، وليست المَغالِقُ من أَسمائها، وهي التي تُغْلِقُ الخَطَر فتوجبه للقامر الفائز كما يُغْلَقُ الرهنُ لمستحقه؛ ومنه قول عمرو بن قَمِيئة:
بأَيديهمُ مَقْرُومةٌ ومَغالِق،
يعود بأَرْزاقِ العيالِ مَنِيحُها
ورجل غَلِقٌ: سيء الخلق. قال الليث: يقال احْتَدَّ فلان فَغَلِقَ في حِدَّتِهِ أي نشب؛ وروى أَبو العباس أن ابن الأَعرابي أَنشده: وقد جَعَلَ الرِّكُّ الضعيفُ يُسِيلُني
إليك، ويُشْريك القليلُ فتَغْلَقُ
قال: الرِّكُّ المطر الضعيف؛ يقول: إذا أَتاك عني شيء قليل غضبت وأنا كذلك فمتى نَتَّفق؟ ومنه قوله: أنت تَئِق وأنا مَئِق فكيف نتفق؟ قال أَبو منصور: معنى قوله يُسِيلني إليك أي يُغضبني فيغريني بك، ويُشْرِيكَ أي يغضبك فتَغْلق أي تغضب وتحتدّ عليّ. ويقال: أُغْلِقَ فلان فَغَلِقَ غَلَقاً إذا أُغضب فغضب واحتدّ. قال أبو بكر: الغَلِقُ الكثير الغضب؛ قال عمرو بن شأْس:
فأَغْلَقُ مِنْ دونِ امْرِئٍ، إن أَجَرْتُهُ،
فلا تُبْتَغَى عوراتهُ غَلَقَ البَعْلِ
أي أَغضب غضباً شديداً. قال: والغَلِقُ الضيّق الخُلُق العسر الرضا. وغَلِقَ في حِدَّته غَلَقاً: نشب، وكذلك الغِلِقُ في غير الأَناسي. والغَلَقُ في الرهن: ضد الفك، فإذا فَكَّ الراهنُ الرهنَ فقد أَطلقه من وثاقه عند مُرْتَهنه. وقد أَغْلَقْتُ الرهن فَغَلِقَ أي أوجبته فوجب للمرتهن؛ ومنه الحديث: ورجل ارتبط فرساً ليُغالِقَ عليها أي ليراهن، وكأنه كره الرِّهان في الخيل إذ كان على رسم الجاهلية. قال سيبويه: وغَلِقَ الرَّهْنُ في يد المرتهن يَغْلق غَلَقاً وغُلُوقاً، فهو غَلِقٌ، استحقه المرتهن، وذلك إذا لم يُفْتَكّ في الوقت المشروط. وفي الحديث: لا يغْلَق الرهن بما فيه؛ قال زهير يذكر امرأَة:
وفارَقَتْكَ برَهْنٍ لا فكاكَ لَهُ،
يوم الوَدَاع، فأَمْسَى الرَّهْنُ قد غَلِقا
يعني أنها ارتهنت قلبه ورهنت به؛ وأَنشد شمر:
هل من نَجازٍ لمَوْعودٍ بَخِلْت به؟
أو للرَّهين الذي اسْتَغْلَقْت من فادي؟
وأنشد ابن الأعرابي لأوس بن حجر:
على العُمْرِ، واصطادَتْ فؤاداً كأنه
أَبو غَلِقٍ، في ليلتين، مؤجَّل
وفسره فقال: أَبو غَلِقٍ أي صاحب رهن غَلِقَ، أَجله ليلتان أن يُفَكّ، وغَلِقَ أي ذهب. ويقال: غَلِقَ الرهنُّ يَغْلَقُ غُلُوقاً إذا لم يوجد له تخلص وبقي في يد المرتهن لا يقدر راهنه على تخليصه، والمعنى أنه لا يستحقه المرتهن إذا لم يَسْتَفِكَّه صاحبُه. وكان هذا من فعل الجاهلية أن الراهن إذا لم يُؤدِّ ما عليه في الوقت المعين مَلَكَ المرتهنُ الرَّهْنَ، فأَبطله الإسلام. وقوم مَغَاليقُ: يَغْلَقُ الرهن على أَيديهم. وقال ابن الأَعرابي في حديث داحسٍ والغبراء: إن قيساً أتى حذيفة بن بدرٍ فقال له حذيفة: ما غَدَا بك؟ قال: غَدَوْتُ لأواضِعَك الرِّهانَ؛ أراد بالواضعة إبطال الرِّهان أي أَضعه وتَضعه، فقال حذيفة: بل غدوتَ لتُغْلِقَهُ أي لتوجبه وتؤكده. وأَغْلَقْتُ الرهن أي أَوجبته فَغَلِقَ للمرتهن أي وجب له. وقال أبو عبيد: غَلِقَ الرهنُ إذا استحقه المرتهن غَلَقاً. وروي عن النبي، صلى الله عليه وسلم: لا يغْلَقُ الرهن أي لا يستحقه المرتهن إذا لم يَرُدَّ الراهن ما رهنه فيه، وكان هذا من فعل الجاهلية فأَبطله النبي، صلى الله عليه وسلم، بقوله: لا يغْلَقُ الرهنُ. أَبو عمرو: الغَلَقُ الضَّجَر. ومكان غَلِقٌ وضَجِرٌ أي ضيق، والضَّجْرُ الاسم، والضَّجَرُ المصدر. والغَلَقُ: الهلاك؛ ومعنى لا يَغْلَق الرهنُ أي لا يهلك. وفي كتاب عمر إلى أبي موسى: إياك والغَلَقَ؛ قال المبرد: الغلق ضيق الصدر وقلة الصبر. وأَغْلَقَ عليه الأمرُ إذا لم يَنْفسح. وغَلِقَ الأسيرُ والجاني، فهو غَلِقٌ: لم يُفْدَ؛ قال أَبو دَهْبَلٍ:
ما زِلْتَ في الغَفْرِ للذنوب وإطْـ
لاقٍ لِعَانٍ، بجُرْمِه، غَلِق
شمر: يقال لكل شيء نَشِبَ في شيء فلزمه قد غَلِقَ، غَلِقَ في الباطل، وغَلِقَ في البيع، وغَلَق بيعه فاسْتَغْلَقَ
(* قوله «وغلق بيعه فاستغلق»
هكذا هو بهذا الضبط في الأصل).
واسْتَغْلَق الرجلُ إذا أُرْتِجَ عليه فلم يتكلم. وقال ابن شميل: اسْتَغْلَقَني فلان في بَيْعي إذا لم يجعل لي خياراً في ردِّه، قال: واسْتَغْلَقتُ على بيعته؛ وأَنشد شمر للفرزدق:
وعَرَّد عن بَنِيهِ الكَسْبَ منه،
ولو كانوا أُولي غَلَقٍ سِغَابا
أُولي غَلَقٍ أي قد غَلِقُوا في الفقر والجوع. جمل غَلْق وغَلْقَةٌ إذا هزل وكبر. النوادر: شيْخٌ غَلْقٌ وجمل غَلْقٌ، وهو الكبير الأعْجَفُ. وغَلِقَ ظهرُ البعير غَلَقاً، فهو غَلِقٌ: انتقض دَبَرهُ تحت الأَدَاةِ وكثُر غَلَقاً لا يبرأُ. ويقال: إن بعيرك لغَلِقُ الظهر، وقد غَلِقَ ظهرهُ غَلَقاً، وهو أَن ترى ظهره أَجْمَعَ جُلُْبَتَين آثار دبَرٍ قد برأَت فأَنت تنظر إلى صفحتيه تَبْرُقان. ابن شميل: الغَلَقُ شرُّ دَبَر البعير لا يقدر أن تُعادَى الأَداةُ عنه أي ترفع عنه حتى يكون مرتفعاً، وقد عادَيْت عنه الأَداةَ: وهو أن تجوب عنه القَتَب والحِلْس. وفي حديث جابر: شفاعة النبي، صلى الله عليه وسلم، لمن أوثَقَ نفسَه وأَغْلَقَ ظهرَه. وغَلِقَ ظهرُ البعير إذا دَبِرَ، وأَغْلَقَهُ صاحبه إذا أَثقل حمله حتى يَدْبَرَ؛ شبه الذنوب التي أَثقلت ظهر الإنسان بذلك. وغَلِقَت النخلة غَلَقاً، فهي غَلِقةٌ: دوَّدَتْ أُصول سَعَفها وانقطع حَمْلُها.
والغِلْقةُ والغَلْقةُ: شجرة يَعْطِنُ بها أَهلُ الطائف وقال أَبو حنيفة: الغَلْقة شجرة لا تطاق حِدَّة يَتَوَقَّعُ جانيها علي عينيه من بخارها أو مائها، وهي التي تُمَرَّطُ بها الجلود فلا تترك عليها شعرة ولا لحمة إلاَّ حلقته؛ قال المرار:
جَرِبْنَ فلا يُهْنَأْنَ إلاَّ بِغَلْقَةٍ
عَطِينٍ، وأَبوالِ النِّساءِ القَواعِدِ
وأورد الأزهري هذا البيت ونسبه لمزَزَّدّ. ابن السكيت: إهَابٌ مَغْلُوق إذا جعلت فيه الغَلْقَة حين يُعْطَنُ، وهي شجرة تَعْطِنُ بها أهل الطائف، وقال مرة: هي عشبة تجفَّف وتطحن ثم تُضْرَبُ بالماء وتنقع فيها الجلود فتمرّط، وربما خلطت بها شجرة تسمى الشَّرْجَبان، يقال منه أَديم مَغْلوق. وقال مرة: الغَلْقةُ، بالفتح، عن البكري وغيره، والغِلْقَةُ، بالكسر، عن أَعرابي من ربيعة، كلاهما: شجرة تشبه العِظْلِمَ مُرَّة جدّاً ولا يأْكلها شيء، والحبشة يطبخونها ثم يطلون بمائها السلاح فلا يصيب شيئاً إلا قتله.وغَلاَّق: اسم رجل من بني تميم. وغَلاَّق: قبيلة أَو حيّ؛ أنشد ابن الأَعرابي:
إذا تَجَلَّيْتَ غَلاَّقاً لِتَعْرِقَها،
لاحَتْ من اللُّؤْمِ في أَعْناقها الكُتبُ
إنِّي وأَتْيَ ابنِ غَلاَّقٍ لِيَقْرِيَني،
كغابط الكلب يَبْغي النِّقْيَ في الذَّنَبِ
ويروى: يبغي الطِّرْقَ، ويروى: يرجو الطِّرْق.

##### Türkçe

**غَلَقَ** kapıyı ve onu **أَغْلَقه** ve **غَلَّقه**; birincisi İbn Düreyd’dendir, onu **أَبي زيد**’e nispet etti ve o nadirdir; artık o **مُغْلَق**tır. Tenzîl’de: **وغَلَّقَت الأبواب**; Sîbeveyh dedi ki: **غَلَّقت الأبواب** çokluk içindir; ve bazen **أَغْلَقت** denir, onunla çokluk kastedilir; dedi ki: ve o iyi bir Arapçadır. Ve **باب غُلُق**: **مُغْلَقٌ**; ve o, **فُعُل** veznindedir, **مَفْعول** mânâsında; **قارُورَة** gibi. Ve **باب فُتُح** yani geniş, iri. Ve **جِذْع قُطُل**. Ve isim **الغَلْقُ**tur; ondan şairin sözü:
وباب إذا ما مالَ للغَلْقِ يَصْرِف

Ve denir: bu, “kapıyı **غَلَقْتُ** **غَلْقاً**”dandır; ve o kötü, terk edilmiş bir dildir; **أَبو الأسود الدؤلي** dedi:
ولا أَقولُ لقِدْرِ القوم قد غَلِيَتْ،
ولا أَقولُ لباب الدَّار مَغْلوقُ

Ve Ferazdak dedi:
ما زِلْتُ أَفتح أَبواباً وأُغْلِقها،
حتى أَتَيْتُ أَبا عَمْرو بنَ عَمَّارِ

**أَبو حاتم السجستاني** dedi: **أَبا عمرو بن العلاء**’yı kastediyor. Ve kapı **غَلِقَ** ve **انْغَلقَ** ve **اسْتَغْلق**: açılması zorlaştığı zaman. Ve **المِغْلاقُ**: **المِرْتاجُ**. Ve **الغَلَقُ**: **المِغْلاقُ**; hareke ile; ve o, kapının onunla kapatıldığı ve açıldığı şeydir; çoğulu **أَغْلاق**tır; Sîbeveyh dedi: bununla bu binayı aşmadılar; Ferazdak onu ödünç aldı da dedi:
فبِتْنَ بجانِبَيَّ مُصَرَّعاتٍ،
وبِتُّ أَفُضّ أَغْلاقََ الخِتامِ

Fârisî dedi: **خِتام الأَغْلاقِ**ı kastetti de ters çevirdi. **أَبي رافع**’ın öldürülmesi hadîsinde: “Sonra **الأَغالِيقَ**i bir **وَدّ** üzerine astı”; onlar anahtarlardır; teki **إغْلِيقٌ**tur. Ve **الغَلاقُ** ve **المِغْلاق** ve **المُغْلوق**: **الغَلَق** gibidir. Ve “söz ona **اسْتَغْلَقَ**” yani ona **ارْتُتِجَ** oldu. Ve **كلام غَلِقٌ** yani müşkil. Hadîste: “**إغْلاقٍ** içinde ne talâk vardır ne âzat” yani ikrah içinde; ve **الإغْلاقِ**ın mânâsı ikrahtır; çünkü **المُغْلَق** işinde ona zorlanmış ve tasarrufunda ona daraltılmıştır; sanki ona kapı kapatılır ve hapsedilir ve ona daraltılır, ta ki boşasın. Ve katilin **إغْلاقُ**u: onu, maktulün velîsine teslim etmesidir; o da kanı hakkında dilediğini hükmeder. Denir: “Falan, suçuyla **أُغْلِق** edildi”; Ferazdak dedi:
أَسارى حديدٍ أُغْلِقَتْ بدِمائها

Ve ondan isim **الغَلاقُ**tır; Adî b. Zeyd dedi:
وتقول العُداةُ: أَوْدَى عَدِيٌّ،
وبَنُوهُ قد أَيْقَنُوا بالغَلاقِ

İbnü’l-A‘râbî: Zeyd, Amr’ı bir şeyi yapmaya **أَغْلَقَ** etti; onu ona zorladığı zaman. Ve **المِغْلَقُ** ve **المِغْلاق**: **قِداح المَيْسِر**in yedinci okudur. Ve **المَغالِقُ**: **الأَزْلام**dır; ve meysirde her ok **مِغْلَق**tır; Lebîd dedi:
وجَزُور أَيْسارٍ دَعَوْتُ، لحتْفِها،
بمَغالِقٍ متشابِهٍ أَجْرامُها

(* Lebîd’in muallakasında: **أجسامها** **أجرامها** yerine; Tebrîzî rivayetinde: **أعلامها** yani alâmetleri).

Ve **المَغالقُ**: meysir oklarıdır; Esved b. Ya‘fur dedi:
إذا قحطت والزَّاجِرِين المَغالِقَا

Leys: **المِغْلَقُ**, **مُضَعَّفِ المَيْسِر**de yedinci oktur; ona **مِغْلَقاً** adı verildi, çünkü meysirin sonundan kalan şeyi **يَسْتَغْلِقُ** eder; ve **مَغالِقَ** diye toplanır; Lebîd’in beytini okudu:
وجَزُور أَيْسارٍ دعوت لحتفها

**أَبو منصور** dedi: Leys, “**بمَغالق**” sözünün tefsirinde yanıldı; **المَغالقُ**, kazanmanın bulunduğu **قِداح المَيْسر**in sıfatlarındandır; **المَغالِقُ** onların isimlerinden değildir; ve onlar, tehlikeyi **تُغْلِقُ** eder de onu kazanan kumarbaza vacip kılar; tıpkı rehnin hak sahibine **يُغْلَقُ** edilmesi gibi; ondan Amr b. Kumey’e’nin sözü:
بأَيديهمُ مَقْرُومةٌ ومَغالِق،
يعود بأَرْزاقِ العيالِ مَنِيحُها

Ve **رجل غَلِقٌ**: kötü huylu. Leys dedi: “Falan sertleşti de hiddetinde **فَغَلِقَ**” denir; yani yapıştı. Ve Ebü’l-Abbâs rivayet etti ki İbnü’l-A‘râbî ona şu beyti okudu:
وقد جَعَلَ الرِّكُّ الضعيفُ يُسِيلُني
إليك، ويُشْريك القليلُ فتَغْلَقُ

Dedi: **الرِّكُّ** zayıf yağmurdur; der ki: benden sana az bir şey geldiği zaman öfkelenirsin, ben de öyleyim; artık ne zaman uyuşacağız? Ve onun sözündendir: “Sen **تَئِق**sin, ben **مَئِق**im; nasıl uyuşacağız?” **أَبو منصور** dedi: “**يُسِيلني إليك**” sözünün mânâsı: beni öfkelendirir de beni sana karşı kışkırtır; ve “**يُشْرِيكَ**” yani seni öfkelendirir; “**فتَغْلَقُ**” yani öfkelenirsin ve bana karşı sertleşirsin. Ve denir: “Falan **أُغْلِقَ** edildi de **فَغَلِقَ غَلَقاً**”; öfkelendirildi de öfkelendi ve sertleştiği zaman. Ebû Bekir dedi: **الغَلِقُ** çok öfkelenendir; Amr b. Şe’s dedi:
فأَغْلَقُ مِنْ دونِ امْرِئٍ، إن أَجَرْتُهُ،
فلا تُبْتَغَى عوراتهُ غَلَقَ البَعْلِ

Yani şiddetli bir öfkeyle öfkelenirim. Dedi: ve **الغَلِقُ** dar huylu, razı olması zor olandır. Ve hiddetinde **غَلِقَ** olmak **غَلَقاً**: yapıştı; ve **الغِلِقُ** da böyledir, insan olmayanlarda. Ve rehinde **الغَلَقُ**: çözmenin zıddıdır; artık rehin veren rehni çözdüğü zaman, onu rehin alanın yanındaki bağından salıvermiş olur. Ve ben rehni **أَغْلَقْتُ** de o **فَغَلِقَ**; yani onu vacip kıldım da rehin alana vacip oldu. Ondan hadîs: “Bir adam bir at bağladı ki onun üzerine **لِيُغالِقَ** etsin” yani rehinleşsin; ve sanki atlarda bahsi kerih gördü; çünkü câhiliye âdeti üzereydi. Sîbeveyh dedi: ve rehin alanın elinde rehin **غَلِقَ** olur; **غَلَقاً** ve **غُلُوقاً** ile **يَغْلق**; artık o **غَلِقٌ**tır; rehin alan ona hak kazanmıştır; bu, şart koşulan vakitte kurtarılmadığı zaman olur. Hadîste: “Rehin, içindekinden dolayı **لا يغْلَق** olmaz”; Züheyr bir kadını anarak dedi:
وفارَقَتْكَ برَهْنٍ لا فكاكَ لَهُ،
يوم الوَدَاع، فأَمْسَى الرَّهْنُ قد غَلِقا

Yani o, kalbini rehin aldı ve onunla rehin verdi. Ve Şemir okudu:
هل من نَجازٍ لمَوْعودٍ بَخِلْت به؟
أو للرَّهين الذي اسْتَغْلَقْت من فادي؟

Ve İbnü’l-A‘râbî, Evs b. Hacer için okudu:
على العُمْرِ، واصطادَتْ فؤاداً كأنه
أَبو غَلِقٍ، في ليلتين، مؤجَّل

Ve onu tefsir etti de dedi: **أَبو غَلِقٍ** yani **غَلِقَ** olmuş bir rehnin sahibi; eceli iki gecedir ki kurtarılsın; ve **غَلِقَ** yani gitti. Ve denir: rehin **غَلِقَ** olur, **غُلُوقاً** ile **يَغْلَقُ**; ona bir kurtuluş bulunmadığı ve rehin alanın elinde kaldığı, rehin verenin onu kurtarmaya güç yetiremediği zaman; ve mânâ: sahibi onu kurtarmadığı zaman rehin alan ona hak kazanmaz. Bu, câhiliye işindendi: rehin veren, belirlenmiş vakitte üzerindekini ödemediği zaman rehin alan rehne mâlik olurdu; İslâm onu iptal etti. Ve **قوم مَغَاليقُ**: rehin onların elleri üzerinde **يَغْلَقُ** olur. Ve İbnü’l-A‘râbî, **داحسٍ والغبراء** hadîsinde dedi: Kays, Huzeyfe b. Bedr’e geldi de Huzeyfe ona dedi: seni ne getirdi? Dedi: “Sana bahsi **لأواضِعَك** etmek için geldim”; **الواضعة** ile bahsi iptal etmeyi kastetti; yani ben onu koyarım, sen de koyarsın. Huzeyfe dedi: bilakis onu **لتُغْلِقَهُ** etmek için geldin; yani onu vacip kılmak ve pekiştirmek için. Ve “rehni **أَغْلَقْتُ**” yani onu vacip kıldım; o da rehin alana **فَغَلِقَ**; yani ona vacip oldu. Ebû Ubeyd dedi: rehin, rehin alan ona hak kazandığı zaman **غَلِقَ** olur; **غَلَقاً** ile. Nebî’den, sallallahu aleyhi ve sellem, rivayet edildi: “Rehin **لا يغْلَقُ** olmaz”; yani rehin veren, onda rehin verdiğini geri getirmediği zaman rehin alan ona hak kazanmaz; bu câhiliye işindendi; Nebî, sallallahu aleyhi ve sellem, “Rehin **لا يغْلَقُ** olmaz” sözüyle onu iptal etti. **أَبو عمرو**: **الغَلَقُ** bıkkınlıktır. Ve **مكان غَلِقٌ** ve **ضَجِرٌ** yani dar; ve **الضَّجْرُ** isimdir, **الضَّجَرُ** mastardır. Ve **الغَلَقُ**: helâk; ve “rehin **لا يَغْلَق**” mânâsı: yani helâk olmaz. Ömer’in Ebû Mûsâ’ya mektubunda: “Sakın **الغَلَقَ**dan”; Müberred dedi: **الغلق** göğüs darlığı ve sabrın azlığıdır. Ve iş ona **أَغْلَقَ** oldu; genişlemediği zaman. Ve esir ve suçlu **غَلِقَ** olur; artık o **غَلِقٌ**tur: fidye verilmedi. **أَبو دَهْبَلٍ** dedi:
ما زِلْتَ في الغَفْرِ للذنوب وإطْـ
لاقٍ لِعَانٍ، بجُرْمِه، غَلِق

Şemir: her şey için, bir şeye yapışıp ona tutunduğu zaman “**قد غَلِقَ**” denir; bâtılda **غَلِقَ** oldu; satışta **غَلِقَ** oldu; ve “satışını **غَلَق** etti de **فاسْتَغْلَقَ** oldu”.
(* “**وغلق بيعه فاستغلق**” sözü: asılda bu ضبط ile böyledir).

Ve adam **اسْتَغْلَق** olur; ona **أُرْتِجَ** edildiği zaman, konuşmaz. İbn Şümeyl dedi: “Falan beni satışımda **اسْتَغْلَقَني** etti”; onu geri çevirmede bana bir muhayyerlik kılmadığı zaman. Dedi: “Satışında onun üzerine **واسْتَغْلَقتُ**”; ve Şemir, Ferazdak için okudu:
وعَرَّد عن بَنِيهِ الكَسْبَ منه،
ولو كانوا أُولي غَلَقٍ سِغَابا

**أُولي غَلَقٍ** yani fakirlik ve açlıkta **قد غَلِقُوا** olmuş kimseler. **جمل غَلْق** ve **غَلْقَةٌ**: zayıflayıp yaşlandığı zaman. **النوادر**: **شيْخٌ غَلْقٌ** ve **جمل غَلْقٌ**; ve o, büyük, çok zayıf olandır. Ve devenin sırtı **غَلِقَ** olur **غَلَقاً**; artık o **غَلِقٌ**tur: eyer altındaki yarası bozuldu ve **غَلَقاً** çoğaldı; iyileşmez. Ve denir: senin deven, sırtı bakımından elbette **غَلِقُ**tur; ve sırtı **غَلِقَ** oldu **غَلَقاً**; ve o, sırtını iki kabuk halinde, iyileşmiş yara izleriyle toplu görmendir; artık iki yanına bakarsın, parıldarlar. İbn Şümeyl: **الغَلَقُ**, devenin yarasının en kötüsüdür; ondan dolayı eyer takımı ondan uzaklaştırılamaz; yani ondan kaldırılmaz; ta ki yükselmiş olsun. Ve “ondan eyer takımını **عادَيْت**” ettim: yani ondan **القَتَب**i ve **الحِلْس**i yarıp çıkarman. Câbir hadîsinde: Nebî’nin, sallallahu aleyhi ve sellem, nefsini bağlayıp sırtını **أَغْلَقَ** eden kimseye şefaati. Ve devenin sırtı **غَلِقَ** olur; yaralandığı zaman; sahibi onu **أَغْلَقَهُ** eder; yükünü ağırlaştırdığı zaman, ta ki yaralansın; insanın sırtını ağırlaştıran günahları buna benzetti. Ve hurma ağacı **غَلِقَت** olur **غَلَقاً**; artık o **غَلِقةٌ**dir: yaprak saplarının dipleri kurtlandı ve meyvesi kesildi.

Ve **الغِلْقةُ** ve **الغَلْقةُ**: Tâif halkının onunla tabakladığı bir ağaç. Ebû Hanîfe dedi: **الغَلْقة** öyle bir ağaçtır ki keskinliği dayanılmaz; onu kesen, onun buharından yahut suyundan gözleri üzerine (bir zarar) bekler; ve o, derilerin onunla kıllarının döküldüğü şeydir; üzerinde ne kıl ne et bırakmaz; ancak onu yakar. Merrâr dedi:
جَرِبْنَ فلا يُهْنَأْنَ إلاَّ بِغَلْقَةٍ
عَطِينٍ، وأَبوالِ النِّساءِ القَواعِدِ

Ezhârî bu beyti getirdi ve onu **مزَزَّدّ**e nispet etti. İbnü’s-Sikkît: **إهَابٌ مَغْلُوق**; tabaklandığı sırada içine **الغَلْقَة** konulduğu zaman; ve o, Tâif halkının onunla tabakladığı bir ağaçtır. Ve bir defa dedi: o, kurutulan ve öğütülen bir ottur; sonra su ile çırpılır ve deriler onda ıslatılır; böylece kılları dökülür; ve bazen onunla **الشَّرْجَبان** denilen bir ağaç karıştırılır; ondan **أَديم مَغْلوق** denir. Ve bir defa dedi: **الغَلْقةُ**, fetih ile, Bekrî ve başkalarından; **الغِلْقَةُ**, kesre ile, Rebîa’dan bir bedevîden; ikisi de: **العِظْلِمَ**e benzeyen, pek çok acı bir ağaçtır; hiçbir şey onu yemez; Habeşliler onu pişirir, sonra suyuyla silahı sıvarlar; hiçbir şeye isabet etmez ki onu öldürmesin. Ve **غَلاَّق**: Benî Temîm’den bir adamın adıdır. Ve **غَلاَّق**: bir kabile yahut bir hayy; İbnü’l-A‘râbî okudu:
إذا تَجَلَّيْتَ غَلاَّقاً لِتَعْرِقَها،
لاحَتْ من اللُّؤْمِ في أَعْناقها الكُتبُ
إنِّي وأَتْيَ ابنِ غَلاَّقٍ لِيَقْرِيَني،
كغابط الكلب يَبْغي النِّقْيَ في الذَّنَبِ

Ve rivayet edilir: **يبغي الطِّرْقَ**; ve rivayet edilir: **يرجو الطِّرْق**.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%84%D9%82/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* غ ل ق * * أَغْلَقَ * الباب فهو * مُغْلَقٌ * والاسم * الغَلْقُ * و * غَلَقَهُ * لغة رديئة متروكة و * غَلَّقَ * الأبوبا شُدد للكثرة وربما قالوا * أغْلَقَ * الأبواب و * الغَلَقُ * بفتحتين * المِغْلاقُ * وهو ما يُغلق به الباب و * غَلِقَ * الرهن من باب طرِب استحقه المُرتهن وذلك إذا لم يُفتك في الوقت المشروط وفي الحديث ﴿لا يُغلق الرهن﴾ و * اسْتَغْلَقَ * عليه الكلام أي ارتتج عليه وكلام * غَلِقٌ * أي مُشكل

##### Türkçe

* غ ل ق * **أَغْلَقَ** kapıyı; o da **مُغْلَقٌ**dur. İsim **الغَلْقُ**tur. Ve **غَلَقَهُ** kötü, terk edilmiş bir dildir. Ve **غَلَّقَ** kapıları; çokluk için şeddelendi. Bazen **أَغْلَقَ** kapıları da derler. Ve **الغَلَقُ** iki fetha iledir. **المِغْلاقُ**: kapının onunla kapatıldığı şeydir. Ve **غَلِقَ** rehin, طَرِب babındandır; mürtehin onu hak etti; bu, şart koşulan vakitte fidyesi verilmediği zamandır. Hadiste: ﴿**لا يُغلق الرهن**﴾ Ve **اسْتَغْلَقَ** ona söz; yani ona karşı tutuldu (düğümlendi). Ve **غَلِقٌ** söz: yani müşkil.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%84%D9%82/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الغلقة بالفتح، وهو الأكثر، كذا سمعه أبو حنيفة، عن البكري ويكسر كذا سمعه عن أعرابي من ربيعة. ويقال: غلقى كسكرى عن غير أبي حنيفة: شجيرة تشبه العظلم مرة جدا، لا يأكلها شيء، تجفف، ثم تدق، وتضرب بالماء، وتنقع فيها الجلود، فلا تبقى عليها شعرة ولا وبرة إلا أنقتها منها، وذلك إذا أرادوا طرح الجلود في الدباغ، بقرية كانت أو غنمية، أو غير ذلك، وهي تدق وتحمل في البلاد لهذا الشأن، تكون بالحجاز وتهامة. وقال ابن السكيت: يعطن بها أهل الطائف. وقال أبو حنيفة: وهي شجرة لا تطاق حدة، يتوقع جانيها على عينيه من بخارها أو مائها غاية للدباغ. وقال الليث: وهي سم يغلث بورقها للذئاب والكلاب فيقتلها، ويدبغ بها أيضا. قال مزرد: هكذا نسبه الأزهري له، وقيل للمرار:
  جربن فلا يهنأن إلا بغـلـقة                      عطين وأبوال النساء القواعد قال أبو حنيفة: والحبشة تسم بها السلاح، وذلك أنهم يطبخونها ثم يطلون بمائها السلاح، فيقتل من أصابه. وإهاب مغلوق: دبغ به. وقال ابن السكيت: إذا جعلت فيه الغلقة حين يعطن، كما في الصحاح. وغلق الباب يغلقه من حد ضرب غلقا، نقلها ابن دريد، وعزاها الى أبي زيد: لثغة أو لغية رديئة متروكة في أغلقه فهو مغلق، أو نادرة، وقد جاء ذلك في قول الشاعر:
  لعرض من الأعراض يمسي حمامه                      ويضحي على أفنائه الغين يهتـف
  أحب الى قلبـي مـن الـديك رنة                      وباب إذا ما مال للغلـق يصـرف وهي لغة متروكة، كما قاله الجوهري. قال أبو الأسود الدؤلي:
  ولا أقول لقدر القوم قد غليت                      ولا أقول لباب الدار مغلوق
  لكن أقول لبابي مغلق، وغلت                      قدري وقابلها دن وإبـريق وأما غلق الباب فهي لغة فصيحة. وربما قالوا: أغلقت الأبواب، يراد بها التكثير، نقله سيبويه، قال: وهو عربي جيد. وأنشد الجوهري للفرزدق:
  مازلت أفتح أبوابا وأغلقـهـا                      حتى أتيت أبا عمرو بن عمار

  قال أبو حاتم السجستاني: يريد أبا عمرو بن العلاء. وغلق في الأرض يغلق غلقا، مثل: فلق يفلق يفلق فلقا: أمعن فيها، عن ابن عباد، وهو مجاز. ورجل غلق أو جمل غلق، بالفتح فيهما، أي: كبير أعجف، وكذلك جمل غلقة: إذا هزل وكبر. ونص النوادر: شيخ غلق. أو رجل غلق، أي: أحمر، وكذلك سقاء غلق، وأدم غلق، نقله ابن عباد. ويقال: باب غلق، بضمتين أي: مغلق، وهو فعل بمعنى مفعول، مثل: قارورة فتح، وباب فتح: واسع ضخم، وجذع قطل. والغلق بالتحريك: المغلاق، وهو ما يغلق به الباب وهو المرتاج أيضا. قال الراغب: وقيل: ما يفتح به، لكن إذا عبر بالإغلاق يقال: مغلق، ومغلاق، وإذا عبر بالفتح، يقال: مفتح ومفتاح. كالمغلوق بالضم. نقله الجوهري وضبطه، وأهمل المصنف ضبطه، فاقتضى اصطلاحه فتح الميم، مع أن هذه من جملة النوادر التي تقدم ذكرها في ع ل ق فكان واجب الضبط، كما لا يخفى. والمغلق، كمنبر: سهم في الميسر، أو هو السهم السابع في مضعف الميسر لاستغلاقه ما يبقى من آخر الميسر، قاله الليث وصاحب المفردات. ج مغاليق، وأنشد الليث للبيد:
  وجزور أيسار دعوت لحتفها                      بمغالق متشابه أجرامـهـا أو غلط الليث في تفسير قوله: بمغالق. والمغالق: من نعوت القداح التي يكون لها الفوز، وليست المغالق من أسمائها، وهي التي تغلق الخطر، فتوجبه للقامر الفائز، كما يغلق الرهن لمستحقه. ومنه قول عمرو بن قميئة:
  بأيديهم مقرومة ومغـالـق                      يعود بأرزاق العيال منيحها كذا في التهذيب، وهو مجاز. ومن المجاز: غلق الرهن، كفرح غلقا: استحقه المرتهن، وذلك إذا لم يفتكك في الوقت المشروط. وفي الحديث: لا يغلق الرهن هذا نص الجوهري. وقال سيبويه: وغلق الرهن في يد المرتهن غلقا وغلوقا، فهو غلق: استحقه المرتهن؛ وذلك إذا لم يفتك في الوقت المشروط. وفي لحديث: لا يغلق الرهن بما فيه. وقال أبو عبيد في تفسير هذا الحديث أي: لا يستحقه المرتهن إذا لم يرد الراهن ما رهنه فيه، وكان هذا من فعل الجاهلية فأبطله النبي صلى الله عليه وسلم بقوله: لا يغلق الرهن. قال شيخنا: أي: لابد من نظر مالك الرهن وبيعه إياه بنفسه، أو أخذه وإعطاء ما رهن به وإن أبى ألزمه القاضي بذلك. وفي العباب: في الحديث: لا يغلق الرهن بما فيه، لك غنمه، وعليك غرمه. وسئل إبراهيم النخعي عن غلق الرهن، فقال: لا يستحقه المرتهن إذا لم يؤد الراهن ما عليه في الوقت المعين، ونماؤه وفضل قيمته للراهن، وعلى المرتهن ضمانه إن هلك قال زهير يذكر امرأة:
  وفارقتك برهن لا فـكـاك لـه                      يوم الوداع فأمسى الرهن قد غلقا يعني أنها ارتهنت قلبه، ورهنت به. وأنشد شمر:
  هل من نجاز لموعود بخلـت بـه                      أو للرهين الذي استغلقت من فادي وقال عمارة بن صفوان الضبي:
  أجارتنا من يجتمع يتـفـرق                      ومن يك رهنا للحوادث يغلق

  وقال ابن الأعرابي: غلق الرهن يغلق غلوقا إذا لم يوجد له تخلص، وبقي في يد المرتهن لا يقدر راهنه على تخليصه. ومعنى الحديث أنه لا يستحقه المرتهن إذا لم يستفكه صاحبه. وكان هذا من فعل الجاهلية أن الراهن إذا لم يؤد ما عليه في الوقت المعين ملك المرتهن الرهن، فأبطله الإسلام. ومن المجاز: غلقت النخلة غلقا، فهي غلقة: إذا دودت أصول سعفها، فانقطع حملها. وأغلقت عن الإثمار. ومن المجاز: غلق ظهر البعير غلقا، فهو غلق: إذا دبر دبرا لا يبرأ، وهو أن ترى ظهره أجمع جلبتين آثار دبر قد برأت فأنت تنظر الى صفحتيه تبرقان. وقال ابن شميل: الغلق: شر دبر البعير، لا يقدر أن تعادى الأداة عنه، أي: ترفع عنه حتى يكون مرتفعا، وقد عاديت عنه الأداة، وهو أن تجوب عنه القتب والحلس. وقال ابن شميل: يقال استغلقني فلان في بيعته نص ابن شميل في بيعي إذا لم يجعل لي خيارا في رده. قال: واستغلقت علي بيعته: صار كذلك، وهو مجاز. ومن المجاز: استغلق عليه الكلام إذا أرتج عليه فلا يتكلم وفي الأساس: إذا ضيق عليه وأكره. وكلام غلق، ككتف أي: مشكل وهو مجاز. وغلاق كشداد: رجل من بني تميم، نقله الجوهري. وقال غيره: هو أبو حي، وأنشد ابن الأعرابي:
  إذا تجليت غـلاقـا لـتـعـرفـهـا                      لاحت من اللؤم في أعناقها الكـتـب
  إني وأتي ابـن غـلاق لـيقـرينـي                      كغابط الكلب يرجو الطرق في الذنب وأيضا: شاعر، وهو غلاق بن مروان بن الحكم بن زنباع، له أشعار جيدة، أورده المرزباني، ولكنه ضبطه بالعين المهملة. وخالد بن غلاق: محدث وهو شيخ للجريري أو هو بالمهملة، وقد أشرنا إليه، وذكره الحافظ بالوجهين. وعين غلاق، كقطام: ع نقله الصاغاني. وغولقان: ة بمرو نقله الصاغاني. والإغلاق: الإكراه قال ابن الأعرابي: أغلق زيد عمرا على شيء يفعله: إذا أكرهه عليه. وفي الحديث: لا طلاق ولا عتاق في إغلاق أي: في إكراه، لأن المغلق مكره عليه في أمره ومضيق عليه في تصرفه، كأنه يغلق عليه الباب، ويحبس، ويضيق عليه حتى يطلق. والإغلاق: ضد الفتح. يقال: فتح بابه وأغلقه، وقد تقدم شاهده. والاسم الغلق بالفتح، نقله الجوهري، وتقدم شاهده. والإغلاق: إدبار ظهر البعير بالأحمال المثقلة. ومنه حديث جابر رضي الله عنه: شفاعة رسول الله صلى الله عليه وسلم لمن أوثق نفسه، وأغلق ظهره. شبه الذنوب التي أثقلت ظهر الإنسان بثقل حمل البعير. وقيل: الإغلاق: عمل الجاهلية، كانوا إذا بلغت إبل أحدهم مائة أغلقوا بعيرا؛ بأن ينزعوا سناسن فقره، ويعقروا سامه، لئلا يركب، ولا ينتفع بظهره، ويسمى ذلك البعير المعنى، كما سيأتي في عني. والمغالقة: المراهنة، وأصلها في الميسر. ومنه الحديث: ورجل ارتبط فرستا ليغالق عليها. ومما يستدرك عليه: غلقت الأبواب. قال سيبويه: شدد للتكثير. قال الأصبهاني: وذلك إذا أغلقت أبوابا كثيرة، أو أغلقت بابا مرارا، أو أحكمت إغلاق باب، وعلى هذا )وغلقت الأبواب( وغلق الباب. وانغلق، واستغلق: عسر فتحه. وجمع الغلق، محركة: الأغلاق. قال سيبويه: لم يجاوزوا به هذا البناء، واستعاره الفرزدق، فقال:
  فبتن بجانبي مصرعـات                      وبت أفض أغلاق الختام

  قال الفارسي: أراد ختام الأغلاق، فقلب. وفي حديث أبي رافع: ثم علق الأغاليق على ود. هي المفاتيح، واحدها إغليق. والغلاق، كسحاب: المغلاق. وإغلاق القاتل: إسلامه الى ولي المقتول، فيحكم في دمه ما شاء. يقال: أغلق فلان بجريرته، وقال الفرزدق:
  أسارى حديد أغلقت بدمائها والاسم منه الغلاق، قال عدي بن زيد:
  وتقول العداة أودى عدي                      وبنوه قد أيقنوا بالغلاق والمغلاق: لغة في المغلق لسهم القداح. ورجل غلق، ككتف: سيئ الخلق. وقال أبو بكر: كثير الغضب. وقيل: الضيق الخلق، العسر الرضا. وقد أغلق فلان: إذا أغضب، فغلق: غضب واحتد. وقال الليث: يقال: احتد فلان فغلق في حدته، أي: نشب، وهو مجاز. وغلق قلبه في يد فلانة كذلك. ويقال: حلال طلق، وحرام غلق. وفلان مفتاح للخير، مغلاق للشر، والجمع مغاليق. وأنشد ابن الأعرابي لأوس بن حجر:
  على العمر واصطادت فؤادا كأنه                      أبو غلق في ليلتـين مـؤجـل وفسره فقال: أبو غلق، أي: صاحب رهن غلق أجله ليلتان أن يفك. وقوم مغاليق: يغلق الرهن على الأيديهم. وغلق غلقا: ذهب. وأغلق الرهن: أوجبه، عن ابن الأعرابي. وقال أبو عمرو: الغلق: الضجر. ومكان غلق، أي: ضيق، يقال: إياك والغلق. والغلق أيضا: الهلاك. وقال المبرد: الغلق: ضيق الصدر، وقلة الصبر. وأغلق عليه الأمر: إذا لم ينفسح له. وغلق الأسير والجاني، فهو غلق: إذا لم يفد. قال أبو دهبل:
  مازلت في الغفر للذنوب، وإط                      لاق لعان بجرمـه غـلـق وقال شمر: يقال لكل شيء نشب في شيء فلزمه: قد غلق في الباطل، وأنشد شمر للفرزدق:
  وعرد عن بنيه الكسب منه                      ولو كانوا أولي غلق سغابا أولي غلق، أي: قد غلقوا في الفقر والجوع. وقال أبو عمرو: الغلق، بالفتح: السقاء النغل.

##### Türkçe

**الغلقة** fetha ile (okunur); ve o daha çoktur; böylece onu Ebû Hanîfe el-Bekrî’den işitmiştir; ve kesre ile (de okunur); böylece onu Rebîʿa’dan bir aʿrâbîden işitmiştir. Ve denilir: **غلقى**; **سكرى** gibi; Ebû Hanîfe’den başkası tarafından: çok acı, **العظلم**’e benzeyen bir çalıdır; onu hiçbir şey yemez; kurutulur, sonra dövülür, su ile çırpılır; deriler onun içinde ıslatılır; böylece üzerinde bir kıl da bir tüy de kalmaz, ancak onu ondan temizler; bu, derileri tabaklamaya atmak istedikleri vakit olur; sığır derisi olsun, keçi derisi olsun, yahut başka; ve o dövülür ve bu iş için beldelere taşınır; Hicaz’da ve Tihâme’de bulunur. İbnü’s-Sikkît dedi: Tâif ehli onunla **يعطن** eder. Ebû Hanîfe dedi: O, keskinliği tahammül edilmez bir ağaçtır; toplayanı, onun buharından yahut suyundan, tabaklama için bir gaye olarak, gözleri üzerine (zarar) bekler. Leys dedi: O bir zehirdir; yaprağıyla kurtlara ve köpeklere **يغلث** edilir de onları öldürür; ve onunla da tabaklanır. Mezred dedi: Ezherî onu ona böyle nisbet etti; ve **المرار**’a denildi:
  Deneyin; **غـلـقة** ile, **عطين** ile ve oturan kadınların idrarları ile olmadıkça (hiçbir şey) hoşlarına gitmez. Ebû Hanîfe dedi: Habeş de onunla silahı zehirler; ve bu, onların onu pişirmeleri, sonra silahı onun suyuyla sıvamalarıdır; böylece ona isabet eden kimse ölür. Ve **إهاب مغلوق**: onunla tabaklanmış (deri). İbnü’s-Sikkît dedi: **الغلقة**’yı, **يعطن** ettiği vakit onun içine koyduğun zaman; **الصحاح**’ta olduğu gibi. Ve **غلق الباب**: onu kapatır; **حد ضرب**’dan (kıyasla) **غلقا**; onu İbn Düreyd nakletti ve onu Ebû Zeyd’e nisbet etti: bir pelteklik yahut kötü, terk edilmiş bir lehçe; **أغلقه**’de; o halde o **مغلق**’tır; yahut nadirdir; ve bu, şairin sözünde gelmiştir:
  Arazlardan bir araz için, onun ölümü akşamlar; ve sabahlar, avlusunda **الغين** bağırır.
  Kalbime, horozun ötüşünden daha sevgilidir; ve bir kapı ki, **للغلـق**’a meylettiği vakit çevrilir. Ve o terk edilmiş bir dildir; Cevherî’nin dediği gibi. Ebü’l-Esved ed-Düelî dedi:
  Kavmin kaderi **قد غليت** derim; ve evin kapısına **مغلوق** derim değil.
  Lâkin kapıma **مغلق** derim; ve kaderim **وغلت**; ve ona bir küp ve bir ibrik karşılık geldi. Ama **غلق الباب** fasihtir. Ve belki dediler: **أغلقت الأبواب**; onunla çokluk kastedilir; Sîbeveyh onu nakletti; dedi: ve o iyi Arapçadır. Cevherî, Ferazdak için rivayet etti:
  Kapılar açmaya ve onları **أغلقـهـا** etmeye devam ettim; nihayet Ebû ʿAmr b. ʿAmmâr’a geldim.

Ebû Hâtim es-Sicistânî dedi: Ebû ʿAmr b. el-ʿAlâ’yı kastediyor. Ve **غلق في الأرض**: **غلقا** ile **يغلق**; tıpkı: **فلق يفلق يفلق فلقا**; onda derinleşti; İbn ʿAbbâd’dan; ve o mecazdır. Ve bir adam **غلق** yahut bir deve **غلق**; ikisinde de fetha ile; yani: büyük, çok zayıf; ve yine **جمل غلقة**: zayıflayıp yaşlandığı zaman. Ve **النوادر**’in nassı: **شيخ غلق**. Yahut bir adam **غلق**; yani: kırmızı; ve yine **سقاء غلق** ve **أدم غلق**; İbn ʿAbbâd onu nakletti. Ve denilir: **باب غلق**; iki damme ile; yani: kapalı; ve o, mef‘ûl mânasında fiildir; tıpkı: **قارورة فتح** ve **باب فتح**: geniş, iri; ve **جذع قطل**. Ve **الغلق** (hareke ile): **المغلاق**; ve o, kapının onunla kapatıldığı şeydir; ve o, **المرتاج** da (denilen)dir. Râgıb dedi: ve denildi: onunla açılan şey; lâkin **بالإغلاق** ile ifade edildiği vakit **مغلق** ve **مغلاق** denir; ve **بالفتح** ile ifade edildiği vakit **مفتح** ve **مفتاح** denir. **كالمغلوق** damme ile. Cevherî onu nakletti ve ضبط etti; ve musannif onun ضبطunu ihmal etti; böylece onun ıstılahı mîm’in fethasını gerektirdi; hâlbuki bu, daha önce **ع ل ق**’ta zikri geçen nadirlerden bir cümledir; bu sebeple ضبط vacipti; gizli olmadığı üzere. Ve **المغلق**; **كمنبر**: **الميسر**’de bir ok; yahut o, **مضعف الميسر**’de yedinci oktur; çünkü o, **آخر الميسر**’den kalan şeyi **لاستغلاقه** (kapatması) sebebiyle; bunu Leys ve **صاحب المفردات** söyledi. Çoğulu **مغاليق**. Leys, Lebîd için inşâd etti:
  Ölümü için çağırdığım bir **جزور أيسار**;
  **بمغالق** ile; cisimleri birbirine benzer.
Yahut Leys, onun sözünün tefsirinde hata etti: **بمغالق**. Ve **المغالق**: kazanmanın bulunduğu **القداح**’ın sıfatlarındandır; ve **المغالق** onların isimlerinden değildir; ve o, **الخطر**’u kapatan (kesinleştiren)dir; böylece onu kazanan kumarbaza vacip kılar; tıpkı rehnin, hak sahibine kapanması gibi. Ondandır ʿAmr b. Kumey’e’nin sözü:
  Ellerinde **مقرومة** ve **مغـالـق**;
  Onun **منيح**’ı, ailelerin rızıklarıyla döner.
**التهذيب**’de böyledir; ve o mecazdır. Ve mecazdandır: **غلق الرهن**; **كفرح**: **غلقا**; rehin alan onu hak etti; ve bu, şart koşulan vakitte onu kurtarmadığı zaman olur. Hadiste: **لا يغلق الرهن**; bu, Cevherî’nin nassıdır. Sîbeveyh dedi: ve **غلق الرهن** rehin alanın elinde **غلقا** ve **غلوقا**; o halde o **غلق**’tır: rehin alan onu hak etti; ve bu, şart koşulan vakitte onu kurtarmadığı zaman olur. Ve hadiste: **لا يغلق الرهن بما فيه**. Ebû ʿUbeyd bu hadisin tefsirinde dedi: yani, rehin veren, rehin verdiğini onun içinde geri getirmezse rehin alan onu hak etmez; ve bu, câhiliyenin fiilindendi; Peygamber صلى الله عليه وسلم onu **لا يغلق الرهن** sözüyle iptal etti. Şeyhimiz dedi: yani, rehnin sahibinin bakışı ve onu bizzat satması, yahut onu alıp onunla rehin verilen şeyi vermesi gerekir; ve eğer kaçınırsa kadı onu buna zorlar. **العباب**’da: hadiste: **لا يغلق الرهن بما فيه، لك غنمه، وعليك غرمه**. İbrâhîm en-Nehaʿî’ye **غلق الرهن** hakkında soruldu; dedi: rehin veren, belirlenmiş vakitte üzerindeki şeyi edâ etmezse rehin alan onu hak etmez; ve onun artışı ve kıymetinin fazlası rehin verene aittir; ve eğer helâk olursa onun garantisi rehin alanın üzerinedir. Züheyr, bir kadını zikrederek dedi:
  Senden, çözümü olmayan bir rehin ile ayrıldım;
  Veda gününde; böylece rehin **قد غلقا** oldu.
Yani, onun kalbini rehin aldı ve onunla rehin verdi. Şemmer inşâd etti:
  Cimrilik ettiğin bir vaade vefa var mı?
  Yahut fidyeciden **استغلقت** ettiğim rehine (var mı)?
Ve ʿUmâre b. Safvân ed-Dabbî dedi:
  Komşumuz! Kim toplanırsa ayrılır;
  Ve kim olaylara rehin olursa **يغلق** olur.

İbnü’l-A‘râbî dedi ki: **غلق** rehin, **يغلق** **غلوقا**: eğer onun için bir kurtuluş bulunmazsa ve mürtehinin elinde kalırsa; rehni veren, onu kurtarmaya güç yetiremez. Hadisin mânası: sahibi onu kurtarmadığı takdirde mürtehin onu hak etmez. Bu, câhiliye fiilindendi: rehin veren, üzerine olanı belirlenmiş vakitte eda etmezse mürtehin rehni mülk edinirdi; İslâm bunu iptal etti.

Mecazdan: **غلقت النخلة غلقا**; o hâlde o **غلقة**dır: eğer yaprak saplarının dipleri kurtlanırsa, yükü kesilir. Ve meyve vermekten **أغلقت**.

Mecazdan: **غلق ظهر البعير غلقا**; o hâlde o **غلق**tır: eğer iyileşmeyen bir yara ile yara olursa; bu, sırtının tamamında iki kabuk (iz) görmendir; iyileşmiş yara izleri; sen iki yanına bakarsın, parıldarlar.

İbn Şümeyl dedi ki: **الغلق**: devenin yarasının şerri; alet ondan uzaklaştırılamaz; yani ondan kaldırılmaz ki yükselmiş olsun; hâlbuki ondan aleti uzaklaştırmışsındır; bu, semeri ve altlığını ondan yarmandır.

İbn Şümeyl dedi ki: denir: **استغلقني** falan, onun satımında; İbn Şümeyl’in metni: satımımda, eğer bana onu geri çevirmede bir muhayyerlik kılmazsa. Dedi ki: **واستغلقت علي بيعته**: öyle oldu; bu mecazdır.

Mecazdan: **استغلق عليه الكلام**: eğer ona düğümlenirse, artık konuşmaz. Ve **الأساس**’ta: eğer ona daraltılır ve zorlanırsa. Ve **كلام غلق** ( **كتف** gibi): yani müşkil; bu mecazdır.

Ve **غلاق** ( **شداد** gibi): Benî Temîm’den bir adam; Cevherî onu nakletti. Başkası dedi ki: o **أبو حي**’dır. İbnü’l-A‘râbî şu beyti okudu:
  Eğer **غـلاقـا** olarak açığa çıkarsan, onu tanıyasın diye,
  Boyunlarında yazılar, alçaklıktan parladı.
  Ben ve **ابـن غـلاق**’ın gelişi, beni yakîn kılsın diye,
  Kuyrukta vuruşu uman köpeği gıpta eden gibidir.

Ve ayrıca: bir şairdir; o, **غلاق بن مروان بن الحكم بن زنباع**’dır; onun iyi şiirleri vardır; Merzübânî onu zikretti; fakat onu **العين**’in ihmâliyle ضبط etti.

Ve **خالد بن غلاق**: bir muhaddistir; o, Cerîrî’nin şeyhidir; yahut o, ihmâl iledir; ona işaret ettik; Hâfız onu iki vecihle zikretti.

Ve **عين غلاق** ( **قطام** gibi): bir yer; Sâgânî onu nakletti. Ve **غولقان**: Merv’de bir yer; Sâgânî onu nakletti.

Ve **الإغلاق**: zorlama. İbnü’l-A‘râbî dedi ki: **أغلق** Zeyd, Amr’ı bir şeyi yapmaya: eğer onu ona zorlarsa.

Ve hadiste: **لا طلاق ولا عتاق في إغلاق**; yani zorlama içinde; çünkü **المغلق** işinde zorlanmıştır ve tasarrufunda daraltılmıştır; sanki kapı ona kapatılır, hapsedilir ve ona daraltılır, ta ki boşasın.

Ve **الإغلاق**: açmanın zıddıdır. Denir: kapısını açtı ve onu **أغلقه**; şahidi geçmişti. Ve isim **الغلق** (fetha ile); Cevherî onu nakletti; şahidi geçmişti.

Ve **الإغلاق**: ağır yüklerle devenin sırtının yara olması. Ondan, Câbir رضي الله عنه hadisi: Resûlullah صلى الله عليه وسلم’in şefaati, kendini bağlayan ve sırtını **أغلق** eden kimse içindir. İnsanın sırtını ağırlaştıran günahları, devenin yükünün ağırlığına benzetti.

Ve denildi ki: **الإغلاق**: câhiliye amelidir; onlardan birinin develeri yüz’e ulaştığında bir deveyi **أغلقوا** ederlerdi; yani omurunun hörgüççüklerini sökerler ve tepesini keserlerdi; binilmesin ve sırtından faydalanılmasın diye; o deveye **المعنى** denir; **عني** maddesinde geleceği üzere.

Ve **المغالقة**: bahse girişme; aslı kumardadır. Ondan hadis: “Ve bir adam, onun üzerine **ليغالق** etsin diye iki at bağladı.”

Ve onun üzerine istidrâk edilenlerdendir: **غلقت الأبواب**. Sîbeveyh dedi ki: çokluk için şeddelendi. İsfehânî dedi ki: bu, birçok kapı kapatıldığında; yahut bir kapı defalarca kapatıldığında; yahut bir kapının kapatılması sağlamlaştırıldığında olur. Ve buna göre: (**وغلقت الأبواب**) ve **غلق الباب**.

Ve **انغلق** ve **استغلق**: açılması zorlaştı. **الغلق**’ın cem‘i (harekeli): **الأغلاق**. Sîbeveyh dedi ki: bununla bu kalıbı aşmadılar; Ferazdak onu ödünç aldı, şöyle dedi:
  Yanımda devrilmiş olarak geceleyip durdular,
  Ve ben mühürlemenin **أغلاق**’ını açıyorum.

Fârisî dedi ki: **ختام الأغلاق**ı kastetti; sonra ters çevirdi.

Ve Ebû Râfi‘ hadîsinde: “Sonra **الأغاليق**’i bir kazığa astı.” Onlar anahtarlardır; tekili **إغليق**tir.

Ve **الغلاق** ( **سحاب** gibi): **المغلاق**tır.

Ve katilin **إغلاق**ı: onu öldürülenin velîsine teslim etmektir; kanı hakkında dilediğini hükmeder. Denir: falan, cürmüyle **أغلق** edildi. Ferazdak dedi ki:
  Kanlarıyla **أغلقت** edilmiş demir esirler.

Ve ondan isim: **الغلاق**. ‘Adiyy b. Zeyd dedi ki:
  Düşmanlar der: ‘Adiyy helâk oldu,
  Ve oğulları **بالغلاق** ile yakîn ettiler.

Ve **المغلاق**: ok falı okları için **المغلق**’ta bir lugattır.

Ve **رجل غلق** ( **كتف** gibi): kötü huylu. Ebû Bekr dedi ki: çok öfkeli. Ve denildi ki: dar huylu, razı olması zor. Ve falan **أغلق** etti: eğer öfkelendirilirse; böylece **فغلق**: öfkelendi ve sertleşti.

Leys dedi ki: denir: falan sertleşti, sonra sertliğinde **فغلق** etti; yani yapıştı; bu mecazdır. Ve onun kalbi falancanın elinde **غلق**tır; yine böyledir.

Ve denir: helâl **طلق**, haram **غلق**. Ve falan hayrın anahtarıdır, şerrin **مغلاق**ıdır; cem‘i **مغاليق**tir.

İbnü’l-A‘râbî, Evs b. Hacer için şu beyti okudu:
  Ömür üzerine; bir gönül avladı ki sanki
  İki gecelik mühletli **أبو غلق**.

Onu tefsir etti, dedi ki: **أبو غلق**: yani mühleti iki gece olan, çözülmesi için, **رهن غلق** sahibi.

Ve **قوم مغاليق**: rehin onların elleri üzerine kapanır.

Ve **غلق غلقا**: gitti.

Ve **أغلق الرهن**: onu vacip kıldı; İbnü’l-A‘râbî’den.

Ebû ‘Amr dedi ki: **الغلق**: bıkkınlık. Ve **مكان غلق**: yani dar; denir: sakın **الغلق**tan.

Ve **الغلق** ayrıca: helâk.

Müberred dedi ki: **الغلق**: göğsün darlığı ve sabrın azlığı.

Ve iş ona **أغلق** oldu: eğer ona genişlemezse.

Ve esir ve suçlu **غلق** oldu; o hâlde o **غلق**tır: eğer fidye edilmezse. Ebû Dehbel dedi ki:
  Günahlar için bağışta durup durdum; ve
  Suçuyla lânetlinin salıverilmesi; o **غـلـق**.

Şemmer dedi ki: bir şeyin bir şeye takılıp ona yapışması olan her şey için denir: o, bâtılda **غلق** etti. Şemmer, Ferazdak için şu beyti okudu:
  Ve ondan oğullarına kazancı engelledi,
  Velev ki onlar açlıkta **أولي غلق** olsalar.

**أولي غلق**: yani fakirlik ve açlık içinde kapanıp kalmışlardır.

Ebû ‘Amr dedi ki: **الغلق** (fetha ile): **السقاء النغل**.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%84%D9%82/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

غَلَقَ
1 غَلَقَ ذ as syn. with أَغْلَقَ: see the latter. -A2- Also, inf. n. غَلْقٌ, He went away. (TA.) ― -b2- And غَلَقَ فِى الأَرْضِ, aor. غَلِقَ , inf. n. غَلْقٌ, He went far into the land; (Ibn-'Abbلd, O, K, * TA;) as also فَلَقَ, aor. غَلِقَ , inf. n. فَلْقٌ. (Ibn-'Abbلd, O, TA.) -A3- غَلِقَ said of a door: see 7. ― -b2- [Hence,] غَلِقَ الرَّهْنُ, aor. غَلَقَ , (S, Mgh, O, Msb, K, &c.,) inf. n. غَلَقٌ, (S, O, Msb,) or غُلُوقٌ, (IAar, TA,) or both, (Sb, TA,) (tropical:) The pledge was, or became, a rightful possession [i. e. a forfeit] to the receiver of it (S, Mgh, O, Msb, K) when not redeemed within the time stipulated; (S, O, K;) or so غَلِقَ الرَّهْنُ فِى يَدِ المُرْتَهِنِ: (Sb, TA:) or غَلِقَ الرَّهْنُ means the pledge remained in the hand [or possession] of the receiver of it, the pledger being unable to redeem it; (IAar, TA;) accord. to the Bلri', it is when a man pledges a commodity and says, “ If I do not pay thee within such a time, the pledge shall be thine for the debt. ” (Msb.) This is forbidden in a trad. (S, Mgh, O, Msb, &c.) It is said in a trad. of the Prophet on this subject, لَا يَغْلَقُ بِمَا فِيهِ لَكَ غُنْمُهُ وُعَلَيْكَ غُرْمُهُ [meaning It shall not become a forfeit to the receiver with what is involved in it: (or, accord. to an explanation of the first clause in the Msb, it shall not become a rightful possession to the receiver for the debt for which it was pledged:) to thee shall pertain the regaining of it, and its increase, and growth, and excess in value, if such there be, and upon thee shall be the obligation of the debt belonging to it, and the bearing of any unavoidable damage that it may have sustained]: (O:) or لَهُ غُنْمُهُ وَعَلَيْهِ غُرْمُهُ i. e., accord. to A 'Obeyd, to him (the owner) it shall return, and to him shall pertain its increase [if there be any], and if it have become defective, or have perished, [unavoidably,] he shall be responsible for it and shall pay the debt to him to whom it is owed without being compensated by [the remission of] aught of the debt: (Msb:) or لَكَ غُنْمُهُ وَعَلَيْهِ غُرْمُهُ, which means to thee (the pledger) shall pertain the increase of it (the pledge), and its growth, and its excess in value, [if it have any,] and upon him (the receiver of it) shall be the responsibility [to make compensation] for it if it perish [through his fault, in his possession], (O. [There are other, somewhat different, readings and explanations of this trad. in the Mgh &c.; but what I have here given, from the O and Msb, appear to me to be the most approvable. See also غُنْمٌ: and see art. رهن.]) Zuheyr says,
وَفَارَقَتْكَ بِرَهْنٍ لَا فَكَاكَ لَهُ
يَوْمَ الوَدَاعِ فَأَمْسَى الرَّهْنُ قَدْ غَلِقَا
(assumed tropical:) [And she separated herself from thee with a pledge for which there is nothing wherewith it may be redeemed, on the day of valediction, so the pledge has become a forfeit to its receiver]: (S, Mgh, O, TA:) he means that she received his heart as a pledge, and went away with it. (Mgh, TA.) The saying of Ows Ibn-Hajar
أَبُو غَلَقٍ فِى لَيْلَتَيْنِ مُؤَجَّلِ
means (assumed tropical:) The owner of a pledge that has become a rightful possession [or forfeit] to its receiver, the period for the release of which is two nights: to this he likens a captivated heart. (TA.) ― -b3- One says also, of a slave who has received permission to traffic, غَلِقَتْ رَقَبَتُهُ بِالدَّيْنِ (assumed tropical:) His رَقَبَة [meaning person] has become a rightful possession [or a forfeit to his creditor or creditors] by reason of debt, when he is unable to free it. (Mgh.) ― -b4- And غَلِقَ signifies also (assumed tropical:) He was unransomed, or unredeemed; said of a captive, and of a criminal. (TA.) ― -b5- And (tropical:) He, or it, stuck fast: (S, O, TA:) thus in the saying, غَلِقَ قَلْبُهُ فِى يَدِ فُلَانَةَ [His heart stuck fast in the possession of such a woman or girl]: (TA:) and اِحْتَدَّ فَغَلِقَ فِى حِدَّتِهِ [He became excited by sharpness of temper, and stuck fast in his sharpness of temper]: (S, O. TA:) and غَلِقَ is said of anything that sticks fast in a thing, and cleaves to it: thus one says, غَلِقَ فِى البَاطِلِ [He stuck fast in that which was vain, or false]: and the saying of El-Farezdak
وَلَوْ كَانُوا أُولِى غَلَقٍ سِغَابَا
means Had they been persons who had stack fast in poverty and hunger, cleaving thereto. (Sh, TA.) ― -b6- Also, (Msb, TA,) inf. n. غَلَقٌ, (Mgh, Msb,) (assumed tropical:) He was, or became, disquieted, (Mgh,) or disquieted by grief; (Mgh, Msb;) or angry, (Msb, TA.) and excited by sharpness of temper. (TA.) Hence يَمِينُ الغَلَقِ (assumed tropical:) The oath of anger; said by some of the lawyers to be so called because he who swears it closes thereby against himself a door preventing him from advancing or drawing back. (Msb.) And hence اـِيَّاكَ وَالغَلَقَ (assumed tropical:) Beware thou of, or avoid thou, the being disquieted, or disquieted by grief [or anger]: or, as some say, the meaning is, التَّطْلِيقَاتُ حَتَّى لَا يَبْقَى مِنْهَا ↓ لَا يُغْلَقُ شَىْءٌ (assumed tropical:) [i. e. The sentences of divorce shall not be closed, or concluded, at once, by one's saying “ Thou art trebly divorced, ” so that there shall not remain of them aught]; for one should divorce agreeably with the سُنَّة: (Mgh:) [or, accord. to the TA, اـِيَّاكَ وَالغَلَقَ app. means beware thou of, or avoid thou, the state of straitness:] and الغَلَقُ signifies also the being in a state of perdition: (TA:) and contractedness of the mind or bosom, (Mbr, JK, TA,) and paucity of patience. (Mbr, TA.) ― -b7- One says also, غَلِقَتِ النَّخْلَةُ, (O. K, TA,) inf. n. غَلَقٌ, (TA,) : The palm-tree had worms in the bases of its branches and was thereby stopped from bearing fruit; (O, K, TA;) and so عَنِ الاـِثْمَارِ ↓ أُغْلِقَتْ. (TA.) ― -b8- And غَلِقَ ظَهْرُ البَعِيرِ, (S, O, K, TA,) inf. n. غَلَقٌ, (S, O, TA,) (tropical:) The back of the camel became galled with galls not to be cured; (S, O, K, TA;) the whole of his back being seen to be two portions of cicatrized skin, the results of galls that had become in a healing state, and the two sides thereof glistening: ISh says that in the case of the worst galls of the camel, the furniture, or saddle and saddle-cloth, cannot be [partially] raised from contact with him [so as to be bearable by him]. (TA.)

2 غَلَّقَ see 4, former half, in three places.

مُغَالَقَةٌ
3 مُغَالَقَةٌ ذ signifies (assumed tropical:) The contending for a bet, or wager; syn. مُرَاهَنَةٌ; (O, K;) originally, in the game called المَيْسِر: whence, in a trad., the phrase اِرْتَبَطَ فَرَسًا لِيُغَالِقَ عَلَيْهَا (assumed tropical:) [He tied up a mare in order that he should contend upon her in a race for a stake or stakes]. (O.)

اغلق البَابَ
4 اغلق البَابَ ذ , (S, Mgh, O, Msb, K, &c.,) inf. n. اـِغْلَاقٌ, (Mgh, K, &c.,) He made the door fast with a غَلَق, so that it could not be opened unless with a key; (Msb;) [i. e.] he locked the door; or bolted it: or he closed, or shut, it: (MA:) contr. of فَتَحَهُ: (O, K: *) and ↓ غَلَقَهُ, (S, O, Msb, K,) aor. غَلِقَ , (Msb, K,) inf. n. غَلْقٌ, (S, O, Msb,) signifies the same; (S, O, Msb, K;) mentioned by IDrd, on the authority of AZ; but rare; (Msb;) or a mispronunciation; (K;) or bad, (S, O, K,) and rejected; (S;) and غَلْقٌ is [said to be] the subst. from أَغْلَقَ; (S, Mgh, K;) whence the saying of a poet,
وَبَابٍ اـِذَا مَا مَالَ لِلْغَلْقِ يَصْرِفُ
[And a door that, when it turns to be locked, or closed, creaks]: (S, O, Mgh: *) and one says, الأَبْوَابَ ↓ غَلَّقْتُ [I locked, or closed, the doors]; the verb being with teshdeed to denote multiplicity [of the objects]; (Sb, S, TA;) [and] it is so to denote muchness [of the action] or intensiveness, (O,) [for] one says also, البَابَ ↓ غلّق, a chaste phrase; El-Isbahلnee says that ↓ غَلَّقْتُ signifies I locked, or closed, (أَغْلَقْتُ,) many doors, or a door several times, or a door well or thoroughly; (TA;) and one says also أَغْلَقْتُ الأَبْوَابَ; (S, O, TA;) said by Sb to be a good Arabic phrase; (TA;) but this is rare; (O;) El-Farezdak says,
مَا زِلْتُ أَفْتَحُ أَبْوَابًا وَأُغْلِقُهَا
حَتَّى أَتَيْتُ أَبَا عَمْرِو بْنَ عَمَّارِ
[I ceased not to open doors and to close them until I came to Aboo-'Amr Ibn-'Ammلr], meaning, as AHلt says, Aboo-'Amr Ibn-El-'Alà. (S, O, TA.) ― -b2- [Hence] one says, أُغْلِقَ عَلَيْهِ الأَمْرُ (assumed tropical:) The affair was [as though it were closed against him; i. e., was made] strait to him. (TA. [See also 10.]) ― -b3- And [hence] اـِغْلَاقٌ signifies (assumed tropical:) The act of constraining: (Mgh, O, TA:) whence the saying in a trad., لَا طَلَاقَ وَلَا عَتَاقَ فِى اـِغْلَاقٍ (assumed tropical:) [There is no divorcement of a wife, nor liberation of a slave, in a case of constraint]; (Mgh, * O, TA;) for the agent is straitened in his affair, (Mgh, TA,) as though the door were locked, or closed, against him, and he were imprisoned. (TA.) One says, أَغْلَقَهُ عَلَى شَىْءٍ (assumed tropical:) He constrained him to do a thing. (IAar, Mgh, TA.) ― -b4- See also 1, last quarter, in two places. ― -b5- One says also, اغلق الرَّهْنَ (tropical:) He made, or declared, the pledge to be due [or a forfeit to its receiver]. (IAar, TA.) And in like manner one says of the arrows termed مَغَالِق, [pl. of مِغْلَقٌ,] تُغْلِقُ الخَطَرَ i. e. (tropical:) They make the stake, or wager, or thing playedfor, to be due [or a forfeit] to the player (O, TA) who wins, or is successful. (TA.) ― -b6- And اغلق القَاتِلَ (assumed tropical:) He delivered, or surrendered, the slayer to the heir, or next of kin, of the slain, that he might decide respecting his blood as he pleased. (O, TA.) And أُغْلِقَ فُلَانٌ بِجَرِيرَتِهِ (assumed tropical:) [Such a one was delivered, or surrendered, to be punished for his crime]. (TA.) And El-Farezdak says,
أَسَارَى حَدِيدٍ أُغْلِقَتْ بِدِمَآئِهَا
(assumed tropical:) [Captives in bonds of iron, delivered, or surrendered, to be punished for their bloods that they had shed]. (TA.) ― -b7- And أُغْلِقَ فُلَانٌ (assumed tropical:) Such a one was angered. (TA.) ― -b8- And الاـِغْلَاقُ [or rather اـِغْلَاقُ ظَهْرِ البَعِيرِ] signifies (assumed tropical:) The galling of the back of the camel by heavy loads: (K, TA:) whence the phrase مَنْ أَغْلَقَ ظَهْرَهُ [meaning (assumed tropical:) Such as has heavily burdened his back with sins], applied, in a trad., to one of those for whom the Prophet will intercede; the sins that have burdened the back of the man being likened to the weight of the load of the camel: [but] it is also said that الاـِغْلَاقُ was a practice of the Time of Ignorance; that when the camels of any one of them amounted to a hundred, أَغْلَقُوا بَعِيرًا, i. e. (assumed tropical:) They displaced the سَنَاسِن [pl. of سِنْسِنٌ, q. v.] of one of the vertebrو of a camel, and wounded his hump, in order that he might not be ridden, and that no use might be made of his back; and that camel was termed مُعَنًّى [q. v. in art. عنو]. (TA.)

تغالقوا
6 تغالقوا ذ They contended, one with another, for bets, or wagers. See 3.]

انغلق
7 انغلق ذ ; (MA, TA;) and ↓ غَلِقَ, (TA,) inf. n. غَلَقٌ; (KL;) and ↓ استغلق; (KL, TA;) said of a door, (MA, KL, TA,) It was, or became, locked, or bolted; or closed, or shut; (MA, KL;) or difficult to be opened: (TA:) انغلق is the contr. of انفتح. (Msb.) ― -b2- See a verse cited voce رَوِيْئَةٌ, in art. روأ. [And see also 10.]

10 اـِسْتَغْلَقَ see 7. ― -b2- [Hence] one says, اِسْتَغْلَقَتْ رَحِمُ النَّاقَةِ فَلَمْ تَقْبَلَ المَآءَ (assumed tropical:) [The she-camel's womb became closed so that it did not admit the seminal fluid]. (Lth, K in art. ربع.) ― -b3- And استغلق عَلَيْهِ الكَلَامُ (tropical:) Speech was as though it were closed against him, (S, O, K, TA,) so that he [was tongue-tied, or] spoke not: accord. to the A, it is said of one who is straitened, and required against his will to speak. (TA.) ― -b4- And استغلق الأَمْرُ (assumed tropical:) i. q. أَعْضَلَ, q. v. (S and O in art. عضل.) ― -b5- And استغلق الخَبَرُ (assumed tropical:) i. q. اِسْتَبْهَمَ, q. v. (Msb in art. بهم.) ― -b6- And اِسْتَغْلَقَنِى فِى بَيْعِى, (ISh, O,) or فى بَيْعَتِهِ, (K,) (tropical:) He made me to be without the option of returning [in the selling to me, or in his sale]: (ISh, O, K, TA:) ― -b7- and اِسْتَغْلَقَتْ عَلَىَّ بَيْعَتُهُ (ISh, O, K) (tropical:) His sale was to me without the option of returning. (K, TA.)

غَلْقٌ
غَلْقٌ ذ is [said to be] the inf. n. of غَلَقَ as syn. with أَغْلَقَ: (S, O, Msb:) and (S, K) the subst. from the latter verb [q. v.]. (S, Mgh, K.) -A2- As an epithet, (O, K,) applied to a man, or to a camel, (K,) or to each of these, (O,) Old, or advanced in age, and lean, meagre, or emaciated: (O, K, TA:) accord. to the “ Nawلdir, ” it is applied to an old man [app. as meaning lean, meagre, or emaciated]: (TA:) or red; (K;) or in this sense applied to a man, and to a skin for water or milk, and to leather: (Ibn-'Abbلd, O:) or, accord. to AA, applied to a skin for water or milk, vitiated, or rendered unsound, in the tanning. (O.)

مَالٌ غِلْقٌ
مَالٌ غِلْقٌ ذ (assumed tropical:) Unlawful property: (JK:) or property to which there is no access; (TA voce رِتْجٌ;) i. q. مَالٌ رِتْجٌ. (K and TA ibid.) One says حَلَالٌ طَلْقٌ: [see art. طلق:] and [in the contr. sense] حَراَمٌ غِلْقٌ (assumed tropical:) [Unlawful, inaccessible]. (TA.)

غَلَقٌ
غَلَقٌ ذ [A lock;] a thing by means of which a door is made fast, (S, * O, * Msb, K, *) not to be opened save with a key; (S and K voce مِزْلَاجٌ;) a thing that is closed and opened with a key; (Mgh;) pl. أَغْلَاقٌ, (Sb, Msb, TA,) its only pl.: (Sb, TA:) and ↓ مِغْلَاقٌ is syn. therewith; (S, Mgh, O, Msb, K;) pl. مَغَالِيقُ: (Msb:) so too is ↓ مِغْلَقٌ: (Msb, TA:) and so ↓ مُغْلُوقٌ: (S, O, K:) and so ↓ غَلَاقٌ. (TA.) El-Farezdak has used its pl. metaphorically, [in a sense sufficiently obvious,] saying,
فَبِتْنَ بِجَانِبَىَّ مُصَرَّعَاتٍ
وَبِتُّ أَفُضُّ أَغْلَاقَ الخِتَامِ
meaning خِتَامَ الأَغْلَاقِ, the phrase being inverted by him. (TA.) ― -b2- Also i. q. رِتَاجٌ, meaning A great door: whence the phrase مَفَاتِيحُ أَغْلَاقِهَا, by which are meant [the keys of] the [great] doors thereof. (Mgh.)

غَلِقٌ
غَلِقٌ ذ [part. n. of غَلِقَ primarily signifying Being, or becoming, locked, or bolted; or closed, or shut. ― -b2- And hence,] (tropical:) A pledge being, or becoming, a rightful possession [i. e. a forfeit] to the receiver of it, not having been redeemed within the time stipulated. (TA. [See also the verb.]) ― -b3- And (assumed tropical:) A captive, and a criminal, unransomed, or unredeemed. (TA.) ― -b4- (assumed tropical:) A narrow, or strait, place. (TA.) ― -b5- (assumed tropical:) A man evil in disposition: or much, or often, in anger; thus expl. by Aboo-Bekr: or narrow in disposition, difficult to be pleased. (TA.) ― -b6- And (tropical:) Speech, or language, [difficult to be understood,] dubious, or confused. (S, K, TA.) ― -b7- And نَخْلَةٌ غَلِقَةٌ (tropical:) A palm-tree having worms in the bases of its branches and thereby stopped from bearing fruit. (TA.) ― -b8- And غَلِقٌ applied to the back of a camel, (tropical:) Having incurable galls; the whole of it being seen to be two portions of cicatrized skin, and the two sides thereof glistening. (TA.)

غُلُقٌ
غُلُقٌ ذ , applied to a door, [Locked; or bolted: or closed, or shut:] i. q. ↓ مُغْلَقٌ; (S, O, K;) of which ↓ مَغْلُوقٌ is a dial. var., but bad, (S, O,) and rejected. (S, TA.)

غَلْقَةٌ
غَلْقَةٌ ذ , (S, O, K,) thus as heard by AHn from El-Bekree and others, (O,) and ↓ غِلْقَةٌ (O, K) as heard by him from one of the Desert-Arabs of Rabee'ah, the former the more common, (O,) and ↓ غَلْقَى, (K,) A certain tree [or plant] with which the people of Et-Tلïf prepare hides for tanning by the treatment termed عَطْنٌ: (ISk, S, TA: [see عَطَنَ الجِلْدَ:]) accord. to information given to AHn by an Arab of the desert, (O,) a certain small tree, [or plant,] (O, K, TA,) resembling the عِظْلِم [q. v.], (O, TA,) bitter (O, K, TA) in an intense degree, not eaten by anything: it is dried, then bruised, and beaten, with water, and skins are macerated in it, in consequence of which there remains not upon them a hair nor a particle of fur nor a bit of flesh; this being done when they desire to throw the skins into the tan, whether they be of oxen or of sheep or goats or of other animals; and it is bruised, and carried into the various districts or towns for this purpose: (O, TA:) it is found in El-Hijلz and Tihلmeh: (K, TA:) AHn says, it is a tree [or plant] not to be endured for pungency; the gatherer of it fears for his eyes from its exhalation or its juice: (TA:) it is of the utmost efficiency for tanning: (K, TA:) Lth says, (O, TA,) it is a bitter tree [or plant]; (O;) and it is a poison; a mixture being made with its leaves for wolves and dogs, which kills them; and it is used also for tanning therewith: (O, TA:) and AHn says, (TA,) the Abyssinians poison weapons with it, (K, TA,) cooking it, and then smearing with it the weapons, (TA,) and it kills him whom it smiles. (K, TA.) [Accord. to Forskهl, (Flora ئgypt. Arab. p. lxvi.,) the names of “ Harmal حرمل, and Ghalget ed dib غلقت الديب, ” by which he means حَرْمَل and غَلْقَة الذِّئْب, are now applied to Peganum harmala.]

غِلْقَةٌ
غِلْقَةٌ ذ : see the next preceding paragraph.

غَلْقَى
غَلْقَى ذ : see the next preceding paragraph.

غَلَاقٌ
غَلَاقٌ ذ : see غَلَقٌ. -A2- It is also a subst. from the verb in the phrase أُغْلِقَ فُلَانٌ بِجَرِيرَتِهِ [q. v.]: 'Adee Ibn-Zeyd says,
وَتَقُولُ العُدَاةُ أَوْدَى عَدِىٌّ
وَبَنُوهُ قَدْ أَيْقَنُوا بِالغَلَاقِ
[And the enemies say, “ 'Adee has perished, and his sons have made sure of being surrendered ”]. (TA.)

اـِغْلِيقٌ
اـِغْلِيقٌ ذ [like اـِقْلِيدٌ, which is more common,] A key; pl. أَغَالِيقُ. (TA.) [أَغَالِيقُ may also signify Locks, as a pl. pl., i. e. as pl. of أَغْلَاقٌ, which is pl. of غَلَقٌ.]

مُغْلَقٌ
مُغْلَقٌ ذ : see غُلُقٌ.

مِغْلَقٌ
مِغْلَقٌ ذ : see غَلَقٌ. ― -b2- Also, (S, O, K, TA,) and ↓ مِغْلَاقٌ is a dial. var. thereof in this sense, (TA,) An arrow, (K,) i. e. any arrow, (S, O,) used in the game called المَيْسِر: (S, O, K:) or, (K,) accord. to Lth, (O,) المِغْلَقُ signifies السَّهْمُ السّابِعُ فِى مُضَعَّفِ المَيْسِرِ [i. e. the seventh arrow, app. belonging to the class, of the arrows of the game of الميسر, to which manifold portions are assigned; for المُضَعَّفُ as used in relation to the game called الميسر I do not find expl. otherwise than as an appellation of “ the second of the arrows termed الغُفْل, to which are assigned no portion; ” (see art. ضعف, and see also سَفِيحٌ;) and this cannot be here meant, as the seventh arrow (which is commonly called المُعَلَّى) has seven portions assigned to it: therefore it seems that مُضَعَّف is here used, if not mistakenly, in a sense which, though admissible, is unusual in a case of this kind]: (O, K:) pl. مَغَالِقُ: (S, O, K: in the CK [erroneously] مَغَالِيقُ:) or المُغَالِقُ is one of the epithets applied to the winning arrows, and is not one of their [particular] names; (O, K;) they being those that make what is played-for to be a forfeit to the player (تُغْلِقُ الخَطَرَ لِلْقَامِرِ): so accord. to Az, who says that Lth has made a mistake in his explanation. (O.)

مِغْلَاقٌ
مِغْلَاقٌ ذ : see غَلَقٌ. [Hence] one says, فُلَانٌ مِفْتَاحٌ لِلْخَيْرِ مِغْلَاقٌ لِلشَّرِّ (assumed tropical:) [Such a one is a key to that which is good, a lock to that which is evil]. (TA.) ― -b2- And i. q. مِرْتَاجٌ [A thing with which a door is closed, or made fast, (app. a kind of latch,) affixed behind the door, in the part next to the lock]. (TA.) [See art. رتج: and see مِعْلَاقٌ, which seems to have the same, or a similar, meaning.]) ― -b3- And رَجُلٌ مِغْلَاقٌ. (Msb,) and قَوْمٌ مَغَالِيقُ, (TA,) (assumed tropical:) A man, and a company of men, by means of whom (عَلَى يَدَيْهِ, Msb, and عَلَى أَيْدِيهِمْ, TA,) the pledge is made a forfeit (يُغْنَقُ). (Msb, TA.) And ذُو مِغْلَاقٍ means اَلَّذِى تُغْلَقُ عَلَى يَدِهِ قِدَاحُ المَيْسِرِ (assumed tropical:) [app. One by means of whom the arrows in the game called الميسر are withheld from the rest of the players; i. e. by his winning]: or, accord. to Z, يُغْلِقُ الحُجَّةَ عَلَى الخَصْمِ (assumed tropical:) [app. one who closes the argument against the adversary in a dispute]. (TA in art. علق.) ― -b4- See also مِغْلَقٌ.

مَغْلُوقٌ
مَغْلُوقٌ ذ : see غُلُقٌ. -A2- Also A hide in which [the plant called] غَلْقَة [q. v.] is put, when it is prepared for tanning by the treatment termed عَطْنٌ: (ISk, S, TA:) or a hide tanned with غَلْقَة. (O, K.)

مُغْلُوقٌ
مُغْلُوقٌ ذ : see غَلَقٌ.

##### Türkçe

غَلَقَ
1 **غَلَقَ** **ذ**: **أَغْلَقَ** ile eş anlamlıdır: ona bak. -A2- Ayrıca, mastar ismi **غَلْقٌ**, O gitti. (TA.) ― -b2- Ve **غَلَقَ فِى الأَرْضِ**, muzârîsi **غَلِقَ**, mastar ismi **غَلْقٌ**, O, yere (memlekete) uzakça girdi; (Ibn-'Abbād, O, K, * TA;) bunun gibi **فَلَقَ**, muzârîsi **غَلِقَ**, mastar ismi **فَلْقٌ**. (Ibn-'Abbād, O, TA.) -A3- Kapı hakkında söylenen **غَلِقَ**: 7’ye bak. ― -b2- [Bundan dolayı,] **غَلِقَ الرَّهْنُ**, muzârîsi **غَلَقَ**, (S, Mgh, O, Msb, K, vb.,) mastar ismi **غَلَقٌ**, (S, O, Msb,) yahut **غُلُوقٌ**, (IAar, TA,) yahut ikisi birden, (Sb, TA,) (mecaz:) Rehin, şart koşulan süre içinde geri alınmadığında, onu alan kimse için hak edilmiş bir mülk [yani müsadere edilmiş bir şey] oldu veya oldu hâle geldi; (S, Mgh, O, Msb, K) (S, O, K;) yahut şöyle: **غَلِقَ الرَّهْنُ فِى يَدِ المُرْتَهِنِ**: (Sb, TA:) yahut **غَلِقَ الرَّهْنُ** demek, rehin veren onu geri almaya güç yetiremediği hâlde, rehnin onu alanın elinde [yahut mülkiyetinde] kalmasıdır; (IAar, TA;) Bāri'ye göre, bir adam bir malı rehin verip “Şu vakit içinde sana ödemezsem, rehin borca karşılık senin olsun” dediği zamandır. (Msb.) Bu, bir hadiste yasaklanmıştır. (S, Mgh, O, Msb, vb.) Bu konuda Peygamber’in bir hadisinde şöyle denilmiştir: **لَا يَغْلَقُ بِمَا فِيهِ لَكَ غُنْمُهُ وُعَلَيْكَ غُرْمُهُ** [mânâsı: İçinde bulunan şeyle birlikte onu alan için müsadere edilmiş olmaz: (yahut Msb’de birinci cümlenin açıklamasına göre, rehin edildiği borç için onu alanın hak edilmiş mülkü olmaz:) onu geri alma ve onun kazancı, artışı, büyümesi ve değer fazlalığı, eğer varsa, sana aittir; ve ona bağlı borcun yükümlülüğü ve onun uğradığı kaçınılmaz zararı yüklenmek senin üzerinedir]: (O:) yahut **لَهُ غُنْمُهُ وَعَلَيْهِ غُرْمُهُ** yani, Ebû ‘Ubeyd’e göre, ona (sahibine) döner; ve onun artışı [eğer varsa] ona aittir; ve eğer kusurlu olmuşsa yahut helâk olmuşsa, [kaçınılmaz olarak,] ondan sorumlu olur ve borcu, borçlu olduğu kimseye, borcun hiçbir şeyinden [bir kısmının düşürülmesiyle] karşılık görmeksizin öder: (Msb:) yahut **لَكَ غُنْمُهُ وَعَلَيْهِ غُرْمُهُ**, bunun mânâsı: onun (rehin) artışı, büyümesi ve değer fazlalığı, [eğer varsa,] sana (rehin verene) aittir; ve onun (rehni alanın) üzerine, eğer [kendi kusuruyla, elinde iken] helâk olursa, onun için tazmin sorumluluğu vardır, (O. [Bu hadisin Mgh vb.’de başka, biraz farklı rivayetleri ve açıklamaları vardır; fakat burada O ve Msb’den verdiğim bana en uygun görünenlerdir. Ayrıca **غُنْمٌ**’e bak: ve رهن maddesine bak.]) Zuheyr der ki,
وَفَارَقَتْكَ بِرَهْنٍ لَا فَكَاكَ لَهُ
يَوْمَ الوَدَاعِ فَأَمْسَى الرَّهْنُ قَدْ غَلِقَا
(mecaz kabul edilerek:) [Ve vedâ gününde, kendisiyle çözülecek (kurtarılacak) bir şey bulunmayan bir rehinle senden ayrıldı; böylece rehin onu alan için müsadere edilmiş oldu]: (S, Mgh, O, TA:) bununla, onun kalbini rehin olarak aldığı ve onunla gidip uzaklaştığı kastedilir. (Mgh, TA.) Ows İbn-Hajar’ın sözü:
أَبُو غَلَقٍ فِى لَيْلَتَيْنِ مُؤَجَّلِ
mânâsı (mecaz kabul edilerek:) İki gece süreyle salıverilmesi ertelenmiş, onu alan için hak edilmiş mülk [yahut müsadere] olmuş bir rehnin sahibi: bununla esir edilmiş bir kalbi benzetir. (TA.) ― -b3- Ticaret yapmasına izin verilmiş bir köle hakkında da şöyle denir: **غَلِقَتْ رَقَبَتُهُ بِالدَّيْنِ** (mecaz kabul edilerek:) Borç sebebiyle onun **رَقَبَة**’si [yani şahsı], onu kurtarmaya güç yetiremediği zaman, alacaklısı yahut alacaklıları için hak edilmiş bir mülk [yahut müsadere] olmuştur. (Mgh.) ― -b4- Ve **غَلِقَ** ayrıca (mecaz kabul edilerek:) O fidyesiz kaldı, yahut kurtarılmamış kaldı; esir ve suçlu hakkında söylenir. (TA.) ― -b5- Ve (mecaz:) O, yahut o şey, sıkıca yapıştı: (S, O, TA:) şu sözde olduğu gibi: **غَلِقَ قَلْبُهُ فِى يَدِ فُلَانَةَ** [Onun kalbi, falanca kadın yahut kızın elinde (mülkiyetinde) sıkıca yapışıp kaldı]: (TA:) ve **اِحْتَدَّ فَغَلِقَ فِى حِدَّتِهِ** [O, öfke keskinliğiyle coştu da, keskinliğinde sıkıca yapışıp kaldı]: (S, O. TA:) ve **غَلِقَ**, bir şeyin bir şeye yapışıp ona tutunması hakkında söylenir: böylece denir: **غَلِقَ فِى البَاطِلِ** [O, bâtılda (boş yahut yalan olanda) sıkıca yapışıp kaldı]: ve el-Ferazdak’ın sözü:
وَلَوْ كَانُوا أُولِى غَلَقٍ سِغَابَا

Eğer yoksulluk ve açlıkta sıkıca kalmış, ona yapışıp kalmış kimseler olsalardı, demektir. (Sh, TA.) ― -b6- Ayrıca, (Msb, TA,) mastarı **غَلَقٌ**, (Mgh, Msb,) (mecaz kabul edilerek:) Huzursuz oldu, yahut huzursuzlaştı, (Mgh,) yahut keder sebebiyle huzursuz oldu; (Mgh, Msb;) yahut öfkelendi, (Msb, TA.) ve hu keskinliği sebebiyle heyecana kapıldı. (TA.) Bundan dolayı **يَمِينُ الغَلَقِ** (mecaz kabul edilerek:) Öfke yemini; fakihlerden bazılarınca, onu edenin bununla kendisine, ilerlemesini yahut geri dönmesini engelleyen bir kapıyı kapatması sebebiyle böyle adlandırıldığı söylenmiştir. (Msb.) Ve bundan dolayı **اـِيَّاكَ وَالغَلَقَ** (mecaz kabul edilerek:) Huzursuz olmaktan, yahut keder [veya öfke] sebebiyle huzursuz olmaktan sakın; yahut bazılarına göre mânâ, **التَّطْلِيقَاتُ حَتَّى لَا يَبْقَى مِنْهَا ↓ لَا يُغْلَقُ شَىْءٌ** (mecaz kabul edilerek:) [yani: “Sen üç talâkla boşsun” demekle boşama cümleleri bir defada kapatılmayacak, yahut sonuçlandırılmayacaktır; öyle ki onlardan hiçbir şey kalmasın]; çünkü kişi **سُنَّة**’ye uygun olarak boşamalıdır: (Mgh:) [yahut TA’ya göre, **اـِيَّاكَ وَالغَلَقَ** görünüşe göre “darlık hâlinden sakın” demektir:] ve **الغَلَقُ** ayrıca helâk hâlinde olmayı da ifade eder: (TA:) ve zihnin yahut göğsün daralmasını, (Mbr, JK, TA,) ve sabrın azlığını. (Mbr, TA.) ― -b7- Şöyle de denir: **غَلِقَتِ النَّخْلَةُ**, (O, K, TA,) mastarı **غَلَقٌ**, (TA,) : Hurma ağacının dallarının diplerinde kurtlar oldu ve bununla meyve vermekten alıkonuldu; (O, K, TA;) ve bunun gibi **عَنِ الاـِثْمَارِ ↓ أُغْلِقَتْ**. (TA.) ― -b8- Ve **غَلِقَ ظَهْرُ البَعِيرِ**, (S, O, K, TA,) mastarı **غَلَقٌ**, (S, O, TA,) (mecaz:) Devenin sırtı, iyileştirilemeyecek yaralarla yara oldu; (S, O, K, TA;) sırtının tamamı, iyileşme hâline girmiş yaraların neticesi olan iki parça kabuk bağlamış deri olarak görülür ve bunun iki yanı parlar: ISh der ki devenin en kötü yaraları durumunda, takım yahut eyer ve eyer örtüsü, onunla temasından [kısmen] kaldırılamaz [öyle ki ona katlanılabilir olsun]. (TA.)
2 **غَلَّقَ** 4’e bak; önceki yarı, üç yerde.
**مُغَالَقَةٌ**
3 **مُغَالَقَةٌ** ذ (mecaz kabul edilerek:) Bir bahis yahut kumar için çekişmek demektir; eş anlamlısı **مُرَاهَنَةٌ**; (O, K;) aslında **المَيْسِر** denilen oyunda: buradan, bir rivayette, **اِرْتَبَطَ فَرَسًا لِيُغَالِقَ عَلَيْهَا** (mecaz kabul edilerek:) [Bir kısrağı, onun üzerine bir yahut birkaç ödül için yarışta çekişsin diye bağladı] ibaresi. (O.)
**اغلق البَابَ**
4 **اغلق البَابَ** ذ, (S, Mgh, O, Msb, K, vb.,) mastarı **اـِغْلَاقٌ**, (Mgh, K, vb.,) Kapıyı bir **غَلَق** ile sağlamlaştırdı; öyle ki anahtar olmaksızın açılamazdı; (Msb;) [yani] kapıyı kilitledi; yahut sürgüledi: yahut onu kapadı: (MA:) **فَتَحَهُ**’nun zıddıdır: (O, K: *) ve **غَلَقَهُ** ↓, (S, O, Msb, K,) muzârîsi **غَلِقَ**, (Msb, K,) mastarı **غَلْقٌ**, (S, O, Msb,) aynı mânâyı ifade eder; (S, O, Msb, K;) IDrd tarafından, AZ’nin rivayetine dayanarak zikredilmiştir; fakat nadirdir; (Msb;) yahut bir yanlış telaffuzdur; (K;) yahut kötüdür, (S, O, K,) ve reddedilmiştir; (S;) ve **غَلْقٌ**, **أَغْلَقَ**’dan isimdir denilmiştir; (S, Mgh, K;) buradan bir şairin sözü:
وَبَابٍ اـِذَا مَا مَالَ لِلْغَلْقِ يَصْرِفُ
[Ve bir kapı ki, kilitlenmeye yahut kapanmaya yöneldiğinde gıcırdar]: (S, O, Mgh: *) ve şöyle denir: **الأَبْوَابَ ↓ غَلَّقْتُ** [Kapıları kilitledim yahut kapadım]; fiil, çokluk [nesneler] ifade etmek için şeddeli gelir; (Sb, S, TA;) [ve] çokluk [fiil] yahut şiddet ifade etmek için böyledir, (O,) [çünkü] şöyle de denir: **البَابَ ↓ غلّق**, fasih bir ibare; El-Isbahلnee der ki **غَلَّقْتُ** ↓, birçok kapıyı yahut bir kapıyı birkaç defa yahut bir kapıyı iyi yahut sağlamca kilitledim yahut kapadım (**أَغْلَقْتُ**) demektir; (TA;) ve şöyle de denir: **أَغْلَقْتُ الأَبْوَابَ**; (S, O, TA;) Sb tarafından iyi bir Arapça ibare olduğu söylenmiştir; (TA;) fakat bu nadirdir; (O;) El-Farezdak der ki,
مَا زِلْتُ أَفْتَحُ أَبْوَابًا وَأُغْلِقُهَا
حَتَّى أَتَيْتُ أَبَا عَمْرِو بْنَ عَمَّارِ

[Kapıları açmaktan ve onları kapatmaktan geri durmadım; ta ki Aboo-'Amr Ibn-'Ammلr’a gelinceye kadar], yani, **AHلt**’ın dediği gibi, Aboo-'Amr Ibn-El-'Alà. (S, O, TA.) ― -b2- [Bundan dolayı] **أُغْلِقَ عَلَيْهِ الأَمْرُ** denir (mecaz farz edilerek): İş, ona [sanki ona karşı kapatılmış gibi; yani] ona dar kılındı. (TA. [Ayrıca 10’a da bak.]) ― -b3- Ve [bundan dolayı] **اـِغْلَاقٌ** (mecaz farz edilerek) şu mânaya gelir: Zorlamanın fiili: (Mgh, O, TA:) buradan bir rivayetteki söz: **لَا طَلَاقَ وَلَا عَتَاقَ فِى اـِغْلَاقٍ** (mecaz farz edilerek): [Zorlama hâlinde ne bir kadının boşanması vardır ne de bir kölenin âzat edilmesi]; (Mgh, * O, TA;) çünkü fail işinde daraltılmıştır, (Mgh, TA,) sanki kapı ona karşı kilitlenmiş yahut kapatılmış ve o hapsedilmiş gibidir. (TA.) **أَغْلَقَهُ عَلَى شَىْءٍ** denir (mecaz farz edilerek): Onu bir şeyi yapmaya zorladı. (IAar, Mgh, TA.) ― -b4- Ayrıca 1’e, son çeyreğe, iki yerde bak. ― -b5- Yine **اغلق الرَّهْنَ** denir (mecaz): Rehni vâcip [yahut onu alan için müsadere/forfeit] kıldı veya öyle ilan etti. (IAar, TA.) Ve aynı şekilde **مَغَالِق** diye adlandırılan oklar hakkında, [**مِغْلَقٌ**’ın çoğulu,] **تُغْلِقُ الخَطَرَ** denir; yani (mecaz): Bahsi, yahut kumarı, yahut uğruna oynanan şeyi, kazanan yahut başarılı olan oyuncuya (O, TA) vâcip [yahut müsadere/forfeit] kılarlar. (TA.) ― -b6- Ve **اغلق القَاتِلَ** (mecaz farz edilerek): Öldüreni, öldürülenin vârisine yahut en yakın akrabasına teslim etti; ta ki kanı hakkında dilediği gibi hükmetsin. (O, TA.) Ve **أُغْلِقَ فُلَانٌ بِجَرِيرَتِهِ** (mecaz farz edilerek): [Falanca, suçundan dolayı cezalandırılmak üzere teslim edildi]. (TA.) Ve El-Farezdak der ki,
أَسَارَى حَدِيدٍ أُغْلِقَتْ بِدِمَآئِهَا
(mecaz farz edilerek): [Döktükleri kanlar sebebiyle cezalandırılmak üzere teslim edilmiş, demir bağlar içindeki esirler]. (TA.) ― -b7- Ve **أُغْلِقَ فُلَانٌ** (mecaz farz edilerek): Falanca öfkelendirildi. (TA.) ― -b8- Ve **الاـِغْلَاقُ** [yahut daha doğrusu **اـِغْلَاقُ ظَهْرِ البَعِيرِ**] (mecaz farz edilerek) şu mânaya gelir: Ağır yüklerle devenin sırtının yara olması: (K, TA:) buradan **مَنْ أَغْلَقَ ظَهْرَهُ** ibaresi [mânası (mecaz farz edilerek): Sırtını günahlarla ağır yükle yüklemiş olan kimse], bir rivayette, Peygamber’in şefaat edeceği kimselerden biri hakkında kullanılır; adamın sırtını ağırlaştıran günahlar, devenin yükünün ağırlığına benzetilmiştir: [fakat] ayrıca denilmiştir ki **الاـِغْلَاقُ** Câhiliye Devri’nin bir âdetiydi; onlardan herhangi birinin develeri yüz olduğunda **أَغْلَقُوا بَعِيرًا**, yani (mecaz farz edilerek): bir devenin omurlarından birinin **سَنَاسِن**’ini [**سِنْسِنٌ**’ün çoğulu, bk. o] yerinden çıkarırlar ve onun hörgücünü yaralarlar; ta ki ona binilmesin ve sırtından hiçbir fayda sağlanmasın; ve o deveye **مُعَنًّى** denirdi [bk. md. **عنو**]. (TA.)

**تغالقوا**
6 **تغالقوا** ذ: Bahisler yahut kumarlar için birbirleriyle çekiştiler. 3’e bak.]

**انغلق**
7 **انغلق** ذ; (MA, TA;) ve ↓ **غَلِقَ**, (TA,) mastarı **غَلَقٌ**; (KL;) ve ↓ **استغلق**; (KL, TA;) kapı hakkında söylenir, (MA, KL, TA,) Kilitlendi yahut sürgülendi; yahut kapandı, yahut örtüldü; (MA, KL;) yahut açılması güç oldu: (TA:) **انغلق**, **انفتح**’ın zıddıdır. (Msb.) ― -b2- Ayrıca **رَوِيْئَةٌ** lafzı altında, md. **روأ**’da zikredilen bir beyte bak. [Ve ayrıca 10’a da bak.]

10 **اـِسْتَغْلَقَ**: 7’ye bak. ― -b2- [Bundan dolayı] **اِسْتَغْلَقَتْ رَحِمُ النَّاقَةِ فَلَمْ تَقْبَلَ المَآءَ** denir (mecaz farz edilerek): [Dişi devenin rahmi kapandı da meni sıvısını kabul etmedi]. (Lth, K md. **ربع**’da.) ― -b3- Ve **استغلق عَلَيْهِ الكَلَامُ** (mecaz): Söz, ona karşı sanki kapatılmış gibi oldu, (S, O, K, TA,) öyle ki o [dili tutuldu yahut] konuşmadı: A’ya göre, bu, daraltılan ve isteği dışında konuşmaya zorlanan kimse hakkında söylenir. (TA.) ― -b4- Ve **استغلق الأَمْرُ** (mecaz farz edilerek): **أَعْضَلَ** ile aynı mânadadır, bk. o. (S ve O md. **عضل**’da.) ― -b5- Ve **استغلق الخَبَرُ** (mecaz farz edilerek): **اِسْتَبْهَمَ** ile aynı mânadadır, bk. o. (Msb md. **بهم**’de.) ― -b6- Ve **اِسْتَغْلَقَنِى فِى بَيْعِى**, (ISh, O,) yahut **فى بَيْعَتِهِ**, (K,) (mecaz): Beni, [bana satışta yahut onun satışında] geri verme muhayyerliği olmaksızın bıraktı: (ISh, O, K, TA:) ― -b7- ve **اِسْتَغْلَقَتْ عَلَىَّ بَيْعَتُهُ** (ISh, O, K) (mecaz): Onun satışı, benim için geri verme muhayyerliği olmaksızın oldu. (K, TA.)

**غَلْقٌ**
**غَلْقٌ** ذ, **غَلَقَ**’ın, **أَغْلَقَ** ile eş anlamlı olarak, mastarıdır denilmiştir: (S, O, Msb:) ve (S, K) son fiilden türemiş isimdir [bk. o]. (S, Mgh, K.) -A2- Sıfat olarak, (O, K,) bir adama yahut bir deveye, (K,) yahut bunların her birine, (O,) uygulanır: Yaşlı yahut yaşça ilerlemiş, ve zayıf, cılız yahut erimiş: (O, K, TA:) “Nawلdir”e göre, yaşlı bir adama [görünüşe göre zayıf, cılız yahut erimiş mânasında] uygulanır: (TA:) yahut kırmızı; (K;) yahut bu mânada bir adama, ve su yahut süt tulumuna, ve deriye uygulanır: (Ibn-'Abbلd, O:) yahut AA’ya göre, su yahut süt tulumuna, tabaklamada bozulmuş yahut sağlamlığı giderilmiş olarak uygulanır. (O.)

**مَالٌ غِلْقٌ**
**مَالٌ غِلْقٌ** ذ (mecaz farz edilerek): Haram mal: (JK:) yahut kendisine erişim olmayan mal; (TA, **رِتْجٌ** lafzı altında;) **مَالٌ رِتْجٌ** ile aynı mânadadır. (K ve TA, aynı yerde.) **حَلَالٌ طَلْقٌ** denir: [md. **طلق**’a bak:] ve [zıt mânada] **حَراَمٌ غِلْقٌ** (mecaz farz edilerek): [Haram, erişilmez]. (TA.)

**غَلَقٌ**

**غَلَقٌ** ذ [Bir kilit;] bir kapının onun vasıtasıyla sağlamlaştırıldığı şey, (S, O, Msb, K,) bir anahtar dışında onunla açılmamak üzere; (S ve K, **مِزْلَاجٌ** maddesinde;) anahtarla kapatılan ve açılan bir şey; (Mgh;) çoğulu **أَغْلَاقٌ**, (Sb, Msb, TA,) onun tek çoğulu: (Sb, TA:) ve ↓ **مِغْلَاقٌ** onunla eşanlamlıdır; (S, Mgh, O, Msb, K;) çoğulu **مَغَالِيقُ**: (Msb:) bunun gibi ↓ **مِغْلَقٌ** da böyledir: (Msb, TA:) ve böylece ↓ **مُغْلُوقٌ**: (S, O, K:) ve böylece ↓ **غَلَاقٌ**. (TA.) El-Ferezdak onun çoğulunu mecazen kullanmıştır, [yeterince açık bir anlamda,] şöyle diyerek,

فَبِتْنَ بِجَانِبَىَّ مُصَرَّعَاتٍ
وَبِتُّ أَفُضُّ أَغْلَاقَ الخِتَامِ

**خِتَامَ الأَغْلَاقِ** anlamında; ibare onun tarafından ters çevrilmiştir. (TA.) ― -b2- Ayrıca **رِتَاجٌ** ile aynı (i. q.), “büyük bir kapı” anlamında: buradan **مَفَاتِيحُ أَغْلَاقِهَا** ibaresi; bununla [onun] [büyük] kapılarının [anahtarları] kastedilir. (Mgh.)

**غَلِقٌ**
**غَلِقٌ** ذ [**غَلِقَ**’ın ism-i fâili; aslen “kilitli/sürgülü olmak veya olmak hâline gelmek; yahut kapalı olmak”ı ifade eder. ― -b2- Ve buradan,] (mecaz:) bir rehnin, şart koşulan süre içinde kurtarılmamış olmakla, onu alana karşı haklı bir mülk [yani müsadere] olması veya olması hâline gelmesi. (TA. [Fiile de bak.]) ― -b3- Ve (varsayılan mecaz:) fidyesi ödenmemiş veya kurtarılmamış bir esir ve bir suçlu. (TA.) ― -b4- (varsayılan mecaz:) dar veya sıkışık bir yer. (TA.) ― -b5- (varsayılan mecaz:) huyu kötü bir adam: yahut öfkede çok, yahut sık; Ebû Bekr tarafından böyle açıklanmıştır: yahut huyca dar, memnun edilmesi güç. (TA.) ― -b6- Ve (mecaz:) söz veya dil, [anlaşılması güç,] şüpheli veya karışık. (S, K, TA.) ― -b7- Ve **نَخْلَةٌ غَلِقَةٌ** (mecaz:) dallarının diplerinde kurtlar bulunan ve bununla meyve vermekten alıkonmuş bir hurma ağacı. (TA.) ― -b8- Ve **غَلِقٌ** devenin sırtına uygulanınca, (mecaz:) tedavisi olmayan yaralara sahip; onun tamamının iki parça yara izi derisi olduğu görülür ve onun iki yanı parıldar. (TA.)

**غُلُقٌ**
**غُلُقٌ** ذ, bir kapıya uygulanınca, [kilitli; yahut sürgülü: yahut kapalı:] ↓ **مُغْلَقٌ** ile aynı (i. q.); (S, O, K;) bunun ↓ **مَغْلُوقٌ**’u lehçe varyantıdır, fakat kötü, (S, O,) ve reddedilmiştir. (S, TA.)

**غَلْقَةٌ**
**غَلْقَةٌ** ذ, (S, O, K,) AHn’ın El-Bekrî ve başkalarından işittiği üzere, (O,) ve ↓ **غِلْقَةٌ** (O, K) onun Rabî‘ah’tan bir bedevîden işittiği üzere; birincisi daha yaygındır, (O,) ve ↓ **غَلْقَى**, (K,) Et-Tâif halkının **عَطْنٌ** diye adlandırılan işlemle tabaklamak için derileri hazırladığı, belirli bir ağaç [veya bitki]: (ISk, S, TA: [**عَطَنَ الجِلْدَ**’e bak:]) AHn’a bir çöl Arabı tarafından verilen bilgiye göre, (O,) belirli küçük bir ağaç [veya bitki], (O, K, TA,) **عِظْلِم**’e benzeyen [bkz.], (O, TA,) son derece acı, (O, K, TA) hiçbir şey tarafından yenmeyen: kurutulur, sonra dövülür ve su ile çırpılır; deriler onun içinde yumuşatılır; bunun sonucunda onların üzerinde ne bir kıl ne bir parça tüy ne de bir et parçası kalır; bu, derileri tabakhaneye atmak istediklerinde yapılır; ister sığır derisi olsun ister koyun yahut keçi yahut başka hayvanların; ve o dövülür ve bu amaç için çeşitli bölgelere veya şehirlere taşınır: (O, TA:) El-Hicâz ve Tihâme’de bulunur: (K, TA:) AHn der ki, o, yakıcılığına dayanılmayan bir ağaç [veya bitki]dir; onu toplayan, onun buharından veya suyundan gözleri için korkar: (TA:) tabaklamada en yüksek derecede etkilidir: (K, TA:) Lth der ki, (O, TA,) o acı bir ağaç [veya bitki]dir; (O;) ve o bir zehirdir; yapraklarıyla kurtlar ve köpekler için bir karışım yapılır, onları öldürür; ve onunla tabaklamada da kullanılır: (O, TA:) ve AHn der ki, (TA,) Habeşliler onunla silahları zehirlerler, (K, TA,) onu pişirerek, sonra silahları onunla sıvayarak, (TA,) ve o, onu tadanı öldürür. (K, TA.) [Forskål’a göre, (Flora Ægypt. Arab. s. lxvi.,) “ Harmal **حرمل**, ve Ghalget ed dib **غلقت الديب** ” adları—onun kastı **حَرْمَل** ve **غَلْقَة الذِّئْب**—şimdi Peganum harmala’ya uygulanır.]

**غِلْقَةٌ**
**غِلْقَةٌ** ذ: bir önceki paragrafı gör.

**غَلْقَى**
**غَلْقَى** ذ: bir önceki paragrafı gör.

**غَلَاقٌ**
**غَلَاقٌ** ذ: **غَلَقٌ**’ı gör. -A2- Ayrıca **أُغْلِقَ فُلَانٌ بِجَرِيرَتِهِ** ibaresinde fiilden bir isimdir [bkz.]: ‘Adî İbn-Zeyd der ki,

وَتَقُولُ العُدَاةُ أَوْدَى عَدِىٌّ
وَبَنُوهُ قَدْ أَيْقَنُوا بِالغَلَاقِ

[Ve düşmanlar der ki, “ ‘Adî helâk oldu; ve oğulları teslim edilmekten emin oldular ”]. (TA.)

**اـِغْلِيقٌ**
**اـِغْلِيقٌ** ذ [daha yaygın olan **اـِقْلِيدٌ** gibi,] bir anahtar; çoğulu **أَغَالِيقُ**. (TA.) [**أَغَالِيقُ** ayrıca “kilitler” anlamına da gelebilir; çoğulun çoğulu olarak, yani **أَغْلَاقٌ**’ın çoğulu olarak; o da **غَلَقٌ**’ın çoğuludur.]

**مُغْلَقٌ**
**مُغْلَقٌ** ذ: **غُلُقٌ**’u gör.

**مِغْلَقٌ**

**مِغْلَقٌ** ذ : bk. **غَلَقٌ**. ― -b2- Ayrıca, (S, O, K, TA,) ve ↓ **مِغْلَاقٌ** bir çevirmedir. bu mânâda bunun bir varyantı, (TA,) Bir ok, (K,) yani herhangi bir ok, (S, O,) **المَيْسِر** denilen oyunda kullanılan: (S, O, K:) yahut, (K,) Lth’ye göre, (O,) **المِغْلَقُ** **السَّهْمُ السّابِعُ فِى مُضَعَّفِ المَيْسِرِ**’i ifade eder [yani yedinci ok, görünüşe göre **الميسر** oyununun oklarının, kendilerine kat kat paylar tahsis edilen sınıfına mensup; zira **المُضَعَّفُ**’u **الميسر** denilen oyunla ilgili olarak, “pay tahsis edilmeyen **الغُفْل** denilen okların ikincisi”nin bir adı olmaktan başka bir açıklamasını bulmuyorum; (bk. md. ضعف, ve ayrıca bk. **سَفِيحٌ**;) ve bu burada kastedilmiş olamaz, çünkü yedinci ok (ki yaygın olarak **المُعَلَّى** diye adlandırılır) ona tahsis edilmiş yedi paya sahiptir: bu sebeple **مُضَعَّف**’ın burada, hatalı değilse, bu tür bir durumda caiz olmakla beraber alışılmadık bir mânâda kullanıldığı anlaşılıyor]: (O, K:) c. **مَغَالِقُ**: (S, O, K: CK’de [hatalı olarak] **مَغَالِيقُ**:) yahut **المُغَالِقُ** kazanan oklara uygulanan sıfatlardan biridir ve onların [hususî] adlarından biri değildir; (O, K;) onlar, oynanan şeyi oyuncuya karşı bir kayıp kılanlardır (**تُغْلِقُ الخَطَرَ لِلْقَامِرِ**): böylece Az’a göre; o, Lth’nin açıklamasında hata ettiğini söyler. (O.)

**مِغْلَاقٌ**
**مِغْلَاقٌ** ذ : bk. **غَلَقٌ**. [Bundan dolayı] şöyle denir, **فُلَانٌ مِفْتَاحٌ لِلْخَيْرِ مِغْلَاقٌ لِلشَّرِّ** (mecazî farz edilen:) [Böyle biri hayır için bir anahtar, şer için bir kilittir]. (TA.) ― -b2- Ve **مِرْتَاجٌ** ile aynı mânâdadır [bir kapının kapatıldığı yahut sağlamlaştırıldığı şey, (görünüşe göre bir tür sürgü,) kapının arkasına, kilide yakın kısma sabitlenmiş]. (TA.) [bk. md. رتج: ve bk. **مِعْلَاقٌ**, ki aynı, yahut benzer, bir mânâya sahip görünüyor.]) ― -b3- Ve **رَجُلٌ مِغْلَاقٌ**. (Msb,) ve **قَوْمٌ مَغَالِيقُ**, (TA,) (mecazî farz edilen:) bir adam ve bir erkekler topluluğu; onların vasıtasıyla (**عَلَى يَدَيْهِ**, Msb, ve **عَلَى أَيْدِيهِمْ**, TA,) rehin kayıp kılınır (**يُغْنَقُ**). (Msb, TA.) Ve **ذُو مِغْلَاقٍ** şu demektir: **اَلَّذِى تُغْلَقُ عَلَى يَدِهِ قِدَاحُ المَيْسِرِ** (mecazî farz edilen:) [görünüşe göre **الميسر** denilen oyundaki okların geri kalan oyunculardan alıkonulduğu kimse; yani onun kazanmasıyla]: yahut, Z’ye göre, **يُغْلِقُ الحُجَّةَ عَلَى الخَصْمِ** (mecazî farz edilen:) [görünüşe göre bir münazarada hasmın aleyhine delili kapatan kimse]. (TA, md. علق’da.) ― -b4- Ayrıca bk. **مِغْلَقٌ**.

**مَغْلُوقٌ**
**مَغْلُوقٌ** ذ : bk. **غُلُقٌ**. -A2- Ayrıca, tabaklamaya **عَطْنٌ** denilen muamele ile hazırlandığında içine [**غَلْقَة** denilen bitki] konulan bir deri: (ISk, S, TA:) yahut **غَلْقَة** ile tabaklanmış bir deri. (O, K.)

**مُغْلُوقٌ**
**مُغْلُوقٌ** ذ : bk. **غَلَقٌ**.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%84%D9%82/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

غَلَقَ
غَلَقَ I ( n. ac. غَلْق 1 ),
a.  Shut, closed.

b.  [ Fī ], Went away, went far into ( the land ).

غَلِقَ
غَلِقَ A ( n. ac. غَلَق 4 ),
a.  Was pledged, pawned; was forfeited; was unransomed, unredeemed.

b.  Was disquieted; was vexed, annoyed.

c.  Clave to.

d.  see VII .

غَلَّقَ
غَلَّقَ II ,
a.  Shut, closed; fastened, locked.

b.  [ coll. ], Finished, concluded, terminated.

غَاْلَقَ
غَاْلَقَ III ,
a.  Betted, wagered with.

أَغْلَقَ
أَغْلَقَ IV ,
a.  see II (a) .

b.  [ acc. &  'Ala ], Forced, compelled to.

c.  Declared forfeited; confiscated.

d.  Surrendered ( slayer ).

تَغَاْلَقَ
تَغَاْلَقَ VI ,
a.  Betted, wagered together.

اِنْغَلَقَ
اِنْغَلَقَ VII ,
a.  Was shut, closed, fastened.

اِسْتَغْلَقَ
اِسْتَغْلَقَ X
a.  [ 'Ala ], Was shut, closed against; was final, definite, binding on ( bargain ); was obscure, unintelligible to ( speech ).

غَلْق
غَلْق 1 ,
a.  Shutting; closure.

b.  Aged.

غَلْقَة
غَلْقَة 1t ,
a.  A certain tree.

غِلْق
غِلْق 2 ,
a.  Unlawfully acquired ( property ).

غَلَق
غَلَق 4 , ( pl. أَغْلَاْق 38 ,  أَغَاْلِيْقُ 69 ),
a.  Bolt;   wooden lock.

b.  Key-stone ( of an arch ).

غَلِق
غَلِق 5 ,
a.  see 10 .

b.  Obscure, unintelligible.

c.  Unredeemed; forfeit.

غُلُق
غُلُق 10 ,
a.  Shut, closed, fastened, fast ( door ).

مَغْلَق
مَغْلَق 17 , ( pl. مَغَاْلِقُ 44 )
a.  [ coll. ], Source of income: shop, mill &c.

مِغْلَق
مِغْلَق 20 ,
a.  see 4 (a) .

b.  Arrow.

غِلَاْقَة
غِلَاْقَة 23t
a.  [ coll. ], Conclusion, end, close; completion; complement.

مِغْلَاْق
مِغْلَاْق 45 , ( pl. مَغَاْلِيْقُ 65 ),
a.  see 4 (a) &  20 ( b ).

غَلڤقَ
N. P. غَلڤقَ I ,  أَغْلَقَ IV ,
a.  see 10 .

غِلَاقَة حِسَابٍ
غِلَاقَة حِسَابٍ
a.  [ coll. ], Balance of an account.

##### Türkçe

**غَلَقَ**
**غَلَقَ** I ( mastar-ı aslî: **غَلْق** 1 ),
a. Kapattı, kapadı.

b. [ **فِي** ], (memlekete) gitti, (memleketin) içine uzaklara gitti.

**غَلِقَ**
**غَلِقَ** A ( mastar-ı aslî: **غَلَق** 4 ),
a. Rehin verildi, rehin edildi; müsadere edilmiş oldu; fidyesi verilmemiş, kurtarılmamış oldu.

b. Huzursuz oldu; rahatsız oldu, canı sıkıldı.

c. Yapıştı, tutundu.

d. VII’ye bak.

**غَلَّقَ**
**غَلَّقَ** II ,
a. Kapattı, kapadı; sağlamladı, kilitledi.

b. [ toplu ], Bitirdi, sonuçlandırdı, sona erdirdi.

**غَاْلَقَ**
**غَاْلَقَ** III ,
a. İle bahse girdi, ile iddiaya girdi.

**أَغْلَقَ**
**أَغْلَقَ** IV ,
a. II (a)’ya bak.

b. [ mef‘ûl ile ve **عَلَى** ile ], Zorladı, mecbur etti.

c. Müsadere edilmiş ilan etti; el koydu.

d. (Katil) teslim etti.

**تَغَاْلَقَ**
**تَغَاْلَقَ** VI ,
a. Birlikte bahse girdiler, birlikte iddiaya girdiler.

**اِنْغَلَقَ**
**اِنْغَلَقَ** VII ,
a. Kapandı, kapatıldı, sağlamlandı.

**اِسْتَغْلَقَ**
**اِسْتَغْلَقَ** X
a. [ **عَلَى** ile ], Üzerine kapandı, karşı kapandı; (alışveriş) hakkında nihai, kesin, bağlayıcı oldu; (söz) için kapalı, anlaşılmaz oldu.

**غَلْق**
**غَلْق** 1 ,
a. Kapama; kapanma.

b. Yaşlı.

**غَلْقَة**
**غَلْقَة** 1t ,
a. Belli bir ağaç.

**غِلْق**
**غِلْق** 2 ,
a. Gayrimeşru yolla elde edilmiş (mal).

**غَلَق**
**غَلَق** 4 , ( çoğulu: **أَغْلَاْق** 38 , **أَغَاْلِيْقُ** 69 ),
a. Sürgü; tahta kilit.

b. (Kemerin) kilit taşı.

**غَلِق**
**غَلِق** 5 ,
a. 10’a bak.

b. Kapalı, anlaşılmaz.

c. Kurtarılmamış; müsadere edilmiş.

**غُلُق**
**غُلُق** 10 ,
a. Kapalı, kapanmış, sağlamlanmış, sıkı (kapı).

**مَغْلَق**
**مَغْلَق** 17 , ( çoğulu: **مَغَاْلِقُ** 44 )
a. [ toplu ], Gelir kaynağı: dükkân, değirmen vb.

**مِغْلَق**
**مِغْلَق** 20 ,
a. 4 (a)’ya bak.

b. Ok.

**غِلَاْقَة**
**غِلَاْقَة** 23t
a. [ toplu ], Sonuç, son, kapanış; tamamlama; tamamlayıcı.

**مِغْلَاْق**
**مِغْلَاْق** 45 , ( çoğulu: **مَغَاْلِيْقُ** 65 ),
a. 4 (a) ve 20 (b)’ye bak.

**غَلڤقَ**
Özel isim. **غَلڤقَ** I , **أَغْلَقَ** IV ,
a. 10’a bak.

**غِلَاقَة حِسَابٍ**
**غِلَاقَة حِسَابٍ**
a. [ toplu ], Bir hesabın bakiyesi.

### [Kitâbullâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%84%D9%82/sozluk/kitab_allah.md) — Kur'an kullanımından türetilmiş

غلق
غَلَقَ - يغْلِقُ - غَلَّقَ - يُغَلِّقُ
غَلَقَ - يغْلِقُ + كائن + مكاناً أو شيئاً: ضد " فتح ": يسد المنفد من مكان وإليه بشكل مؤقت
غَلَّقَ - يُغَلِّقُ : على وزن " فَعَّل " من " غَلَقَ - يغْلِقُ ": جعله " يَغْلِقُ " على وجه التكرار والشدة : يُغلق بشكل شديد ومحكم
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " الغلق والختم والقفل ومنع الحركة من داخل الشيء إلى خارجه ومن خارجه إلى داخله"، وهي:
خَتَمَ - يَخْتِمُ، قَفَل - يَقْفُلُ، سَدَّ - يَسُدُّ، غَلَقَ - يغْلِقُ، وَصَدَ - يَصِدُ، سَكَرَ - يَسْكُرُ
غلقت
 	﴿وراودته التي هو في بيتها عن نفسه وغلقت الأبواب وقالت هيت لك قال معاذ الله إنه ربي أحسن مثواي إنه لا يفلح الظالمون(23)﴾ يوسف
مختار الصحاح
● [غلق] غ ل ق: أَغْلَقَ الباب فهو مُغْلَقٌ والاسم الغَلْقُ و غَلَقَهُ لغة رديئة متروكة و غَلَّقَ الأبوبا شُدد للكثرة وربما قالوا أغْلَقَ الأبواب و الغَلَقُ بفتحتين المِغْلاقُ وهو ما يُغلق به الباب و غَلِقَ الرهن من باب طرِب استحقه المُرتهن وذلك إذا لم يُفتك في الوقت المشروط وفي الحديث ﴿لا يُغلق الرهن﴾ و اسْتَغْلَقَ عليه الكلام أي ارتتج عليه وكلام غَلِقٌ أي مُشكل
معجم الفرائد القرآنية:
غ ل ق
"غَلَّقَتِ" في قوله تعالـى :" وَغَلَّقَتِ الأَبْوَابَ وَقَالَتْ هَيْتَ لَكَ " (23) يوسف .
أَغْلق : أقفل، وغلقت الأبواب: أي أقفلتها، والتشديد للتكثير .
الراغب
غلق
- الغلق والمغلاق: ما يغلق به، وقيل: ما يفتح به لكن إذا اعتبر بالإغلاق يقال له: مغلق ومغلاق، وإذا اعتبر بالفتح يقال له: مفتح ومفتاح، وأغلقت الباب، وغلقته على التكثير، وذلك إذا أغلقت أبوابا كثيرة، أو أغلقت بابا واحدا مرارا، أو أحكمت إغلاق باب، وعلى هذا: }وغلقت الأبواب{ [يوسف/ 23]. وللتشبيه به قيل: غلق الرهن غلوقا (غلق الرهن: ترك فكاكه. انظر: الأفعال 2/19)، وغلق ظهره دبرا (قال ابن فارس: يقال: غلق ظهر البعير فلا يبرأ من الدبر. انظر: المجمل 3/685)، والمغلق: السهم السابع لاستغلاقه ما بقي من أجزاء الميسر، ونخلة غلقة: ذويت أصولها فأغلقت عن الإثمار، والغلقة: شجرة مرة كالسم.
ملخص اللسان:
1.     غلق: غَلَقَ يغْلِقُ الباب وأَغْلَقه وغَلَّقه؛
2.     والمِغْلاقُ: المِرْتاجُ. واسْتَغْلَقَ عليه الكلام أَي ارْتُتِجَ عليه.
3.     والمَغالقُ: قِداح الميْسر؛
4.     ورجل غَلِقٌ: سيء الخلق.
5.     الغَلِقُ الكثير الغضب؛ الغَلَقُ الضَّجَر.
6.     والغَلَقُ: الهلاك؛ الغلق ضيق الصدر وقلة الصبر.
7. وأَغْلَقَ عليه الأمرُ إذا لم يَنْفسح.
لسان العرب
● - غلق: غَلَقَ الباب وأَغْلَقه وغَلَّقه؛ الأُولى عن ابن دريد عزاها إلى    أَبي زيد وهي نادرة، فهو مُغْلَق، وفي التنزيل: وغَلَّقَت الأبواب؛ قال    سيبويه: غَلَّقت الأبواب للتكثير، وقد يقال أَغْلَقت يراد بها التكثير،    قال: وهو عربيّ جيد. وباب غُلُق: مُغْلَقٌ، وهو فُعُل بمعنى مَفْعول مثل    قارُورَة، وباب فُتُح أَي واسع ضخم وجِذْع قُطُل، والاسم الغَلْقُ؛ ومنه قول    الشاعر:    وباب إذا ما مالَ للغَلْقِ يَصْرِف    ويقال: هذا من غَلَقْتُ الباب غَلْقاً، وهي لغة رديئة متروكة؛ قال أَبو    الأسود الدؤلي:    ولا أَقولُ لقِدْرِ القوم قد غَلِيَتْ،    ولا أَقولُ لباب الدَّار مَغْلوقُ    وقال الفرزدق:    ما زِلْتُ أَفتح أَبواباً وأُغْلِقها،    حتى أَتَيْتُ أَبا عَمْرو بنَ عَمَّارِ    قال أَبو حاتم السجستاني: يريد أَبا عمرو بن العلاء. وغَلِقَ البابُ    وانْغَلقَ واسْتَغْلق إذا عسر فتحه. والمِغْلاقُ: المِرْتاجُ. والغَلَقُ:    المِغْلاقُ، بالتحريك، وهو ما يُغْلَقُ به الباب ويفتح، والجمع أَغْلاق؛    قال سيبويه: لم يجاوزوا به هذا البناء؛ واستعاره الفرزدق فقال:    فبِتْنَ بجانِبَيَّ مُصَرَّعاتٍ،    وبِتُّ أَفُضّ أَغْلاقََ الخِتامِ    قال الفارسي: أَراد خِتام الأَغْلاقِ فقَلَب. وفي حديث قتل أَبي رافع:    ثم عَلَّقَ الأَغالِيقَ على وَدٍّ؛ هي المفاتيح، واحدها إغْلِيقٌ،    والغَلاقُ والمِغْلاق والمُغْلوق: كالغَلَق. واسْتَغْلَقَ عليه الكلام أَي    ارْتُتِجَ عليه. وكلام غَلِقٌ أي مشكل. وفي الحديث: لا طلاق ولا عَتاق في    إغْلاقٍ أَي في إكراه، ومعنى الإغْلاقِ الإكراه، لأن المُغْلَق مكرَهٌ عليه    في أَمره ومضيَّق عليه في تصرفه كأَنه يُغْلَقُ عليه الباب ويحبس ويضيّق    عليه حتى يطلِّق. وإغْلاقُ القاتل: إسلامه إلى وليّ المقتول فيَحْكم في    دمه ما شاء. يقال: أُغْلِق فلان بجَرِيرِتِه؛ وقال الفرزدق:    أَسارى حديدٍ أُغْلِقَتْ بدِمائها    والاسم منه الغَلاقُ؛ وقال عدي بن زيد:    وتقول العُداةُ: أَوْدَى عَدِيٌّ،    وبَنُوهُ قد أَيْقَنُوا بالغَلاقِ    ابن الأعرابي: أَغْلَقَ زيدٌ عمراً على شيء يفعله إذا أَكرهه عليه.    والمِغْلَقُ والمِغْلاق: السهم السابع من قِداح المَيْسِر. والمَغالِقُ:    الأَزْلام، وكل سهم في الميسِر مِغْلَق؛ قال لبيد:    وجَزُور أَيْسارٍ دَعَوْتُ، لحتْفِها،    بمَغالِقٍ متشابِهٍ أَجْرامُها    (* في معلقة لبيد: أجسامها بدل أجرامها: وفي رواية التبريزي: أعلامها أي    علاماتها).    والمَغالقُ: قِداح الميْسر؛ قال الأسود بن يَعْفُر:    إذا قحطت والزَّاجِرِين المَغالِقَا    الليث: المِغْلَقُ السهم السابع في مُضَعَّفِ المَيْسِر، وسمي مِغْلَقاً    لأنه يَسْتَغْلِقُ ما يبقى من آخر الميَسِر، ويُجْمَع مَغالِقَ، وأنشد    بيت لبيد:    وجَزُور أَيْسارٍ دعوت لحتفها    قال أَبو منصور: غلط الليث في تفسير قوله بمَغالق، والمَغالقُ من نُعُوت    قِداح المَيْسر التي يكون لها الفوز، وليست المَغالِقُ من أَسمائها، وهي    التي تُغْلِقُ الخَطَر فتوجبه للقامر الفائز كما يُغْلَقُ الرهنُ    لمستحقه؛ ومنه قول عمرو بن قَمِيئة:    بأَيديهمُ مَقْرُومةٌ ومَغالِق،    يعود بأَرْزاقِ العيالِ مَنِيحُها    ورجل غَلِقٌ: سيء الخلق. قال الليث: يقال احْتَدَّ فلان فَغَلِقَ في    حِدَّتِهِ أي نشب؛ وروى أَبو العباس أن ابن الأَعرابي أَنشده:    وقد جَعَلَ الرِّكُّ الضعيفُ يُسِيلُني    إليك، ويُشْريك القليلُ فتَغْلَقُ    قال: الرِّكُّ المطر الضعيف؛ يقول: إذا أَتاك عني شيء قليل غضبت وأنا    كذلك فمتى نَتَّفق؟ ومنه قوله: أنت تَئِق وأنا مَئِق فكيف نتفق؟ قال أَبو    منصور: معنى قوله يُسِيلني إليك أي يُغضبني فيغريني بك، ويُشْرِيكَ أي    يغضبك فتَغْلق أي تغضب وتحتدّ عليّ. ويقال: أُغْلِقَ فلان فَغَلِقَ غَلَقاً    إذا أُغضب فغضب واحتدّ. قال أبو بكر: الغَلِقُ الكثير الغضب؛ قال عمرو بن    شأْس:    فأَغْلَقُ مِنْ دونِ امْرِئٍ، إن أَجَرْتُهُ،    فلا تُبْتَغَى عوراتهُ غَلَقَ البَعْلِ    أي أَغضب غضباً شديداً. قال: والغَلِقُ الضيّق الخُلُق العسر الرضا.    وغَلِقَ في حِدَّته غَلَقاً: نشب، وكذلك الغِلِقُ في غير الأَناسي.    والغَلَقُ في الرهن: ضد الفك، فإذا فَكَّ الراهنُ الرهنَ فقد أَطلقه من وثاقه عند    مُرْتَهنه. وقد أَغْلَقْتُ الرهن فَغَلِقَ أي أوجبته فوجب للمرتهن؛ ومنه    الحديث: ورجل ارتبط فرساً ليُغالِقَ عليها أي ليراهن، وكأنه كره    الرِّهان في الخيل إذ كان على رسم الجاهلية. قال سيبويه: وغَلِقَ الرَّهْنُ في    يد المرتهن يَغْلق غَلَقاً وغُلُوقاً، فهو غَلِقٌ، استحقه المرتهن، وذلك    إذا لم يُفْتَكّ في الوقت المشروط. وفي الحديث: لا يغْلَق الرهن بما فيه؛    قال زهير يذكر امرأَة:    وفارَقَتْكَ برَهْنٍ لا فكاكَ لَهُ،    يوم الوَدَاع، فأَمْسَى الرَّهْنُ قد غَلِقا    يعني أنها ارتهنت قلبه ورهنت به؛ وأَنشد شمر:    هل من نَجازٍ لمَوْعودٍ بَخِلْت به؟    أو للرَّهين الذي اسْتَغْلَقْت من فادي؟    وأنشد ابن الأعرابي لأوس بن حجر:    على العُمْرِ، واصطادَتْ فؤاداً كأنه    أَبو غَلِقٍ، في ليلتين، مؤجَّل    وفسره فقال: أَبو غَلِقٍ أي صاحب رهن غَلِقَ، أَجله ليلتان أن يُفَكّ،    وغَلِقَ أي ذهب. ويقال: غَلِقَ الرهنُّ يَغْلَقُ غُلُوقاً إذا لم يوجد له    تخلص وبقي في يد المرتهن لا يقدر راهنه على تخليصه، والمعنى أنه لا    يستحقه المرتهن إذا لم يَسْتَفِكَّه صاحبُه. وكان هذا من فعل الجاهلية أن    الراهن إذا لم يُؤدِّ ما عليه في الوقت المعين مَلَكَ المرتهنُ الرَّهْنَ،    فأَبطله الإسلام. وقوم مَغَاليقُ: يَغْلَقُ الرهن على أَيديهم. وقال ابن    الأَعرابي في حديث داحسٍ والغبراء: إن قيساً أتى حذيفة بن بدرٍ فقال له    حذيفة: ما غَدَا بك؟ قال: غَدَوْتُ لأواضِعَك الرِّهانَ؛ أراد بالواضعة    إبطال الرِّهان أي أَضعه وتَضعه، فقال حذيفة: بل غدوتَ لتُغْلِقَهُ أي لتوجبه    وتؤكده. وأَغْلَقْتُ الرهن أي أَوجبته فَغَلِقَ للمرتهن أي وجب له. وقال    أبو عبيد: غَلِقَ الرهنُ إذا استحقه المرتهن غَلَقاً. وروي عن النبي،    صلى الله عليه وسلم: لا يغْلَقُ الرهن أي لا يستحقه المرتهن إذا لم يَرُدَّ    الراهن ما رهنه فيه، وكان هذا من فعل الجاهلية فأَبطله النبي، صلى الله    عليه وسلم، بقوله: لا يغْلَقُ الرهنُ. أَبو عمرو: الغَلَقُ الضَّجَر.    ومكان غَلِقٌ وضَجِرٌ أي ضيق، والضَّجْرُ الاسم، والضَّجَرُ المصدر.    والغَلَقُ: الهلاك؛ ومعنى لا يَغْلَق الرهنُ أي لا يهلك. وفي كتاب عمر إلى أبي    موسى: إياك والغَلَقَ؛ قال المبرد: الغلق ضيق الصدر وقلة الصبر. وأَغْلَقَ    عليه الأمرُ إذا لم يَنْفسح. وغَلِقَ الأسيرُ والجاني، فهو غَلِقٌ: لم    يُفْدَ؛ قال أَبو دَهْبَلٍ:    ما زِلْتَ في الغَفْرِ للذنوب وإطْـ    لاقٍ لِعَانٍ، بجُرْمِه، غَلِق    شمر: يقال لكل شيء نَشِبَ في شيء فلزمه قد غَلِقَ، غَلِقَ في الباطل،    وغَلِقَ في البيع، وغَلَق بيعه فاسْتَغْلَقَ    (* قوله «وغلق بيعه فاستغلق»    هكذا هو بهذا الضبط في الأصل).    واسْتَغْلَق الرجلُ إذا أُرْتِجَ عليه فلم يتكلم. وقال ابن شميل:    اسْتَغْلَقَني فلان في بَيْعي إذا لم يجعل لي خياراً في ردِّه، قال:    واسْتَغْلَقتُ على بيعته؛ وأَنشد شمر للفرزدق:    وعَرَّد عن بَنِيهِ الكَسْبَ منه،    ولو كانوا أُولي غَلَقٍ سِغَابا    أُولي غَلَقٍ أي قد غَلِقُوا في الفقر والجوع. جمل غَلْق وغَلْقَةٌ إذا    هزل وكبر. النوادر: شيْخٌ غَلْقٌ وجمل غَلْقٌ، وهو الكبير الأعْجَفُ.    وغَلِقَ ظهرُ البعير غَلَقاً، فهو غَلِقٌ: انتقض دَبَرهُ تحت الأَدَاةِ    وكثُر غَلَقاً لا يبرأُ. ويقال: إن بعيرك لغَلِقُ الظهر، وقد غَلِقَ ظهرهُ    غَلَقاً، وهو أَن ترى ظهره أَجْمَعَ جُلُْبَتَين آثار دبَرٍ قد برأَت فأَنت    تنظر إلى صفحتيه تَبْرُقان. ابن شميل: الغَلَقُ شرُّ دَبَر البعير لا    يقدر أن تُعادَى الأَداةُ عنه أي ترفع عنه حتى يكون مرتفعاً، وقد عادَيْت    عنه الأَداةَ: وهو أن تجوب عنه القَتَب والحِلْس. وفي حديث جابر: شفاعة    النبي، صلى الله عليه وسلم، لمن أوثَقَ نفسَه وأَغْلَقَ ظهرَه. وغَلِقَ    ظهرُ البعير إذا دَبِرَ، وأَغْلَقَهُ صاحبه إذا أَثقل حمله حتى يَدْبَرَ؛    شبه الذنوب التي أَثقلت ظهر الإنسان بذلك. وغَلِقَت النخلة غَلَقاً، فهي    غَلِقةٌ: دوَّدَتْ أُصول سَعَفها وانقطع حَمْلُها.    والغِلْقةُ والغَلْقةُ: شجرة يَعْطِنُ بها أَهلُ الطائف وقال أَبو    حنيفة: الغَلْقة شجرة لا تطاق حِدَّة يَتَوَقَّعُ جانيها علي عينيه من بخارها    أو مائها، وهي التي تُمَرَّطُ بها الجلود فلا تترك عليها شعرة ولا لحمة    إلاَّ حلقته؛ قال المرار:    جَرِبْنَ فلا يُهْنَأْنَ إلاَّ بِغَلْقَةٍ    عَطِينٍ، وأَبوالِ النِّساءِ القَواعِدِ    وأورد الأزهري هذا البيت ونسبه لمزَزَّدّ. ابن السكيت: إهَابٌ مَغْلُوق    إذا جعلت فيه الغَلْقَة حين يُعْطَنُ، وهي شجرة تَعْطِنُ بها أهل الطائف،    وقال مرة: هي عشبة تجفَّف وتطحن ثم تُضْرَبُ بالماء وتنقع فيها الجلود    فتمرّط، وربما خلطت بها شجرة تسمى الشَّرْجَبان، يقال منه أَديم مَغْلوق.    وقال مرة: الغَلْقةُ، بالفتح، عن البكري وغيره، والغِلْقَةُ، بالكسر، عن    أَعرابي من ربيعة، كلاهما: شجرة تشبه العِظْلِمَ مُرَّة جدّاً ولا    يأْكلها شيء، والحبشة يطبخونها ثم يطلون بمائها السلاح فلا يصيب شيئاً إلا    قتله.وغَلاَّق: اسم رجل من بني تميم. وغَلاَّق: قبيلة أَو حيّ؛ أنشد ابن    الأَعرابي:    إذا تَجَلَّيْتَ غَلاَّقاً لِتَعْرِقَها،    لاحَتْ من اللُّؤْمِ في أَعْناقها الكُتبُ    إنِّي وأَتْيَ ابنِ غَلاَّقٍ لِيَقْرِيَني،    كغابط الكلب يَبْغي النِّقْيَ في الذَّنَبِ    ويروى: يبغي الطِّرْقَ، ويروى: يرجو الطِّرْق.
مقاييس اللغة:
(غلق) الغين واللام والقاف أصلٌ واحد صحيح يدلُّ على نُشوبِ شيءٍ في شيء. من ذلك الغَلَق، يقال منه: أغلقتُ البابَ فهو مُغْلَق. وغَلِقَ الرهنُ في يدِ مُرْتَهِنِه، إذا لم يَفتكَّه([11]) . قال رسول الله صلى الله عليه وآله: "لا يَغْلَقُ الرَّهنُ". قال الفُقهاء: هو أن يقول صاحب الرَّهْنِ لصاحب الدَّين: آنَيتُك بحقِّك([12]) إلى وقت كذا، وإلاَّ فالرَّهنُ لك. فنَهَى النبيُّ صلى الله عليه وآله عن ذلك الاشتراط. وكلُّ شيء لم يُتَخَلَّصْ فقد غَلِق. قال زُهير:
وفارقتْكَ برهنٍ لا فَكاكَ له  *** يومَ الوَداعِ فأمسى الرَّهنُ قد غَلِقا([13])
ويقال المِغْلَق: السَّهم السابعُ في الميسِر، لأنَّه يَستغلِق شيئاً وإن قلَّ. قال لبيد:
وجَزُورِ أيسارٍ دعوتُ لحتْفِها  *** بمَغَالقٍ متشابهٍ أجسامُها([14])
*ويقال: غَلِقَ ظَهرُ البعير فلا يَبْرأُ من الدَّبَر. ومنه غلِقَت النّخلةُ: ذَوَت أصولُ سَعفِها فانقطَع حَمْلُها. والله أعلم بالصّواب.
القاموس المحيط:
الغَلْقَةُ، ويُكْسَرُ، وكسَكْرَى شُجَيْرَةٌ مُرَّةٌ بالحِجازِ وتِهامَةَ، غايةٌ للدِّباغِ، والحَبَشَةُ تَسُمُّ بها السلاحَ فَيَقْتُلُ من أصابَهُ. وإهابٌ مَغْلُوقٌ دُبغَ به. وغَلَقَ البابَ يَغْلِقُهُ لُثْغَةٌ أو لُغَيَّةٌ رَديئةٌ في أغْلَقَهُ،
و في الأرضِ: أمْعَنَ. ورَجُلٌ أو جَمَلٌ غَلْقٌ، بالفتحِ: كبيرٌ أعْجَفُ، أَو أحْمَرُ. وبابٌ غُلُقٌ بِضَمَّتَيْنِ: مُغْلَقٌ، وبالتحريكِ: المِغْلاَقُ، وهو: ما يُغْلَقُ به البابُ، كالمُغْلُوقِ. وكمِنْبَرٍ: سَهْمٌ في المَيْسِرِ، أو السَّهْمُ السابعُ في مُضَعَّفِ المَيْسِرِ، ج: مغَاليقُ، أو المَغالِقُ: من نُعوتِ القِداحِ التي يكونُ لها الفَوْزُ، وليستْ من أسْمائِها. وغَلِقَ الرَّهْنُ، كفَرِحَ: اسْتَحَقَّهُ المُرْتَهِنُ، وذلك إذا لم يُفْتَكَكْ في الوَقْتِ المَشْرُوطِ، و النَّخْلَةُ: دَوَّدَتْ أُصولُ سَعَفِها فانْقَطَعَ حَمْلُهَا، و ظَهْرُ البَعيرِ: دَبِرَ دَبَراً لا يبْرأ. واسْتَغْلَقَني في بَيْعَتِهِ: لم يَجْعَلْ لي خياراً في رَدِّه. واسْتَغْلَقَتْ عَلَيَّ بَيْعَتُهُ: صارَ كَذَلِكَ، و عليه الكلامُ: أُرْتِجَ. وكلامٌ غَلِقٌ، ككَتِفٍ: مُشْكِلٌ. وكَشَدَّادٍ: رجُلٌ من تَميمٍ، وشاعرٌ. وخالدُ بنُ غَلاَّقٍ: محدِّثٌ، أَو هو بالمهملةِ. وعَيْنُ غَلاقِ، كقَطامِ: ع. وغَوْلَقانُ: ة بمَرْوَ.
والإِغْلاَقُ: الإِكْرَاهُ، وضدُّ الفتح، والاسمُ: الغَلْقُ، وإِدْبَارُ ظَهْرِ البعيرِ بالأَحْمالِ المُثْقَلَةِ.
والمُغالَقَةُ: المُراهَنَةُ.
تاج العروس:
غ ل ق
الغَلْقَةُ بالفَتْح وهو الأكثرُ كذا سمِعَه أبو حَنيفَة عن البَكْريّ ويُكْسَرُ كذا سمِعَه عن أعرابيٍّ من رَبيعةَ . ويُقال : غَلْقَى كسَكْرَى عنْ غير أبي حَنيفَة : شُجيْرة تُشبِه العِظْلِم مُرةٌ جداً لا يأكُلُها شيْءٌ تُجَفَّف ثم تُدَقّ وتُضرَبُ بالماءِ وتُنْقعُ فيها الجُلودُ فلا تبْقَى عليها شعْرَة ولا وَبَرَة إلا أنْقَتْها منْها وذلك إذا أرادوا طرْح الجُلودِ في الدِّباغ بقَريّةً كانتْ أو غنَميّة أو غيرَ ذلك وهي تُدَقُّ وتُحْمَلُ في البِلادِ لهذا الشّأنِ تكون بالحِجاز وتِهامَة . وقال ابنُ السّكيت : يُعْطِن بها أهْلُ الطّائِف . وقال أبو حنيفة : وهي شجَرةٌ لا تُطاقُ حِدّةً يتوقّعُ جانِيها على عيْنَيْه من بُخارِها أو مائِها غايةٌ للدِّباغِ . وقال اللّيْثُ : وهي سُمٌّ يغْلَثُ بورَقِها للذّئابِ والكِلابِ فيقْتُلها ويُدبَغُ بها أيضاً . قال مُزرِّدٌ : هكذا نسبَه الأزهريّ له وقيل للمَرّار :
جرِبْنَ فلا يُهْنأْنَ إلا بغَلْقَةٍ ... عَطينٍ وأبوالِ النِّساءِ القواعِدِ قال أبو حَنيفة : والحَبَشَة تَسُمُّ بها السِّلاح وذلِك أنهم يطبُخونَها ثم يطْلون بمائِها السِّلاح فيقْتُلُ مَنْ أصابَه . وإهابٌ مَغْلوقٌ : دُبِغَ به . وقال ابنُ السِّكيت : إذا جعَلْتَ فيه الغَلْقَة حين يُعْطَنُ كما في الصِّحاح . وغلَقَ الباب يَغْلِقُه من حدِّ ضرَبَ غلْقاً نقَلَها ابنُ دُريد وعَزاها الى أبي زيْدٍ : لُثْغَةٌ أو لُغَيّة رَديئةٌ متْروكة في أغْلَقَه فهو مُغْلَقٌ أو نادِرَة وقد جاءَ ذلك في قوْلِ الشّاعِرِ :
لَعِرْضٌ من الأعْراضِ يُمْسي حَمامُهُ ... ويُضْحي على أفنائِه الغِينِ يهْتِفُ
أحَبُّ الى قَلبي من الدّيكِ رَنّةً ... وبابٍ إذا ما مالَ للغَلْقِ يصرِفُ وهي لُغة متروكة كما قاله الجوهريّ . قال أبو الأسود الدّؤَليّ :
ولا أقولُ لقِدْرِ القوْمِ قد غَلِيَتْ ... ولا أقولُ لبابِ الدّارِ مغْلوقُ
لكن أقولُ لِبابي مُغْلَقٌ وغلَت ... قِدْري وقابَلَها دَنٌّ وإبْريقُ وأما غلق الباب فهي لُغَة فَصيحة . وربّما قالوا : أغْلَقْتُ الأبوابَ يُراد بها التّكثير نقله سيبَوَيه قال : وهو عرَبيٌّ جيّدٌ . وأنشَدَ الجوْهَريُّ للفَرزدق :
مازلتُ أفتَحُ أبْواباً وأُغْلِقُها ... حتى أتَيْتُ أبا عمْرِو بنَ عمّارِ
قال أبو حاتِم السِّجِسْتاني : يُريدُ أبا عَمرو بنَ العَلاءِ . وغلَق في الأرضِ يغلِق غلْقاً مثل : فَلَق يفلِق يفلِق فَلْقاً : أمْعَنَ فيها عن ابنِ عبّادٍ وهو مجاز . ورجُل غَلْق أو جمَل غَلْق بالفَتْح فيهِما أي : كَبيرٌ أعجَفُ وكذلك جَمَل غَلْقة : إذا هُزِلَ وكبر . ونَصُّ النّوادِر : شيخٌ غلْق . أو رجل غَلْق أي : أحْمَرُ وكذلك سِقاءٌ غَلْق وأدَمٌ غَلْق نَقَلَه ابنُ عبّاد . ويُقال : بابٌ غُلُق بضمّتيْن أي : مُغْلَق وهو فُعُلٌ بمعنى مفْعول مثل : قارورةٌ فُتُحٌ وبابٌ فُتُحٌ : واسِع ضخْم وجِذْع قُطُل . والغَلَقُ بالتّحريك : المِغْلاقُ وهو ما يُغْلَقُ به البابُ وهو المِرْتاج أيضاً . قال الراغِبُ : وقيلَ : ما يُفتَح به لكن إذا عُبِّر بالإغلاقِ يُقال : مِغْلَق ومِغْلاق وإذا عُبِّر بالفتحِ يُقال : مِفْتَحٌ ومِفْتاح . كالمُغْلوق بالضم . نقَله الجوهريّ وضَبَطَه وأهْمَل المُصَنِّفُ ضبْطَه فاقْتَضَى اصْطِلاحُه فتْحَ الميم مع أنّ هذه من جُمْلَةِ النّوادِرِ التي تقدّم ذكرُها في ع ل ق فكان واجبَ الضّبطِ كما لا يَخْفَى . والمِغْلَقُ كمِنْبَر : سهْمٌ في المَيْسِر أو هو السّهْمُ السّابع في مُضَعَّفِ الميْسِر لاستِغْلاقِه ما يَبقَى من آخِر الميْسِر قاله اللّيثُ وصاحب المُفردات . ج مَغاليقُ وأنْشَد اللّيْثُ للَبيد :
وجَزورِ أيسارٍ دعوْتُ لحَتْفِها ... بمَغالِقٍ مُتشابِهٍ أجرامُها أو غَلِط اللّيْثُ في تفْسيرِ قوْلِه : بمَغالِق . والمَغالِقُ : من نُعوتِ القِداحِ التي يكونُ لها الفوْزُ وليسَت المَغالِقُ من أسْمائِها وهي التي تُغْلِقُ الخَطَر فتوجِبُه للقامِرِ الفائِزِ كما يغْلَقُ الرَّهنُ لمُسْتَحِقِّه . ومنه قولُ عَمْرو بنِ قَميئَة :
بأيْديهِمُ مَقْرومةٌ ومَغالِقٌ ... يعودُ بأرْزاقِ العِيالِ مَنيحُها كذا في التّهذيبِ وهو مَجاز . ومن المَجاز : غلِقَ الرّهْنُ كفَرِح غَلَقاً : استَحقّه المُرْتَهِن وذلِك إذا لم يُفْتَكَكْ في الوقت المشْروطِ . وفي الحديث : لا يَغْلَق الرَّهْنُ هذا نصُّ الجوهريّ . وقال سيبَويْهِ : وغلِق الرّهْنُ في يَدِ المُرْتَهِن غَلَقاً وغُلوقاً فهو غَلِقٌ : استَحَقّه المُرتَهِنُ ؛ وذلِك إذا لم يُفتَكَّ في الوقْت المشْروطِ . وفي لحديث : لا يغْلَق الرَّهْنُ بما فيه . وقال أبو عُبَيد في تفْسير هذا الحديث أي : لا يستَحِقُّه المُرْتَهِن إذا لم يُرَدّ الرّاهِنُ ما رَهَنه فيه وكان هذا مِنْ فِعْلِ الجاهليّة فأبْطَلَه النبيُّ صلّى الله عليه وسلّم بقولِه : لا يَغْلَق الرّهْنُ . قال شيخُنا : أي : لابُدّ من نظَر مالِك الرّهنِ وبَيْعِه إيّاه بنَفْسِه أو أخذِه وإعطاءِ ما رُهِنَ به وإن أبَى ألزَمَه القاضي بذلِك . وفي العُباب : في الحَديث : لا يغْلَقُ الرّهْنُ بما فِيه لك غُنْمُه وعليك غُرْمُه . وسُئلَ إبراهيمُ النّخعيّ عن غَلَقِ الرّهْنِ فقال : لا يستَحِقُّه المُرْتَهِنُ إذا لم يؤدِّ الرّاهِنُ ما عليهِ في الوقْت المُعَيَّنِ ونَماؤه وفضلُ قيمَتِه للرّاهِن وعلى المُرتَهِنِ ضَمانُه إن هَلَك قال زُهيرٌ يذكُرُ امرأةً :
وفارَقَتْكَ برَهْنٍ لا فَكاكَ لهُ ... يومَ الوداعِ فأمْسى الرّهْنُ قد غلِقا يعني أنّها ارتَهَنَت قلبَه ورُهِنت به . وأنشَد شَمِر :
هلْ مِنْ نَجازٍ لمَوْعودٍ بخِلْت بهِ ... أو للرّهينِ الّذي استَغْلَقْت من فادِي وقال عُمارةُ بنُ صَفْوانَ الضّبّيُّ :
أجارَتَنا مَنْ يجْتَمِعْ يتفرَّقِ ... ومَنْ يكُ رهْناً للحَوادثِ يغْلَقِ
وقال ابنُ الأعرابيّ : غَلِقَ الرّهْن يغْلَق غُلوقاً إذا لم يوجَدْ له تخَلُّصٌ وبَقِي في يدِ المُرتَهِن لا يَقْدِرُ راهِنُه على تخْليصِه . ومعنى الحديث أنّه لا يستَحِقُّه المرتَهِن إذا لم يستفِكّه صاحبُه . وكان هذا من فِعْل الجاهِليّة أنّ الراهِنَ إذا لم يؤَدِّ ما عليهِ في الوقْتِ المُعيَّنِ مَلَك المرتَهِنُ الرّهْنَ فأبطَلَه الإسلامُ . ومن المَجاز : غلِقَت النّخلَةُ غلَقاً فهي غلِقَةٌ : إذا دوّدَتْ أُصولُ سَعَفِها فانْقَطَع حمْلُها . وأغلَقَت عن الإثْمار . ومن المَجاز : غلِقَ ظَهْرُ البَعير غَلَقاً فهو غَلِقٌ : إذا دبِرَ دَبَراً لا يَبْرأُ وهو أن تَرى ظهرَهُ أجمَعَ جُلْبَتَيْنِ آثار دَبَرٍ قد بَرَأَتْ فأنْتَ تنظرُ الى صفحَتَيْه تبرُقان . وقال ابنُ شُمَيْلٍ : الغَلَق : شَرّ دَبَر البَعير لا يقدِرُ أن تُعادَى الأداةُ عنه أي : تُرفَعُ عنه حتى يكون مرتَفِعاً وقد عادَيْت عنه الأداة وهو أن تَجوب عنه القَتَبَ والحِلْسَ . وقال ابنُ شُمَيْل : يقال استَغْلَقَني فلانٌ في بَيْعَتِه نَصُّ ابنِ شُمَيلٍ في بَيْعي إذا لم يجعَل لي خِياراً في ردّه . قال : واستَغلَقَتْ عليَّ بيعَتُه : صارَ كذلِك وهو مجاز . ومن المجازِ : استَغْلَق علَيْه الكَلام إذا أُرْتِجَ علَيه فلا يتكلّمُ وفي الأساسِ : إذا ضُيِّق عليه وأُكْرِه . وكلامٌ غلِق ككَتِف أي : مُشْكِلٌ وهو مجازٌ . وغلاّقٌ كشدّادٍ : رجُلٌ من بَني تَميم نقَلَه الجوهَريُّ . وقال غيرُه : هو أبو حيٍّ وأنشَدَ ابنُ الأعرابي :
إذا تجلّيتَ غلاّقاً لتَعرِفَها ... لاحَتْ من اللؤْمِ في أعْناقِها الكُتُب
إنّي وأتْيَ ابنَ غلاّقٍ ليقْرِيَني ... كغابِطِ الكَلْب يرْجو الطِّرقَ في الذّنَبِ وأيضاً : شاعِر وهو غَلاّقُ بنُ مَرْوانَ بنِ الحكَم بنِ زِنْباعٍ له أشعارٌ جيّدة أورَدَه المَرزُبانيّ ولكنه ضبَطَه بالعَيْنِ المُهْمَلَة . وخالِدُ بنُ غلاّق : مُحدِّثٌ وهو شيخٌ للجُرَيْريّ أو هُوَ بالمُهْمَلَة وقد أشرْنا إليه وذكرَه الحافظُ بالوجهين . وعيْنُ غَلاقٍ كقَطامٍ : ع نقَله الصّاغانيّ . وغَوْلَقان : ة بمَرْوَ نقَلَه الصاغاني . والإغْلاقُ : الإكْراهُ قال ابنُ الأعرابي : أغْلَقَ زيدٌ عَمْراً على شيء يفْعله : إذا أكْرَهَه عليه . وفي الحديث : لا طَلاقَ ولا عِتاقَ في إغْلاق أي : في إكْراهٍ لأنّ المُغلَق مُكرَهٌ عليه في أمْرِه ومُضَيَّقٌ عليه في تصرّفه كأنّه يُغْلَق عليه البابُ ويُحبَس ويُضيَّق عليه حتى يُطَلِّقَ . والإغلاقُ : ضِدُّ الفَتْح . يُقال : فتحَ بابَه وأغْلَقَه وقد تقدّم شاهِدُه . والاسمُ الغَلْقُ بالفَتْحِ نقَلَه الجوهريُّ وتقدّم شاهِدُه . والإغلاقُ : إدبارُ ظهْرِ البَعيرِ بالأحْمال المُثْقَلَة . ومنه حديثُ جابِرٍ رضيَ الله عنه : شَفاعةُ رسولِ الله صلّى الله عليه وسلّم لمَنْ أوثَقَ نفسَه وأغلَق ظهرَه . شبّه الذّنوب التي أثْقَلَتْ ظهر الإنسان بثِقَلِ حِمْلِ البَعير . وقيل : الإغلاقُ : عملُ الجاهِليّة كانوا إذا بلَغَتْ إبلُ أحدِهم مائةً أغْلَقوا بَعيراً ؛ بأن ينزِعوا سَناسِن فِقَرِه ويَعْقِروا سَامَه لئلا يُركَب ولا يُنتفَعَ بظهْرِه ويُسمّى ذلك البَعير المُعَنَّى كما سيأتي في عني . والمُغالَقَة : المُراهَنَة وأصلُها في المَيْسِر . ومنه الحديث : ورجُلٌ ارْتَبَطَ فَرَستاً ليُغالِقَ عليها . ومما يُستَدرَك عليه : غلّقْتُ الأبوابَ . قال سيبَوَيْه : شُدِّد للتّكثير . قال الأصْبهانيُّ : وذلك إذا أغْلَقْت أبواباً كثيرة أو أغْلقت باباً مِراراً أو أحْكَمْتَ إغلاقَ باب وعلى هذا ( وغلَّقَتِ الأبوابَ ) وغَلَّقَ البابَ . وانْغَلَق واستَغْلق : عسُرَ فَتحُه . وجمع الغَلَق مُحرّكة : الأغْلاقُ . قال سيبَوَيهِ : لم يُجاوِزوا به هذا البِناءَ واسْتَعارَه الفرزدَقُ فقال :
فبِتْنَ بجانِبَيَّ مُصرَّعاتٍ ... وبِتُّ أفُضُّ أغْلاقَ الخِتامِ
قال الفارسيُّ : أرادَ خِتامَ الأغْلاقِ فقلَب . وفي حديث أبي رافِعٍ : ثُمّ علّقَ الأغاليقَ على وَدٍّ . هي المَفاتيحُ واحِدُها إغْليقٌ . والغَلاقُ كسَحابٍ : المِغْلاقُ . وإغْلاقُ القاتِل : إسْلامُه الى وَليِّ المَقتولِ فيحْكُم في دَمهِ ما شاءَ . يُقال : أُغْلِقَ فلانٌ بجَريرَتِه وقال الفَرَزْدَق :
" أسارَى حَديدٍ أُغْلِقَتْ بدِمائها والاسمُ منه الغَلاقُ قال عَديُّ بن زَيْد :
وتقولُ العُداةُ أودَى عَديٌّ ... وبَنوه قد أيقَنوا بالغَلاقِ والمِغْلاق : لُغةٌ في المِغْلَقِ لسَهْمِ القِداح . ورجُل غَلِقٌ ككَتِفِ : سَيّئُ الخُلُق . وقال أبو بكر : كَثيرُ الغَضَب . وقيل : الضّيِّقُ الخُلُقِ العَسِر الرِّضا . وقد أُغْلِقَ فُلانٌ : إذا أُغْضِبَ فغَلِق : غضِبَ واحتدّ . وقال الليثُ : يُقال : احتدّ فلان فغَلِق في حِدّتِه أي : نشِبَ وهو مجاز . وغَلِقَ قلبُه في يدِ فُلانَةَ كذلِك . ويُقال : حَلالٌ طِلْق وحَرام غِلْق . وفلانٌ مِفْتاحٌ للخير مِغْلاق للشّرِّ والجمع مَغالِيق . وأنشَدَ ابنُ الأعرابي لأوْس بنِ حجَر :
على العُمْر واصْطادَت فؤاداً كأنّه ... أبو غَلِقٍ في لَيْلَتَيْنِ مؤَجَّلُ وفسّره فقال : أبو غَلِقٍ أي : صاحِبُ رَهْنٍ غلِقَ أجَلُه ليلتانِ أن يُفَكّ . وقومٌ مَغاليقُ : يغلَقُ الرّهن على الأيديهم . وغَلِق غَلَقاً : ذهَبَ . وأغْلَقَ الرّهنَ : أوجبَه عن ابنِ الأعرابيّ . وقال أبو عَمْرو : الغَلَقُ : الضّجَر . ومكانٌ غَلِقٌ أي : ضَيِّقٌ يقال : إيّاك والغَلَق . والغَلَق أيضاً : الهَلاك . وقال المُبرِّدُ : الغَلَقُ : ضيقُ الصّدرِ وقِلّةُ الصّبْر . وأغْلَق عليه الأمرُ : إذا لم ينْفَسِح له . وغَلِقَ الأسيرُ والجاني فهو غلِقٌ : إذا لم يُفْدَ . قال أبو دَهْبَل :
مازِلْتَ في الغَفْرِ للذّنوبِ وإطْ ... لاقٍ لِعانٍ بجُرْمِه غَلِقِ وقال شَمِر : يُقال لكلِّ شيْءٍ نَشِب في شَيْءٍ فلَزِمه : قد غلِقَ في الباطِل وأنشَدَ شمِر للفرزْدَق :
وعَرّدَ عن بَنيهِ الكَسْبَ منه ... ولو كانُوا أولِي غَلَقٍ سِغابا أولِي غَلَق أي : قد غَلِقوا في الفَقْر والجوعِ . وقال أبو عمرٍو : الغَلْقُ بالفتح : السِّقاءُ النَّغِلُ

_Türkçe çeviri henüz yok_
