# غمد — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%85%D8%AF/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D9%85%D8%AF/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [غمد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%85%D8%AF.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: غمد

باب الغين والدال والميم معهما
د غ م، غ م د، م غ د، د م غ مستعملات دغم: الدَّغْمُ: كَسْرُ الأنفِ إلى باطنهِ هشما، تقول: دَغَمْتُه دَغْماً.
والأَدْغَمُ: الأسوَدُ الأنفِ.
والدَّغْمةُ: اسم من إِدغامِكَ حَرْفاً في حرفٍ.
وأَدْغَمْتُ الفرس اللجام: أَدْخَلْتُه في فيهِ.
والأدُغَمُ: الدِّيزَجُ.
مغد: المَغَّدْ: اللُّفَاحُ. والفصيلُ يَمْغَدُ الضَّرْعَ مَغْداً أي: يتناوَلُ. وبعيرٌ مَغْدُ الجسمِ أي: تار لحيمٌ.
والمَغْدُ: نَتْفُ موضعِ الغُرَّةِ ليَبْيَضَّ.
والمَغْدُ: شيءٌ ينشئه الله في العِضاهِ، يؤكل، حلوٌ.
غمد:
أَغْمَدْتُ السَّيفَ: أَدخلتُه في غِمْدِه، أي في غِلافِه وغِمادِه ومَغْمِده وتَغَمَّدتَ فلاناً: أخذته بختلٍ حتى تغطيهِ.
وتَغَمَّدَه الله وبرَحمتهِ: غَمَرَه فيها وغطَاه.
وغُمدانٌ: اسم حصنٍ باليمين.
وغامِدٌ: حيٌّ من اليَمَن.
دمغ: الدَّمْغُ: كسرُ الصّاقُورةِ عن الدِّماغِ. والقهر والأخذ من فوقٍ دَمْغٌ أيضاً كما يَدْمَغُ الحق الباطل.
والدامِغَةُ: طلعةٌ تخرج من بين شظيات قلب النَّخْلة: طويلة صلبةٌ، إن تركت أفسدت النَّخْلَةَ، فإذا علم بها امتصِخَتْ أي قُلِعَتْ ونُزِعَتْ.
والدامِغةُ: حديدةٌ يِشَدُّ بها أعْلَى أخَرَةِ الرَّحْل.

### Türkçe

باب **الغين** و**الدال** و**الميم** معهما
د غ م، غ م د، م غ د، د م غ kullanımları.

**دغم**: **الدَّغْمُ**: burnun iç tarafına doğru kırılması, ezilmesi; dersin ki: **دَغَمْتُه** **دَغْماً**.
Ve **الأَدْغَمُ**: burnu siyah olan.
Ve **الدَّغْمةُ**: bir harfi bir harfe idğam etmenin ismidir.
Ve **أَدْغَمْتُ** atın gemini: onu ağzına soktum.
Ve **الأدُغَمُ**: **الدِّيزَجُ**.

**مغد**: **المَغَّدْ**: **اللُّفَاحُ**. Ve yavru deve **يَمْغَدُ** memeyi **مَغْداً**; yani: alır. Ve gövdesi **مَغْدُ** olan deve; yani: etli, dolgun.
Ve **المَغْدُ**: **الغُرَّةِ** yerinin beyazlaması için oranın yolunması.
Ve **المَغْدُ**: Allah’ın **العِضاهِ** içinde meydana getirdiği bir şeydir; yenir, tatlıdır.

**غمد**:
**أَغْمَدْتُ** kılıcı: onu **غِمْدِه**’ne, yani **غِلافِه**’ine ve **غِمادِه**’ına ve **مَغْمِده**’ine soktum. Ve **تَغَمَّدتَ** falancayı: onu hile ile aldın; ta ki onu örtesin.
Ve Allah onu ve rahmetiyle **تَغَمَّدَه**: onu onun içinde kapladı ve örttü.
Ve **غُمدانٌ**: Yemen’de bir kalenin adıdır.
Ve **غامِدٌ**: Yemen’den bir kabiledir.

**دمغ**: **الدَّمْغُ**: **الصّاقُورةِ**’nin **الدِّماغِ** üzerinden kırılmasıdır. Ve kahretme ve yukarıdan alma da **دَمْغٌ**’dur; nitekim hak batılı **يَدْمَغُ**.
Ve **الدامِغَةُ**: hurma ağacının kalbinin kıymıklarının arasından çıkan bir tomurcuktur: uzun, serttir; bırakılırsa hurma ağacını bozar; bilindiğinde **امتصِخَتْ**; yani sökülüp çıkarıldı ve çekilip alındı.
Ve **الدامِغةُ**: **الرَّحْل**’in **أخَرَةِ**’sinin üstünü bağlamakla sıkıştırılan bir demirdir.
