# غمق — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%85%D9%82/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D9%85%D9%82/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [غمق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%85%D9%82.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: غمق

غَمِقَ النباتُ يَغْمَقُ غَمَقاً، وهو نبات غَمِقٌ: فسد من كثرة الأنداءِ عليه فوجدت لريحه خَمَّةً وفساداً. وغَمِقَت الأرض غَمَقاً، فهي غَمِقة: أصابها ندىً وثقل ووَخامةٌ. قال أَبو منصور: غَمَقُ البحر ومدُّه في الصَّفَرِيَّةِ. وبلد غَمِقٌ: كثير المياه رطب الهواء. وكتب عمر بن الخطاب إلى أبي عبيدة بن الجراح، رضي الله عنهما، بالشام: إن الأُرْدُنَّ أَرض غَمِقَةٌ وإن الجابِيَة أَرض نَزِهَةٌ فاظْهَرْ بمن معك من المسلمين إليها؛ والنَّزِهة البعيدة من الرِّيفِ، والغَمِقةُ القريبة من المياه والخُضَر والنُّزور، فإذا كانت كذلك قاربت الأَوْبِيَةَ، والغَمَق في ذلك فساد الريح وخُمومها من كثرة الأَندَاء فيحصل منها الوَباء. أَبو زيد: غَمِقَ الزرع غَمَقاً إذا أَصابه نَدىً فلم يكد يجف. وقال الأَصمعي: الغَمَق الندى، وقيل: الغَمَق، بالتحريك، ركوب الندى الأرض. قال أَبو حنيفة: قال أَبو زياد مكان غَمِقٌ قد روي حتى لا يَسُوغُ فيه الماء، وليلة غَمِقةٌ لَثِقَة. وقال أَبو حنيفة أَيضاً: إذا زاد الندى في الأرض حتى لا يجد مساغاً فهي غَمِقَة، والفعل كالفعل، قال: وليس ذلك بمفسدها ما لم تَقِئْهُ؛ قال رؤبة:
جَوارِناً يخبطن أَنداء الغَمَقْ
ابن شميل: أَرض غَمِقةٌ لا تجف بواحدة ولا يخلفها المطر. وعُشْب غَمِقٌ: كثير الماء لا يُقْلِع عنه المطر.

### Türkçe

**غَمِقَ** bitki **يَغْمَقُ غَمَقاً**; ve o, **نبات غَمِقٌ**dur: üzerine çokça **الأنداءِ** (çiyler) gelmesinden dolayı bozuldu; böylece kokusunda **خَمَّةً** (kötü koku) ve bozulma buldum. Ve yer **غَمِقَت** **غَمَقاً**; o hâlde o **غَمِقة**dir: ona bir çiy, ağırlık ve **وَخامةٌ** (ağır/boğucu hâl) isabet etti. Ebû Mansûr dedi: **غَمَقُ** denizin ve onun meddi **في الصَّفَرِيَّةِ**. Ve **بلد غَمِقٌ**: suları çok, havası rutubetli. Ve Ömer b. el-Hattâb, Allah ikisinden de razı olsun, Şam’da Ebû Ubeyde b. el-Cerrâh’a yazdı: “Şüphesiz **الأُرْدُنَّ** **أَرض غَمِقَةٌ**dır; ve şüphesiz **الجابِيَة** **أَرض نَزِهَةٌ**dir; öyleyse yanındaki Müslümanlarla oraya çık.”; ve **النَّزِهة**: **الرِّيفِ**den uzak olan; ve **الغَمِقةُ**: sulara, yeşilliklere ve **النُّزور**a yakın olan; artık böyle olunca **الأَوْبِيَةَ**ya yaklaştı; ve bunda **الغَمَق**: çokça **الأَندَاء**dan dolayı rüzgârın bozulması ve onun **خُمومها**sıdır; böylece ondan **الوَباء** meydana gelir. Ebû Zeyd: **غَمِقَ الزرع غَمَقاً**; ona çiy isabet ettiğinde, neredeyse kurumaz. Ve el-Asma‘î dedi: **الغَمَق** çiydir; ve denildi ki: **الغَمَق** (harekeli olarak), çiyin yere binmesidir. Ebû Hanîfe dedi: Ebû Ziyâd dedi: **مكان غَمِقٌ**; sulanmıştır, öyle ki onda su **يَسُوغُ** olmaz; ve **ليلة غَمِقةٌ**: **لَثِقَة**. Ve Ebû Hanîfe ayrıca dedi: çiy yerde artıp da bir geçit bulmayıncaya kadar olursa, o **غَمِقَة**dir; fiil de fiil gibidir; dedi: “Onu bozucu değildir; ta ki onu **تَقِئْهُ** etmedikçe.” Rü’be dedi:
جَوارِناً يخبطن أَنداء الغَمَقْ

İbn Şümeyl: **أَرض غَمِقةٌ**; bir defada kurumaz ve yağmur onu ardınca getirmez. Ve **عُشْب غَمِقٌ**: suyu çok; yağmur ondan **يُقْلِع** etmez.
