# غنث (غ-ن-ث) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%86%D8%AB
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D9%86%D8%AB

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: غ - ن - ث
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 5 sözlük

## Sözlükler (5)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%86%D8%AB/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الغين والثاء والنون معهما
غ ن ث، غ ث ن يستعملان فقط غنث: غَنِثْتُ: شربت من اللبن وغَنِثَ غَنَثاً وهو أن يشرب ثم يتنفس فهو يَغْنَثُ.
غثن: الغُثانُ: الدُّخانُ:

##### Türkçe

غayn, ثاء ve نون’un birlikte bulunduğu bâb

**غ ن ث** ve **غ ث ن** yalnızca kullanılır: **غنث**: **غَنِثْتُ**: sütten içtim; ve **غَنِثَ** **غَنَثاً**: o, içip sonra nefes almasıdır; o hâlde o **يَغْنَثُ**.

**غثن**: **الغُثانُ**: **الدُّخانُ**: duman.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%86%D8%AB/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

غ ث ن
غنث ، نغث : ( مستعملان ) .
غنث : قال الليث : غنِثَ من اللَّبن يَغْنَثُ غَنَثاً ، وهو أن يشربَ ثم يتنفس .
وقال ابن الأعرابي : يقال : إذا شَرِبْتَ فاغنَثْ ولا تَعُبَّ ، والعَبُّ : أن يشربَ ولا يتنفَّس ، ويقال : غنَثْتَ في الإناءَ نَفساً ونَفَسَيْنِ .
وقال الرَّاجز :
قالت لهُ بالله يا ذا البُرْدَيْن
لَمَّا غنَثْتَ نَغَساً أو اثنين
وقال : التَّغَنُّثُ : اللُّزوم ، وأنشد :
تَأَمَّلْ صُنْعَ رَبِّكَ غيرَ شَرَ
زماناً لا تُغَنِّثُكَ الهموم
وقال أبو عمرو : الغُنَّاثُ : الحَسَنو الآدابِ في الشربِ والمُنادَمةِ .
وقال ابن دريد : غنِثَتْ نفسهُ غَنثاً إذا لَغِسَتْ ، قلت : لم أسمعْ غنِثَتْ نفسهُ إذا لَغِسَتْ لغيره .
نغث : أبو العباس عن ابن الأعرابي : النَّغَثُ : الشَّرُّ الدائمُ الشديدُ ، يقال : وقعنا في نَغَثٍ وعِصْوادٍ ورَيْبٍ وشِصْبٍ .

##### Türkçe

غ ث ن
**غنث** , **نغث** : (ikisi de kullanılandır).

**غنث** : el-Leys dedi: **غنِثَ** sütten, **يَغْنَثُ** **غَنَثاً**; bu, içmesi sonra nefes almasıdır.
İbnü’l-A‘râbî dedi: denir ki: “İçtiğin zaman **فاغنَثْ** ve **ولا تَعُبَّ**”; ve **العَبُّ**: nefes almaksızın içmesidir. Ve denir ki: “Kapta bir nefes ve iki nefes **غنَثْتَ**.”
Ve recez söyleyen dedi:
“Allah için dedi ona, ey iki hırkalı,
Bir veya iki **نَغَساً** **غنَثْتَ** olunca.”
Ve dedi: **التَّغَنُّثُ**: yapışıp kalmadır; ve şu beyiti okudu:
“Rabbinin sanatını düşün, şer olmaksızın,
Bir zaman; kederler seni **تُغَنِّثُكَ** etmez.”
Ve Ebû Amr dedi: **الغُنَّاثُ**: içmede ve sohbet arkadaşlığında edepleri güzel olan(lar)dır.
Ve İbn Düreyd dedi: “Nefsi **غنِثَتْ** **غَنثاً**” — **لَغِسَتْ** olduğu zaman; dedim ki: “Başkası için, **لَغِسَتْ** olduğu zaman ‘nefsi **غنِثَتْ**’ işitmedim.”

**نغث** : Ebü’l-Abbâs, İbnü’l-A‘râbî’den: **النَّغَثُ**: sürekli şiddetli şerdir; denir ki: “**نَغَثٍ** ve **عِصْوادٍ** ve **رَيْبٍ** ve **شِصْبٍ** içine düştük.”

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%86%D8%AB/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

غَنِثَ غَنَثاً: شَرِبَ، ثم تَنَفَّس؛ قال:
قالتْ له: باللهِ، يا ذا البُرْدَيْن،
لَمَّا غَنِثْتَ نَفَساً، أَو اثْنَيْن
قال الشيباني: الغَنَثُ ههنا كناية عن الجماع؛ وقال أَبو حنيفة: إِنما هو غَنَثَ يَغْنِثُ غَنْثاً؛ وأَنشد هذا البيت:
لَمَّا غَنَثَتْ نَفَساً، أَو اثْنين
وفي التهذيب: غَنِثَ من اللبن يَغْنَثُ غَنَثاً، وهو أَن يَشْرَبَ اللبنَ، ثم يَتَنَفَّسَ. يقال: إِذا شَرِبْتَ، فاغْنَثْ، ولا تَعُبَّ؛ والعَبُّ: أَن تَشْرَبَ ولا تَتَنَفَّسَ. ويقال: غَنِثْتُ في الإِناء نَفَساً، أَو نَفَسَين. والتَّغَنُّثُ: اللُّزوم؛ وأَنشد:
تَأَمَّلْ صُنْعَ رَبِّكَ غَيْرَ شَرٍّ،
زَماناً، لا تُغَنِّثْكَ الهُمومُ
وتَغَنَّثه الشيءُ: لَزِقَ به؛ قال أُمية بن أَبي الصَّلْت: سَلامَكَ رَبَّنا، في كلأثُ فَجْرٍ
بَريئاً، ما تَغَنَّثُكَ الذُّمُومُ
أَي ما تَلْزقُ بك، ولا تَنْتَسِبُ إِليك. وغَنِثَتْ نَفْسُه غَنَثاً إِذا لَقِسَتْ، قال الأَزهري: ولم أَسمع غَنِثَتْ، بمعنى لَقِسَتْ، لغيره.وتَغَنَّثه الشيءُ: ثَقُلَ عليه. أَبو عمرو: الغُنَّاثُ الحَسَنُو الآداب في الشُّرْب والمُنادمة.

##### Türkçe

**غَنِثَ** **غَنَثاً**: içti, sonra nefes aldı; dedi ki:

Ona dedi: Allah hakkı için, ey iki hırkalı,
**لَمَّا غَنِثْتَ نَفَساً، أَو اثْنَيْن**

Şeybânî dedi: **الغَنَثُ** burada cinsel birleşmeye kinayedir; Ebû Hanîfe dedi: ancak o, **غَنَثَ يَغْنِثُ غَنْثاً**’dır; ve bu beyti okudu:

**لَمَّا غَنَثَتْ نَفَساً، أَو اثْنين**

Tehzîb’de: sütten **غَنِثَ** eder, **يَغْنَثُ غَنَثاً**; o da, sütü içmesi, sonra nefes almasıdır. Denir: içtiğin zaman, **فاغْنَثْ**; ve **ولا تَعُبَّ**; **والعَبُّ**: nefes almadan içmendir. Ve denir: kapta bir nefes yahut iki nefes **غَنِثْتُ**. Ve **التَّغَنُّثُ**: yapışıp kalma/ayrılmama; ve okudu:

Rabbinin sanatını, şer olmaksızın,
bir zaman düşün; kederler seni **لا تُغَنِّثْكَ** etmesin

Ve bir şey onu **تَغَنَّثه**: ona yapıştı; Ümeyye b. Ebî’s-Salt dedi:

Selâmın (esenliğin) Rabbimiz, her bir fecir otlağında,
berî (temiz) olarak; ayıplar seni **ما تَغَنَّثُكَ** etmez

Yani: sana yapışmaz, ve sana nispet edilmez. Ve nefsi **غَنِثَتْ** **غَنَثاً**: yapışkanlaştığı zaman; Ezherî dedi: onun dışında, “yapışkanlaştı” manasında **غَنِثَتْ** işitmedim. Ve bir şey onu **تَغَنَّثه**: ona ağır geldi. Ebû Amr: **الغُنَّاثُ** içmede ve meclis arkadaşlığında âdâbı güzel olandır.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%86%D8%AB/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

غنث، كفرح  يغنث غنثا. هذه المادة مكتوبة عندنا بالحمرة في سائر النسخ إلا ما شذت من نسخة شيخنا، فلا يعول عليها، وقد أهمله الجوهري، وقال الليث: أي  شرب ثم تنفس يقال: إذا شربت فاغنث، قال الشاعر:
  قالت له بالله ياذا البردين
  لما غنثت نفسا أو نفسين وقال الشيباني: الغنث- هنا-: كناية عن الجماع. وقال أبو حنيفة: إنما هو غنث يغنث غنثا، أي من باب ضرب، وأنشد هذا البيت. غنثت  نفسه  إذا  خبثت  قال الأزهري: غنثت نفسه  لقست  .  والتغنث: اللزوم  وأنشد:
  تأمل صنع ربك غير شر                      زمانا لا تغنثك الهمـوم التغنث  :الثقل  يقال: تغنثه الشيء، إذا ثقل عليه، ولزق به، قال أمية بن أبي الصلت:
  سلامك ربنا في كل فجر                      بريئا ما تغنثك الذمـوم عن أبي عمرو:  الغناث  كرمان: هم  الحسنو الآداب في  الشرب و  المنادمة  والعشرة.  وغنث بن أفيان بن القحم  بن معد بن عدنان  من بنى مالك  بن كنانة، ذكره ابن حبيب هكذا.

##### Türkçe

غنث, **كفرح**: **يغنث** **غنثا**. Bu madde bizde, şeyhimizin nüshasından şâz olan hariç, diğer bütün nüshalarda kırmızıyla yazılmıştır; ona itimat edilmez. Cevherî onu ihmal etmiştir. Leys dedi ki: yani içti sonra nefes aldı; “içtiğinde **فاغنث**” denir. Şair dedi ki:
  Ona dedi ki: Allah hakkı için, ey iki serinlik sahibi,
  **لما غنثت** bir nefes yahut iki nefes (aldığında).

Şeybânî dedi ki: **الغنث** —burada— cinsel birleşmeye kinayedir. Ebû Hanîfe dedi ki: ancak o, **غنث**tır; **يغنث** **غنثا**; yani **ضرب** bâbındandır. Ve bu beyti şâhid getirdi. **غنثت نفسه**: ne zaman ki kötüleşti. Ezherî dedi ki: **غنثت نفسه**: ağırlaştı. **التغنث**: yapışıp kalma; ve şâhid getirdi:
  Rabbinin sanatını düşün; şer (olmaksızın),
  Bir zaman; gamlar seni **لا تغنثك** etmesin.

**التغنث**: ağırlık; “şey onu **تغنثه** etti” denir; ona ağır geldiğinde ve ona yapıştığında. Ümeyye b. Ebî’s-Salt dedi ki:
  Rabbimiz, her fecrde senin selâmın,
  Berî (olarak); yermeler seni **ما تغنثك** etmez.

Ebû Amr’dan: **الغناث** **كرمان**: onlar, içmede, nedimlikte ve ülfette güzel âdâb sahibi olanlardır. Ve **غنث بن أفيان بن القحم بن معد بن عدنان**; **بنى مالك بن كنانة**’dendir; İbn Habîb onu böyle zikretti.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%86%D8%AB/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

غَنِثَ
غَنِثَ A ( n. ac. غَنَث 4 ),
a.  Fetched a deep sigh after drinking.

##### Türkçe

**غَنِثَ**
**غَنِثَ** A (isim-aksiyon: **غَنَث** 4),
a. İçtikten sonra derin bir iç çekiş çekti.
