# غن — Tehzîbu'l-Luğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%86/sozluk/tehzib
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D9%86/entries/tehzib

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [غن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%86.md)
- Tehzîbu'l-Luğa: Ezherî · 10. yy

## Madde başı: غن

باب الغين والنون
غن ، نغ : مستعملان .
غن : قال الليثُ : الغُنَّةُ : صَوْتٌ فيه تَرْخِيْمٌ ، نحوَ الخَياشِيمِ ، تكونُ من نَفْسِ الأَنْفِ .
قالَ : وقالَ الخَليل : النُّونُ أشَدُّ الحُروفِ غُنَّةً . وأَخْبَرَني المُنْذري عن المُبَرِّدِ ، أنَّهُ قَالَ : الغُنَّةُ : أَن يَشْرَبَ الحَرْفُ صَوْتَ
الخَيْشُومِ ، والخُنّةُ : أشَدُّ منها .
قالَ : وَالتَّرْخِيمُ : حَذْفُ الكَلاَمِ .
وقال الليثُ : قَرْيَةٌ غَنّاءُ : الأَهْلِ والبُنْيانِ .
وقال غيرُهُ : وادٍ مُغِنٌّ ، إذَا كَثُرَ ذُبَابُه : لالتِفَافِ عُشْبِهِ ، حَتَّى تَسْمَعَ لِطَيَرَانِهَا غُنَّةٍ . وَقَدْ أَغَنَّ إغْنَاناً .
شِمْر : أَرضٌ غَنّاءُ ، قَدِ الْتَجَّ عُشْبُهَا وَاعْتَمَّ وَعُشْبٌ أَغَنُّ . وَيُقَالُ للقَرْيَةِ الكَثِيرَةِ الأَهْلِ : غَنَّاءُ ، وَأَغَنَّ الله غُصْنَهُ ، أيْ : جَعَل غُصْنَهُ نَاضِراً أَغَنَّ .
قالَ : وإنما قِيلَ : وادٍ مُغِنٌّ ، إذا أَعْشَبَ فكَثُرَ ذِبانُه ؛ حتى تَسْمَعَ لأَصْواتِها غُنَّةً ، وهي شَبِيهَةٌ بالبُجَّةِ ؛ ولذلك قيل قَرْيَةٌ غَنّاءُ .
أبو زيدٍ : الأَغَنُّ : الّذي يَجْرِي كَلاَمُهُ في لَهَاتِهِ ، والأخَنُّ : السّادُّ الخَياشِيمِ .
نغ : قال الليثُ : النُّغْنُغَةُ : موضعٌ بينَ اللَّهَاةِ وَشَوارِبِ الحُنْجُورِ ، فإِذا عَرَضَ فيه داءٌ قيل : تَنَغْنَغَ فُلانُ .
وقال أبو عبيد : النَّغَانِغُ : لحَماتٌ ، تكونُ عِنْدَ اللَّهَواتِ ، واحِدُها : نُغْنُغٌ ، وهيَ : اللّغَانِينُ ، واحدُها لُغْنونٌ .

### Türkçe

باب **الغين** و**النون**
**غن** ، **نغ** : ikisi de kullanılandır.

**غن** : Leys dedi: **الغُنَّةُ**: içinde **تَرْخِيْمٌ** bulunan bir sestir; **الخَياشِيمِ** gibi; **الأَنْفِ**in nefesinden olur.
Dedi: Ve Halîl dedi: **النُّونُ** harflerin en şiddetli **غُنَّةً** olanıdır. Münzirî bana Müberred’den haber verdi ki o dedi: **الغُنَّةُ**: harfin **الخَيْشُومِ** sesini içmesidir; **الخُنّةُ** ise ondan daha şiddetlidir.
Dedi: Ve **التَّرْخِيمُ**: sözün hazf edilmesidir.
Ve Leys dedi: **قَرْيَةٌ غَنّاءُ**: ahali ve bina(ları çok olan).
Ve başkası dedi: **وادٍ مُغِنٌّ**; **ذُبَابُه** çoğaldığı zaman: otunun dolaşıklığından dolayı; ta ki onun uçuşu için bir **غُنَّةٍ** işitesin. Ve gerçekten **أَغَنَّ** **إغْنَاناً**.

Şimr: **أَرضٌ غَنّاءُ**: otu birbirine dolaşmış ve sıklaşmış; ve **عُشْبٌ أَغَنُّ**. Ve ahalisi çok olan köye denilir: **غَنَّاءُ**. Ve “Allah onun dalını **أَغَنَّ** etti”, yani: dalını taze, **أَغَنَّ** kıldı.
Dedi: Ancak **وادٍ مُغِنٌّ** denildi; otlandığı zaman, böylece **ذِبانُه** çoğaldığı vakit; ta ki onların sesleri için bir **غُنَّةً** işitesin; ve o **البُجَّةِ**ye benzer; bunun için **قَرْيَةٌ غَنّاءُ** denildi.

Ebû Zeyd: **الأَغَنُّ**: sözü **لَهَاتِهِ**nde akan kimsedir; **الأخَنُّ**: **الخَياشِيمِ**i tıkalı olan.

**نغ** : Leys dedi: **النُّغْنُغَةُ**: **اللَّهَاةِ** ile **شَوارِبِ الحُنْجُورِ** arasında bir yerdir; onda bir hastalık arız olursa “falanca **تَنَغْنَغَ**” denilir.
Ve Ebû Ubeyd dedi: **النَّغَانِغُ**: et parçalarıdır; **اللَّهَواتِ** yanında olur; onun teki: **نُغْنُغٌ**; ve onlar: **اللّغَانِينُ**dir; onun teki **لُغْنونٌ**dur.
