# غهب — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%87%D8%A8/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D9%87%D8%A8/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [غهب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%87%D8%A8.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: غهب

الليث: الغَيْهَبُ شِدَّةُ سَوادِ الليل والجَملِ ونحوه؛ يقال جَمَلٌ غَيْهَبٌ: مُظْلِم السَّواد؛ قال امرؤُ القيس:
تَلافَيْتُها، والبُومُ يَدْعُو بها الصَّدَى، *  وقد أُلْبِسَتْ أَقْراطُها ثِنْيَ غَيْهَبِ وقد اغْتَهَبَ الرجلُ: سار في الظُّلمة؛ وقال الكميت:
فذَاكَ شَبَّهْته الـمُذَكَّرَةَ الْـ *  ـوَجْناءَ في البِـيدِ، وهي تَغْتَهِبُ أَي تُباعِدُ في الظُّلَم، وتَذْهَبُ.
اللحياني: أَسْوَدُ غَيْهَبٌ وغَيْهَمٌ. شَمر: الغَيْهَبُ من الرجال الأَسْوَدُ، شُبِّه بغَيْهب الليل. وأَسودُ غَيْهَبٌ: شديدُ السواد. وليلٌ غَيْهَبٌ: مُظْلِم. وفي حديث قُسٍّ: أَرْقُبُ الكَوْكَب، وأَرْعَى الغَيْهَب. الغَيْهَبُ: الظُّلْمة، والجمع الغَياهِبُ، وهو الغَيْهَبانُ. وفرسٌ أَدْهَمُ غَيْهَبٌ إِذا اشْتَدَّ سواده. أَبو عبيد: أَشَدُّ الخَيْلِ دُهْمةً، الأَدْهَمُ الغَيْهَبِـيُّ، وهو أَشَدُّ الخيل سَواداً؛ والأُنثى: غَيْهَبةٌ، والجمع: غَياهِبُ. قال: والدَّجُوجِـيُّ:
\<ص:654>
دون الغَيْهَبِ في السَّوادِ، وهو صافي لَوْنِ السَّواد. وغَهِبَ عن الشيءِ غَهَباً وأَغْهَبَ عنه: غَفَل عنه، ونَسِـيَه. والغَهَبُ، بالتحريك: الغَفْلَة. وقد غَهِبَ، بالكسر. وأَصاب صَيْداً غَهَباً أَي غَفْلة من غير تعمد. وفي الحديث: سُئِلَ عَطاءٌ عن رجل أَصابَ صَيْداً غَهَباً، وهو محرم، فقال: عليه الجَزاءُ. الغَهَبُ، بالتحريك: أَن يُصِـيبَ الشيءَ غَفْلَةً من غير تَعَمُّدٍ. وكساءٌ غَيْهَبٌ: كثير الصُّوف. والغَيْهَبُ: الثَّقِـيلُ الوَخِمُ؛ وقيل: هو البليد؛ وقيل: الغَيْهَب الذي فيه غَفْلة، أَو هَبْتَةٌ؛ وأَنشد: حَلَلْتُ بهِ وِتْري وأَدْرَكْتُ ثُؤرَتي،  *  إِذا ما تَناسَى ذَحْلَهُ كلُّ غَيْهَبِ وقال كَعْبُ بن جُعَيْلٍ يَصِفُ الظَّليمَ:
غَيْهَبٌ هَوْهاءة مُخْتَلِطٌ، *  مُسْتَعارٌ حِلْمُه غَيْرُ دَئِلْ والغَيْهَبُ: الضعيفُ من الرجال.
والغَيْهَبانُ: البَطْنُ.
والغَيْهَبةُ: الجَلَبة في القتال.

### Türkçe

الليث: **الغَيْهَبُ** gecenin, devenin ve benzerinin siyahlığının şiddetidir; denir ki:
**جَمَلٌ غَيْهَبٌ**: karanlık siyah; İmru’ul-Kays dedi ki:
“Onu telafi ettim; baykuş onunla yankıyı çağırıyor iken, * ve onun küpeleri **ثِنْيَ غَيْهَبِ** giydirilmişti.”
Ve **اغْتَهَبَ** adam: karanlıkta yürüdü; el-Kumeyt dedi ki:
“İşte o, onu hatırlatıcı olanı benzettim * çoraklarda **الوَجْناءَ**’ya, o ise **تَغْتَهِبُ**.”
Yani: karanlıklarda uzaklaşır ve gider.

اللحياني: **أَسْوَدُ غَيْهَبٌ** ve **غَيْهَمٌ**. Şemr: **الغَيْهَبُ** erkeklerden siyah olandır; gecenin **غَيْهب**’ine benzetildi. Ve **أَسودُ غَيْهَبٌ**: siyahlığın şiddetlisi. Ve gece:
**غَيْهَبٌ**: karanlık. Ve Kuss’un hadisinde: “Yıldızı gözetlerim ve **الغَيْهَب**’i güderim.” **الغَيْهَبُ**: karanlık; çoğulu **الغَياهِبُ**’dur; o da **الغَيْهَبانُ**’dır. Ve at **أَدْهَمُ غَيْهَبٌ**: siyahlığı şiddetlendiği zaman. Ebû Ubeyd: Atların en şiddetli esmerliği, **الأَدْهَمُ الغَيْهَبِـيُّ**’dir; o, atların en şiddetli siyahıdır; dişisi:
**غَيْهَبةٌ**; çoğulu: **غَياهِبُ**. Dedi ki: ve **الدَّجُوجِـيُّ**:
\<ص:654>
siyahlıkta **الغَيْهَبِ**’in altındadır; o, siyahlık renginin safıdır. Ve **غَهِبَ** bir şeyden **غَهَباً** ve ondan **أَغْهَبَ**: ondan gafil oldu ve onu unuttu.
Ve **الغَهَبُ**, harekeli olarak: gaflet. Ve (o) **غَهِبَ**, kesre ile. Ve bir avı **غَهَباً** vurdu; yani kasıtsız olarak bir gafletle. Ve hadiste: Atâ’ya, ihramlı iken bir avı **غَهَباً** vuran bir adam hakkında soruldu; dedi ki: ona ceza vardır. **الغَهَبُ**, harekeli olarak: bir şeyi kasıtsız olarak bir gafletle vurmasıdır.
Ve **كساءٌ غَيْهَبٌ**: çok yünlü. Ve **الغَيْهَبُ**: ağır, bıktırıcı; ve denildi ki: o ahmaktır; ve denildi ki: **الغَيْهَبُ** içinde gaflet olan, yahut bir sersemlik olan kimsedir; ve (şu beyit) okundu:
“Onunla kinimi çözdüm ve öcümü elde ettim, * ne zaman ki her **غَيْهَبِ** onun kan davasını unutur.”
Ve Ka‘b b. Cu‘ayl, devekuşunu vasfederek dedi ki:
“**غَيْهَبٌ** **هَوْهاءة** karışık, * ödünç alınmış; onun hilmi **غَيْرُ دَئِلْ**.”
Ve **الغَيْهَبُ**: erkeklerden zayıf olan.
Ve **الغَيْهَبانُ**: karın.
Ve **الغَيْهَبةُ**: savaşta gürültü.
