# غول — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%88%D9%84/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D9%88%D9%84/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [غول](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%88%D9%84.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: غول

غَالَهُ
1 غَالَهُ ذ , (S, Mgh, O, Msb, K,) aor. يَغُولُهُ, (Msb, TA,) inf. n. غَوْلٌ, (Mgh, Msb, TA,) He, or it, [accord. to the TA said of a thing,] destroyed him; (Lth, Mgh, Msb, K;) as also ↓ اغتالهُ: (K:) and (K) it (a thing, S, O) took him, seized him, or took him away, unexpectedly, at unawares, or from an unknown quarter; (S, O, K;) and so ↓ اغتالهُ: (S: [see also an ex. of this latter voce خَرُوجٌ:]) and accord. to IAar, غال الشَّىْءُ زَيْدًا signifies The thing took away Zeyd. (TA.) One says, ↓ غَالَتْهُ غُولٌ A [cause of] destruction destroyed him: (K, TA:) or [destroyed him so that it was not known whither he had gone away; for] it is said of one who has fallen into destruction (S, TA) and it is not known whither he has gone away: (TA:) and it also signifies Death or the decree of death [destroyed him, or took him away]. (TA.) One says also when persons have perished in a land, غَالَتْهُمْ تِلْكَ الأَرْضُ [That land caused them, or has caused them, to perish in it]: and الأَرْضُ بِفُلَانٍ ↓ تَغَوَّلَتِ means The land caused such a one to perish; and to pursue a course that led him astray. (TA.) And one says of a land (أَرْض), تَغُولُ السَّابِلَةَ, meaning It casts away the travellers, or wayfarers; causes them to fall, or drop down; and removes them far away. (TA.) ― -b2- غَالَتِ الخَمْرُ فُلَانًا means (assumed tropical:) The wine that he had drunk deprived such a one of his reason: or, of the soundness of his body: (AHeyth, TA:) [or corrupted, or vitiated, him; for] غَالَهُ, aor. يَغُولُهُ, signifies أَفْسَدَهُ; (Ksh and Bd in xxxvii. 46;) as well as أَهْلَكَهُ: (Ksh, ibid:) and a poet, cited by AO, says,
وَمَا زَالَتِ الكَأْسُ تَغْتَالُنَا
(assumed tropical:) [And the cup of wine caused not to deprive us of our reason]. (S, O.) ― -b3- تَغُولُ الثِّيَابَ فَتَقْصُرُ عَنْهَا is said of a tall woman [app. as meaning She exceeds the measure of the clothes, so that they are too short for her]: such a woman is said to be ↓ ذَاتُ غَوْلٍ. (TA.) ― -b4- And one says, مَا غَالَكَ عَنَّا i. e. What withheld, or debarred, or has withheld or debarred, thee from us? (O.) ― -b5- And غُلْتُهُ, inf. n. غِيَالَةٌ and غِيَالٌ and غُؤُولٌ, signifies I stole it. (O and TA in art. غيل [though belonging to art. غول].)

فَلَاةٌ تُغَوِّلُ
2 فَلَاةٌ تُغَوِّلُ ذ , inf. n. تَغْوِيلٌ, [A desert, or water-less desert,] of which the roads, or ways, are unapparent, so that it causes the people thereof [who traverse it] to go astray. (TA.)

مُغَاوَلَةٌ
3 مُغَاوَلَةٌ ذ is syn. with مُبَادَرَةٌ [The hastening, making haste, or striving to be first or beforehand, in doing or attaining or obtaining a thing], (S, O, K, TA,) [or] in journeying, &c. (TA.) Jereer says, (S, O,) or El-Akhtal, (so in the TA,) mentioning a man upon whom horsemen had made a sudden attack, (S, TA,)
عَايَنْتُ مُشْعِلَةَ الرِعَالِ كَأَنَّهَا
طَيْرٌ تُغَاوِلُ فِى شَمَامٍ وُكُورَا
[I saw those that were spreading themselves of the small parties of horsemen, as though they were birds hastening to nests in (the mountain of) Shemلm]. (S, O, TA.) And it is related in a trad. of 'Ammلr, that he was brief in prayer, and said, كُنْتُ أُغَاوِلُ حَاجَةً لِى [I was hastening to accomplish a want that I had]. (TA.) And in a trad. of Keys Ibn-'ءsim, [it is related that he said,] كُنْتُ أُغَاوِلُهُمْ فِى الجَاهِلِيَّةِ i. e. I used to strive to be beforehand with them (أُبَادِرُهُمْ) in making a sudden attack or incursion, and in doing mischief, [in the Time of Ignorance:] or, as some relate it, it is with ر [i. e. كُنْتُ أُغَاوِرُهُمْ I used to make sudden attacks or incursions upon them]. (TA.)

تَغَوُّلٌ
5 تَغَوُّلٌ ذ is syn. with تَلَوُّنٌ [which primarily signifies The becoming altered in colour; but here, the varying in state or condition, or in form or appearance; or, agreeably with explanations of its verb by Esh-Shereeshee, (cited in Har p. 480,) the becoming altered in state or condition; and the becoming of various sorts or species]. (S, O, K.) One says, تغوّلت المَرْأَةُ, meaning تلوّنت [The woman varied in state or condition, or in form or appearance, &c.]: (S, O, TA:) and in like manner تغوّلت is said of the غُول [q. v.]. (TA.) And The woman made herself to be like the غُول. (TA.) And تَغَوُّلُ الفَلَاةِ means The dubious, and varying, state or condition, of the desert, or waterless desert. (TA.) And one says also, تغوّل الأَمْرُ (tropical:) The affair, or case, became altered so as to be unknown; [for تَنَاكَرَ, in my original, I read تَنَكَّرَ;] and became dubious, or confused. (TA.) ― -b2- And تغوّلت الأَرْضُ بِفُلَانٍ: see 1, former half. ― -b3- And تَغَوَّلَتْهُمُ الغُولُ is said of them who have been made to deviate from, miss, or lose, the right way [by the غُول; i. e. it means The غول made them to deviate &c.]. (TA.)

تَغَاوَلُوا
6 تَغَاوَلُوا ذ i. q. تَبَادَرُوا i. e. They hastened together; vied, or strove, one with another, in hastening; made haste to be, or get, before one another; strove, one with another, to be first, or beforehand, (comp. 3:) expl. by Freytag as meaning “ sese invicem studuerunt capere. ”]

اغتالهُ
8 اغتالهُ ذ : see 1, first sentence, in two places. ― -b2- Also (S) He slew him (S, Mgh, O, Msb) covertly (S, * Mgh, O *) or on an occasion of inadvertence; (S, * O, * Msb;) syn. ↓ قَتَلَهُ غِيلَةً. (S, Mgh, O.) ― -b3- See also 1, latter half. ― -b4- لَا يَغْتَالُهُ الشَّبَعُ, said of a hawk, (S, O, TA,) &c., (TA,) signifies (tropical:) Satiety will not deprive him of his strength, (S, O, TA,) and his vehemence of flight: meaning that he will not become satiated: (TA:) [it is said that] it occurs in a verse of Zuheyr, [but I do not find it in his Deewلn,] describing a hawk. (S, O, TA.) ― -b5- هٰذِهِ أَرْضٌ تَغْتَالُ المَشْىَ means (assumed tropical:) This is a land that renders unapparent in it the footing, or marching, [of travellers,] by reason of its far extent and its width: an ex. of the verb [in this sense] occurs in a verse of El-'Ajjلj cited voce نِيَاطٌ, in art. نوط. (S, O.) -A2- [And Freytag adds, in art. غيل, the two following significations: the former, or both, from the Deewلn of the Hudhalees: He overtook him in running: (compare 3 and 6 in this art.:) -A3- and He filled it so that the space became too contracted to take, or hold.]

غَوْلٌ
غَوْلٌ ذ Far extent of a desert, or waterless desert; (S, O, TA;) because it destroys him who passes along in it: (S, TA:) or of a land; because it casts away the travellers, or wayfarers, causes them to fall, or drop down, and removes them far away: and accord. to Lh, it is said of a land when one journeys in it without stopping. (TA.) One says, مَا أَبْعَدَ غَوْلَ هٰذِهِ الأَرْضِ How far is the extent of this land! and اـِنَّهَا لَبَعِيدَةُ الغَوْلِ [Verily it is far in extent]. (ISh, TA.) And أَرْضٌ ذَاتُ غَوْلٍ A land far extending, though in the view of the eye of little extent: (IKh, TA:) and غَيِّلٌ applied to land is said to have the same meaning. (TA in art. غيل.) And أَغْوَالُ الأَرْضِ [in which اغوال is app. pl. of غَوْلٌ] signifies The extremities of the land. (TA.) ― -b2- اِمْرَأَةٌ ذَاتُ غَوْلٍ A tall woman. (TA.) See 1, last sentence but two. [And see also غَيِّلَةٌ, voce غَيِّلٌ, in art. غيل.] ― -b3- [ناقة غول النجآء is a phrase mentioned without any indication of the meaning in the TA: perhaps نَاقَةُ غَوْلِ النَّجَآءِ, and signifying A she-camel of an exceeding degree of swiftness.] -A2- In the saying in the Kur [xxxvii. 46], لَا فِيهَا غَوْلٌ, [referring to the wine of Paradise,] it means The evil result of headache; because it is said in another place, [lvi. 19,] لَا يُصَدَّعُونَ عَنْهَا: (S, O, TA:) or it [there] means [simply] headache: or intoxication: (K, TA:) thus some expl. it as used in that instance: (TA:) or, as expl. by AO, it there means privation of the intellectual faculties. (S, O, TA.) ― -b2- See also غُولٌ, latter half. ― -b3- Also Distress, trouble, or molestation: (K, TA:) thus expl. by some as used in the Kur ubi suprà. (TA.) ― -b4- And Unfaithfulness; or unfaithful acting. (TA.) ― -b5- ↓ أَتَى غَوْلًا غَائِلَةً means He did a cunning, bad, action. (K.) -A3- Also Much earth. (S, O, K.) Hence the phrase غَوْلًا مِنَ الرَّمْلِ, [app. meaning A large quantity of sand,] in a verse of Lebeed. (S, O.) ― -b2- And A collection of [the trees called] طَلْح, (K, TA,) with which nothing participates. (TA.) ― -b3- And A low, or depressed, part of the earth, or of land. (K.)

غُولٌ
غُولٌ ذ A kind of [goblin,] demon, devil, or jinnee, which, the Arabs assert, appears to men in the desert, assuming various forms, causing them to wander from the way, and destroying them; (JM, and TA * on the authority of IAth;) but this the Prophet denied, saying, لَا غُولَ; by which, however, accord. to some, he did not mean to deny the existence of the غول, but only the assertion of the Arabs respecting its assuming various forms and its being able to cause any one to go astray: (IAth, JM, * TA:) i. q. سِعْلَاةٌ [q. v.]: or a sort of سِعْلَاة: (S, O, Msb:) or a male jinnee; the female being called سِعْلَاة: (Abu-l-Wefee ElAarلbee, TA:) pl. [of pauc.] أَغْوَالٌ and [of mult.] غِيلَانٌ (S, O, Msb, K) and غِوَلَةٌ: (O, TA:) and it signifies also an enchantress of the jinn: (K:) and a demon, or devil, that eats men: (En-Nadr, O, K:) or any jinnee, or devil, or animal of prey, that destroys a man: (TA:) or a certain beast, (K, TA,) terrible [in appearance], having tusks, or fangs, (TA,) seen by the Arabs, and known by them; and killed by Taنbbata Sharrà: (K, TA:) and such as varies in form or appearance, of the enchanters and of the jinn; (K, TA;) on his doing which, as is said in a trad., one should hastily utter the call to prayer, to prevent his mischief by the mention of God: (TA:) or anything by reason of which the intellect departs; as also ↓ غَوْلٌ: (K:) and anything that takes a man unexpectedly and destroys him: (S, O, Msb:) [whence] one says, الغَضَبُ غُولُ الحِلْمِ Anger [is that which] destroys, and does away with, forbearance, or clemency. (S, O.) ― -b2- Also Destruction: [or a cause thereof:] and death; or the decree of death. (K.) See 1, second sentence. ― -b3- And A calamity, or misfortune; (K, TA;) as also ↓ غَائِلَةٌ; (TA;) of which latter the pl. in this sense is غَوَائِلُ; (K, * TA;) thus mentioned by Ks. (Msb.) ― -b4- And A serpent: pl. أَغْوَالٌ: (K:) accord. to Az, the Arabs call serpents أَغْوَال; and thus this word is said to mean in the verse of Imra-el-Keys,
لِيَقْتُلَنِى وَالمَشْرَفِىُّ مُضَاجِعِى
وَمَسْنُونَةٌ زُرْقٌ كَأَنْيَابِ أَغْوَالِ
[To slay me, while the Meshrefee sword was my bedfellow, and so were sharpened, polished arrowheads, like the fangs of serpents]: (O, TA: *) but AHلt says that this is meant as an exaggeration: (TA:) and it is said that the poet here means devils. (O, TA.)

غِيلَةٌ
غِيلَةٌ ذ The slaying covertly, (Mgh,) or on an occasion of inadvertence; a subst. from اِغْتَالَهُ: (Msb:) originally with و [i. e. غِوْلَةٌ]. (S.) See 8: and see also art. غيل.

غَوْلَانٌ
غَوْلَانٌ ذ A plant of the [kind called] حَمْض, (A'Obeyd, AHn, S, O, K,) like the أُشْنَان [i. e. kali, or glasswort], (K,) or, accord. to AHn, resembling the عُنْظُوَان [which is described as a plant of the حَمْض, or, as some say, the best of the أُشْنَان], except that it is more slender; and it is a pasture. (TA.) -A2- Also sing. of غَوَالِينُ, which signifies [The ribs of a ship or boat, i. e.] the things that resemble the ضُلُوع in a ship or boat. (AA, O, TA.)

غَائِلٌ
غَائِلٌ ذ [act. part. n. of 1]. ― -b2- [Hence,] أَرْضٌ غَائِلَةُ النِّطَآءِ A land that destroys its inhabitant by reason of its far extent. (TA.) ― -b3- And غَائِلَةٌ [as an epithet applied to a fem. n.] signifies Caused to become absent, or to disappear; hidden, or concealed: or stolen. (ISh, TA.)

غَائِلَةٌ
غَائِلَةٌ ذ [as a subst.] Bad, or corrupt, conduct; and evil, or mischief. (Msb.) See also غَوْلٌ, last quarter. [And see art. غيل.] ― -b2- And [particularly] Wickedness, or disobedience, of a slave; and his running away; (Mgh in art. عدو, and Msb;) and the like thereof: pl. غَوَائِلُ. (Msb.) ― -b3- And [hence, perhaps, (as denoting a cause for reclaiming the price of a slave,) it is said that] it signifies A right which another than the seller has to the possession of a slave, whereby the sale is annulled, and the seller is obliged to return the price to the purchaser. (TA. voce خِبْثَةٌ.) ― -b4- See also غُولٌ, latter half. ― -b5- [Its pl.] غَوَائِلُ also signifies Places of destruction. (TA.) ― -b6- And you say, أَخَافُ غَائِلَتَهُ, meaning I fear the result, and the evil, or mischief, thereof. (TA.) -A2- Also A hole, or perforation, of a watering-trough, or tank, (IAar, O, K, * TA,) that causes the water to pass away: (TA:) pl. غَوَائِلُ. (IAar, O, TA.)

عَيْشٌ غُوَّلٌ
عَيْشٌ غُوَّلٌ ذ : see أَغْوَلُ.

أَرْضٌ غَيِّلَةٌ
أَرْضٌ غَيِّلَةٌ ذ A land far extending. (Lh, TA.) [Mentioned also in art. غيل.]

أَغْوَلُ
أَغْوَلُ ذ [More, and most, destructive]. One says, أَيَّةُ غُولٍ أَغْوَلُ مِنَ الغَضَبِ [What destroyer is more destructive than anger?]. (S, O: immediately following the explanation of the saying, الغَضَبُ غُولُ الحِلْمِ.) ― -b2- [Hence, perhaps,] عَيْشٌ أَغْوَلُ A soft, or plentiful and easy, life; (Ibn-'Abbلd, O, K;) as also ↓ غُوَّلٌ. (K.)

مِغْوَلٌ
مِغْوَلٌ ذ [primarily] An instrument with which a thing is destroyed. (Ham p. 648.) ― -b2- And [hence] used as meaning A knife: and in common acceptation, a knife that is put in the midst of a whip which is as a sheath to it: (Ham ibid.:) a knife to which a whip is a sheath: (Mgh:) or a slender sword, having a flat back (لَهُ قَفًا), (S, O, Msb,) like the knife, (Msb,) the sheath of which is like the whip: (S, O:) or an iron [weapon] that is put within a whip, which thus becomes to it a sheath: (K:) or a whip in the interior of which is a sword: (A'Obeyd, TA:) said to be thus called because its owner destroys with it his enemy unexpectedly: pl. مَغَاوِلُ: (TA:) and a thing like a مِشْمَل [or short and slender sword over which a man covers himself with his garment], except that it is more slender, and longer: (K:) and a long نَصْل [or blade], (AHn, K, TA,) of little breadth, thick in the مَتْن [which generally means the part in the middle of which is the ridge, but may here mean the back]: (AHn, TA:) or a short sword which a man wears inwrapped beneath his clothes: (TA:) or a slender sword, having a flat back (لَهُ قَفًا): (K:) or a slender iron [weapon], having a sharp edge and a flat back (وَقَفًا), which the assassin binds upon his waist in order that he may therewith destroy men. (TA.) ― -b3- [Hence,] فَرَسٌ ذَاتُ مِغْوَلٍ (tropical:) A mare having a quality, or faculty, of outstripping: (O, K, TA:) as though she destroyed the [other] horses so that they fell short of reaching her. (TA.)

نَزَلُوا مُغَاوِلِينَ
نَزَلُوا مُغَاوِلِينَ ذ , occurring in a trad. respecting the lie [that was uttered against 'ءïsheh, to which allusion is made in the Kur xxiv. 11], means They alighted [after] going far in the journeying. (TA.)

### Türkçe

**غَالَهُ**
1 **غَالَهُ** **ذ** , (S, Mgh, O, Msb, K,) muzâri‘i **يَغُولُهُ**, (Msb, TA,) mastar ismi **غَوْلٌ**, (Mgh, Msb, TA,) O, yahut o, [TA’ya göre bir şey hakkında söylenir,] onu helâk etti; (Lth, Mgh, Msb, K;) bunun gibi ↓ **اغتالهُ**: (K:) ve (K) o (bir şey, S, O) onu ansızın, farkında olmadan, yahut bilinmeyen bir taraftan aldı, yakaladı, yahut alıp götürdü; (S, O, K;) ve bunun gibi ↓ **اغتالهُ**: (S: [bu son lafzın bir örneğine ayrıca **خَرُوجٌ** maddesinde bak:]) ve IAar’a göre, **غال الشَّىْءُ زَيْدًا** “Şey Zeyd’i alıp götürdü” demektir. (TA.) Şöyle denir: ↓ **غَالَتْهُ غُولٌ** Bir [helâk sebebi] onu helâk etti: (K, TA:) yahut [onu öyle helâk etti ki nereye gittiği bilinmedi; zira] helâke düşen kimse hakkında (S, TA) ve nereye gittiği bilinmediğinde söylenir: (TA:) ve ayrıca “Ölüm yahut ölüm hükmü onu helâk etti, yahut alıp götürdü” mânasına da gelir. (TA.) Yine, bir beldede insanlar helâk olduğunda şöyle denir: **غَالَتْهُمْ تِلْكَ الأَرْضُ** [O yer onları orada helâk etti yahut helâk ettirdi]: ve **الأَرْضُ بِفُلَانٍ** ↓ **تَغَوَّلَتِ** “Yer, falanı helâk etti; ve onu saptıran bir yol tuttu” demektir. (TA.) Ve bir yer (أَرْض) hakkında, **تَغُولُ السَّابِلَةَ** denir; mânası: Yolcuları, seyyahları atar; onları düşürür yahut yere serer; ve onları çok uzaklara götürür. (TA.) ― -b2- **غَالَتِ الخَمْرُ فُلَانًا** demektir ki (mecaz kabul edilerek:) İçtiği şarap falanı aklından mahrum etti: yahut bedeninin sıhhatinden: (AHeyth, TA:) [yahut onu bozdu; zira] **غَالَهُ**, muzâri‘i **يَغُولُهُ**, **أَفْسَدَهُ** mânasına gelir; (Ksh ve Bd, xxxvii. 46’da;) ve **أَهْلَكَهُ** mânasına da: (Ksh, aynı yer:) ve AO’nun naklettiği bir şair şöyle der:
وَمَا زَالَتِ الكَأْسُ تَغْتَالُنَا
(mecaz kabul edilerek:) [Ve kadeh bizi aklımızdan mahrum etmeyi sürdürdü]. (S, O.) ― -b3- **تَغُولُ الثِّيَابَ فَتَقْصُرُ عَنْهَا** uzun boylu bir kadın hakkında söylenir [görünüşe göre mânası: Elbiselerin ölçüsünü aşar da elbiseler ona kısa kalır]: böyle bir kadına ↓ **ذَاتُ غَوْلٍ** denir. (TA.) ― -b4- Ve şöyle denir: **مَا غَالَكَ عَنَّا** yani: Seni bizden ne alıkoydu, yahut men etti; yahut alıkoydu veya men etti? (O.) ― -b5- Ve **غُلْتُهُ**, mastar ismi **غِيَالَةٌ** ve **غِيَالٌ** ve **غُؤُولٌ**, “Onu çaldım” demektir. (O ve TA, **غيل** maddesinde [hâlbuki **غول** maddesine aittir].)

**فَلَاةٌ تُغَوِّلُ**
2 **فَلَاةٌ تُغَوِّلُ** **ذ** , mastar ismi **تَغْوِيلٌ**, [bir çöl yahut susuz çöl] ki yolları belirgin değildir; böylece oradan geçen halkını şaşırtır. (TA.)

**مُغَاوَلَةٌ**
3 **مُغَاوَلَةٌ** **ذ** , **مُبَادَرَةٌ** ile eş anlamlıdır [bir şeyi yapmada yahut elde etmede/edinmede acele etmek, çabuk davranmak, yahut önce olmak için çabalamak], (S, O, K, TA,) [yahut] yolculukta vb. (TA.) Cerîr der ki, (S, O,) yahut el-Akhtal, (TA’da böyle,) atlıların ani baskın yaptığı bir adamı anarak, (S, TA,)
عَايَنْتُ مُشْعِلَةَ الرِعَالِ كَأَنَّهَا
طَيْرٌ تُغَاوِلُ فِى شَمَامٍ وُكُورَا
[Atlı küçük birliklerin yayılıp saçılanlarını gördüm; sanki onlar (Şemâm dağında) yuvalara koşuşan kuşlardı]. (S, O, TA.) Ve ‘Ammâr’dan bir rivayette, namazda kısa tuttuğu ve şöyle dediği nakledilir: **كُنْتُ أُغَاوِلُ حَاجَةً لِى** [Ben, bana ait bir ihtiyacı yerine getirmeye acele ediyordum]. (TA.) Ve Keys İbn-‘Âsım’dan bir rivayette, [şöyle dediği nakledilir:] **كُنْتُ أُغَاوِلُهُمْ فِى الجَاهِلِيَّةِ** yani: Câhiliye’de onlara karşı ani baskın yahut akın yapmada ve fesat çıkarmada onlardan önce olmaya çalışırdım (**أُبَادِرُهُمْ**): yahut bazıları bunu **ر** ile rivayet eder; [yani **كُنْتُ أُغَاوِرُهُمْ**: Onlara ani baskınlar yahut akınlar yapardım]. (TA.)

**تَغَوُّلٌ**
5 **تَغَوُّلٌ** **ذ** , **تَلَوُّنٌ** ile eş anlamlıdır [aslî olarak “renkte değişmek” demektir; fakat burada hâl ve durumca değişmek, yahut şekil ve görünüşçe değişmek; yahut Eş-Şereyşî’nin (Har s. 480’de nakledilen) fiil açıklamalarına göre, hâl ve durumca değişmek; ve türlü türlü cins ve nevilerden olmak]. (S, O, K.) Şöyle denir: **تغوّلت المَرْأَةُ**, mânası **تلوّنت** [Kadın hâl ve durumca, yahut şekil ve görünüşçe vb. değişti]: (S, O, TA:) ve aynı şekilde **تغوّلت** **غُول** hakkında da söylenir. (TA.) Ve: Kadın kendisini **غُول** gibi yaptı. (TA.) Ve **تَغَوُّلُ الفَلَاةِ** demektir ki: Çölün yahut susuz çölün şüpheli ve değişken hâli ve durumu. (TA.) Ve yine şöyle denir: **تغوّل الأَمْرُ** (mecaz:) İş yahut hâl bilinmez olacak şekilde değişti; [aslî nüshamda **تَنَاكَرَ** yerine **تَنَكَّرَ** okurum;] ve şüpheli oldu yahut karıştı. (TA.) ― -b2- Ve **تغوّلت الأَرْضُ بِفُلَانٍ**: 1’in ilk yarısına bak. ― -b3- Ve **تَغَوَّلَتْهُمُ الغُولُ**, doğru yoldan saptırılan, yolu şaşıran yahut kaybeden kimseler hakkında söylenir [**غُول** sebebiyle; yani mânası: **غُول** onları saptırdı vb.]. (TA.)

**تَغَاوَلُوا**
6 **تَغَاوَلُوا** **ذ** , **تَبَادَرُوا** ile aynı mânadadır; yani: Birlikte acele ettiler; acele etmede birbirleriyle yarıştılar yahut birbirleriyle önce olmaya çalıştılar; birbirlerinden önce olmak yahut öne geçmek için acele ettiler; birinci yahut önde olmak için birbirleriyle çekiştiler, (3 ile karşılaştır:) Freytag bunu “sese invicem studuerunt capere” mânasıyla açıklar.]

**اغتالهُ**
8 **اغتالهُ** **ذ** : 1’in ilk cümlesine, iki yerde, bak. ― -b2- Ayrıca (S) onu gizlice (S, Mgh, O, Msb) yahut gaflet anında öldürdü; (S, * O, * Msb;) eş anlamlısı ↓ **قَتَلَهُ غِيلَةً**. (S, Mgh, O.) ― -b3- Ayrıca 1’in ikinci yarısına bak. ― -b4- **لَا يَغْتَالُهُ الشَّبَعُ**, bir doğan hakkında söylenir, (S, O, TA,) vb., (TA,) mânası (mecaz:) Tokluk onu kuvvetinden mahrum etmez, (S, O, TA,) ve uçuş şiddetinden: yani tok olmaz: (TA:) [denilmiştir ki] bu, Zuheyr’in bir beytinde geçer; [fakat ben onu divanında bulmuyorum,] bir doğanı vasfederken. (S, O, TA.) ― -b5- **هٰذِهِ أَرْضٌ تَغْتَالُ المَشْىَ** demektir ki (mecaz kabul edilerek:) Bu, genişliği ve enine yayılışı sebebiyle, içinde ayak basmayı yahut yürüyüşü [yolcularınkini] belirsiz kılan bir yerdir: fiilin [bu mânada] bir örneği, **نِيَاطٌ** maddesinde, **نوط** kökünde, el-‘Accâc’dan nakledilen bir beyitte geçer. (S, O.) -A2- [Ve Freytag, **غيل** maddesinde, şu iki mânayı ekler: birincisi, yahut ikisi de, Huzelîlerin divanından: Koşmada ona yetişti: (bu maddede 3 ve 6 ile karşılaştır:) -A3- ve Onu doldurdu da boşluk, almaya yahut tutmaya çok dar oldu.]

**غَوْلٌ**
**غَوْلٌ** **ذ** Susuz çölün uzak uzanışı; (S, O, TA;) çünkü onda geçen kimseyi helâk eder: (S, TA:) yahut bir yerin uzak uzanışı; çünkü yolcuları, seyyahları atar, onları düşürür yahut yere serer, ve onları çok uzaklara götürür: ve Lh’ye göre, bir yerde durmaksızın yolculuk edildiğinde yer hakkında söylenir. (TA.) Şöyle denir: **مَا أَبْعَدَ غَوْلَ هٰذِهِ الأَرْضِ** Bu yerin uzanışı ne kadar uzak! ve **اـِنَّهَا لَبَعِيدَةُ الغَوْلِ** [Şüphesiz o, uzanışça uzaktır]. (ISh, TA.) Ve **أَرْضٌ ذَاتُ غَوْلٍ**: Göze az uzanır göründüğü hâlde çok uzanan bir yer: (IKh, TA:) ve yere nispetle **غَيِّلٌ** de aynı mânada söylenir. (TA, **غيل** maddesinde.) Ve **أَغْوَالُ الأَرْضِ** [burada **اغوال** görünüşe göre **غَوْلٌ**’ün çoğuludur] “Yerin uçları, kenarları” demektir. (TA.) ― -b2- **اِمْرَأَةٌ ذَاتُ غَوْلٍ** Uzun boylu bir kadın. (TA.) 1’in sondan iki önceki cümlesine bak. [Ve ayrıca **غَيِّلَةٌ**’ye, **غيل** maddesinde **غَيِّلٌ** lafzına bak.] ― -b3- [**ناقة غول النجآء** ifadesi TA’da mânası belirtilmeden zikredilmiştir: belki **نَاقَةُ غَوْلِ النَّجَآءِ** olup “aşırı derecede süratli bir dişi deve” mânasındadır.] -A2- Kur’ân’da [xxxvii. 46] **لَا فِيهَا غَوْلٌ** sözünde, [cennet şarabına dair,] mânası: Baş ağrısının kötü sonucu; çünkü başka bir yerde [lvi. 19] **لَا يُصَدَّعُونَ عَنْهَا** denmiştir: (S, O, TA:) yahut orada [sadece] baş ağrısı demektir: yahut sarhoşluk: (K, TA:) bazıları onu o yerde böyle açıklar: (TA:) yahut AO’nun açıklamasına göre, orada aklî melekelerden mahrumiyet demektir. (S, O, TA.) ― -b2- Ayrıca **غُولٌ**’ün ikinci yarısına bak. ― -b3- Ayrıca Sıkıntı, meşakkat, yahut eziyet: (K, TA:) Kur’ân’da yukarıdaki yerde bazılarınca böyle açıklanır. (TA.) ― -b4- Ve Hıyanet; yahut hıyanetli davranış. (TA.) ― -b5- ↓ **أَتَى غَوْلًا غَائِلَةً** demektir ki: Kurnazca, kötü bir iş yaptı. (K.) -A3- Ayrıca Çok toprak. (S, O, K.) Bundan Lebîd’in bir beytindeki **غَوْلًا مِنَ الرَّمْلِ** sözü [görünüşe göre “çok miktar kum” mânasında]. (S, O.) ― -b2- Ve [**طَلْح** denilen ağaçlardan] bir topluluk, (K, TA,) ki ona hiçbir şey ortak olmaz. (TA.) ― -b3- Ve Yerin yahut arazinin alçak, çukur bir kısmı. (K.)

**غُولٌ**
**غُولٌ** **ذ** Arapların iddia ettiğine göre, çölde insanlara çeşitli suretlerde görünen, onları yoldan saptıran ve onları helâk eden bir tür [hortlak] şeytan, iblis, yahut cin; (JM ve TA, IAth rivayetiyle;) fakat Peygamber bunu inkâr etti ve **لَا غُولَ** dedi; bununla birlikte bazılarına göre, o, **غُول**’ün varlığını inkâr etmeyi değil, yalnız Arapların onun çeşitli suretlere girmesi ve herhangi birini saptırabilmesi hakkındaki iddiasını inkâr etmeyi kastetmiştir: (IAth, JM, * TA:) **سِعْلَاةٌ** ile aynı mânadadır [ona bak]: yahut **سِعْلَاة**’nın bir türü: (S, O, Msb:) yahut erkek cin; dişisine **سِعْلَاة** denir: (Abu-l-Wefee ElAarلbee, TA:) çoğulu [azlık] **أَغْوَالٌ** ve [çokluk] **غِيلَانٌ** (S, O, Msb, K) ve **غِوَلَةٌ**: (O, TA:) ayrıca cinlerden bir büyücü kadın mânasına da gelir: (K:) ve insan yiyen bir şeytan yahut iblis: (En-Nadr, O, K:) yahut insanı helâk eden herhangi bir cin, yahut şeytan, yahut yırtıcı hayvan: (TA:) yahut belirli bir hayvan, (K, TA,) [görünüşçe] korkunç, azı dişleri yahut dişleri olan, (TA,) Arapların gördüğü ve bildiği; ve Taنbbata Sharrà tarafından öldürülen: (K, TA:) ve büyücülerden ve cinlerden şekil ve görünüşçe değişen şey: (K, TA;) onun bunu yapması hâlinde, bir rivayette söylendiği üzere, Allah’ı anmakla onun zararını önlemek için ezanı çabucak okumak gerekir: (TA:) yahut aklın gitmesine sebep olan herhangi bir şey; bunun gibi ↓ **غَوْلٌ**: (K:) ve insanı ansızın alıp helâk eden herhangi bir şey: (S, O, Msb:) [bundan] şöyle denir: **الغَضَبُ غُولُ الحِلْمِ** Öfke, hilmi (yumuşaklığı) helâk eden ve gideren [şey]dir. (S, O.) ― -b2- Ayrıca Helâk: [yahut onun sebebi:] ve ölüm; yahut ölüm hükmü. (K.) 1’in ikinci cümlesine bak. ― -b3- Ve Bir musibet yahut felâket; (K, TA;) bunun gibi ↓ **غَائِلَةٌ**; (TA;) bu sonuncunun bu mânadaki çoğulu **غَوَائِلُ**’dür; (K, * TA;) Ks tarafından böyle zikredilmiştir. (Msb.) ― -b4- Ve Bir yılan: çoğulu **أَغْوَالٌ**: (K:) Az’a göre, Araplar yılanlara **أَغْوَال** derler; ve bu kelimenin İmru’ul-Kays’ın şu beytinde bu mânada olduğu söylenir:
لِيَقْتُلَنِى وَالمَشْرَفِىُّ مُضَاجِعِى
وَمَسْنُونَةٌ زُرْقٌ كَأَنْيَابِ أَغْوَالِ
[Beni öldürmek için; hâlbuki Meşrefî kılıç yatak arkadaşım idi; ve mavi, bilenmiş, parlatılmış ok uçları da, yılanların dişleri gibi idi]: (O, TA: *) fakat AHلt bunun mübalağa kastedildiğini söyler: (TA:) ve şairin burada şeytanları kastettiği de söylenir. (O, TA.)

**غِيلَةٌ**
**غِيلَةٌ** **ذ** Gizlice öldürme, (Mgh,) yahut gaflet anında; **اِغْتَالَهُ**’dan bir isim: (Msb:) aslında و ile [yani **غِوْلَةٌ**]. (S.) 8’e bak: ve ayrıca **غيل** maddesine bak.

**غَوْلَانٌ**
**غَوْلَانٌ** **ذ** **حَمْض** türünden bir bitki, (A'Obeyd, AHn, S, O, K,) **أُشْنَان** gibi, (K,) yahut AHn’ye göre **عُنْظُوَان**’a benzer; ancak daha incedir; ve bir otlaktır. (TA.) -A2- Ayrıca **غَوَالِينُ**’ün tekilidir; bu da [gemi yahut kayığın kaburgaları, yani] gemi yahut kayıkta **ضُلُوع**’a benzeyen şeyler demektir. (AA, O, TA.)

**غَائِلٌ**
**غَائِلٌ** **ذ** [1’in ism-i fâili]. ― -b2- [Bundan,] **أَرْضٌ غَائِلَةُ النِّطَآءِ**: Uzak uzanışı sebebiyle içinde oturanı helâk eden bir yer. (TA.) ― -b3- Ve **غَائِلَةٌ** [müennes bir isme sıfat olarak] “yok edilmiş, kaybolmuş; gizlenmiş, saklanmış: yahut çalınmış” demektir. (ISh, TA.)

**غَائِلَةٌ**
**غَائِلَةٌ** **ذ** [isim olarak] Kötü yahut bozuk davranış; ve şer, yahut fesat. (Msb.) Ayrıca **غَوْلٌ**’ün son çeyreğine bak. [Ve **غيل** maddesine bak.] ― -b2- Ve [özellikle] bir kölenin kötülüğü yahut itaatsizliği; ve kaçması; (Mgh, **عدو** maddesinde, ve Msb;) ve bunun benzeri: çoğulu **غَوَائِلُ**. (Msb.) ― -b3- Ve [bundan belki, (kölenin bedelini geri istemeye sebep olan bir kusur olarak)] “satıcıdan başkasının köle üzerinde sahiplik hakkı” mânasına geldiği söylenir; bununla satış bozulur ve satıcı, bedeli alıcıya geri vermekle yükümlü olur. (TA. **خِبْثَةٌ** maddesinde.) ― -b4- Ayrıca **غُولٌ**’ün ikinci yarısına bak. ― -b5- [Çoğulu] **غَوَائِلُ** ayrıca “helâk yerleri” demektir. (TA.) ― -b6- Ve şöyle dersin: **أَخَافُ غَائِلَتَهُ**, yani: Onun sonucundan ve şerrinden yahut fesadından korkarım. (TA.) -A2- Ayrıca suluk yahut su haznesindeki bir delik yahut yarık, (IAar, O, K, * TA,) ki suyun akıp gitmesine sebep olur: (TA:) çoğulu **غَوَائِلُ**. (IAar, O, TA.)

**عَيْشٌ غُوَّلٌ**
**عَيْشٌ غُوَّلٌ** **ذ** : **أَغْوَلُ**’e bak.

**أَرْضٌ غَيِّلَةٌ**
**أَرْضٌ غَيِّلَةٌ** **ذ** Uzak uzanan bir yer. (Lh, TA.) [**غيل** maddesinde de zikredilmiştir.]

**أَغْوَلُ**
**أَغْوَلُ** **ذ** [Daha çok, ve en çok, helâk edici]. Şöyle denir: **أَيَّةُ غُولٍ أَغْوَلُ مِنَ الغَضَبِ** [Öfkeden daha helâk edici hangi helâk edici vardır?]. (S, O: **الغَضَبُ غُولُ الحِلْمِ** sözünün açıklamasının hemen ardından.) ― -b2- [Bundan belki,] **عَيْشٌ أَغْوَلُ** Yumuşak, yahut bol ve kolay bir hayat; (İbn-‘Abbâd, O, K;) bunun gibi ↓ **غُوَّلٌ**. (K.)

**مِغْوَلٌ**
**مِغْوَلٌ** **ذ** [aslî olarak] Bir şeyin helâk edildiği alet. (Ham s. 648.) ― -b2- Ve [bundan] “bıçak” mânasında kullanılır: ve örfte, kamçı gibi bir kılıfın ortasına konulan bıçak: (Ham, aynı yer:) kamçının kılıf olduğu bıçak: (Mgh:) yahut bıçak gibi, kını kamçı gibi olan, sırtı düz (لَهُ قَفًا) ince bir kılıç, (S, O, Msb, ) : (S, O:) yahut kamçının içine konulan demir [silah], böylece kamçı ona kılıf olur: (K:) yahut içinde kılıç bulunan bir kamçı: (A'Obeyd, TA:) sahibinin bununla düşmanını ansızın helâk etmesi sebebiyle böyle adlandırıldığı söylenir: çoğulu **مَغَاوِلُ**: (TA:) ve **مِشْمَل** gibi bir şey; ancak daha incedir ve daha uzundur: (K:) ve eni az, **مَتْن**’inde kalın uzun bir **نَصْل** [yahut bıçak/kılıç ağzı], (AHn, K, TA,) : (AHn, TA:) yahut kişinin elbisesinin altında sarılı olarak taşıdığı kısa bir kılıç: (TA:) yahut sırtı düz (لَهُ قَفًا) ince bir kılıç: (K:) yahut keskin ağızlı ve düz sırtlı (وَقَفًا) ince bir demir [silah]; suikastçı onu beline bağlar ki onunla insanları helâk etsin. (TA.) ― -b3- [Bundan,] **فَرَسٌ ذَاتُ مِغْوَلٍ** (mecaz:) “Geçip gitme niteliği yahut kudreti olan bir kısrak” demektir: (O, K, TA:) sanki [diğer] atları helâk etmiş de ona yetişmekten geri kalmışlardır. (TA.)

**نَزَلُوا مُغَاوِلِينَ**
**نَزَلُوا مُغَاوِلِينَ** **ذ** , ‘Âişe’ye atılan iftiraya dair rivayette (Kur’ân xxiv. 11’de işaret edilen) geçer; mânası: Yolculukta uzak gittikten sonra konakladılar. (TA.)
