# غوي — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%88%D9%8A/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D9%88%D9%8A/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [غوي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%88%D9%8A.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: غوي

باب اللفيف من الغين
غ و ي، و غ ي، غ ي ي، غ و غ مستعملات غوي: مصدر غَوَى: الغَيُّ. والغَوايةُ: الإنهماكُ في الغَيّ. ويقال: أغواه إذا أضله.
وغَوِيَ الفصيلُ يَغْوَى غَوىً إذا لم يُصِبْ رِيّاً من اللَّبَنِ حتى كاد يَهْلك، ويقال أيضاً: إذا أَكْثَرَ من اللَّبَنِ فأتُخِم.
والمُغَوّاةُ: حفرةُ الصّياد، ويجمع: مَغَوَّيات، قال رؤبة:
إلى مُغَوّاةِ الفتى بالمرصاد
يعني: مَهْلكته، شبّهها بتلك الحُفْرة.
والتّغاوي: التَّجَمُّعُ.
وغي: الأواغيَ: تثقَل وتخفّف: مفاجرُ الدِّبارِ في المزارعِ، الواحدةُ: أغِيّة، وأَغِية. وهو من كلام أهل السّواد، لأن الهمزة والغين لا تجتمعان في بناء كلمةٍ واحدةٍ.
والوَغَى: غَمْغَمةُ الأبطالِ في الحرب، وكذلك أصوات البعوض والنحل إذا اجتمعت، ونحو ذلك.
غيي:
الغايةُ: مدى كل شيء وقُصارُه، وأَلِفُه ياءٌ، وهو من تأليف غين وياءين، وتصغيرها: غُيَيّة، وكذلك كل كلمةٍ مما يظهر فيه الياء بعد الألف الأصلية، فألفها ترجع في في التصريف إلى الياء، ألا ترى أنك تقول: غَيَّيْتُ غايةً.
ويقال: اجتمعوا وتَغايَوْا عليه فقتلوه، ولو اشتق من الغاوي لقالوا: تَغاوَوْا.
غوغ: الغَوْغاء: الجراد، وبه سميت سَفِلةُ النّاسِ: غوغاء.
والغاغةُ: نباتٌ يشبهُ الهَرْنَوَى.

### Türkçe

باب **اللفيف** من **الغين**
**غ و ي**، و **غ ي**، **غ ي ي**، **غ و غ** kullanımdadır. **غوي**: **غَوَى**’nın mastarı: **الغَيُّ**. **الغَوايةُ**: **الغَيّ** içinde kendini kaptırmadır. Ve denir: **أغواه**; onu saptırdı, onu dalâlete düşürdü.

Ve **غَوِيَ الفصيلُ** **يَغْوَى** **غَوىً**: sütten bir kanma elde edemeyip neredeyse helâk oluncaya kadar (böyle olursa). Ve yine denir: sütten çokça içip de tıka basa doyarsa.

Ve **المُغَوّاةُ**: avcının çukuru; çoğulu: **مَغَوَّيات**. Rü’be dedi ki:
إلى **مُغَوّاةِ** الفتى بالمرصاد
Yani: onun helâki; onu o çukura benzetti.

Ve **التّغاوي**: toplanmadır.

Ve **غي**: **الأواغيَ**: ağır okunur ve hafif okunur: ekinliklerde **الدِّبار**’ın (arka tarafların) yarıkları; tekili: **أغِيّة** ve **أَغِية**. Ve bu, **السّواد** ehlinin sözündendir; çünkü hemze ile **الغين** bir tek kelimenin yapısında bir araya gelmezler.

Ve **الوَغَى**: savaşta yiğitlerin mırıldanmasıdır; ve yine, sivrisinek ve arı sesleri toplandığında (çıkan sesler) ve bunun benzeri.

**غيي**:
**الغايةُ**: her şeyin eriştiği sınır ve sonudur; ve onun elifi bir **ياء**dır; ve o, **غين** ve iki **ياء**’ın telifindendir; onun küçültmesi: **غُيَيّة**. Ve yine, asıl eliften sonra **الياء**’ın göründüğü her kelime böyledir; onun elifi tasrifte **الياء**’a döner; görmüyor musun ki sen: **غَيَّيْتُ** **غايةً** dersin.

Ve denir: toplandılar ve onun üzerine **تَغايَوْا** da onu öldürdüler; eğer **الغاوي**’den türetilmiş olsaydı: **تَغاوَوْا** derlerdi.

**غوغ**: **الغَوْغاء**: çekirgedir; ve bununla halkın aşağı tabakası adlandırıldı: **غوغاء**.

Ve **الغاغةُ**: **الهَرْنَوَى**’a benzeyen bir bitkidir.
