# غيب — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%A8/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D9%8A%D8%A8/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [غيب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%A8.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: غيب

الغيب: الشك قال شيخنا: أنكره بعض، وحمله بعض على المجاز، وصححه جماعة ج غياب وغيوب قال:
  أنت نبي تعلم الغيابا
  لا قائلا إفكا ولا مرتابا الغيب: كل ما غاب عنك، كأنه مصدر بمعنى الفاعل، ومثله في الكشاف. قال أبو إسحاق الزجاج في قوله تعالى: يؤمنون بالغيب أي بما غاب عنهم، مما أخبرهم به النبي صلى الله عليه وسلم من أمر البعث والجنة والنار. وكل ما غاب عنهم مما أنبأهم به فهو غيب. وقال ابن الأعرابي: يؤمنون بالله. قال: والغيب أيضا: ما غاب عن العيون وإن كان محصلا في القلوب. ويقال: سمعت صوتا من وراء الغيب، أي من موضع لا أراه. وقد تكرر في الحديث ذكر الغيب؛ وهو كل ما غاب عن العيون سواء كان محصلا في القلوب أو غير محصل. والغيب من الأرض: ما غيبك، وجمعه غيوب. أنشد ابن الأعرابي:
  إذا كرهوا الجميع وحل منهم                      أراهط بالغيوب وبالتـلاع الغيب: ما اطمأن من الأرض وجمعه غيوب. قال لبيد يصف بقرة أكل السبع ولدها، فأقبلت تطوف خلفه:
  وتسمعت رز الأنيس فراعـهـا                      عن ظهر غيب والأنيس سقامها تسمعت رز الأنيس أي صوت الصيادين، فراعها، أي أفزعها. وقوله ولأنيس سقامها، أي أن الصيادين يصيدونها فهم سقامها. وقال شمر: كل مكان لا يدرى ما فيه فهو غيب، وكذلك الموضع الذي لا يدرى ما وراءه، وجمعه غيوب. قال أبو ذؤيب:
  يرمي الغيوب بعينيه ومطـرفـه                      مغض كما كسف المستأخذ الرمد كذا في لسان العرب. الغيب: الشحم، أي شحم ثرب الشاة، وشاة ذات غيب أي شحم، لتغيبه عن العين. وقول ابن الرقاع يصف فرسا.

  وترى لغر نساه غيبا غامـضـا                      قلق الخصيلة من فويق المفصل

  قوله غيبا، يعني انفلقت فخذاه بلحمتين عند سمنه فجرى النسا بينهما واستبان. والخصيلة: كل لحمة فيها عصبة. والغر: تكسر الجلد وتغضنه. والغيبة بالفتح، والغيب كالغياب بالكسر، والغيبوبة على فعلولة ويقال فيعولة، على اختلاف فيه. والغيوب والغيوبة بضمهما والمغاب، والمغيب كل ذلك مصدر غاب عني الأمر، إذا بطن. الغيب: مثل التغيب. يقال: تغيب عني الأمر: بطن، وغيبه هو وغيبه عنه. وفي الحديث لما هجا حسان قريشا قالوا: إن هذا لشتم ما غاب عنه ابن أبي قحافة. أرادوا أن أبا بكر كان عالما بالأنساب والأخبار، فهو الذي علم حسان. ويدل عليه قول النبي صلى الله عليه وسلم لحسان: سل أبا بكر عن معايب القوم. وكان نسابة علامة. وغابت الشمس وغيرها من النجوم مغيبا وغيابا وغيوبا وغيبوبة وغيوبة، عن الهجري: غربت. وغاب الرجل غيبا ومغيبا وتغيب: سافر، أو بان. وأما ما أنشده ابن الأعرابي:
  ولا أجعل المعروف حل ألية                      ولا عدة في الناظر المتغيب إنما وضع فيه الشاعر المتغيب موضع المتغيب. قال ابن سيده وهكذا وجدته بخط الحامض، والصحيح المتغيب، بالكسر. وغاب الشيء يغيب غيابة بالكسر وغيوبة بالضم وبالفتح، هما عن الفراء وغيابا بالفتح وغيابا وغيبة بكسرهما، وقوم غيب كركع وغياب مثل كفار وغيب، محركة، كخادم وخدم، أي غائبون، الأخيرة اسم للجمع، وصحت الياء فيها تنبيها على أصل غاب، وإنما تثبت فيه الياء مع التحريك؛ لأنه شبه بصيد وإن كان جمعا، وصيد مصدر قولك: بعير أصيد؛ لأنه يجوز أن تنوي به المصدر. وفي حديث أبي سعيد إن سيد الحي سليم، وإن نفرنا غيب أي رجالنا غائبون. قال الهوازني: الغابة: الوطأة من الأرض التي دونها شرفة، وهي الوهدة، رواه شمر عن الهوازني. قال أبو جابر الأسدي: الغابة: الجمع من الناس، و من المجاز: أتونا في غابة. قلت: يحتمل أن يكون بمعنى جمع من الناس، أو الغابة: الرمح الطويل الذي له أطراف ترى كأطراف الأجمة أو المضطرب منه في الريح، وقيل: هي الرماح إذا اجتمعت. قال ابن سيده: أراه على التشبيه بالغابة التي هي الأجمة ذات الشجر المتكاثف؛ لأنها تغيب ما فيها، والجمع من كل ذلك غابات وغاب. وقيل: الغابة: الأجمة التي طالت ولها أطراف مرتفعة باسقة. يقال: ليث غابة. والغاب: الآجام، وهو من الياء. وفي حديث علي كرم الله وجهه:
  كليث غابات شديد قسوره

  أضافه إلى الغابات لشدته وقوته. غابة: اسم ع، بالحجاز. وقال أبو حنيفة: الغابة: أجمة القصب. قال: وقد جعلت جماعة الشجر، لأنه مأخوذ من الغيابة. وفي الحديث أن منبر سيدنا رسول الله صلى الله عليه وسلم كان من أثل الغابة وفي رواية: من طرفاء الغابة. قال ابن الأثير: الأثل: شجر شبيه بالطرفاء إلا أنه أعظم منه. والغابة: غيظة ذات شجر كثير، وهي على تسعة أميال من المدينة. وقال في موضع آخر: هي موضع قريب من المدينة من عواليها، وبها أموال لأهلها، قال: وهو المذكور في حديث السباق. وفي حديث تركة ابن الزبير وغير ذلك. وغيابة كل شيء: ما سترك؛ وهو قعره منه كالجب والوادي وغيرهما. تقول: وقعنا في غيبة من الأرض، أي في هبطة، عن اللحياني. ووقعوا في غيابة من الأرض، أي في منهبط منها. ومنه قول الله عز وجل: وألقوه في غيابات الجب وفي حرف أبي: في غيبة الجب. بدا غيبات الشجر بفتح الغين وتخفيف الياء وآخره تاء مثناة فوقيه، هكذا في نسختنا، وهو خطأ وصوابه غيبان بالنون في آخره وتشدد الياء التحتية وفي نسخة زيادة قوله: وتكسر، أي الغين عروقه التي تغيبت منه، وذلك إذا أصابه البعاق من المطر فاشتد السيل فحفر أصول الشجر حتى ظهرت عروقه وما تغيب منه. وقال أبو حنيفة: العرب تسمي مالم تصبه الشمس من النبات كله الغيبان بتخفيف الياء، والغيابة كالغيبان، وعن أبي زياد الكلابي: الغيبان بالتشديد والتخفيف من النبات: ما غاب عن الشمس فلم تصبه، وكذلك غيبان العروق. كذا في لسان العرب. روى بعضهم أنه سمع: غابه يغيبه، إذا عابه وذكره بما فيه من السوء. وفي عبارة غيره وذكر منه ما يسوءه، كاغتابه. والغيبة من الغيبوبة، والغيبة من الاغتياب. يقال: اغتاب الرجل صاحبه اغتيابا، إذا وقع فيه: وهو أن يتكلم خلف إنسان مستور بسوء، أو يغمه وإن كان فيه، فإن كان صدقا فهو غيبة، وإن كان كذبا فهو البهت والبهتان، كذلك جاء عن النبي صلى الله عليه وسلم، والاسم الغيبة؛ ولا يكون ذلك إلا من ورائه، وفي التنزيل العزيز: ولا يغتب بعضكم بعضا أي لا يتناول رجلا بظهر الغيب بما يسوءه مما هو فيه، وإذا تناوله بما ليس فيه فهو بهت وبهتان، وعن ابن الأعرابي: غاب، إذا اغتاب، وغاب، إذا ذكر إنسانا بخير أو شر والغيبة فعلة منه أي من الاغتياب، كما أسلفنا بيانه تكون حسنة أو قبيحة، وأطلقه عن الضبط لشهرته. وامرأة مغيب، ومغيبة: غاب عنها بعلها أو واحد من أهلها. الأولى عن اللحياني. ويقال: هي مغيبة، بالهاء، ومشهد، بلا هاء، نقله ابن دريد. أغابت المرأة فهي مغيب كمحسن أي بالإعلال، وهذه عن ابن دريد، غابوا عنها. وفي الحديث أمهلوا حتى تمشط الشعثة وتستحد المغيبة هي التي غاب عنها زوجها. وفي حديث ابن عباس أن امرأة مغيبا أتت رجلا تشتري منه شيئا، فتعرض لها، فقالت له: ويحك إني مغيب. فتركها قولهم: وهم يشهدون أحيانا ويتغايبون أحيانا، أي يغيبون أحيانا، ولا يقال: يتغيبون. ويقال: تغيب عني فلان، ولا يجوز، أي عند الجمهور عدا الكوفيين، تغيبني، إلا في ضرورة شعر قال امرؤ القيس:
  قظل لنا يوم لذيذ بنـعـمة                      فقل في مقيل نحسه متغيب

  وقال الفراء: المتغيب مرفوع والشعر مكفأ ولا يجوز أن يرد على المقيل، كما لا يجوز: مررت برجل أبوه قائم. وغائبك: ما غاب عنك، اسم كالكاهل والجامل، أي ليس بمشتق من الغيبوبة. وأنشد ابن الأعرابي:
  ويخبرني عن غائب المرس هديهكفى الهدي عما غيب المرء مخبرا قال: شيخنا: ولكن قوله في تفسيره: ما غاب عنك، أي الذي غاب، صريح في أنه صيعة اسم فاعل من غاب وإن كان يمكن دعوى أنه الأصل وتنوسيت الوصفية وصار اسما للغائب مطلقا، كالصاحب، فتأمل، انتهى. ومما بقي على المؤلف: قولهم: غيبه غيابه أي دفن في قبره، ومنه قول الشاعر:
  إذا أنا غيبتني غيابتي أراد بها القبر لأنه يغيبه عن أعين الناظرين، ومثله في مجمع الأمثال للميداني. وقيل الغيابة في الأصل قعر البئر، ثم نقلت لكل غامض خفي والمغايبة خلاف المخاطبة. وفي الأساس تقول: أنا معكم لا أغايبكم، وتكلم به عن ظهر غيب، وشربت الدابة حتى وارت غيوب كلاها، وهي هزومها، جمع غيب وهي الخمصة التي في موضع الكلية انتهى. وفي لسان العرب: في حديث عهدة الرقيق لا داء ولا خبثة ولا تغييب التغييب: أن لا يبيعه ضالة ولا لقطة.

### Türkçe

**الغيب**: şüphe. Şeyhimiz dedi: Bazısı onu inkâr etti, bazısı onu mecaza hamletti; bir cemaat de onu sahih gördü. Çoğulu **غياب** ve **غيوب**. Dedi ki:
  Sen bir nebîsin, **الغيابا**’yı bilirsin,
  ne iftira söyleyen, ne de şüphelenen.

**الغيب**: senden gizlenen her şey; sanki fâil mânasında bir masdardır; **الكشاف**’ta da bunun benzeri vardır. Ebû İshâk ez-Zeccâc, Yüce Allah’ın sözü hakkında: **يؤمنون بالغيب** yani onlardan gizlenen şeye; Nebî (Allah’ın salât ve selâmı onun üzerine olsun)’un onlara diriliş, cennet ve ateş işinden haber verdiği şeye (iman ederler), dedi. Onlardan gizlenen, kendilerine onun haber verdiği her şey **غيب**’dir. İbnü’l-A‘râbî dedi: “Allah’a iman ederler.” Dedi: **والغيب** ayrıca: gözlerden gizlenen şeydir; kalplerde elde edilmiş olsa bile. Ve denir: **من وراء الغيب**’in arkasından bir ses işittim; yani onu görmediğim bir yerden. Hadiste **الغيب** zikri tekrar etmiştir; o, gözlerden gizlenen her şeydir; ister kalplerde elde edilmiş olsun ister elde edilmemiş. Ve yerden **الغيب**: seni gizleyendir; çoğulu **غيوب**. İbnü’l-A‘râbî inşâd etti:
  Eğer hepsinden hoşlanmadılar ve onlardan (bir şey) çözüldü ise,
  **بالغيوب** ve **بالتـلاع** ile (olan) bir takım (kimseler mi)?

**الغيب**: yerden alçalıp yatışan şey; çoğulu **غيوب**. Lebîd, yırtıcının yavrusunu yediği bir ineği vasfeder; sonra o, onun arkasında dolaşmaya koyuldu:
  Ve **رز الأنيس**’i dinledi; bu onu korkuttu,
  bir **غيب** sırtının üzerinden; ve **الأنيس** onun hastalığıdır.

**رز الأنيس**’i dinledi: yani avcıların sesi; **فراعـهـا**: yani onu ürküttü. Ve onun sözü: **ولأنيس سقامها**: yani avcılar onu avlarlar; onlar onun hastalığıdır. Şemmer dedi: İçinde ne olduğu bilinmeyen her yer **غيب**’dir; aynı şekilde arkasında ne olduğu bilinmeyen mevki de; çoğulu **غيوب**. Ebû Züeyb dedi:
  **الغيوب**’u iki gözüyle ve bakışıyla atar,
  gözünü kısarak; tıpkı göz ağrısının yakaladığı kimsenin bulutlanması gibi.

Böylece **لسان العرب**’da. **الغيب**: iç yağ; yani koyunun **ثرب**’inin yağı. Ve **شاة ذات غيب**: yani yağlı; gözden gizlenmesi sebebiyle. İbnü’r-Riqâ‘ın, bir atı vasfederken sözü:

  Ve **لغر نساه**’da **غيبا غامـضـا** görürsün,
  **قلق الخصيلة**; **من فويق المفصل**’den.

Onun sözü **غيبا**: yani semirdiğinde iki uyluğu iki et parçasıyla yarıldı; **النسا** ikisinin arasında aktı ve belirginleşti. **الخصيلة**: içinde sinir bağı bulunan her et parçası. **الغر**: deriyi çatlatman ve buruşturmandır. **الغيبة** (fetha ile) ve **الغيب**; **كالغياب** (kesra ile). **الغيبوبة** **فعلولة** veznindedir; ve **فيعولة** denir; bunda ihtilâf vardır. **الغيوب** ve **الغيوبة** (ikisi de damme ile) ve **المغاب** ve **المغيب**: bunların hepsi, “iş benden gizlendi” (**غاب عني الأمر**) masdarlarıdır; yani içe gömüldü. **الغيب**: **التغيب** gibidir. Denir: **تغيب عني الأمر**: gizlendi; ve onu o gizledi (**غيبه هو**) ve onu ondan gizledi (**غيبه عنه**). Hadiste: Hassân Kureyş’i hicvedince dediler ki: “Bu, İbn Ebî Kuhâfe’den gizli kalmayan bir sövüştür.” İstediler ki: Ebû Bekir nesebler ve haberler konusunda âlim idi; Hassân’a o öğretti. Ve buna delil, Nebî (Allah’ın salât ve selâmı onun üzerine olsun)’un Hassân’a sözü: “Kavmin ayıpları hakkında Ebû Bekir’e sor.” Ve o, neseb âlimi, çok bilen idi. Güneş ve yıldızlardan başkası **مغيبا** ve **غيابا** ve **غيوبا** ve **غيبوبة** ve **غيوبة** olarak **غابت**; el-Hicrî’den: battı. Adam **غيبا** ve **مغيبا** ve **تغيب** olarak **غاب**: yolculuk etti; yahut ayrıldı. İbnü’l-A‘râbî’nin inşâd ettiği şeye gelince:
  İyiliği bir yemin çözümü kılmam,
  ne de **المتغيب** bakanda bir vaad.

Şair, burada **المتغيب**’i **المتغيب**’in yerine koymuştur. İbn Sîde dedi: Ben onu, Hâmid’in hattıyla böyle buldum; doğrusu **المتغيب**’dir, kesra ile. Şey **غيابة** (kesra ile) ve **غيوبة** (damme ile) ve (fetha ile) olarak **يغيب**; ikisi Ferrâ’dan; ve **غيابا** (fetha ile) ve **غيابا** ve **غيبة** (ikisi kesra ile). Ve **قوم غيب**; **كركع** gibi. Ve **غياب**; **مثل كفار**. Ve **غيب** (harekeli); **كخادم وخدم** gibi; yani gâibler. Sonuncusu cem‘ için bir isimdir. **غاب**’ın aslını bildirmek için onda **ياء** sahih kılındı; ancak harekeleme ile onda **ياء** sabit olur; çünkü cem‘ olsa da **صيد**’e benzetildi. **صيد** ise “**بعير أصيد**” sözünün masdarıdır; çünkü onda masdarı kastetmen caizdir. Ebû Sa‘îd hadîsinde: “Kavmin efendisi yaralıdır; ve bizim **نفرنا غيب**’dir” yani adamlarımız gâibdir. el-Hevâzenî dedi: **الغابة**: altında bir çıkıntı bulunan yerin alçak basık kısmıdır; o, çukurluktur; Şemmer, el-Hevâzenî’den rivayet etti. Ebû Câbir el-Esedî dedi: **الغابة**: insanlardan topluluktur; ve mecazdan: “Bize **في غابة** geldiler.” Dedim: İnsanlardan topluluk mânasında olması muhtemeldir; yahut **الغابة**: uçları, çalılığın uçları gibi görünen uzun mızraktır; yahut rüzgârda sallananı; ve denildi: O, mızraklar bir araya geldiğinde (olan şey)dir. İbn Sîde dedi: Onu, sık ağaçlı çalılık olan **الغابة**’ye benzetme üzere görüyorum; çünkü o, içindekini gizler; bunların hepsinin çoğulu **غابات** ve **غاب**’dır. Ve denildi: **الغابة**: uzayıp uçları yüksek, uzun olan çalılıktır. Denir: **ليث غابة**. **الغاب**: çalılıklardır; ve o, **ياء**’dandır. Ali (Allah yüzünü keremli kılsın) hadîsinde:
  **كليث غابات**; pençesi şiddetli.

Onu, şiddeti ve kuvveti için **الغابات**’a izâfe etti. **غابة**: Hicaz’da bir yer adıdır. Ebû Hanîfe dedi: **الغابة**: kamış çalılığıdır. Dedi: Ağaç topluluğu da kılınmıştır; çünkü o, **الغيابة**’den alınmıştır. Hadiste: Efendimiz Resûlullah (Allah’ın salât ve selâmı onun üzerine olsun)’un minberi **أثل الغابة**’dandı; bir rivayette: **طرفاء الغابة**’dandı. İbnü’l-Esîr dedi: **الأثل**: **الطرفاء**’a benzeyen bir ağaçtır; ancak ondan daha büyüktür. **الغابة**: çok ağaçlı bir koruluktur; Medine’den dokuz mil üzeredir. Başka bir yerde dedi: O, Medine’ye yakın, onun yüksek yerlerinden bir mevkidir; orada halkına ait mallar vardır. Dedi: O, yarış hadîsinde zikredilendir. İbn Zübeyr’in terekesi hadîsinde ve başkasında. Ve her şeyin **غيابة**’si: seni örten şeydir; o, onun dibidir; kuyu ve vadi ve başkası gibi. Dersin: Yerden bir **غيبة**’ye düştük; yani bir çöküntüye; el-Lihyânî’den. Ve yerden bir **غيابة**’ye düştüler; yani ondan bir inişe. Ondandır Yüce Allah’ın sözü: **وألقوه في غيابات الجب**; ve Ebî’nin kıraatinde: **في غيبة الجب**. **بدا غيبات الشجر**: **غين**’in fethasıyla, **ياء**’nın hafifletilmesiyle ve sonunda üstten ikili **تاء** ile; nüshamızda böyledir; o hatadır. Doğrusu, sonunda **نون** ile **غيبان**’dır; ve alttaki **ياء** şeddelenir. Ve bir nüshada, onun sözü ziyadedir: “ve kesrelenir”; yani **الغين**. Onun kökleri ki ondan gizlenmişti; bu, yağmurdan **البعاق** ona isabet ettiğinde olur; sel şiddetlenir de ağaçların köklerini oyar; nihayet kökleri ve ondan gizlenen şey ortaya çıkar. Ebû Hanîfe dedi: Araplar, güneşin isabet etmediği bitkinin tamamına **الغيبان** derler; **ياء**’yı hafifletmekle. **الغيابة** de **كالغيبان**’dır. Ebû Ziyâd el-Kilâbî’den: Bitkiden **الغيبان** (şeddeli ve hafif) güneşten gizlenen, ona isabet etmeyen şeydir; aynı şekilde köklerin **غيبان**’ı. Böylece **لسان العرب**’da. Bazıları rivayet etti: Şunu işitti: **غابه يغيبه**; yani onu ayıpladı ve onda bulunan kötülükle onu andı. Başkasının ibaresinde: Ondan, onu kötüleyecek şeyi zikretti; **كاغتابه** gibi. **الغيبة** **الغيبوبة**’dandır; ve **الغيبة** **الاغتياب**’dandır. Denir: Adam, arkadaşını **اغتيابا** ile **اغتاب** etti; yani onun hakkında konuştu: O, örtülü bir insanın arkasından kötülükle konuşmandır; yahut onu gamlandırmandır; onda bulunsa bile. Eğer doğru ise o **غيبة**’dir; eğer yalan ise o **البهت** ve **البهتان**’dır. Nebî (Allah’ın salât ve selâmı onun üzerine olsun)’dan böyle gelmiştir. İsim: **الغيبة**. Bu, ancak onun arkasından olur. Aziz tenzilde: **ولا يغتب بعضكم بعضا**; yani bir adamı **بظهر الغيب**’de, onda bulunan ve onu kötüleyecek şeyle yemeyin. Eğer onda olmayanla onu yerse, o **بهت** ve **بهتان**’dır. İbnü’l-A‘râbî’den: **غاب**; yani **اغتاب** etti. Ve **غاب**: bir insanı hayırla yahut şerle zikretti. **الغيبة** ondan, yani **الاغتياب**’dan bir **فعلة**’dir; daha önce beyan ettiğimiz gibi, güzel de olur çirkin de. Şöhreti sebebiyle kaydı (zaptı) bırakıp onu mutlak kullandı. Ve **امرأة مغيب** ve **مغيبة**: kocası yahut ehlinden biri ondan gâib oldu. Birincisi el-Lihyânî’dendir. Ve denir: O **مغيبة**’dir, **هاء** ile; ve **مشهد**’dir, **هاء**sız; İbn Düreyd nakletti. Kadın **أغابت** etti; o da **مغيب**’dir; **كمحسن** gibi; yani i‘lâl ile. Bu da İbn Düreyd’dendir: Ondan gâib oldular. Hadiste: “Bekleyin; ta ki dağınık saçlı taransın ve **المغيبة** tıraşlansın.” **المغيبة**: kocası ondan gâib olan kadındır. İbn Abbâs hadîsinde: Bir **امرأة مغيبا** bir adama geldi; ondan bir şey satın alıyordu; o da ona sarktı. Ona dedi ki: “Vay sana! Ben **مغيب**’im.” O da onu bıraktı. Onların sözü: “Onlar bazen hazır bulunurlar (**يشهدون**) ve bazen **يتغايبون**”; yani bazen gâib olurlar; **يتغيبون** denmez. Ve denir: **تغيب عني فلان**; caiz değildir; yani Kûfeliler dışında cumhura göre: **تغيبني**; ancak şiir zaruretinde. İmruü’l-Kays dedi:
  Bizim için nimetle lezzetli bir gün gölgelendi,
  sonra onun uğursuzluğunun öğle istirahatinde, **متغيب** (olarak) de.

Ve el-Ferrâ dedi: **المتغيب** merfûdur; şiir ise مكفأ’dır; ve **المقيل** üzerine dönmesi câiz değildir; tıpkı “Bir adamın yanından geçtim, babası ayakta” câiz olmadığı gibi. Ve **غائبك**: senden kaybolan şeydir; **الكاهل** ve **الجامل** gibi bir isimdir; yani **الغيبوبة**’den مشتق değildir. Ve İbnü’l-A‘râbî inşâd etti:
  “Ve bana **غائب المرس** hakkında haber verir: onun hidayeti;
  Hidayet, kişinin gizlediği şey hakkında haber verene yeter.”
Dedi ki: şeyhimiz: fakat onun tefsirinde “senden kaybolan şey” sözü, yani kaybolmuş olan, **غاب**’dan ism-i fâil sigası olduğuna sarih bir delildir; her ne kadar aslın o olduğu, vasfiyetin unutulduğu ve mutlak olarak kayıp olana isim olduğu, **الصاحب** gibi, iddia edilebilse de; öyleyse düşün; bitti. Ve müellifin üzerinde kalan şeylerdendir: onların “**غيبه** **غيابه**” sözleri; yani onu kabrine defnetti; ve ondandır şairin sözü:
  “Eğer ben beni **غيابتي** ile gizlersem”
Bununla kabri kastetti; çünkü onu bakanların gözlerinden gizler; ve bunun benzeri el-Meydânî’nin **مجمع الأمثال**’inde vardır. Ve denildi ki: **الغيابة** aslında kuyunun dibi idi; sonra her kapalı gizliye nakledildi; ve **المغايبة** مخاطبة’nın zıddıdır. Ve **الأساس**’ta: “Ben sizinle beraberim, sizi **أغايبكم** etmem” dersin; ve onu **عن ظهر غيب** olarak konuştu; ve binek hayvanı içti, ta ki böbreklerinin **غيوب**’u örtülünceye kadar; ve o, onun **هزوم**’larıdır; **غيب**’in cem‘idir; ve o, böbreğin yerindeki çukurluktur; bitti. Ve **لسان العرب**’da: kölelerin ayıbını bildirme hadîsinde: “Ne hastalık, ne pislik, ne de **تغييب**.” **التغييب**: onu kayıp bir şey veya buluntu olarak satmamasıdır.
