# غيد — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%AF/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D9%8A%D8%AF/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [غيد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%AF.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: غيد

غيد، كفرح، غيدا، وهو أغيد: مالت عنقه، ولا نت أعطافه وقيل: استرخت عنقه، وظبي أغيد لذلك. والغيداء: المرأة المتثنية لينا، وقد تغايدت في مشيتها: تمايلت والغيد: النعومة. والأغيد من النبات: الناعم المتثن. والأغيد: المكان الكثير النبات، وهو مجاز، ومثل ذلك ما أنشده ابن الأعرابي من قوله:
  وليل هـديت بـه فـتـية                      سقوا بصباب الكرى الأغيد فإنه أراد الكرى الذي يعود منه الركب غيدا وذلك لميلانهم على الرحال من نشوة الكرى، طورا كذا، وطورا كذا، لا لأن الكرى نفسه أغيد، لأن الغيد إنما يكون في متجسم، والكرى ليس بجسم، والأغيد: الوسنان المائل العنق وهي غيداء، وهن غيد،ومن سجعات الأساس: نساء جيد غيد، يوم لقائهن عيد. وهم من النعأس غيد، أي ميل الأعناق. وغيدان، بفتح فسكون: ع باليمن سمي باسم غيدان بن حجر بن ذي رعين، أحد ملوكهم. والغيدان من الشباب: أوله، وهو العنفوان. والغادة: المرأة، وفي اللسان: الفتاة الناعمة اللينة الأعطاف، وكذلك الغيداء، وهي البينة الغيد، محركة. والغادة الشجرة الغضة، يقال: شجرة غادة، إذا كانت ريا غضة، وكل خوط ناعم ماد: غاد. وكذلك الجارية الرطبة الشطبة، قال:
  وما جابة المدرى خذول خلالها                      أراك بذي الريان غاد صريمها وغادة: ع ، قال ساعدة بن جؤية الهذلي:
  فما راعهم إلا أخوهم كانه                      بغأدة فتخاء العظام تحوم قال ابن سيده: وهو بالياء، لأنا لم نجد في الكلام: غ و د. قال: وكلمة لأهل الشحر، يقولون: غيد غيد، أي اعجل، والله أعلم.
 ومما يستدرك عليه: فلان يتغايد في مشيته، أي يتمايل. وبردية، غيدانة: غضة. وذو غيدان بن حجر من الأقيال، ويروى بالمهلمة. والغويدين: قرية بنسف، منها أحمد بن عمرأن بن موسى بن جبير، عن أبي عبد الله الهروي. ويروى بالموحدة، بدل التحتية.

### Türkçe

غيد, **فرح** gibi, **غيدا** (masdar), ve o **أغيد**: boynu eğildi; yanları yumuşadı; ve denildi ki: boynu gevşedi; ve bu sebeple **أغيد** bir ceylan (vardır). Ve **الغيداء**: yumuşakça kıvrıla kıvrıla yürüyen kadın; ve yürüyüşünde **تغايدت**: salındı. Ve **الغيد**: yumuşaklıktır. Ve bitkiden **الأغيد**: yumuşak, kıvrımlı olandır. Ve **الأغيد**: bitkisi çok olan yer; ve o mecazdır. Ve bunun benzeri, İbnü’l-A‘râbî’nin şu sözünden inşad ettiği şeydir:
  Ve bir gece ki onunla delikanlılara yol gösterildim                      **الأغيد** uykunun sızmasıyla sulandılar
Çünkü o, bineklerin ondan dolayı **غيدا** olarak döndüğü uykuyu kastetti; bu da, uykunun sarhoşluğundan dolayı onların semerler üzerinde yana yatmalarındandır; bazen şöyle, bazen böyle; uykunun kendisi **أغيد** olduğu için değil; çünkü **الغيد** ancak cisimleşmiş olanda olur; uyku ise cisim değildir. Ve **الأغيد**: boynu eğik olan uykulu kimsedir; o **غيداء**dır; ve onlar **غيد**dir. Ve **الأساس**’ın seci‘lerinden: **نساء** **جيد** **غيد**، **يوم** **لقائهن** **عيد**. Ve onlar **النعأس**’tan **غيد**dir; yani boyunların eğilmesidir. Ve **غيدان** (fetha ile sonra sükûn): Yemen’de bir yer; **غيدان بن حجر بن ذي رعين** adıyla adlandırıldı; onların krallarından biridir. Ve gençlikten **الغيدان**: onun başlangıcıdır; ve o, delikanlılığın ilk coşkunluğudur. Ve **الغادة**: kadındır; ve **اللسان**’da: yanları yumuşak, nazik, yumuşak kız; ve كذلك **الغيداء**; ve o, açıkça **الغيد** olan (kadın)dır; harekeli. Ve **الغادة**: taze ağaçtır; denir ki: **شجرة غادة**; eğer suya kanmış, taze ise. Ve her yumuşak, uzayıp sarkan dal: **غاد**. Ve كذلك taze, körpe cariye; dedi ki:
  Ve ne de sert toprağın yarıp açanı; içlerinde ağır davranan                      Sana **ذي الريان**’da, koparılışı **غاد** (olan)ı gösteriyorum
Ve **غادة**: bir yer (adı), dedi Sâ‘ide b. Cüveyye el-Hüzelî:
  Onları ancak kardeşleri ürküttü; sanki o                      **بغأدة**’de, kemikleri gevşek, dolaşır
İbn Sîde dedi ki: o, **الياء** iledir; çünkü sözde **غ و د** bulmadık. Dedi ki: ve Şihr ehline ait bir kelime: **غيد غيد**; yani “acele et”; Allah daha iyi bilir.

Ve ona istidrâk edilenlerdendir: falan yürüyüşünde **يتغايد**; yani salınır. Ve bir bürde (nisbesi), **غيدانة**: taze. Ve **ذو غيدان بن حجر** **الأقيال**’dendir; ve **المهلمة** ile rivayet edilir. Ve **الغويدين**: Nasaf’ta bir köy; ondan Ahmed b. Ömerân b. Mûsâ b. Cübeyr (vardır), Ebû Abdillâh el-Herevî’den. Ve **الموحدة** ile rivayet edilir; **التحتية** yerine.
