# غير — Kâmûsü'l-Muhît

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%B1/sozluk/kamus
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D9%8A%D8%B1/entries/kamus

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [غير](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%B1.md)
- Kâmûsü'l-Muhît: Fîrûzâbâdî · 15. yy

## Madde başı: غير

* غ ي ر * * الغِيرَ * بوزن العنب الاسم من قولك * غَيَّرْتُ * الشيء * فَتَغَيَّر * قلت ومنه غِيَرُ الزمان وقال الأزهري قال الكسائي هو اسم مفرد مذكر وجمعه * أغْيارٌ * وقال أبو عمرو هو جمع * غِيَرةٍ * و * الغَيْرةُ * بالفتح مصدر قولك * غَارَ * الرجل على أهله يَغار * غَيْراً * و * غَيْرَةً * و * غاراً * ورجل * غَيُور * و * غَيْرانُ * وامرأة * غَيُورٌ * و * غَيْرَى * و * تَغايَرَت * الأشياء اختلفت و * غَيْرٌ * بمعنى سِوىً والجمع * أغْيَار * وهي كلمة يوصف بها ويستثنى فإن وصفت بها أتبعتها ما قبلها وإن استثنيت بها أعربتها بالإعراب الذي يجب للإسم الواقع بعد إلا وذلك أن أصل * غَيْر * صفة والاستثناء عارض قال الفراء بعض بني أسد وقضاعة ينصبون غَيرا إذا كان في معنى إلا تم الكلام قبلها أو لم يتم فيقولون ما جاءني غيرك وما جاءني أحد غيرك وقد يكون غيْرٌ بمعنى لا فتنصبها على الحال كقوله تعالى ﴿فمن اضطر غير باغ ولا عاد﴾ كأنه قال فمن اضطر جائعا لا باغيا وكذا قوله تعالى ﴿غير ناظرين إناه﴾ وقوله تعالى ﴿غير محلي الصيد﴾

### Türkçe

* غ ي ر * * **الغِيرَ** * “العنب” vezninde; senin “**غَيَّرْتُ**” şeyi, sonra o “**فَتَغَيَّر**” dediğin sözden isimdir. Dedim ki: Bundan, zamanın **غِيَرُ**’i (değişmeleri) vardır. el-Ezherî dedi ki: el-Kisâî dedi: O, müfred müzekker bir isimdir; onun cemi * **أغْيارٌ** *’dır. Ebû Amr dedi ki: O, * **غِيَرةٍ** *’nin cemidir.

Ve * **الغَيْرةُ** * fetha ile, senin “**غَارَ** adam, ehli üzerine; **يَغار**” dediğin sözün masdarıdır: * **غَيْراً** * ve * **غَيْرَةً** * ve * **غاراً** *. Ve (böyle) bir adam * **غَيُور** * ve * **غَيْرانُ** *; ve bir kadın * **غَيُورٌ** * ve * **غَيْرَى** *.

Ve * **تَغايَرَت** * şeyler: ihtilaf ettiler.

Ve * **غَيْرٌ** *, “سِوىً” mânâsınadır; cemi * **أغْيَار** *’dır. Ve o, kendisiyle vasıflandırılan ve kendisiyle istisna edilen bir kelimedir: Eğer onunla vasıflandırırsan, onu kendinden öncekine tâbi kılarsın; eğer onunla istisna edersen, onu “إلا”dan sonra vâki olan isme vâcip olan i‘râb ile i‘râb edersin. Bu, şundandır: * **غَيْر** *’in aslı sıfattır; istisna ise ârızi (sonradan)dır.

el-Ferrâ dedi ki: Benî Esed ve Kudâa’dan bazısı, söz tamamlanmış olsun yahut tamamlanmamış olsun, “إلا” mânâsında olduğu zaman “غَيرا”yı nasb ederler; şöyle derler: “ما جاءني غيرك” ve “ما جاءني أحد غيرك”.

Ve bazen **غيْرٌ**, “لا” mânâsında olur; onu hâl üzere nasb edersin; Yüce Allah’ın sözü gibi: ﴿فمن اضطر غير باغ ولا عاد﴾; sanki şöyle dedi: “فمن اضطر جائعا لا باغيا”. Ve yine bunun gibi, Yüce Allah’ın sözü: ﴿غير ناظرين إناه﴾; ve O’nun sözü: ﴿غير محلي الصيد﴾.
