# غيس — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%B3/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D8%BA%D9%8A%D8%B3/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [غيس](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%B3.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: غيس

الغيساني: الجميل، نقله الصاغاني، وزاد المصنف: كأنه غصن في حسن قامته واعتداله، قاله ابن عباد. وغيسان الشباب، بالنون، كما قاله أبو عبيدة وغيساته، بالمثناة فوق، كما قاله أبو عبيدة وغيساته، بالمثناة فوق، كما قاله أبو عمرو، أي أوله وحدته ونعمت، قال الأزهري: النون والتاء فيهما ليستا من أصل الحرف، من قال: غيسات، فهي تاء فعلات، ومن قال: غيسان، فهي نون فعلان، وأنشد أبو عمرو لحميد الأرقط:
  بينا الفتى يخبط في غيساته                      أنوك في نوكاء من نوكاته
  إذا انتمى الدهر إلى عفراته                      فاجتاحها بشفرتي مبراتـه قلتك ويروى في غسناته كما سيأتي في غسن. ولمم غيس: أثيثة وافرة ناعمة، ولمة غيساء: وافرة الشعر كثيرته، قال رؤبة:
  رأين سودا ورأين عـيسـا                      في سابغ يكسو اللمام الغيسا وليس من غيسانه، أي من ضربه، هكذا نقله الصاغاني هنا، وقد سبق في غ س س عن كراع أنه: ليس من غسانه، فراجعه. ومما يستدرك عليه: الغيساء من النساء: الناعمة، والذكر أغيس، ويقال: امرأة غيسية، ورجل غيسي، أي حسن. وعلي بن عبد الله بن غيسان، محدث، كتب عنه أبو محمد العثماني.

### Türkçe

**الغيساني**: güzel; bunu **الصاغاني** nakletti; musannif de ekledi: sanki boyunun güzelliğinde ve düzgünlüğünde bir dal gibidir; bunu **ابن عباد** söyledi. Ve **غيسان** gençliği, **بالنون**, **أبو عبيدة**’nin söylediği gibi; ve **غيساته**, **بالمثناة فوق**, **أبو عبيدة**’nin söylediği gibi; ve **غيساته**, **بالمثناة فوق**, **أبو عمرو**’nun söylediği gibi; yani onun evveli ve keskinliği ve yumuşaklığı. **الأزهري** dedi: içlerindeki **النون** ve **التاء** harfin aslından değildir; kim **غيسات** derse, o **فعلات**’ın **تاء**’sıdır; kim **غيسان** derse, o **فعلان**’ın **نون**’udur. **أبو عمرو**, **حميد الأرقط**’tan şu beyti okudu:
  Birden delikanlı **غيساته**’sinde çırpınırken,
  ahmak, ahmaklıklarında bir ahmak.
  Zaman **عفراته**’sine nisbet edilince,
  onu **مبراتـه**’nin iki ağzıyla süpürüp götürdü.

Ben derim ki: ve **غسناته** şeklinde de rivayet olunur; ileride **غسن** maddesinde geleceği üzere. Ve **غيس**’in **لمم**’u: gür, bol, yumuşak. Ve **غيساء** bir **لمة**: saçı bol, çok olan; **رؤبة** dedi:
  Siyahlar gördüler ve beyazlar gördüler,
  **الغيسا** **اللمام**’ı örten bol bir (elbise) içinde.

Ve **غيسانه**’sinden değildir; yani onun darbesinden değildir; bunu **الصاغاني** burada böyle nakletti; ve daha önce **غ س س**’de **كراع**’dan: “**غسانه**’sinden değildir” diye geçti; ona müracaat et. Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır: kadınlardan **الغيساء**: yumuşak (olan); erkeği **أغيس**. Ve denir: **غيسية** kadın ve **غيسي** erkek; yani güzel. Ve **علي بن عبد الله بن غيسان**, muhaddis; ondan **أبو محمد العثماني** yazdı.
