# فتر — Kitâbullâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AA%D8%B1/sozluk/kitab_allah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%AA%D8%B1/entries/kitab_allah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [فتر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AA%D8%B1.md)
- Kitâbullâh: Kur'an kullanımından türetilmiş

## Madde başı: فتر

فتر
فَتَرَ - يَفْتُرُ - فَتْرَة - فَتَّرَ - يُفَتِّرُ، فُتِّرَ - يُفَتَّرُ
فَتَرَ - يَفْتُرُ + الكائن أو الأمر: يضعف ويخمد ويقل حتى يتوقف عن العمل والفعل مدة زمنية قصيرة ثم يعاود الفعل
فَتْرَة: على وزن " فـَعلة" اسم فعل بمعنى مفعول للمرة من " فَتَر - يَفْتُرُ  ": المدة الزمنية التي يتوقف فيها الفعل عن الاستمرار ثم يعاود، في أمر محدد مراد
فَتَّرَ - يُفَتِّرُ: على وزن " فَعَّلَ" من " فَتَرَ - يَفْتُرُ ": جعله " يَفْتُرُ " على وجه التكرار والشدة
فُتِّرَ - يُفَتَّرُ: مبني للمجهول من " فَتَرَ - يَفْتُرُ "
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " تراجع وتيرة الفعل باتجاه التوقف"، وهي:
خَبَا - يَخْبُوْ، خَمَدَ - يَخْمُدُ (خَمِدَ - يَخْمَدُ)، طَفِئَ - يَطْفَأُ، فَتَر - يَفْتُرُ، حَقِبَ - يَحْقَبُ، صَفَنَ - يَصْفِنُ

فتر - يفترون
 	﴿يسبحون الليل والنهار لا يفترون(20)﴾ الأنبياء
فترة
 ﴿ياأهل الكتاب قد جاءكم رسولنا يبين لكم على فترة من الرسل أن تقولوا ما جاءنا من بشير ولا نذير فقد جاءكم بشير ونذير والله على كل شيء قدير(19)﴾ المائدة
يُفَتَّرُ
 ﴿لا يُفَتَّرُ عنهم وهم فيه مبلسون(75)﴾ الزخرف
مختار الصحاح
● [فتر] ف ت ر: الفَتْرَةُ الانكسار والضعف وقد فَتَر الحَرُّ وغيره من باب دخل و فَتَّرَهُ الله تَفْتِيرا و الفَتْرَةُ ما بين الرسولين من رُسل الله عز وجل وطرف فَاتِرٌ إذا لم يكُن حديدا و الفِتْرُ بوزن الفِطر ما بين الإبهام والسُّبابة إذا فتحتهما
الراغب
فتر
- الفتور: سكون بعد حدة، ولين بعد شدة، وضعف بعد قوة. قال تعالى: }يا أهل الكتاب قد جاءكم رسولنا يبين لكم على فترة من الرسل﴿[المائدة/19]، أي: سكون حال عن مجيء رسول الله صلى الله عليه وسلم، وقوله:﴾لا يفترون{ [الأنبياء/20]، أي: لا يسكنون عن نشاطهم في العبادة. وروي عن النبي صلى الله عليه وسلم أنه قال: (لكل عالم شرة، ولكل شرة فترة، فمن فتر إلى سنتي فقد نجا وإلا فقد هلك) (الحديث عن ابن عباس قال: كانت مولاة للنبي تصوم النهار وتقوم الليل، فقيل له: إنها تصوم النهار وتقوم الليل.
فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم: (إن لكل عمل شرة، والشرة إلى فترة، فمن كانت فترته إلى سنتي فقد اهتدى، ومن كانت فترته إلى غير ذلك فقد ضل) أخرجه البزار ورجاله رجال الصحيح، وابن حبان وابن أبي عاصم. انظر: مجمع الزوائد 2/260؛ والترغيب والترهيب 1/46.
الشرة: النشاط) فقوله: (لكل شرة فترة) فإشارة إلى ما قيل: للباطل جولة ثم يضمحل، وللحق دولة لا تذل ولا تقل. وقوله: (من فتر إلى سنتي) أي: سكن إليها، والطرف الفاتر: فيه ضعف مستحسن، والفتر: ما بين طرف الإبهام وطرف السبابة، يقال: فترته بفتري، وشبرته بشبري.
ملخص اللسان:
1. فتر: الفَتْرَةُ: الانكسار والضعف.
2. وفَتَر الشيءُ والحرّ وفلان يَفْتُر  ويَفْتِر فُتُوراً وفُتاراً: سكن بعد حدّة ولانَ بعد شدة؛
3. نهى عن كل مُسْكر ومُفَتِّرٍ؛والمُفَتِّر الذي يُفَتِّر الجسد إِذا  شُرب أَي يحمي الجسد ويصيِّر فيه فُتُوراً؛
4. وماءٌ فاترٌ: بين الحار والبارد. وفَتَرَ الماءُ: سكن حرّه.
5. طَرْف فاتر إِذا لم يكن حديداً.
6. والفِتْر: ما بين طرف الإِبهام وطرف  المُشيرة. وقيل: ما بين الإِبهام والسبابة.
7. وفَتَر الشيءَ: قدّره وكاله  بِفتْرِه، كشَبَره: كاله بِشبْره.
8. والفَتْرَةُ: ما بين كل نَبِيَّيْنِ
لسان العرب
● - فتر: الفَتْرَةُ: الانكسار والضعف. وفَتَر الشيءُ والحرّ وفلان يَفْتُر  ويَفْتِر فُتُوراً وفُتاراً: سكن بعد حدّة ولانَ بعد شدة؛ وفَتَّره الله  تَفْتِيراً وفَتَّر هو؛ قال ساعدة بن جؤية الهذلي:  أُخِيلُ بَرْقاً متى حابٍ ه زَجَلٌ،  إِذا يُفَتِّرُ من تَوْماضِه حَلَجَا  يريد من سحاب  (* قوله« يريد من سحاب» أي فمتى بمعنى من، ويحتمل أن تكون  بمعنى وسط، أو بمعنى في كما ذكره في مادة ح ل ج وقال هناك ويروى خلجا  حاب. والزجل: صوت الرعد؛ وقول ابن مقبل يصف غيثاً) :  تَأَمَّلْ خَليلي، هَلْ تَرَى ضَوْءَ بارِقٍ  يَمانٍ، مَرَتْه ريحُ نَجْدٍ فَفَتَّرا؟  قال حماد الرواية: فتَّر أَي أَقام وسكن. وقال الأَصمعي: فَتَّر مَطَر  وفَرغ ماؤُه وكَفَّ وتحيّر. والفَتَر: الضعف. وفَتَر جسمُه يَفْتِرُ  فُتوراً: لانَتْ مفاصله وضعف. ويقال: أَجد في نفسي فَتْرةً، وهي كالضَّعفة.  ويقال للشيخ: قد عَلَتْه كَبْرة وعَرَتْه فَتْرَة. وأفْتَرَه الداء:  أَضعفه، وكذلك أَفْتَره السكر.  والفُتار: ابتداء النَّشْوة؛ عن أَبي حنيفة، وأَنشد للأَخطل:  وتَجَرَّدَتْ بعد الهَدير، وصَرَّحَتْ  صَهْباء، ترمي شَرْبَها بفُتارِ  وفي الحديث: أَنه، صلى الله عليه وسلم، نهى عن كل مُسْكر ومُفَتِّرٍ؛  فالمسكر الذي يزيل العقل إِذا شُرب، والمُفَتِّر الذي يُفَتِّر الجسد إِذا  شُرب أَي يحمي الجسد ويصيِّر فيه فُتُوراً؛ فإِما أَن يكون أَفْتَره  بمعنى فَتَّره أَي جعله فاتراً، وإِما أَن يكون أَفْتَرَ الشرابُ إِذا فَتَرَ  شاربُه كأَقْطَفَ إِذا قَطَفَتْ دابتُه.  وماءٌ فاترٌ: بين الحار والبارد. وفَتَرَ الماءُ: سكن حرّه. وماء  فاتورٌ: فاتر. وطَرْف فاتِرٌ: فيه فُتور وسُجُوّ ليس بحادّ النظر. ابن  الأَعرابي: أَفْتَر الرجلُ، فهو مُفْتِرٌ إِذا ضعفت جفونه فانكسر طَرْفه.  الجوهري: طَرْف فاتر إِذا لم يكن حديداً. والفِتْر: ما بين طرف الإِبهام وطرف  المُشيرة. وقيل: ما بين الإِبهام والسبابة. الجوهري: الفِتْرُ ما بين طرف  السَّبَّابة والإِبهام إِذا فتحتهما. وفَتَر الشيءَ: قدّره وكاله  بِفتْرِه، كشَبَره: كاله بِشبْره. والفَتْرَةُ: ما بين كل نَبِيَّيْنِ، وفي  الصحاح: ما بين كل رسولين من رسل الله، عز وجل، من الزمان الذي انقطعت فيه  الرسالة. وفي الحديث: فَتْرَةَ ما بين عيسى ومحمد، عليهما الصلاة والسلام. وفي  حديث ابن مسعود،رضي الله عنه: أَنه مرض فبكى فقال: إِنما أَبكي لأَنه  أَصابني على حال فَتْرة ولم يصبني على  حال اجتهاد أَي في حال سكون وتقليل من العبادات والمجاهدات.  وفَتْرٌ وفِتْرٌ: اسم امرأَة؛ قال المسيب بن علس ويروى للأَعشى:  أَصَرَمْتَ حبل الوَصْلِ من فَتْرِ،  وهَجَرْتَها ولَجَحْتَ في الهجرِ  وسَمِعْتَ حَلْفتها التي حَلَفَتْ،  إِن كان سَمْعُك غير ذي وَقْر  قال ابن بري: المشهور عند الرواة من فتر، بفتح الفاء، وذكر بعضهم أَنها  قد تكسر ولكن الأَشهر فيها الفتح. وصرمتَ: قطعتَ. والحبل: الوصل.  والوَقْر: الثقل في الأُذن. يقال منه: وَقِرَتْ أُذنُه تَوْقَرُ وَقْراً  ووَقَرَتْ تَوْقِرُ أَيضاً، وجواب إِن الشرطية أَغنى عنه ما تقدم تقديره: إِن لم  يكن بك صمم فقد سمعت حلفتها.  أَبو زيد: الفُتْر النَّبِيَّة، وهو الذي يُعْمل من خُوص يُنخل عليه  الدقيق كالسُّفْرة.
مقاييس اللغة:
(فتر) الفاء والتاء والراء أصلٌ صحيح يدلُّ على ضَعفٍ في الشَّيء. من ذلك: فَتَر الشّيءُ يَفْتُر فُتُوراً. والطّرْف الفاتر: الذي ليس بحديدٍ شَزْر. وفَتَّرت الشَّيءَ وأفْتَرته. قال الله تعالى:﴿لا يُفَتَّرُ عَنْهُمْ﴾ [الزخرف 75]، أي لا يُضْعَف.
ومما شذَّ عن هذا الباب: الفِتْر: ما بين طَرَف الإبهام وطرَف السبّابة إذا فتحتَهما. وفَِتْر([4]) : اسم امرأة، في قوله:
* أصَرَمْتَ حَبْلَ الوُدِّ من فَِتْر([5]) *
القاموس المحيط:
فَتَرَ يَفْتُرُ ويَفْتِرُ فُتُوراً وفُتاراً سَكَنَ بعدَ حِدَّةٍ، ولانَ بعدَ شِدَّةٍ. وفَتَّرَهُ تَفْتِيراً. وفَتَرَ الماءُ سَكَنَ حَرُّهُ فهو فاتِرٌ وفاتورٌ، الشيءَ كالَهُ بِفِتْرِهِ، جِسْمُهُ فُتُوراً لانَتْ مَفاصِلُهُ، وضَعُفَ. والفَتَرُ، محرَّكةً الضَّعْفُ، والعَضَلُ من اللَّحْمِ، ومقْدارٌ معلومٌ من الطعامِ. وأفْتَرَهُ الدَّاءُ أضْعَفَه. والفُتارُ، كغُرابٍ ابتداءُ النَّشْوَةِ. وطَرْفٌ فاتِرٌ ليسَ بِحادِّ النَّظَرِ.
والفِتْرُ، بالكسر: ما بَيْنَ طَرَفِ الإِبْهامِ وطَرَفِ المُشيرَةِ، وبالضم: كالسُّفْرَةِ من الخُوصِ، يُنْخَلُ عليها الدقيقُ.
والفَتْرَةُ: ما بَيْنَ كُلِّ نَبِيَّيْنِ، وسَمَكَةٌ إذا وطِئْتَها، أخَذَتْكَ فَتْرَةٌ في الرِّجْلَيْن حتى تَعْرَقَ، كالفِتَّرِ، كقِنَّبٍ.
وأفْتَرَ: ضَعُفَتْ جُفونُهُ، فانْكَسَرَ طَرْفُهُ، الشَّرابُ: فَتَرَ شارِبُهُ. وفَتَّرَ السَّحابُ تَفْتيراً: تَحَيَّرَ، وسَكَنَ، وتَهَيَّأ لِلمَطَرِ.
و استفتر الفَرَسُ: اسْتَجَرَّ. والتَّفْتَرُ: الدَّفْتَرُ. وفَتْرٌ، بالفتح: اسمُ امرأةٍ، ووَهِم الجوهريُّ.
تاج العروس:
ف - ت - ر
فَتَرَ الشيْءُ والحَرُّ وفُلانٌ يَفْتُر ويَفْتِرُ من حَدِّ نَصَرَ وضَرَبَ فُتُوراً كقُعُودٍ وفُتَاراً كغُرَاب : سَكَنَ بَعْدَ حِدَّةٍ ولاَنَ بَعْدَ شِدَّةٍ . وقولُه تعالَى في وَصْفِ المَلائكَةِ : لا يَفْتُرُونَ . أَي لا يَسْكُنُون عن نَشَاطِهم في العِبَادَة . وفَتَّرَهُ اللهُ تعالَى تَفْتِيراً وفَتَرَ هو . وفَتَرَ الماءُ : سَكَنَ حَرُّه فهو فاترٌ بَيْنَ الحارِّ والبَاردِ وفاتُورٌ كذلك . وفَتَرَ الشَّيْءَ : كَالَهُ وقَدَّرَهُ بفِتْرِه كما يُقَال : شَبَرَهُ إِذا كالَه وقَدَّرَةُ بشبْرِه . وفَتَرَ جِسْمُه يَفْتِرُ : فُتُوراً : لانَتْ مَفَاصلُه وضَعُفَ . والفَتَرُ محرّكَةً : الضَّعُفُ . ويُقَال : أَجِدُ في نَفْسِي فَتْرَةً وهي كالضَّعْفَة . ويُقَال للشَّيْخ : قد عَلَتْهُ كَبْرَةٌ . وعَرَتْه فَتْرَةٌ . والفتْرُ العَضَلُ من اللَّحْم . والفتْر : مِقْدَارٌ مَعْلُومٌ من الطَّعَام هكذا في سائر النُّسخ وهو مَأْخُوذٌ من عِبَارَة الصاغانيّ في التكملة وقد أَخْطَأَ المصنّف في النَّقْل فإِن العَضَلَ من اللَّحْم هو الفَأْرُ بالهَمْز كذا هو في نسخة التكملة مُجَّوداً بخَطّ المُصَنّف في مادَة ف أ ر . ويَدُلّ له أَيضاً ما في اللّسَان : ويقالُ للَحْمِ المَتْنِ : فَأْرُ المَتْنِ ويَرَابيعُ المَتْنِ وكذا قولُه : مقْدَارٌ معلُومٌ من الطَّعَام هو الفَأْرُ بالهَمْز هكذا في التكملة مُجَوَّداً بخطّ المصنّف . وزادَ بَعْدَه : وهو دَخِيل . ثم ذكرَ بعدَه فَأْرٌ بلدٌ بنواحي أَرْمِينيَة . فإِيرَادُ المصنّف إِياهما في ف ت ر وَهَمٌ لا يكاد يَنْتَبِه له كلُّ أَحَد فاعْلم ذلك ولا تَغْتَرّ بآراءِ المُقَلِّدينَ . وأَفْتَرَه الدَّاءُ : أَضْعَفَه وكذلك أَفْتَرَهُ السُّكْرُ . والفُتَارُ كغُرَاب : ابْتِدَاءُ النَّشْوَةِ عن أَبي حَنِيفَةَ وأَنشد للأَخْطَل :
وتَجَرَّدَتْ بعدَ الهَدِير وصَرَّحتْ ... صَهْباءُ تَرْمِى شَرْبَهَا بفُتَارِ وطَرْفٌ فاترٌ : فيه فُتُورٌ ليس بحادِّ النَّظَرِ وقال الجوهريّ : إِذا لم يَكُنْ حَدِيداً . وقال ابنُ القطّاع : فَتَرَ الطَّرْفُ : انْكَسَرَ نَظَرُه . وفي البصائر : الطَرْفُ الفاتِرُ : الذي فيه ضَعْفٌ مُسْتَحْسَنٌ . والفِتْرُ بالكَسْر : ما بَيْنَ طَرَف الإِبْهَام وطَرَفِ المُشيرَةِ والجَمْعُ أَفْتَارٌ . وقال الجوهريّ : ما بَيْنَ طَرَفِ السَّبّابَةِ والإِبْهَامِ إِذا فَتَحْتَهما . والفُتْرُ بالضَّمّ : كالسُّفْرَة تُعْمَلُ من الخُوص يُنْخَلُ عليها الدَّقِيقُ نقله الصاغانيّ ولم يَغْرُه وهو قَوْلُ أَبِي زيد . والفَتْرَةُ بالفَتْح : مَا بَيْنَ كُلّ نَبِيَّيْن وفي الصّحاح : ما بَيْنَ كلِّ رَسُولَيْن من رُسُل الله عَزَّ وجَلّ من الزَّمانِ الذي انقَطَعَتْ فيه الرِّسالَة . والفَتْرَةُ : سَمَكَةُ إِذا وَطِئْتَها أَخَذتْكَ الرِّعْدَةُ في الرِّجْلَيْن حَتَّى تَعْرَقَ كالفِتَّر كقِنَّب هكذا نَقَلَه الصاغانيّ . قلْتُ : وهي الرَّعّادَةُ موجودَةٌ بنِيل مصْرَ . وعن ابن الأَعرابِيّ : أَفْتَرَ الرجلُ فهو مُفْتِرٌ إِذا ضَعُفَ هكذا في النُّسخ والصَّواب : ضَعُفَتْ جُفُونُه فانْكَسَرَ طَرْفُه . وأَفْتَرَ الشَّرَابُ : فَتَرَ شارِبُهُ كما يُقَال : أَقْطَفَ الرَّجُلُ إِذا قَطَفَتْ دابَّتُه وعليه يُحْمَلُ الحَدِيثُ : نَهَى عن كُلِّ مُسْكِر ومُفَتِّر فالمُسْكِرُ : الذي يُزِيلُ العَقْلَ والمُفَتِّر : الذي يُفَتِّرُ الجَسَدَ إِذا شُرِب أَي يَحْمِي الجَسَدَ ويُصيِّرُ فيه فُتوراً . ومنهم من قال : أَفْتَرَهُ : بمعنَى فَتَّرَه أَي جَعَلَه فاتِراً . وفَتَّرَ السَّحابُ تَفْتِيراً : تَحَيَّرَ لا يَسِيرُ وسَكَنَ وتَهَيَّأَ للمَطَرِ وهو مَجاز . وقال الأَصمعيُّ : فَتَّرَ : مَطَرَ وفَرَغَ ماؤُه وكَفَّ وتَحَيَّرَ . وبه فُسِّر قولُ ابن مُقْبِل يَصِفُ سَحاباً :
نَأَمَّلْ خَلِيلِي هَلْ تَرى ضَوْءَ بارِقٍ ... يَمَانٍ مَرَتْهُ رِيحُ نَجْدٍ ففَتَّرَا
وقال حَمّادٌ الرَّاوِيةُ : فَتَّرَ أَي أَقامَ وسَكَنَ . واسْتَفْتَرَ الفَرسُ : اسْتَجَرّ هكذا في النُّسخ والصَّواب : اسْتَجَمَّ كما في الأَساس وهو مَجاز . والتَّفْتَرُ : الدَّفْتَرُ لُغَةُ بَني أَسَد كما نقله الفَرّاءُ هُنَا ذكره الصاغانِيّ . وقد مَرَّ للمُصَنّف في التاء مع الراءِ وجَعَلَهُ هُنَاك لُغَةً مستقلّة . وفَتْرُ بالفَتْح : اسمُ امْرَأَة قال شَيْخُنَا : ذِكْرُ الفَتْحِ مُسْتَدْرَك لأَنَّ إِطلاقَه نَصٌّ فلا يحتاج إِلى ذِكْره . قلتُ : إِنَّمَا ذَكَرَه لبَيَان مَنْشَإِ الوَهَم في كَوْنِه بالكَسْر فذَكَرُه مُشِيراً إِلى أَنَّ قَوْلَه ووَهِمَ الجوهريّ إِنّمَا هو ضَبْطِه بالكَسْر . فلو لَمْ يَذْكُرِ الفَتْحَ كان يُظَن أَنّ الوَهَمَ في كَوْنِه اسم امْرَأَة ولَيْسَ كذلك فظَهَرَ بذلك أَنَّ ذِكْرَ الفَتْح ليس بمُسْتَدْرَك على ما زَعَمه شَيْخُنَا . قال المُسِّيبُ بنُ عَلَس ويُرْوَى للأَعْشَى :
أَصْرَمْتَ حَبْلَ الوَصْلِ مِنْ فَتْرِ ... وهَجَرْتَها ولَجَجْتَ في الهَجْرِ
وسَمِعْتَ حَلْفَتَها التّي حَلفتْ ... إِنْ كَانَ سَمْعُك غَيْرَ ذي وَقْرِ هكذا أَنشَدَه ابنُ بَرِّيّ وقال : المَشْهُور عند الرُّوَاةِ من فَتْر بفتح الفاءِ وذَكَر بعضُهم أَنّها قد تُكْسَر ولكن الأَشْهَر فيها الفَتْح . قلتُ : فَعَلَى ما قَرَّرَه ابنُ بَرِّيّ لا وَهَمَ يُنْسَبُ إِلى الجَوْهَرِيّ لأَنّه قد حَكَى الكَسْرَ . وفي التكملة : قال الجَوْهَريّ : الفِتْرُ ما بَيْنَ طَرَفِ السَّبَّابَة والإِبْهَامِ إِذَا فَتحْتَهما . وأَمّا قَوْلُ الشاعِر : أَصَرَمْت حَبْلَ الوُدِّ مِنْ فِتْرِ . فهو اسمُ امرأَة رَبْطُ الجَوْهريِّ الثانِيَ إِلى الأَوّل ؛ وضَمُّه إِيّاه إِلَيْه في قَرَنٍ واحد يَقْتَضِي أَنْ يَكُونَ الثاني بكَسْرِ الفَاءِ كما هو عَادَتُه في تصنِيفه واسمُ المَرْأَة فتَرْ بالفَتْح . انتهى . وقد يُجابُ عن هذا بأَنَّ الكَسْرَ مَحْكىٌّ أَيضاً كما نقله ابنُ بَرّيّ ومَنْ حَفِظَ حُجَّةٌ على مَنْ لم يَحْفَظ . وظَهَرَ بما ذَكَرَه ابنُ بَرِّيّ والصاغَانِيّ أَيضاً تَوْهِينُ ما زَعَمه شَيْخُنا تَبَعاً للبَدْر القَرافِيّ أَنَّ مَنْشَأَ الوَهَمِ في ضَبْطِ الجوهَريّ إِيّاه بالقَلَم بالكسْرِ في قولِ الأَعْشَى السابِق وذلك لا يُعْتَدُّ به لاحْتِمَال أَنّه تَحْريفٌ ولم يَتَعَرَّضْ لِضَبْطِهَا بالقَلَمِ حتَّى يعْتَمَد عليه ويَتَوَجَّهَ التَّوْهِيمُ إِليه فتأَمّل . وممّا يُسْتَدْرَك عليه : فَتَرَ البَرْدُ : سَكَنَ . وفَتَرَ العامِلُ عن عَمَلِه : قَصَّرَ فيه . وفَتَّرَه غَيْرُه وهو مَجاز

### Türkçe

فتر
**فَتَرَ** - **يَفْتُرُ** - **فَتْرَة** - **فَتَّرَ** - **يُفَتِّرُ**، **فُتِّرَ** - **يُفَتَّرُ**
**فَتَرَ** - **يَفْتُرُ** + varlık veya iş: zayıflar, söner ve azalır; ta ki kısa bir zaman müddetince iş ve fiilden duruncaya kadar; sonra fiile geri döner.
**فَتْرَة**: “**فـَعلة**” vezni üzere, “**فَتَر - يَفْتُرُ**”dan bir defalık için mef‘ûl mânasında fiil ismi: belirli, kastedilen bir işte, fiilin sürüp gitmekten durduğu, sonra geri döndüğü zaman müddeti.
**فَتَّرَ** - **يُفَتِّرُ**: “**فَعَّلَ**” vezni üzere, “**فَتَرَ - يَفْتُرُ**”dan: onu, tekrar ve şiddet üzere “**يَفْتُرُ**” kıldı.
**فُتِّرَ** - **يُفَتَّرُ**: “**فَتَرَ - يَفْتُرُ**”dan meçhul bina.
Ve lafız, “fiilin temposunun durmaya doğru gerilemesi” lafızları grubuna mensuptur; onlar şunlardır:
**خَبَا - يَخْبُوْ**، **خَمَدَ - يَخْمُدُ** (**خَمِدَ - يَخْمَدُ**)، **طَفِئَ - يَطْفَأُ**، **فَتَر - يَفْتُرُ**، **حَقِبَ - يَحْقَبُ**، **صَفَنَ - يَصْفِنُ**

فتر - يفترون
 	﴿Geceyi ve gündüzü tesbih ederler; gevşemezler (20)﴾ الأنبياء
فترة
 ﴿Ey kitap ehli! Elçilerden bir **فَتْرَة** üzerine size elçimiz geldi; size açıklıyor; “Bize ne bir müjdeleyici geldi ne de bir uyarıcı” demeyesiniz diye. İşte size bir müjdeleyici ve bir uyarıcı geldi. Allah her şeye kadirdir (19)﴾ المائدة
**يُفَتَّرُ**
 ﴿Onlardan (azap) gevşetilmez; ve onlar onun içinde ümitsizliğe düşmüşlerdir (75)﴾ الزخرف
مختار الصحاح
● [فتر] ف ت ر: **الفَتْرَةُ** kırılma ve zayıflıktır. Ve sıcak ve başkası **فَتَر** etti; “girdi” babındandır. Ve Allah onu **فَتَّرَهُ**; **تَفْتِيراً**. Ve **الفَتْرَةُ**, Allah عز وجل’in elçilerinden iki elçi arasındaki şeydir. Ve **طَرْف فَاتِرٌ**, keskin olmadığında. Ve **الفِتْرُ**, **الفِطْر** vezninde: ikisini açtığında başparmak ile işaret parmağı arasındaki şeydir.
الراغب
فتر
- **الفتور**: keskinlikten sonra sükûn, şiddetten sonra yumuşaklık, kuvvetten sonra zayıflık. Yüce Allah dedi ki: }يا أهل الكتاب قد جاءكم رسولنا يبين لكم على فترة من الرسل﴿[المائدة/19]؛ yani: رسول الله صلى الله عليه وسلم’in gelişi hâlinden bir sükûn. Ve sözü:﴾لا يفترون{ [الأنبياء/20]؛ yani: ibadetteki faaliyetlerinden sükûn etmezler. Ve Peygamber صلى الله عليه وسلم’den rivayet olundu ki şöyle dedi: (Her âlim için bir **شرة** vardır; ve her **شرة** için bir **فترة** vardır; kim **فتر** edip sünnetime (dönerse) kurtulmuştur; yoksa helâk olmuştur) (hadis, İbn عباس’tan: Peygamber’in bir cariyesi vardı; gündüz oruç tutar, gece kalkardı. Ona denildi: O gündüz oruç tutuyor ve gece kalkıyor.
Bunun üzerine رسول الله صلى الله عليه وسلم dedi ki: (Her amel için bir **شرة** vardır; ve **الشرة** bir **فترة**ye (gider). Kimin **فترة**si sünnetime (dönük) olursa hidayete ermiştir; kimin **فترة**si bunun dışına olursa sapmıştır) Bazzâr rivayet etti; adamları sahihin adamlarıdır; ve İbn حبان ve İbn أبي عاصم. Bak: مجمع الزوائد 2/260; والترغيب والترهيب 1/46.
**الشرة**: نشاطtır) Şu sözü: (Her **شرة** için bir **فترة**) şu söylenene işarettir: bâtılın bir devresi vardır sonra yok olur; hakkın bir devleti vardır, zelil olmaz ve azalmaz. Ve sözü: (Kim **فتر** edip sünnetime (dönerse)) yani: ona sükûn etti. Ve **الطرف الفاتر**: içinde beğenilen bir zayıflık vardır. Ve **الفتر**: başparmağın ucu ile işaret parmağının ucu arasındaki şeydir. Denir: onu **بفتري** ile **فترته** ettim; ve onu **بشبري** ile **شبرته** ettim.
ملخص اللسان:
1. **فتر**: **الفَتْرَةُ**: kırılma ve zayıflık.
2. Ve şey ve sıcak ve falan **يَفْتُر** ve **يَفْتِر**; **فُتُوراً** ve **فُتاراً**: keskinlikten sonra sükûn etti ve şiddetten sonra yumuşadı;
3. Her sarhoş ediciden ve her **مُفَتِّرٍ**den nehyetti; ve **المُفَتِّر**, içildiğinde bedeni **يُفَتِّر** eden şeydir; yani bedeni ısıtır ve onda **فُتُوراً** hâsıl eder;
4. Ve **ماءٌ فاترٌ**: sıcak ile soğuk arasındadır. Ve su **فَتَرَ** etti: sıcağı sükûn etti.
5. **طَرْف فاتر**: keskin olmadığında.
6. Ve **الفِتْر**: başparmağın ucu ile işaret eden parmağın ucu arasındaki şeydir. Ve denildi: başparmak ile işaret parmağı arasındaki şeydir.
7. Ve şeyi **فَتَر** etti: onu **بِفتْرِه** ile takdir etti ve ölçtü; **شَبَره** gibi: onu **بِشبْره** ile ölçtü.
8. Ve **الفَتْرَةُ**: her iki peygamber arasındaki şeydir.
لسان العرب
● - **فتر**: **الفَتْرَةُ**: kırılma ve zayıflık. Ve şey ve sıcak ve falan **يَفْتُر** ve **يَفْتِر**; **فُتُوراً** ve **فُتاراً**: keskinlikten sonra sükûn etti ve şiddetten sonra yumuşadı; ve Allah onu **فَتَّره**; **تَفْتِيراً**; ve o da **فَتَّر** etti; Sa‘ide b. Ju’eyye el-Huzelî dedi ki:
أُخِيلُ بَرْقاً متى حابٍ ه زَجَلٌ،  إِذا يُفَتِّرُ من تَوْماضِه حَلَجَا
buluttan (olmasını) ister. (* “buluttan ister” sözü: yani **متى** “من” mânasındadır; ve “orta” mânasında olması da muhtemeldir; yahut “içinde” mânasında; bunu **ح ل ج** maddesinde zikrettiği gibi; ve orada **خلجا حاب** rivayet olunur. Ve **الزجل**: gök gürültüsünün sesidir; ve İbn Mukbil’in bir yağmuru vasfederken sözü):
تَأَمَّلْ خَليلي، هَلْ تَرَى ضَوْءَ بارِقٍ  يَمانٍ، مَرَتْه ريحُ نَجْدٍ فَفَتَّرا؟
Hammâd er-râvi dedi: **فتَّر** yani: ikamet etti ve sükûn etti. Ve el-Asma‘î dedi: **فَتَّر**: yağmur yağdı; suyu boşaldı; kesti; ve şaşırdı. Ve **الفَتَر**: zayıflıktır. Ve bedeni **يَفْتِرُ**; **فُتوراً**: eklemleri yumuşadı ve zayıfladı. Ve denir: nefsimde bir **فَتْرةً** buluyorum; o, **الضَّعفة** gibidir. Ve ihtiyara denir: ona yaşlılık galip geldi ve ona bir **فَتْرة** arız oldu. Ve hastalık onu **أفْتَرَه** etti: onu zayıflattı; sarhoşluk da onu **أفْتَره** eder. Ve **الفُتار**: neşenin başlangıcıdır; Ebû Hanîfe’den. Ve el-Ahtal için şu beyit okundu:
وتَجَرَّدَتْ بعد الهَدير، وصَرَّحَتْ  صَهْباء، ترمي شَرْبَها بفُتارِ
Ve hadiste: o, صلى الله عليه وسلم, her sarhoş ediciden ve her **مُفَتِّرٍ**den nehyetti; sarhoş edici, içildiğinde aklı gideren şeydir; ve **المُفَتِّر**, içildiğinde bedeni **يُفَتِّر** eden şeydir; yani bedeni ısıtır ve onda **فُتُوراً** hâsıl eder; ya **أَفْتَره** “**فَتَّره**” mânasındadır; yani onu **فاتراً** kıldı; yahut içki **أَفْتَرَ** eder; içeni **فَتَرَ** ettiğinde; tıpkı biniti **قَطَفَتْ** ettiğinde “**أَقْطَفَ**” denildiği gibi. Ve **ماءٌ فاترٌ**: sıcak ile soğuk arasındadır. Ve su **فَتَرَ** etti: sıcağı sükûn etti. Ve **ماء فاتورٌ**: **فاتر**dir. Ve **طَرْف فاتِرٌ**: onda **فُتور** ve **سُجُوّ** vardır; bakışı keskin değildir. İbnü’l-A‘râbî: adam **أَفْتَر** etti; o **مُفْتِرٌ**dir; göz kapakları zayıfladığında, bakışı kırıldığında. el-Cevherî: **طَرْف فاتر** keskin olmadığında. Ve **الفِتْر**: başparmağın ucu ile işaret eden parmağın ucu arasındaki şeydir. Ve denildi: başparmak ile işaret parmağı arasındaki şeydir. el-Cevherî: **الفِتْرُ**, ikisini açtığında işaret parmağının ucu ile başparmağın ucu arasındaki şeydir. Ve şeyi **فَتَر** etti: onu **بِفتْرِه** ile takdir etti ve ölçtü; **شَبَره** gibi: onu **بِشبْره** ile ölçtü. Ve **الفَتْرَةُ**: her iki peygamber arasındaki şeydir; ve **الصحاح**’ta: Allah عز وجل’in elçilerinden iki elçi arasındaki, risaletin kesildiği zamandan olan şey. Ve hadiste: Îsâ ile Muhammed, عليهم الصلاة والسلام, arasındaki **فَتْرَة**. Ve İbn Mes‘ûd hadisi, رضي الله عنه: hastalandı da ağladı; dedi ki: ancak ağlıyorum; çünkü bana bir **فَتْرة** hâlinde isabet etti; bana bir içtihat hâlinde isabet etmedi; yani ibadet ve mücâhedelerden sükûn ve azaltma hâlinde. Ve **فَتْرٌ** ve **فِتْرٌ**: bir kadının adıdır; el-Müseyyeb b. ‘Ales dedi; ve el-A‘şâ’ya da rivayet olunur:
أَصَرَمْتَ حبل الوَصْلِ من فَتْرِ،  وهَجَرْتَها ولَجَحْتَ في الهجرِ
وسَمِعْتَ حَلْفتها التي حَلَفَتْ،  إِن كان سَمْعُك غير ذي وَقْر
İbn Berrî dedi: râviler yanında meşhur olan, fâ’nın fethiyle **فتر**’dir; ve bazısı onun kırılabileceğini zikretti; fakat onda en meşhur olan fetihtir. Ve **صرمتَ**: kestin. Ve **الحبل**: vuslattır. Ve **الوَقْر**: kulakta ağırlıktır. Ondan denir: kulağı **وَقِرَتْ**; **تَوْقَرُ**; **وَقْراً**; ve **وَقَرَتْ**; **تَوْقِرُ** da. **إِن** şartiyyesinin cevabını, önce geçen şey onun takdirinden müstağni kıldı: “Eğer sende sağırlık yoksa, onun yeminini işittin.” Ebû Zeyd: **الفُتْر** **النَّبِيَّة**dir; o, hurma yaprağından yapılır; üzerine un elenir; sofra gibidir.
مقاييس اللغة:
(**فتر**) **الفاء** ve **التاء** ve **الراء**, şeyde bir zayıflığa delâlet eden sahih bir asıldır. Bundan: şey **فَتَر** etti; **يَفْتُر**; **فُتُوراً**. Ve **الطّرْف الفاتر**: keskin, şaşı bakışlı olmayan. Ve şeyi **فَتَّرت** ettim ve onu **أفْتَرته** ettim. Yüce Allah dedi ki: ﴿**لا يُفَتَّرُ عَنْهُمْ**﴾ [الزخرف 75]؛ yani: zayıflatılmaz.
Ve bu babdan şâz olan şeylerdendir: **الفِتْر**: ikisini açtığında başparmağın ucu ile işaret parmağının ucu arasındaki şey. Ve **فَِتْر**([4]): bir kadının adıdır; şu sözde:
* أصَرَمْتَ حَبْلَ الوُدِّ من فَِتْر([5]) *
القاموس المحيط:
**فَتَرَ** **يَفْتُرُ** ve **يَفْتِرُ**; **فُتُوراً** ve **فُتاراً**: keskinlikten sonra sükûn etti; şiddetten sonra yumuşadı. Ve onu **فَتَّرَهُ**; **تَفْتِيراً**. Ve su **فَتَرَ** etti: sıcağı sükûn etti; o hâlde o **فاتِرٌ** ve **فاتورٌ**dur. Şeyi, onu **بِفِتْرِهِ** ile ölçtü. Bedeni **فُتُوراً**: eklemleri yumuşadı ve zayıfladı. Ve **الفَتَرُ**, harekeli olarak: zayıflıktır; ve etten kasdır; ve yemekten bilinen bir miktardır. Ve hastalık onu **أفْتَرَهُ** etti: onu zayıflattı. Ve **الفُتارُ**, **غُراب** gibi: neşenin başlangıcıdır. Ve **طَرْفٌ فاتِرٌ**: bakışı keskin değildir.
Ve **الفِتْرُ**, kesre ile: başparmağın ucu ile işaret eden parmağın ucu arasındaki şeydir; ve zamme ile: hurma yaprağından sofra gibi; üzerine un elenir.
Ve **الفَتْرَةُ**: her iki peygamber arasındaki şeydir. Ve bir balık: ona bastığında, ayaklarda terleyinceye kadar seni iki bacakta bir **فَتْرَة** alır; **الفِتَّر** gibi; **قِنَّب** gibi.
Ve **أفْتَرَ**: göz kapakları zayıfladı; bakışı kırıldı. İçki: içeni **فَتَرَ** etti. Ve bulut **فَتَّرَ** etti; **تَفْتِيراً**: şaşırdı, sükûn etti ve yağmura hazırlandı.
Ve at **استفتر** etti: **اسْتَجَرَّ** etti. Ve **التَّفْتَرُ**: **الدَّفْتَرُ**dür. Ve **فَتْرٌ**, fetih ile: bir kadının adıdır; el-Cevherî vehmetti.
تاج العروس:
ف - ت - ر
Şey ve sıcak ve falan **فَتَرَ** etti; **يَفْتُر** ve **يَفْتِرُ**; **نَصَرَ** ve **ضَرَبَ**’ın **حَدّ**inden; **فُتُوراً** **قُعُود** gibi; ve **فُتَاراً** **غُرَاب** gibi: keskinlikten sonra sükûn etti ve şiddetten sonra yumuşadı. Ve Yüce Allah’ın melekleri vasfındaki sözü: **لا يَفْتُرُونَ**; yani: ibadetteki faaliyetlerinden sükûn etmezler. Ve Yüce Allah onu **فَتَّرَهُ**; **تَفْتِيراً**; ve o da **فَتَرَ** etti. Ve su **فَتَرَ** etti: sıcağı sükûn etti; o hâlde o, sıcak ile soğuk arasında **فاترٌ**dır; ve **فاتُورٌ** da böyledir. Ve şeyi **فَتَرَ** etti: onu **بفِتْرِه** ile ölçtü ve takdir etti; denildiği gibi: onu **شَبَرَهُ**; onu **بشبْرِه** ile ölçtüğünde ve takdir ettiğinde. Ve bedeni **يَفْتِرُ**: **فُتُوراً**: eklemleri yumuşadı ve zayıfladı. Ve **الفَتَرُ** harekeli olarak: zayıflıktır. Ve denir: nefsimde bir **فَتْرَةً** buluyorum; o, **الضَّعْفَة** gibidir. Ve ihtiyara denir: ona yaşlılık galip geldi; ve ona bir **فَتْرَة** arız oldu. Ve **الفتْرُ**: etten kastır. Ve **الفتْر**: yemekten bilinen bir miktardır; böylece bütün nüshalarda; ve bu, es-Sâğânî’nin **التكملة**’deki ibaresinden alınmıştır; ve musannif nakilde hata etti; çünkü etten kas, hemzeli **الفَأْرُ**dur; **التكملة** nüshasında böyle; musannifin hattıyla iyi yazılmış olarak **ف أ ر** maddesinde. Ve buna delâlet eder, **اللّسان**’daki: “sırt etine **فَأْرُ المَتْنِ** ve **يَرَابيعُ المَتْنِ** denir” sözü. Ve yine sözü: “yemekten bilinen bir miktar” hemzeli **الفَأْرُ**dur; **التكملة**’de böyle; musannifin hattıyla iyi yazılmış. Sonra onun ardından şunu artırdı: “ve o dâhildir.” Sonra onun ardından zikretti: **فَأْرٌ** Ermeniye civarında bir beldedir. Öyleyse musannifin ikisini **ف ت ر**’de getirmesi bir vehimdir; neredeyse herkes ona dikkat etmez; bunu bil; ve taklitçilerin görüşleriyle aldanma. Ve hastalık onu **أَفْتَرَه** etti: onu zayıflattı; sarhoşluk da onu **أَفْتَرَهُ** eder. Ve **الفُتَارُ** **غُرَاب** gibi: neşenin başlangıcıdır; Ebû Hanîfe’den. Ve el-Ahtal için şu beyit okundu:
وتَجَرَّدَتْ بعدَ الهَدِير وصَرَّحتْ ... صَهْباءُ تَرْمِى شَرْبَهَا بفُتَارِ
Ve **طَرْفٌ فاترٌ**: onda **فُتُورٌ** vardır; bakışı keskin değildir. el-Cevherî dedi: keskin olmadığında. Ve İbnü’l-Kattâ‘ dedi: **فَتَرَ الطَّرْفُ**: bakışı kırıldı. Ve **البصائر**’de: **الطَرْفُ الفاتِرُ**: onda beğenilen bir zayıflık olan. Ve **الفِتْرُ** kesre ile: başparmağın ucu ile işaret eden parmağın ucu arasındaki şeydir; çoğulu **أَفْتَارٌ**dur. Ve el-Cevherî dedi: ikisini açtığında işaret parmağının ucu ile başparmağın ucu arasındaki şey. Ve **الفُتْرُ** zamme ile: sofra gibi; hurma yaprağından yapılır; üzerine un elenir; es-Sâğânî nakletti; ve o onu garipsemedi; ve bu, Ebû Zeyd’in sözüdür. Ve **الفَتْرَةُ** fetih ile: her iki peygamber arasındaki şeydir. Ve **الصحاح**’ta: Allah عز وجل’in elçilerinden iki elçi arasındaki, risaletin kesildiği zamandan olan şey. Ve **الفَتْرَةُ**: bir balık; ona bastığında, iki bacakta terleyinceye kadar seni titreme alır; **الفِتَّر** gibi; **قِنَّب** gibi; es-Sâğânî böyle nakletti. Dedim ki: o, Mısır Nil’inde bulunan **الرَّعّادَةُ**dır. Ve İbnü’l-A‘râbî’den: adam **أَفْتَرَ** etti; o **مُفْتِرٌ**dir; zayıfladığında; nüshalarda böyle; doğrusu: göz kapakları zayıfladı da bakışı kırıldı. Ve içki **أَفْتَرَ** etti: içeni **فَتَرَ** etti; denildiği gibi: adam **أَقْطَفَ** etti; biniti **قَطَفَتْ** ettiğinde. Ve bunun üzerine hamledilir hadis: her sarhoş ediciden ve her **مُفَتِّر**den nehyetti; sarhoş edici: aklı gideren; ve **المُفَتِّر**: içildiğinde bedeni **يُفَتِّرُ** eden; yani bedeni ısıtır ve onda **فُتوراً** hâsıl eder. Ve onlardan kimi dedi: onu **أَفْتَرَهُ**: onu **فَتَّرَه** mânasında; yani onu **فاتِراً** kıldı. Ve bulut **فَتَّرَ** etti; **تَفْتِيراً**: şaşırdı; yürümez; sükûn etti; ve yağmura hazırlandı; bu mecazdır. Ve el-Asma‘î dedi: **فَتَّرَ**: yağmur yağdı; suyu boşaldı; kesti; ve şaşırdı. Ve bununla, İbn Mukbil’in bir bulutu vasfederken sözü tefsir edildi:
نَأَمَّلْ خَلِيلِي هَلْ تَرى ضَوْءَ بارِقٍ ... يَمَانٍ مَرَتْهُ رِيحُ نَجْدٍ ففَتَّرَا
Ve Hammâd er-râvi dedi: **فَتَّرَ** yani: ikamet etti ve sükûn etti. Ve at **اسْتَفْتَرَ** etti: **اسْتَجَرّ** etti; nüshalarda böyle; doğrusu: **اسْتَجَمَّ**; **الأَساس**’ta olduğu gibi; ve bu mecazdır. Ve **التَّفْتَرُ**: **الدَّفْتَرُ**dür; Benî Esed’in lugatı; Ferrâ buradan nakletti; es-Sâğânî zikretti. Ve musannif için, **التاء** ile **الرّاء**da geçti; ve onu orada müstakil bir lugat kıldı. Ve **فَتْرُ** fetih ile: bir kadının adıdır. Şeyhimiz dedi: fethin zikri müstedrektir; çünkü onun mutlak zikri nassdır; o hâlde onu zikretmeye ihtiyaç yoktur. Dedim ki: onu ancak, kesre ile olmasındaki vehmin menşeini beyan için zikretti; böylece onu, “el-Cevherî vehmetti” sözünün ancak onu kesre ile ضبط etmesi hakkında olduğuna işaret ederek zikretti. Şayet fethi zikretmeseydi, vehmin onun kadın adı olmasında olduğu zannedilirdi; öyle değildir. Böylece ortaya çıktı ki fethin zikri, şeyhimizin zannettiği üzere müstedrek değildir. el-Müseyyeb b. ‘Ales dedi; ve el-A‘şâ’ya da rivayet olunur:
أَصْرَمْتَ حَبْلَ الوَصْلِ مِنْ فَتْرِ ... وهَجَرْتَها ولَجَجْتَ في الهَجْرِ
وسَمِعْتَ حَلْفَتَها التّي حَلفتْ ... إِنْ كَانَ سَمْعُك غَيْرَ ذي وَقْرِ
İbn Berrî onu böyle inşad etti ve dedi: râviler yanında meşhur olan, fâ’nın fethiyle **فَتْر**’dir; ve bazısı onun kırılabileceğini zikretti; fakat onda en meşhur olan fetihtir. Dedim ki: İbn Berrî’nin takrir ettiği üzere, el-Cevherî’ye nispet edilen bir vehim yoktur; çünkü o kesreyi de hikâye etmiştir. Ve **التكملة**’de: el-Cevherî dedi: **الفِتْرُ** ikisini açtığında işaret parmağının ucu ile başparmağın ucu arasındaki şeydir. Ama şairin sözü: **أَصَرَمْت حَبْلَ الوُدِّ مِنْ فِتْرِ**; o, bir kadının adıdır; el-Cevherî’nin ikincisini birinciye bağlaması; ve onu onunla bir tek bağda birleştirmesi, ikincinin fâ’nın kesresiyle olmasını gerektirir; bu, onun tasnifindeki âdetidir; ve kadının adı fetih ile **فتَرْ**dir. Bitti. Ve buna şu şekilde cevap verilebilir: kesre de hikâye edilmiştir; İbn Berrî’nin naklettiği gibi; ve “hıfzeden”, “hıfz etmeyene” karşı hüccettir. Ve İbn Berrî’nin ve es-Sâğânî’nin de zikrettikleriyle ortaya çıktı ki, şeyhimizin, Bedr el-Karâfî’ye tâbi olarak iddia ettiği: el-Cevherî’nin onu kalemle kesreyle ضبط etmesindeki vehmin menşei, önceki el-A‘şâ sözündedir; bu, itibar edilmez; çünkü onun tahrif olması ihtimali vardır; ve o, kalemle ضبطına temas etmemiştir ki ona dayanılıp ona yöneltilen tevhîn yönelsin; düşün. Ve ona müstedrek olanlardandır: soğuk **فَتَرَ** etti: sükûn etti. Ve işçi işinden **فَتَرَ** etti: onda kusur etti. Ve başkası onu **فَتَّرَه** etti; bu mecazdır.
