# فتش (ف-ت-ش) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AA%D8%B4
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%AA%D8%B4

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ف - ت - ش
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 9 sözlük

## Sözlükler (9)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AA%D8%B4/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الشين والتاء والفاء معهما
ف ت ش مستعمل
فتش:
الفَتشُ والتَّفتيشُ: طلبٌ في بحثٍ.

##### Türkçe

Şın, Te ve Fe’nin onlarla birlikte olduğu bab
**ف ت ش** kullanımdadır.
**فتش**:
**الفَتشُ** ve **التَّفتيشُ**: bir araştırma içinde bir istemedir.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AA%D8%B4/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

فَتَشْتُ الشيء فَتْشاً. وفَتَّشتُهُ تَفْتيشاً، مثله.

##### Türkçe

**فَتَشْتُ** şeyi **فَتْشاً** (olarak) aradım. Ve onu **فَتَّشتُهُ** **تَفْتيشاً** (olarak) aradım; onun gibidir.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AA%D8%B4/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ش ت ف
فتش : قال الليث : الفَتْشُ والتَّفتيش : طَلَبٌ في بحْثٍ .
وقال شمر : فتَّشْتُ شعرَ ذي الرُّمَّة أطلُبُ بيتاً .

##### Türkçe

ش ت ف
**فتش** : Leys dedi: **الفَتْشُ** ve **التَّفتيش**: bir araştırmada bir arayıştır.
Şemmer dedi: Zü’r-Rumme’nin şiirini teftiş ettim; bir beyit arıyordum.

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AA%D8%B4/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب الفاء والتاء وما يثلثهما)
(فـتح) الفاء والتاء والحاء أصلٌ صحيح يدلُّ على خلافِ الإغلاق.
يقال: فتحت البابَ* وغيرَه فتحاً. ثمَّ يحمل على هذا سائرُ ما في هذا البناء. فالفَتْح والفُِتاحة: الحُكْم. والله تعالى الفاتح، أي الحاكم. قال الشَّاعر([1]) في الفُِتاحة:
ألاَ أَبْلِغْ بني عوفٍ رسولاً  *** بأنِّي عن فتاحتكم غنيُّ([2])
والفَتح: الماء يَخرُج من عينٍ أو غيرها. والفَتْح. النَّصر والإظفار. واستفتحت: استَنْصَرت. وفي الحديث أنَّه صلى الله عليه وسلم كان يَستفتحُ بصَعاليك المهاجرين والأنصار. وفَواتحُ القُرآنِ: أوائل السُّوَر. وبابٌ فُتُحٌ، أي واسع مفتوح.
(فتخ) الفاء والتاء والخاء أصلٌ صحيح يدلُّ على لِينٍ في الشَّيء.
فالفَتَخ: لِينٌ في جناح الطَّائر. وعُقابٌ فَتخاءُ، إذا انكسر جَناحُها في طَيَرانها. وفَتَخَ أصابِعَ رِجلِهِ في جلوسه، إذا ليّنها. وفي الحديث "أنَّه كان عليه السلام إذا سَجَد جافَى عَضُدَيه عن جنبيه، وفَتَخَ أصابِعَ رِجلَيه". ويقال إنَّ الفَتَخَ: عِرَضُ الكتف والقَدَم.
ومما شذَّ عن هذا الأصل الفَتَخ، جمع فَتَخة، وهي كالحلْقة تُلبَس لُبْس الخاتم. قال:
* تسقطُ منه فَتَخِي في كُمِّي([3]) *
(فتر) الفاء والتاء والراء أصلٌ صحيح يدلُّ على ضَعفٍ في الشَّيء. من ذلك: فَتَر الشّيءُ يَفْتُر فُتُوراً. والطّرْف الفاتر: الذي ليس بحديدٍ شَزْر. وفَتَّرت الشَّيءَ وأفْتَرته. قال الله تعالى:﴿لا يُفَتَّرُ عَنْهُمْ﴾ [الزخرف 75]، أي لا يُضْعَف.
ومما شذَّ عن هذا الباب: الفِتْر: ما بين طَرَف الإبهام وطرَف السبّابة إذا فتحتَهما. وفَِتْر([4]) : اسم امرأة، في قوله:
* أصَرَمْتَ حَبْلَ الوُدِّ من فَِتْر([5]) *
(فتش) الفاء والتاء والشين كلمةٌ واحدة تدلُّ على بحثٍ عن شيء. تقول: فتَشْت فَتْشاً، وفتّشت تفتيشا.
(فتق) الفاء والتاء والقاف أصلٌ صحيح يدلُّ على فتحٍ في شيء. من ذلك: فتَقت الشّيء فتْقاً. والفَتْق: شقُّ عصا الجماعة. والفَتْق: الصُّبح. وأعوام الفَتَق: أعوام الخِصْب. قال:
*لم تَرْجُ رِسْلاً بعد أعوامِ الفَتَق([6]) *
ويقال: أفتَقَ القمر، إذا صادَفَ فَتقاً من سَحابٍ وطَلَع منه. وأفْتَقَ القومُ، إذا انفتَقَ عنهم الغَيم.
قال الأصمعيّ: جملٌ فتيق، إذا تفتَّقَ سِمَنا. ويقال: فَتِقَ يَفْتَق فَتَقاً. والفَيْتق: النَّجَّار، في قول الأعشى:
* في الباب فَيْتَقُ([7]) *
(فتك) الفاء والتاء والكاف كلمةٌ تدلُّ على خلاف النُّسك والصَّلاح. من ذلك الفَتْك، وهو الغَدْر، وهو الفِتْك أيضاً([8]) . يقال: فتَكَ به: اغتالَه. وفي الحديث: "الإيمان قَيْد الفَتْك". وقال الشَّاعر([9]) :
لا مَهْرَ أغلَى من عليٍّ وإنْ غَلاَ *** ولا فَتْكَ إلاّ دُونَ فتكِ ابن مُلْجِم([10])
(فتل) الفاء والتاء واللام أصلٌ صحيح يدلُّ على ليِّ شيء. من ذلك: فتَلت الحبلَ وغيرَه. والفَتيل: ما يكون في شِقِّ النَّواة كأنّه قد فتِل. قال:
يَجمع الجَيش ذا الألوفِ ويَغزُو  *** ثمَّ لا يرزَأ العدوَّ فَتِيلا([11])
ويقال: بل الفَتيل ما يُفتَل بين الإصبَعَين. والفَتَل: تباعُد الذِّراعين عن جنْبَيِ البعير، كأنَّهما لُوِيا لَيّا وفُتِلا حتى لُوِيا. قال طَرَفة:
لها عضُدانِ أفْتَلاَنِ كأنَّها  *** تمرُّ بسَلْمَىْ دالجٍ متشدِّدِ([12])
ومن أمثالهم: "فلان يَفْتِل في ذِرْوةِ فُلانٍ"، أي يدور من وراء خَديعته.
(فتن) الفاء والتاء والنون أصلٌ صحيح يدلُّ على ابتلاء واختبار. من ذلك الفِتْنة. يقال: فتَنْتُ أفتِنُ فَتْناً. وفَتَنْتُ الذّهبَ بالنّار، إذا امتحنتَه. وهو مفتونٌ وفَتِين. والفَتَّان: الشَّيطان. ويقال: فتنه وأفْتَنَه. وأنكر الأصمعيُّ أفتنَ. وأنشُدوا في أفتِن:
لَئِنْ أفتنَتْني لَهْيَ بالأمسِ أفْتَنَت *** سعيداً فأضْحَى قد قَلى كلَّ مسلمِ([13])
ويقال: قلبٌ فاتن، أي مفتون. قال:
رخِيمُ الكلامِ قَطِيع القيامِ  *** أضْحَى فؤادِي به فاتِنا([14])
قال الخليل: الفَتْن: الإحراق. وشيءٌ فتين: أي مُحْرَق. ويقال للحَرَّة: فَتين، كأنَّ حجارتَها مُحرَقة.
ومما شذَّ عن هذا الأصل: الفِتَان: جِلدة الرَّحْل. وقولهم* العيش فَِتْنان([15]) ، أي لونان. وهذه يجوز أن تُحمل على القياس، لأنّه يقول:
* والعيش فَِتْنان فحلوٌ ومُرّْ([16]) *
ويمكن أن يُختَبَر ابنُ آدمَ بكلِّ واحدٍ منهما.
(فتي) الفاء والتاء والحرف المعتل أصلانِ: أحدهما يدلُّ على طَرَاوة وجِدّة، والآخرة على تبيين حكم.
الفَتيّ: الطَّرِيّ من الإبل، والفَتَى من الناس: واحد الفِتْيان. والفَتاء([17]) : الشباب، يقال فتىً بيِّن الفَتاء. قال:
إذا عاشَ الفتى مِائَتين عاماً  *** فقد ذهبَ البشاشةُ والفَتاءُ([18])
والأصل الآخر الفُتْيا. يقال: أفتى الفقيه في المسألةِ، إذا بيَّن حكمَها. واستفتَيت، إذا سألتَ عن الحكم، قال الله تعالى: ﴿يَسْتَفْتُونَكَ قُلِ اللهُ يُفْتِيكُمْ في الكَلالَةِ﴾  [النساء 176]. ويقال منه فَتْوى وفُتْيا.
وإذا هُمِز خَرَج عن البابين جميعاً. يقال ما فَتِئْتُ وفَتَأتُ أذكرُه، أي مازِلت. قال الله تعالى: ﴿قَالُوا تَاللهِ تَفْتَؤُ تَذْكُرُ يُوسُفَ﴾  [يوسف 85]، أي لا تزالُ تَذكرُ.
---------------------
([1]) هو الأسحر الجعفي كما في اللسان (فتح).
([2]) رواية اللسان: "ألا من مبلغ عمرا رسولا".
([3]) الرجز للدهناء بنت مسحل زوج العجاج، كما في اللسان (فتخ، زعزع) .
([4]) يقال بفتح الراء وكسرها، والأشهر فيها الفتح.
([5]) للمسيب بن علس، ويروى للأعشى، انظر اللسان (فتر). وعجزه:
* وهجرتها ولججت في الهجر *
([6]) لرؤبة في ديوانه 107 واللسان (فتق). وقبله:
* يأوي إلى سفعاء كالثوب الخلق *
([7]) البيت بتمامه كما في ديوانه 149 واللسان (فتق، سكك):
ولا بد من جار يجير سبيلها  *** كما سلك السّكّيّ في الباب فيتق
          لكن في الديوان: "يجيز سبيلها كما جوز".
([8]) الحق أنه مثلث الفاء، كما في اللسان والقاموس.
([9]) هو ابن أبي مياس المرادي، كما في تاريخ الطبري (6: 87) في حوادث سنة 40.
([10]) رواية الطبري: "ولا قتل إلا دون قتل". وقبله:
ولم أر مهراً ساقه ذو سماحة *** كمهر قطام من فصيح وأعجم
ثلاثة آلاف وعبد وقينة  *** وضرب على بالحسام المصمم
([11]) لعبد القيس بن خفاف البرجمي، يهجو النعمان بن المنذر، كما في الحيوان (4: 379) والأغاني  (9: 158). ونسب في الشعر والشعراء 112، 117 إلى النابغة في هجاء النعمان.
([12]) من معلقة طرفة.
([13]) البيت لأعشى همدان، وقيل لابن قيس الرقيات، كما في اللسان (فتن). وذكر أنه قيل في سعيد بن جبير، وبعده:
وألقى مصابيح القراءة واشترى  *** وصال الغواني بالكتاب المنمنم
([14]) وفي المجمل، "أمسى فؤادي به"، وذلك بعود الضمير في "به" إلى الكلام. ورواية اللسان: "أمسى فؤادي بها".
([15]) يقال بفتح الفاء وكسرها.
([16]) لعمرو بن أحمر الباهلي، في اللسان (فتن). وصدره:
* إما على نفسي وإما لها *
([17]) في الأصل: "والفتيان"، صوابه في المجمل.
([18]) للربيع بن ضبع الفزاري، كما في المعمرين للسجستاني 7 وأمالي القالي (3: 215) والخزانة (3: 306). وسيبويه (1: 106، 293) واللسان (فتا) وكذا جاءت روايته في المجمل. ويروى: "فقد ذهب اللذاذة"، و "فقد أودى المسرة".

ـ

##### Türkçe

(فâ ve tâ ve bunların üçüncülendiği şeyler bâbı)

(**فـتح**) **الفاء** ve **التاء** ve **الحاء**; sahih bir asıldır; kapatmanın zıddına delâlet eder.
Denir: Kapıyı ve başkasını açtım; açma olarak. Sonra bu bina içinde olanın geri kalanı bunun üzerine taşınır. Şu hâlde **الفَتْح** ve **الفُِتاحة**: hüküm(dür). Ve Allah Teâlâ **الفاتح**’tır; yani hükmeden. Şâir([1]) **الفُِتاحة** hakkında dedi:
ألاَ أَبْلِغْ بني عوفٍ رسولاً  *** بأنِّي عن فتاحتكم غنيُّ([2])
Ve **الفَتح**: bir gözeden veya başkasından çıkan sudur. Ve **الفَتْح**: zafer ve galebe. Ve **استفتحت**: yardım istedim (zafer istedim). Hadiste: onun صلى الله عليه وسلم muhacirlerin ve ensarın yoksullarıyla **يَستفتحُ** olduğu (zafer dilediği) vardır. Ve **فَواتحُ القُرآنِ**: sûrelerin evvelleridir. Ve **بابٌ فُتُحٌ**: yani geniş, açılmış.

(**فتخ**) **الفاء** ve **التاء** ve **الخاء**; sahih bir asıldır; şeyde bir yumuşaklığa delâlet eder.
Şu hâlde **الفَتَخ**: kuşun kanadında yumuşaklıktır. Ve **عُقابٌ فَتخاءُ**: uçuşunda kanadı kırıldığı zaman. Ve oturuşunda ayağının parmaklarını **فَتَخَ** etti; onları yumuşattığı zaman. Hadiste: “O aleyhisselâm secde ettiği zaman iki pazusunu iki yanından uzaklaştırırdı ve ayağının parmaklarını **فَتَخَ** ederdi.” Denir ki **الفَتَخَ**: omuzun ve ayağın enidir.
Ve bu asıldan şâz olan şeylerden: **الفَتَخ**; **فَتَخة**’nin cem‘i; o, yüzük gibi takılan halka gibidir. Dedi:
* تسقطُ منه فَتَخِي في كُمِّي([3]) *

(**فتر**) **الفاء** ve **التاء** ve **الراء**; sahih bir asıldır; şeyde bir zayıflığa delâlet eder. Ondan: şey **فَتَر** eder, **يَفْتُر**; **فُتُوراً**. Ve **الطّرْف الفاتر**: keskin olmayan, yan bakışlı (şَزْر) olmayan. Ve şeyi **فَتَّرت** ettim ve onu **أفْتَرته** ettim. Allah Teâlâ dedi: ﴿لا يُفَتَّرُ عَنْهُمْ﴾ [الزخرف 75] yani zayıflatılmaz.
Ve bu bâbdan şâz olan şeylerden: **الفِتْر**: ikisini açtığın zaman başparmağın ucu ile işaret parmağının ucu arasındaki şey. Ve **فَِتْر**([4]): bir kadının adıdır; şu sözde:
* أصَرَمْتَ حَبْلَ الوُدِّ من فَِتْر([5]) *

(**فتش**) **الفاء** ve **التاء** ve **الشين**; bir tek kelimedir; bir şey hakkında araştırmaya delâlet eder. Dersin: **فتَشْت**; **فَتْشاً**; ve **فتّشت**; **تفتيشا**.

(**فتق**) **الفاء** ve **التاء** ve **القاف**; sahih bir asıldır; bir şeyde açılmaya delâlet eder. Ondan: şeyi **فتَقت**; **فتْقاً**. Ve **الفَتْق**: cemaatin asasını yarmak (birliği bozmak). Ve **الفَتْق**: sabah. Ve **أعوام الفَتَق**: bolluk yılları. Dedi:
*لم تَرْجُ رِسْلاً بعد أعوامِ الفَتَق([6]) *
Ve denir: ay **أفتَقَ** etti; buluttan bir **فَتق**’a rastladığı ve ondan doğduğu zaman. Ve kavim **أفْتَقَ** etti; bulut onlardan yarıldığı zaman.
Asma‘î dedi: **جملٌ فتيق**; semizliği yarılıp açıldığı (artıp kabardığı) zaman. Ve denir: **فَتِقَ**; **يَفْتَق**; **فَتَقاً**. Ve **الفَيْتق**: marangoz; A‘şâ’nın sözünde:
* في الباب فَيْتَقُ([7]) *

(**فتك**) **الفاء** ve **التاء** ve **الكاف**; nüsük ve salâhın zıddına delâlet eden bir kelimedir. Ondan **الفَتْك**; o, gadrdir; ve o, **الفِتْك** de(dir)([8]). Denir: onunla **فتَكَ** etti: onu gizlice öldürdü. Hadiste: “İman, **الفَتْك**’in bağıdır.” Şâir([9]) dedi:
لا مَهْرَ أغلَى من عليٍّ وإنْ غَلاَ *** ولا فَتْكَ إلاّ دُونَ فتكِ ابن مُلْجِم([10])

(**فتل**) **الفاء** ve **التاء** ve **اللام**; sahih bir asıldır; bir şeyi bükmeye delâlet eder. Ondan: ipi ve başkasını **فتَلت** ettim. Ve **الفَتيل**: çekirdeğin yarığında olan şeydir; sanki bükülmüş gibidir. Dedi:
يَجمع الجَيش ذا الألوفِ ويَغزُو  *** ثمَّ لا يرزَأ العدوَّ فَتِيلا([11])
Ve denir: bilakis **الفَتيل** iki parmak arasında bükülen şeydir. Ve **الفَتَل**: devenin iki yanından iki kolun uzaklaşmasıdır; sanki ikisi bükülmüş, bükülmüş ve **فُتِلا** edilince bükülmüş gibi. Tarafe dedi:
لها عضُدانِ أفْتَلاَنِ كأنَّها  *** تمرُّ بسَلْمَىْ دالجٍ متشدِّدِ([12])
Ve onların mesellerinden: “Falan, falanın hörgücünün tepesinde **يَفْتِل** eder”; yani onun hilesinin arkasından döner.

(**فتن**) **الفاء** ve **التاء** ve **النون**; sahih bir asıldır; belâya uğratma ve imtihana delâlet eder. Ondan **الفِتْنة**. Denir: **فتَنْتُ**; **أفتِنُ**; **فَتْناً**. Ve altını ateşle **فَتَنْتُ** ettim; onu imtihan ettiğim zaman. Ve o **مفتونٌ** ve **فَتِين**’dir. Ve **الفَتَّان**: şeytandır. Ve denir: onu **فتنه** etti ve onu **أفْتَنَه** etti. Asma‘î **أفتنَ**’i inkâr etti. Ve **أفتِن** hakkında inşâd ettiler:
لَئِنْ أفتنَتْني لَهْيَ بالأمسِ أفْتَنَت *** سعيداً فأضْحَى قد قَلى كلَّ مسلمِ([13])
Ve denir: **قلبٌ فاتن**; yani **مفتون**. Dedi:
رخِيمُ الكلامِ قَطِيع القيامِ  *** أضْحَى فؤادِي به فاتِنا([14])
Halîl dedi: **الفَتْن**: yakmadır. Ve **شيءٌ فتين**: yani yakılmış. Ve **الحَرَّة**’ye **فَتين** denir; sanki taşları yakılmıştır.
Ve bu asıldan şâz olan şeylerden: **الفِتَان**: semerin derisi. Ve onların sözü: * **العيش فَِتْنان**([15]) ; yani iki renk. Ve bu, kıyasa hamledilebilir; çünkü o der ki:
* والعيش فَِتْنان فحلوٌ ومُرّْ([16]) *
Ve Âdemoğlu bunların her biriyle imtihan edilebilir.

(**فتي**) **الفاء** ve **التاء** ve illetli harf; iki asıldır: birisi tazelik ve yeniliğe delâlet eder; diğeri hükmü açıklamaya.
**الفَتيّ**: develerden taze olan. Ve insanlardan **الفَتَى**: **الفِتْيان**’ın biridir. Ve **الفَتاء**([17]): gençlik; denir: gençliği açık olan bir delikanlı. Dedi:
إذا عاشَ الفتى مِائَتين عاماً  *** فقد ذهبَ البشاشةُ والفَتاءُ([18])
Ve diğer asıl **الفُتْيا**’dır. Denir: fakih meselede **أفتى** etti; onun hükmünü açıkladığı zaman. Ve **استفتَيت**: hükmü sordum. Allah Teâlâ dedi: ﴿يَسْتَفْتُونَكَ قُلِ اللهُ يُفْتِيكُمْ في الكَلالَةِ﴾  [النساء 176]. Ve ondan **فَتْوى** ve **فُتْيا** denir.
Ve hemzelendiği zaman iki bâbın hepsinden çıkar. Denir: **ما فَتِئْتُ** ve **فَتَأتُ** onu anıyorum; yani devam ettim. Allah Teâlâ dedi: ﴿قَالُوا تَاللهِ تَفْتَؤُ تَذْكُرُ يُوسُفَ﴾  [يوسف 85] yani onu anmayı sürdürürsün.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AA%D8%B4/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ف ت ش
تقول‏:‏ فتّش ولا تفتّش أي لا تسترخ من فتّش في الأمر وفنّش إذا استرخى ولم يجدّ‏.‏

##### Türkçe

ف ت ش
dersin ki: **فتّش** ve **تفتّش** etme; yani, **فتّش**’ten “işte”de olan kimse gibi gevşeme; ve **فنّش**: gevşediği ve ciddiyet göstermediği zaman.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AA%D8%B4/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الفَتْشُ والتَّفْتيشُ: الطلبُ والبحثُ، وفتَشْت الشيء فتْشاً وفتَّشَه تفْتيشاً مثله. قال شمر: فتَّشْت شعر ذي الرّمة أَطلُب فيه بيتاً.

##### Türkçe

**الفَتْشُ** ve **التَّفْتيشُ**: isteme ve arama; ve “bir şeyi **فتَشْت** onu **فتْشاً** (olarak)” ve “onu **فتَّشَه** **تفْتيشاً** (olarak)” bunun gibidir. Şemmer dedi: “Zü’r-Rumme’nin şiirini **فتَّشْت**; onda bir beyit arıyorum.”

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AA%D8%B4/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ف ت ش * * فَتَشَ * الشيء * فَت~شَا * و * فَتَّشَهُ تَفْتِيشا * مثله

##### Türkçe

* ف ت ش * **فَتَشَ** **الشيء** **فَت~شَا** ve **فَتَّشَهُ تَفْتِيشا**: onun benzeri.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AA%D8%B4/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

فَتَشَ الشَّىْءَ
1 فَتَشَ الشَّىْءَ ذ , (S, O, Msb,) aor. فَتِشَ , (Msb,) inf. n. فَتْشٌ; (S, O, Msb;) and ↓ فتّشهُ, (S, O, Msb,) inf. n. تَفْتِيشٌ; (S, O;) both signify the same; (S, O, Msb;) He examined, looked into, scrutinized, or investigated, the thing; but the latter verb is that which is commonly used. (Msb.) And فَتَشَ عَنْهُ, and ↓ فتّش, He inquired respecting it, and searched to the utmost after it. (Msb.) فَتْشٌ and ↓ تَفْتِيشٌ signify The seeking with inquiry or examination or scrutiny or investigation. (Lth, IF, A, O, K.) You say, وَلَا ↓ فَتِّشْ تُفَنِّشْ Seek thou with inquiry &c., and be not thou lax, or remiss. (A, TA.)

2 فَتَّشَ see above, in four places.

فاتشهُ
3 فاتشهُ ذ , inf. n. مُفَاتَشَةٌ, [He inquired of him, or examined him, diligently.] (Sh, TA in art. ثور.)

فَتَّاشٌ
[ فَتَّاشٌ ذ One who examines things, looks into them, scrutinizes them, or investigates them, much, or diligently; who inquires much, or diligently, and searches to the utmost; who seeks much, or diligently, with inquiry, examination, scrutiny, or investigation.]

##### Türkçe

**فَتَشَ الشَّىْءَ**
1 **فَتَشَ الشَّىْءَ** ذ, (S, O, Msb,) muzâri‘ı **فَتِشَ**, (Msb,) mastarı **فَتْشٌ**; (S, O, Msb;) ve ↓ **فتّشهُ**, (S, O, Msb,) mastarı **تَفْتِيشٌ**; (S, O;) ikisi de aynı mânâya delâlet eder; (S, O, Msb;) O, şeyi inceledi, içine baktı, didikledi yahut araştırdı; lâkin ikinci fiil, yaygın olarak kullanılan odur. (Msb.) Ve **فَتَشَ عَنْهُ**, ve ↓ **فتّش**, O, onun hakkında soruşturdu ve onu son haddine kadar aradı. (Msb.) **فَتْشٌ** ve ↓ **تَفْتِيشٌ**, soruşturma yahut inceleme yahut didikleme yahut araştırma ile aramayı ifade eder. (Lth, IF, A, O, K.) Sen dersin ki: وَلَا ↓ **فَتِّشْ تُفَنِّشْ** Soruşturma vb. ile ara, ve gevşek yahut ihmalkâr olma. (A, TA.)

2 **فَتَّشَ** yukarıya bak, dört yerde.

**فاتشهُ**
3 **فاتشهُ** ذ, mastarı **مُفَاتَشَةٌ**, [O, ondan soruşturdu, yahut onu, gayretle inceledi.] (Sh, TA, md. ثور’da.)

**فَتَّاشٌ**
[ **فَتَّاشٌ** ذ Şeyleri çokça yahut gayretle inceleyen, onların içine bakan, onları didikleyen yahut araştıran; çokça yahut gayretle soruşturan ve son haddine kadar arayan; soruşturma, inceleme, didikleme yahut araştırma ile çokça yahut gayretle arayan.]

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AA%D8%B4/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

فَتَشَ
فَتَشَ I ( n. ac. فَتْش 1 )
a.  [ acc. or 'An ], Searched, looked for; scrutinized, examined, investigated.

فَتَّشَ
فَتَّشَ II ,
a.  Examined. searched.

فَتَّاْش
فَتَّاْش 28 ,
a.  Investigator; ferreter.

فَتَّشَ
N. Ag. فَتَّشَ II ,
a.  Examiner, inspector.

فَتَّشَ
N. Ac. فَتَّشَ II ,
a.  Inspection, examination; inquiry.

فُتَّيْشَة
فُتَّيْشَة
a.  [ coll. ], Rocket; fusee.

##### Türkçe

**فَتَشَ**
**فَتَشَ** I (isim mastar: **فَتْش** 1)
a. [mef‘ûl hâliyle veya **'An** ile], aradı, arayıp baktı; didikledi, inceledi, araştırdı.

**فَتَّشَ**
**فَتَّشَ** II,
a. inceledi; aradı.

**فَتَّاْش**
**فَتَّاْش** 28,
a. araştırmacı; ferreter.

**فَتَّشَ**
İsim fâil: **فَتَّشَ** II,
a. inceleyen, müfettiş.

**فَتَّشَ**
İsim mastar: **فَتَّشَ** II,
a. teftiş, inceleme; soruşturma.

**فُتَّيْشَة**
**فُتَّيْشَة**
a. [cem‘î], roket; işaret fişeği.
