# فتكر (ف-ت-ك-ر) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AA%D9%83%D8%B1
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%AA%D9%83%D8%B1

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ف - ت - ك - ر
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 4 sözlük

## Sözlükler (4)

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AA%D9%83%D8%B1/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

قولهم: لقيت منه الفِتَكْرين والفُتَكْرين، وهي الشدائد والدواهي.

##### Türkçe

Sözleri: Ondan **الفِتَكْرين** ve **الفُتَكْرين** ile karşılaştım; ve o, şiddetler ve dehşetli musibetlerdir.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AA%D9%83%D8%B1/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

لقيت منه الفِتَكْرِينَ والفُتَكْرِينَ، بكسر الفاء وضمها والتاء مفتوحة والنون للجمع، أَي الدواهي والشدائد، وقيل: هي الأَمر العَجَب العظيم كأَن واحد الفِتَكْرِينَ فِتَكْر، ولم ينطق به إِلا أَنه مقدر كان سبيله أَن يكون الواحد فَِتكْره، بالتأْنيث، كما قالوا: داهية ومنكرة، فلما لم تظهر الهاء في الواحد جعلوا جمعه بالواو والنون عوضاً من الهاء المقدرة، وجرى ذلك مجرى أَرض وأَرضين، وإِنما لم يستعملوا في هذه الأَسماء الإِفراد فيقولوا: فِتَكْر وبِرَح وأَقْوَر، واقتصروا فيه على الجمع دون الإِفراد، من حيث كانوا يصفون الدواهي بالكثرة والعموم والاشتمال والغلبة.

##### Türkçe

Ondan **الفِتَكْرِينَ** ve **الفُتَكْرِينَ** ile karşılaştım; **الفاء**’nın kesri ve zammı ile, **التاء** açık (fetha ile) ve **النون** cem‘ içindir; yani musibetler ve şiddetlerdir. Ve denildi ki: o, sanki **الفِتَكْرِينَ**’in tekili **فِتَكْر** imiş gibi, hayret verici büyük iştir; onunla telaffuz edilmedi, ancak takdir edilmiştir; onun yolu, tekilin, te’nîs ile **فَِتكْره** olması idi; nitekim **داهية** ve **منكرة** dediler. Sonra tekilde takdir edilen **الهاء** görünmeyince, onun cem‘ini **الواو** ve **النون** ile, takdir edilen **الهاء**’dan bedel olarak yaptılar; ve bu, **أَرض** ve **أَرضين** mecrasına göre cereyan etti. Ve ancak bu isimlerde müfred kullanmadılar da **فِتَكْر** ve **بِرَح** ve **أَقْوَر** demediler; ve onda, müfred olmaksızın yalnız cem‘ ile yetindiler; şu bakımdan ki onlar musibetleri çokluk, umumîlik, kuşatıcılık ve galebe ile vasıflandırıyorlardı.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AA%D9%83%D8%B1/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الفتكر، كخنصر، وحضجر؛ والفتكرين، بتثليث الفاء وفتح التاء وبكسر الفاء، وسكون التاء وفتح الكاف، فهي خمس لغات، والأصل فيه مثال فلسطين ودرخمين، والذي بكسر الفاء وسكون التاء والكاف لغة فيهما: الداهية. وقيل: الأمر العجب العظيم وقيل: إن النون للجمع، أي الدواهي والشدائد واقتصروا فيه على الجمع دون إفراد من حيث كانوا يصفون الدواهي بالكثرة والعموم والاشتمال والغلبة. أنشد ابن دريد، قال: أنشد ابن الكلبي لرجل من كلب قديم فيما ذكره، فجعل كليبا عيرا، كما جعله الحارث بن حلزة في شعره:
  كليب العير أيسر منك ذنبا                      غداة يسومنا بالفتـكـرين
  فما ينجيكم مـنـا شـبـام                      ولا قطن ولا أهل الحجون

##### Türkçe

**الفتكر**; **كخنصر** ve **وحضجر**; ve **الفتكرين**: **الفاء**’ın üç türlü harekelenmesiyle ve **التاء**’nın fethasıyla; ve **الفاء**’ın kesriyle, **التاء**’nın sükûnu ve **الكاف**’ın fethasıyla; böylece bunlar beş lugattır. Aslı, **فلسطين** ve **درخمين** misali üzeredir. **الفاء**’ın kesri ve **التاء** ile **الكاف**’ın sükûnu olan ise, ikisinde de bir lugattır: **الداهية** (musibet). Ve denildi: acayip büyük iş. Ve denildi: **النون** cem‘ içindir; yani musibetler ve şiddetler. Ve onda, ifradı bırakıp yalnız cem‘ ile yetindiler; zira musibetleri çokluk, umumilik, kuşatıcılık ve galebe ile vasfediyorlardı.

İbn Düreyd inşad etti, dedi: İbnü’l-Kelbî, zikrettiği üzere, Kelb’den eski bir adam için inşad etti; böylece **كليب**’i bir yaban eşeği kıldı; tıpkı Hâris b. Hıllize’nin şiirinde onu kıldığı gibi:

  **كليب العير** senden günahça daha kolaydır
                      **غداة** bizi **بالفتـكـرين** ile güttüğü gün
  Bizi sizden kurtarmaz **شـبـام**
                      ne **قطن** ne de **أهل الحجون**

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AA%D9%83%D8%B1/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

فِتْكِرٌ
فِتْكِرٌ ذ and فِتَكْرٌ: see what follows.

فِتَكْرِين
فِتَكْرِين ذ and فُتَكْرِين (S, O, K) and فَتَكْرِين and فِتْكَرِين and ↓ فِتْكِرٌ (O, K) and ↓ فِتَكْرٌ (K) A calamity, or misfortune; (O, K;) and [in the CK “ or ”] a wonderful, and great, or formidable, affair, or event: (K:) or the ن is the characteristic of the pl.; and one says, لَقِيتُ مِنْهُ الفِتَكْرِينَ and الفُتَكْرِينَ, meaning [I experienced from him, or it,] difficulties, or distresses, and calamities, or misfortunes. (S.)

##### Türkçe

فِتْكِرٌ
**فِتْكِرٌ** **ذ** ve **فِتَكْرٌ**: aşağıda gelen şeye bak.

فِتَكْرِين
**فِتَكْرِين** **ذ** ve **فُتَكْرِين** (S, O, K) ve **فَتَكْرِين** ve **فِتْكَرِين** ve ↓ **فِتْكِرٌ** (O, K) ve ↓ **فِتَكْرٌ** (K): bir musibet, yahut felâket; (O, K;) ve [CK’de “veya”] hayret verici ve büyük, yahut dehşetli, bir iş, yahut olay: (K:) yahut **ن** çoğulun alâmetidir; ve şöyle denir: **لَقِيتُ مِنْهُ الفِتَكْرِينَ** ve **الفُتَكْرِينَ**, yani [ondan, yahut ondan (o şeyden), yaşadım] zorluklar, yahut sıkıntılar, ve musibetler, yahut felâketler. (S.)
