# فثث — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AB%D8%AB/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%AB%D8%AB/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [فثث](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AB%D8%AB.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: فثث

باب الثاء والفاء
ف ث يستعمل فقط
فث:
الفثُّ: نَبْتٌ يُؤْكَلُ في الجَدْبِ.

باب الثاء والراء والفاء معهما
ر ف ث، ف ر ث، ث ف ر، ف ث ر مستعملات
رفث:
الرَّفَثُ: الجِماعُ، رَفَثَ إليها وتَرَفَّثَ، وهذه كنايةٌ.
وفلانٌ يرفُثُ، أي يقول: الفُحْش، وقال ابن عبّاس: الرَّفَث ما قيل عند النّساءِ، وقوله -عزَّ وجلَّ-: "فلا رَفَثَ ولا فُسُوق"، إنّما نَهَى عن قول الفُحْش.
فرث:
الفَرْثُ: السِّرقين ما دامَ في الكَرِشِ.
يقال: ضَرَبْتُه حتى فَرَثْتُ كَبِدَه في جَوْفه أي فتَّتتُها.
وأفْرَثْتُ الكَرِش والجُلَّةَ: نَثَرْتُ فَرثَها وتَمْرَها.
وأفرَثَ أصحابَه: سَعَى بهم فألقاهم في بَليّةٍ ونحوها.
ثفر:
ثَفْرُ الدّابَّةِ وغيرها من السِّباعِ بمنزلةِ الحَياء من الناس، وهو القُبْل.
والثَّفْرُ: السَّيْرُ في مؤخَّر السَّرْج، يلي الذَّئَب، وجمعُه أثفارٌ.
والمِثفارُ من الدَّوابِّ التي ترمي بسَرْجها إلى مُؤخَّرِها.
والاستِثفارُ: اِدخال الكلبِ ذَنَبَه بين فَخِذَيْه حتى يلزَقَه ببطنِه، قال:
تَعدُو الذِّئابُ على من لا كِلابَ له		وتَتَّقي مربض المُستَثْفِر الحامي
والرجل يَستَثفِر بإِزارِه عند الصِّراع، إذا لَواه على فَخِذَيْه، ثم أخرَجَه من بين فَخِذَيهِ فشَدَّ طَرَفَه في حُجْزَته.
فثر:
الفاثُورُ عند العامّةِ الطَّسْت خان، وأهلُ الشام يتَّخِذون خِواناً من رُخامٍ يُسَمُّونَها الفاثور، قال:
والأكْلُ في الفاثُور بالظَّهائِرِ
وقوله: في الفاثور، أي على الفاثور، كما قال تعالى: "وَلأُصَلِبَنَّكُم في جذوع النّخْل، أي على جُذوع النّخل.
وفي بعض كلامِ أهل الشام والجَزيرة: على الفاثُور الواحدِ، يعني على البِساطِ الواحدِ.
والفَواثيرُ: الجَواسيس، الواحد فاثور في كم أرمينيّة.

### Türkçe

باب **الثاء** و**الفاء**
**ف ث** sadece kullanılır.
**فث**:
**الفثُّ**: kıtlıkta yenilen bir bitkidir.

باب **الثاء** ve**الراء** ve**الفاء** onlarla birlikte
**ر ف ث**، **ف ر ث**، **ث ف ر**، **ف ث ر** kullanılırlar.
**رفث**:
**الرَّفَثُ**: cinsel birleşmedir; ona **رَفَثَ** etti ve **تَرَفَّثَ**; bu bir kinayedir.
Ve falan **يرفُثُ**, yani söyler: **الفُحْش**; İbn Abbâs dedi: **الرَّفَث** kadınların yanında söylenen şeydir; ve O’nun (azze ve celle) sözü: “فلا **رَفَثَ** ولا **فُسُوق**”, ancak **الفُحْش** sözünü yasakladı.

**فرث**:
**الفَرْثُ**: işkembede bulunduğu müddetçe tezek (dışkı).
Denir: Onu dövdüm, ta ki onun ciğerini iç boşluğunda **فَرَثْتُ**; yani onu ufaladım.
Ve **أفْرَثْتُ** işkembeyi ve **الجُلَّةَ**: onun **فَرث**’ını ve yemini saçtım.
Ve **أفرَثَ** arkadaşlarını: onlarla koşuşturdu da onları bir belâya ve benzerine attı.

**ثفر**:
**ثَفْرُ** binek hayvanının ve yırtıcıların diğerlerinin, insanlardan **الحَياء** makamındadır; o, **القُبْل**’dür.
Ve **الثَّفْرُ**: eyerin arka tarafındaki kayıştır; **الذَّئَب**’e bitişik olur; çoğulu **أثفار**’dır.
Ve **المِثفارُ** binek hayvanlarından, eyerini arka tarafına atan (hayvan)dır.
Ve **الاستِثفارُ**: köpeğin kuyruğunu iki uyluğu arasına sokmasıdır; ta ki onu karnına yapıştırsın; dedi ki:
تَعدُو الذِّئابُ على من لا كِلابَ له		وتَتَّقي مربض المُستَثْفِر الحامي
Ve adam güreş sırasında izarıyla **يَستَثفِر**, onu uylukları üzerine doladığı zaman; sonra onu iki uyluğu arasından çıkarır da ucunu kuşağına bağlar.

**فثر**:
**الفاثُورُ** avam katında **الطَّسْت** **خان**’dır; Şam ehli mermerden bir **خِوان** edinirler, ona **الفاثور** derler; dedi ki:
والأكْلُ في الفاثُور بالظَّهائِرِ
Ve onun sözü: **في الفاثور**; yani **على الفاثور**, nitekim Allah Teâlâ dedi: “وَلأُصَلِبَنَّكُم في جذوع النّخْل”, yani hurma kütükleri üzerine.
Ve Şam ve Cezîre ehlinin bazı sözlerinde: **على الفاثُور الواحدِ**; yani tek yaygı üzerinde.
Ve **الفَواثيرُ**: casuslar; teki **فاثور**; Ermenice’de **كم**.
