# فجأ — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AC%D8%A3/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%AC%D8%A3/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [فجأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AC%D8%A3.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: فجأ

فَجِئَه الأَمْرُ وفَجَأَه، بالكسر والنصب، يَفْجَؤُه فَجْأً وفُجَاءةً، بالضم والمدّ، وافْتَجَأَه وفاجأَه يُفاجئُه مُفَاجأَةً وفِجاءً: هَجَمَ عليه من غير أَن يَشْعُر به، وقيل: إِذا جاءه بَغْتةً من غير تقدّم سبب. وأَنشد ابن الأَعرابي: كأَنْهُ، إِذ فاجأَه افْتِجاؤُهُ، * أَثْناءُ لَيْلٍ، مُغْدِفٍ أَثْناؤُهُ وكلّ ما هجم عليك من أَمر لم تحتسبه فقد فَجَأَك. ابن الأَعرابي: أَفْجَأَ إِذا صادَفَ صَدِيقَه على فَضِيحةٍ.
الأصمعي: فَجِئَتِ الناقةُ: عَظُمَ بَطْنُها، والمصدر الفَجَأُ، مهموز مقصور.
والفُجاءةُ: أَبو قَطَرِيٍّ المازِنِّي. ولَقِيتُه فُجاءةً، وضَعُوه موضعَ المصدر واستعمله ثعلب بالأَلف واللام ومَكَّنه، فقال: إِذا قلت خَرَجتُ فإِذا زيْدٌ، فهذا هو \<ص:121>
 الفُجاءةُ، فلا يُدْرَى أَهو من كلام العرب، أَو هو من كلامه. والفُجاءةُ: ما فاجأَكَ. ومَوْتُ الفُجاءةِ: ما يَفْجَأُ الإِنسانَ من ذلك، وورد في الحديث في غير موضع، وقيده بعضهم بفتح الفاء وسكون الجيم من غير مدّ على المرّة.

### Türkçe

**فَجِئَه** iş ona geldi ve **فَجَأَه** (kesre ve nasb ile), onu **يَفْجَؤُه** **فَجْأً** ve **فُجَاءةً** (damme ve med ile); ve **افْتَجَأَه** ve **فاجأَه** onu **يُفاجئُه** **مُفَاجأَةً** ve **فِجاءً**: ona, onun farkına varmaksızın saldırdı; ve denildi ki: kendisine, önceden bir sebep ilerlemesi olmaksızın ansızın geldiği zaman. İbnü’l-A‘râbî inşâd etti:

Sanki o, ona onun **افْتِجاؤُهُ**’u **فاجأَه** ettiği vakit, * gecenin ortalarıdır; onun ortaları sağanaklıdır

Ve sana, hesap etmediğin bir işten saldıran her şey, muhakkak seni **فَجَأَك** etmiştir. İbnü’l-A‘râbî:

**أَفْجَأَ**: dostunu bir rezillik üzerinde rastladığı zaman.

el-Asma‘î: **فَجِئَتِ** deve: karnı büyüdü; masdar **الفَجَأُ**’dur; hemzeli, maksûr.

Ve **الفُجاءةُ**: Ebû Katariyy el-Mâzinî’dir. Ve ona **فُجاءةً** olarak rastladım; onu masdarın yerine koydular ve Sa‘leb onu elif ve lâm ile kullandı ve onu temkîn etti; şöyle dedi: “**خَرَجتُ فإِذا زيْدٌ** dediğin zaman, işte bu
\<ص:121>
**الفُجاءةُ**’dır”; artık bilinmez: Arapların sözünden midir, yoksa onun sözünden midir. Ve **الفُجاءةُ**: seni **فاجأَكَ** eden şeydir. Ve **مَوْتُ الفُجاءةِ**: insana bundan **يَفْجَأُ** eden şeydir; hadiste birden çok yerde vârid olmuştur; ve bazıları onu, bir kereye (merreye) olmak üzere, med olmaksızın fânın fethası ve cîmin sükûnu ile kayıtladı.
