# فجأ — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AC%D8%A3/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%AC%D8%A3/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [فجأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AC%D8%A3.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: فجأ

فجأه الأمر كسمعه ومنعه والأول أفصح، يفجؤه فجأ بالفتح وفجاءة بالضم: هجم عليه من غير أن يشعر به، وقيل: إذا جاءه بغتة من غير تقدم سبب، وكل ما هجم عليك من أمر فقد فجئك كفاجأه يفاجئه مفاجأة وافتجأه افتجاء، وعن ابن الأعرابي: أفجأ إذا صادف صديقه على فضيحة. والفجاءة بالضم والمد: ما فاجأك، وموت الفجاءة: ما يفجأ الإنسان من ذلك، وورد في الحديث في غير موضع، وقيده بعضهم بفتح الفاء وسكون الجيم من غير مد على المرة. ولقيته فجاءة، وضعوه موضع المصدر، واستعمله ثعلب بالألف واللام ومكنه فقال: إذا قلت خرجت فإذا زيد، فهذا هو الفجاءة فلا يدرى أهو من كلام العرب أم هو من كلامه، كذا في لسان العرب. وفجاءة والد أبي نعامة قطري محركة الشاعر المازني التميمي رئيس الخوارج، سلم عليه بالخلافة ثلاث عشرة سنة وقتل سنة 179 وعن الأصمعي وابن الأنباري: يقال فجئت الناقة كفرح إذا عظم بطنها والمصدر الفجأ مهموزا مقصورا وفي الأساس والعباب: فجأ كمنع يفجؤها فجأ جامع وزاد في الأساس: وفاجأه أي عاجله. والمفاجئ هو الأسد ذكره الصاغاني في رسالته التي ألفها في أسماء الأسد.

### Türkçe

**فجأه الأمر**; **سمعه** ve **منعه** gibi (vezninde); birincisi daha fasîhtir. **يفجؤه** **فجأ** (fethayla) ve **فجاءة** (zammeyle): Ona, onun farkına varmaksızın saldırdı. Ve denildi ki: Ona, önceden bir sebep ilerletmeksizin ansızın geldiği zaman (böyledir). Ve sana bir işten her ne saldırırsa, muhakkak o seni **فجئك** etmiştir; **كفاجأه يفاجئه مفاجأة** ve **افتجأه افتجاء** gibi. İbnü’l-A‘râbî’den: **أفجأ**; dostunu bir rezillik üzerinde rastladığı zaman (denir).

Ve **الفجاءة** (zammeyle ve med ile): Seni ansızın karşılayan şeydir. Ve **موت الفجاءة**: İnsana bundan ansızın gelen şeydir. Ve hadis içinde, birden çok yerde vârid olmuştur. Ve onların bazısı onu, bir kere için, med olmaksızın, **الفاء**’nın fethası ve **الجيم**’in sükûnu ile kayıtladı.

Ve **لقيته فجاءة**: Onu masdarın yerine koydular. Ve Sa‘leb onu **الألف واللام** ile kullandı ve onu temkîn etti; şöyle dedi: “Eğer ‘çıktım da bir de baktım **زيد** (var)’ dersen, işte bu **الفجاءة**’dır.” Artık bilinmez: Arapların sözünden midir, yoksa onun sözünden midir. **لسان العرب**’da böyledir.

Ve **فجاءة**: Hâricîlerin reisi, Mâzinî Temîmî şair, harekeli (nisbesiyle) **قطري** olan Ebû Nu‘âme’nin babasıdır; hilâfetle ona selâm verildi (hilâfetle selâmlandı) on üç sene; 179 senesinde öldürüldü.

Ve el-Asma‘î ve İbnü’l-Enbârî’den: Denilir ki: **فجئت الناقة**; **فرح** gibi; karnı büyüdüğü zaman. Masdar **الفجأ**’dır; hemzeli, maksûr. Ve **الأساس** ve **العباب**’da: **فجأ**; **منع** gibi; **يفجؤها** **فجأ**; (bu) câmi‘dir. Ve **الأساس**’ta ziyade etti: Ve **فاجأه**; yani onu aceleyle yakaladı.

Ve **المفاجئ**: Aslandır; onu, aslanın adları hakkında telif ettiği risalesinde es-Sâğânî zikretti.
