# فجي — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AC%D9%8A/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%AC%D9%8A/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [فجي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AC%D9%8A.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: فجي

: ( ي ( *!فَجِيَ ) الرَّجلُ ، ( كرَضِيَ ) ، *!فجًى ( فهو *!أَفْجَى ، وهي فَجْواءٌ ) ؛ ) قد تقدَّمَ مَعْناهُ قَرِيباً ؛ وإِنَّما أَعادَهُ لأنَّه واوِيٌّ يائيٌّ .
( وعِظَمُ بَطْنِ النَّاقَةِ ) ؛ ) هكذا في النُّسخِ ، أَي *!والفَجَى ، مَقْصورٌ ، عِظَمُ بَطْنِ الناقَةِ ، ولم يتقدَّمْ له ذِكْرٌ حتى يعْطفَ عليه إلاَّ أنْ يكونَ أَشارَ به إلى *!الفَجَى الذي ذَكَرَه في التَّرْكيبِ الأوَّل ، وفيه بُعْدٌ ، والظاهِرُ أنَّ في العِبَارَةِ سقْطاً ، فتأَمَّل . ( والفِعْلُ كالفِعْلِ ) .
( قالَ ابنُ سِيدَه : *!فَجِيَتِ الناقَةُ فَجًى : عظُمَ بَطْنُها ؛ ولا أَدْرِي ما صِحَّته .

( *!والتَّفْجِيَةُ : الكَشَفُ والتَّنْحِيَةُ ) والدَّفْعُ ؛ وبه فُسِّر قولُ الهُذَلي :
*!نُفَجِّي خُمامَ الناسِ عَنَّا كأَنَّما
*!يُفَجِّيهِمُ خَمٌّ من النارِ ثاقِبُ ( *!وأَفْجَى : وسَّعَ النَّفَقَةَ على عِيالِهِ ) ؛ ) نقلَهُ الأزْهرِي .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
*!وأَفْجَى : إذا صادَفَ صَدِيقَه على فَضِيحةٍ ؛ نقلَهُ الأزْهرِي .

### Türkçe

: ( **فَجِيَ** ) adam, ( **رَضِيَ** gibi ) **فجًى** (böylece o **أَفْجَى** olur; o da **فَجْواءٌ**dur); mânâsı az önce geçmişti; onu ancak, çünkü o vâvî yâîdir, tekrar etti.
( Dişi devenin karnının büyüklüğü ); nüshalarda böyledir; yani **والفَجَى**; maksûr olarak, dişi devenin karnının büyüklüğü (demektir); onun için bir zikri geçmemiştir ki ona atfetsin; ancak, ilk terkîbde zikrettiği **الفَجَى**’ya onunla işaret etmiş olması müstesna; bunda da uzaklık vardır; zâhir olan, ibarede bir düşme olduğudur; öyleyse düşün. ( Fiil, fiil gibidir ).
( İbn Sîde dedi: **فَجِيَتِ** dişi deve **فَجًى**: karnı büyüdü; ve ben onun sıhhatini bilmiyorum.

( **والتَّفْجِيَةُ**: açığa çıkarma ve uzaklaştırma ) ve itme; onunla Hüzeli’nin sözü tefsir edilmiştir:
**نُفَجِّي خُمامَ الناسِ عَنَّا كأَنَّما**
**يُفَجِّيهِمُ خَمٌّ من النارِ ثاقِبُ** ( **وأَفْجَى**: ailesi üzerine nafakayı genişletti ); onu Ezherî nakletti.
Ona istidrâk olunanlardandır:
**وأَفْجَى**: dostunu bir rezillik üzerinde bulduğu zaman; onu Ezherî nakletti.
