# فحج — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AD%D8%AC/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%AD%D8%AC/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [فحج](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AD%D8%AC.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: فحج

فحج كمنع  ، هكذا في سائر الأمهات والأصول مضبوطا بالقلم. وقال شيخنا: قلت: المعروف في الفعل من الأفحج أنه بكسر العين، كما في غيره من أوصاف العيوب، ويدل لذلك مجيء مصدره محركا، ووصفه على أفعل. انتهى. وفي الصحاح: فحج يفحج فحجا -بفتح العين كذا ضبطه أبو سهل بخطه-:  تكبر  . فحج  في مشيته  : إذا  تدانى صدور قدميه وتباعد عقباه  ، وتفحج ساقاه، ودابة فحجاء،  كفحج  ، مشددا، وتفحج وانفحج. وفي اللسان: الفحج: تباعد ما بين أوساط الساقين في الإنسان والدابة. وقيل: تباعد ما بين الفخذين. وقيل: تباعد ما بين الرجلين. والنعت أفحج. والأنثى فحجاء. وقد فحج فحجا وفحجة، الأخيرة عن اللحياني.  وهو أفحج بين الفحج، محركة  : الذي في رجليه اعوجاج. وفي الحديث في صفة الدجال:  أعور أفحج  . وحديث الذي يخرب: الكعبة  كأني به أسود أفحج يقلعها حجرا حجرا  . قال أبو عمرو:  التفحج  : مثل التفشج، وهو  التفريج بين الرجلين  إذا جلس، وكذلك التفحيج مثل التفشيج.  وأفحج: أحجم. و  أفحج  عنه: انثنى  . أفحج  حلوبته  ، إذا  فرج ما بين رجليها  ليحلبها. ومما يستدرك عليه: الفحجل: الأفحج، زيدت اللام فيه كما قيل: عدد طيس وطيسل: أي كثير، ولذكر النعام: هيق وهيقل. قال: ولا يعرف سيبويه اللام زائدة إلا في عبدل. وفحوج: اسم. والفحج: بطن، اسم أبيهم فحوج

### Türkçe

**فحج** “**منع**” gibi; işte böyle, diğer bütün “ümmehât” ve “usûl”de kalemle ضبط edilmiş olarak. Şeyhimiz dedi: Dedim ki: fiilde **الأفحج**’dan bilinen, **العين**’in kesri iledir; diğer ayıp sıfatlarında olduğu gibi. Buna, masdarının harekeli olarak gelmesi ve sıfatının “**أفعل**” üzere olması delâlet eder. Bitti.

**الصحاح**’ta: **فحج يفحج فحجا** —(**العين**’in fethiyle; böylece Ebû Sehl hattıyla ضبط etti)—: büyüklendi.

**فحج** yürüyüşünde: iki ayağının ön kısımları yaklaştığı ve topukları uzaklaştığı zaman; ve iki baldırı **تفحج** etti. Ve **فحجاء** bir binek; **كفحج** gibi, şeddeli; ve **تفحج** etti ve **انفحج** etti.

**اللسان**’da: **الفحج**: insanda ve binek hayvanda iki baldırın orta kısımları arasının uzaklaşmasıdır. Ve denildi: iki uyluk arasının uzaklaşması. Ve denildi: iki bacak arasının uzaklaşması. Sıfat **أفحج**’dır. Dişisi **فحجاء**’dır. Ve **فحج فحجا** ve **فحجة** yaptı; sonuncusu Lihyânî’dendir. Ve o, **أفحج بين الفحج**’dır, harekeli: iki bacağında eğrilik olan.

Hadiste Deccâl’in sıfatında: **أعور أفحج**. Ve yıkanın hadisi: Kâbe’yi; sanki onu görüyorum: siyah **أفحج**, onu taş taş söküyor.

Ebû Amr dedi: **التفحج**: **التفشج** gibidir; o, oturduğu zaman iki bacak arasını açmaktır; ve yine **التفحيج** de **التفشيج** gibidir.

Ve **أفحج**: geri durdu. Ve ondan **أفحج** etti: döndü.

**أفحج حلوبته**: onu sağmak için iki bacağı arasını açtığı zaman.

Ve kendisine istidrâk olunanlardandır: **الفحجل**: **الأفحج**; içine **اللام** ziyade edilmiştir; “**عدد طيس وطيسل**”: yani çok; ve erkek devekuşu için: **هيق وهيقل** denildiği gibi. Dedi: Sîbeveyh, **اللام**’ın ziyade olduğunu ancak **عبدل**’de bilir.

Ve **فحوج**: bir isimdir. Ve **الفحج**: bir karındır; babalarının adı **فحوج**.
