# فحح (ف-ح-ح) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AD%D8%AD
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%AD%D8%AD

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ف - ح - ح
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 6 sözlük

## Sözlükler (6)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AD%D8%AD/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الحاء والفاء
ح ف، ف ح مستعملان
حف:
حَفّ الشَّعْرُ يَحِفُّ حُفُوفاً: إذا يَبِسَ. واحْتَفَّتْ المرأةُ: أمَرَتْ من تَحُفُّ شَعر وَجْهها بخَيْطَيْن. والحُفُوفُ: اليُبُوسةُ من غير دَسَم، قال رؤبة:
قالتْ سُلَيمَى أنْ رَأَتْ حُفُوفـي		مَعَ اضطِرابِ اللَّحْمِ والشُّفُوفِ
وحَفَّتِ المرأةُ وَجْهَها تَحُفُّه حَفّاً وحُفُوفاً. وسَويقٌ حافٌّ: غير مَلْتُوتٍ. والحَفيفُ: صوتُ الشيء تُحسُّه كالرَمْية أو طَيَران طائر أو غيره، حَفَّ يَحِفُّ حفيفتاً. وحِفّان الإِبِل: صِغارُها. والحِفّان: الخَدَمُ.
والمِحَفَّةُ: رَحْلٌ يحِفُّ بثَوْب تركبُه المرأةُ. وحِفافا كلِّ شيءٍ: جانِباه. وحَفُّ الحائكِ: خَشَبَتُه العريضة يُنَسِّقُ بها اللُّحمة بينَ السَدَى. وحَفَّ القَومُ بسيِّدهم: أي أطافوا به وعَكَفُوا، ومنه قَولُه: حافِّينَ من حَول العرش. والحَفُّ: نَتْفُ الشَّعْر بخيْط ونحوه.
فح:
فَحيح الحَيَّة شبيهٌ بالنَّفْخ في نَضْنَضة، أي بضَرْب أسنانِها. وقيل: فَحيح الأفْعَى دَلْكُ بعض جِلْدها ببعض، وهي خَشْناءُ الجلْد. والفَحْفاحُ: الأَبَحِّ من الرجال.

##### Türkçe

باب **الحاء** ve **الفاء**
**ح ف**، **ف ح** kullanımdadırlar
**حف**:
**حَفّ الشَّعْرُ يَحِفُّ حُفُوفاً**: kuruduğu zaman. Ve **احْتَفَّتْ المرأةُ**: yüzünün saçını iki iplikle **تَحُفُّ** eden kimseye emretti. Ve **الحُفُوفُ**: yağsız olarak kuruluk; Rü’be dedi ki:
Süleymâ, **حُفُوفـي**’yi gördüğünde dedi		Etin çalkalanması ve **الشُّفُوفِ** ile birlikte
Ve kadın yüzünü **حَفَّتِ**; onu **تَحُفُّ**; **حَفّاً** ve **حُفُوفاً**. Ve **سَويقٌ حافٌّ**: yoğrulmamış. Ve **الحَفيفُ**: bir şeyin sesi; onu, bir atış yahut bir kuşun uçuşu yahut başkası gibi hissedersin; **حَفَّ يَحِفُّ حفيفتاً**. Ve **حِفّان الإِبِل**: onların küçükleri. Ve **الحِفّان**: hizmetçiler.
Ve **المِحَفَّةُ**: bir elbise ile çevrelenen bir binek; kadın ona biner. Ve her şeyin **حِفافا**’sı: iki yanı. Ve dokumacının **حَفُّ**’u: atkıyı çözgü arasında onunla düzenlediği geniş tahtası. Ve kavim efendilerinin etrafını **حَفَّ** etti: yani onu kuşattılar ve bağlandılar; ondan O’nun sözü: **حافِّينَ من حَول العرش**. Ve **الحَفُّ**: iplikle ve benzeriyle saç yolma.
**فح**:
**فَحيح الحَيَّة**: bir **نَضْنَضة** içinde üflemeye benzer; yani dişlerini vurmasıyla. Ve denildi: **فَحيح الأفْعَى**: derisinin bir kısmını bir kısmına sürtmesidir; o, derisi kaba olandır. Ve **الفَحْفاحُ**: erkeklerden sesi kısık olan.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AD%D8%AD/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

فحيحُ الأفعى: صوتها من فيها. والكَشيسُ: صوتها من جلدها وقد فحت الأفعى تفح وتفح فحيحاً.

##### Türkçe

**فحيحُ الأفعى**: onun ağzından çıkan sesi. Ve **الكَشيسُ**: onun derisinden çıkan sesi; ve yılan **فحت** eder, **تفح** eder ve **تفح**; **فحيحاً** (olarak).

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AD%D8%AD/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ف ح ح
كأن نشيج النواعي فحيح الأفاعي‏.‏

##### Türkçe

ف ح ح
Sanki ağıtçıların hıçkırığı, **فحيح الأفاعي** (yılanların tıslaması)dır.‏

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AD%D8%AD/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

فَحِيحُ الأَفْعَى: صوتُها من فيها، والكَشِيشُ: صوتها من جلدها. الأَصمعي: تَفُحُّ وتَفِحُّ وتَحُفُّ، والحَفِيفُ من جلدها والفَحِيح من فيها. وفَحَّتِ الأَفْعَى تَفِحُّ وتَفُّحُّ فَحّاً وفَحِيحاً، وهو صوتها من فيها شبيه بالنَّفْخِ في نَضْنَضةٍ؛ وقيل: هو تَحَكُّكُّ جلدها بعضِه ببعض، وعم بعضهم به جميع الحيات؛ قال:
يا حَيَّ لا أَفْرَقُ أَن تَفِحِّي،
أَو أَن تَرَحِّي كَرَحَى المُرَحِّي
وخص به بعضهم أُنثى الأَساود. وكل ما كان من المضاعف لازماً فالمستقبل منه يجيءُ على يَفْعِل، بالكسر، إِلاَّ سبعة أَحرف جاءت بالضم والكسر، وهي: تَعُِلُّ وتَشُِحُّ وتَجُِدُّ في الأَمر وتَصُدُّ أَي تَضِجُّ وتَجُِمُّ من الجمام والأَفْعَى تَفُِحُّ والفرس تَشُِبُّ، وما كان متعدياً فمستقبله يجيءُ بالضم إِلاَّ خمسة أَحرف جاءت بالضم والكسر وهي: تَشُِدُّه وتَعُِلُّه ويَبُِثُّ الشيءَ ويَنُِمُّ الحديث ورَمَّ الشيء يَرُِمُّه. والفُحُحُ: الأَفاعِي، وفَحِيحُ الحيات بعد الأَفْعَى
(* قوله «بعد
الأَفعى» كذا بالأصل.) من أَصوات أَفواهها.
وفَحَّ الرجل في نومه يَفُحُّ فَحِيحاً وفَحْفَحَ: نَفَخَ؛ قال ابن دريد: هو على التشبيه بِفَحِيح الأَفْعَى. والفَحْفَحَةُ: تَرَدُّد الصوت في الحَلْق شبيه بالبُحَّة. والفَحْفاحُ: الأَبَحُّ؛ زاد الأَزهري: من الرجال. والفَحْفَحَة: الكلامُ؛ عن كراع. ورجل فَحْفاحٌ: مُتكلم، وقيل: هو الكثير الكلام.
ابن الأَعرابي: فَحْفَحَ إِذا صَحَّحَ المودَّة وأَخلصها. وحَفْحَفَ إِذا ضاقت معيشته.
والفَحْفاحُ: اسم نهر في الجنة.

##### Türkçe

**فَحِيحُ الأَفْعَى**: onun ağzının içinden çıkan sesi; **الكَشِيشُ** ise: onun derisinden çıkan sesidir.

**الأَصمعي**: **تَفُحُّ** ve **تَفِحُّ** ve **تَحُفُّ**; **الحَفِيفُ** onun derisindendir, **الفَحِيح** ise onun ağzındandır. Ve **فَحَّتِ الأَفْعَى** **تَفِحُّ** ve **تَفُّحُّ** **فَحّاً** ve **فَحِيحاً** (diye); bu, onun ağzının içinden çıkan sesidir; **نَضْنَضةٍ** içinde üfleme gibi; ve denildi ki: o, onun derisinin bir kısmının bir kısmına sürtünmesidir; ve onların bazısı bununla bütün yılanları genelleştirdi; dedi ki:

Ey yılan, **تَفِحِّي** (diye) ses çıkarmandan,
yahut **المُرَحِّي**’nin iniltisi gibi inlemandan korkmam.

Ve onların bazısı bunu **أُنثى الأَساود**’a tahsis etti. Ve ikizlenmişten (muda‘‘af) olup lâzım olan her ne ise, onun gelecek zamanı ondan kesre ile **يَفْعِل** üzere gelir; ancak yedi harf müzâri‘de damme ve kesre ile geldi; onlar: **تَعُِلُّ** ve **تَشُِحُّ** ve işte **تَجُِدُّ** ve **تَصُدُّ** yani **تَضِجُّ** ve **تَجُِمُّ** (bu) **الجمام**’dandır; ve **الأَفْعَى تَفُِحُّ** ve at **تَشُِبُّ**. Ve müteaddî olan her ne ise, onun gelecek zamanı damme ile gelir; ancak beş harf damme ve kesre ile geldi; onlar: **تَشُِدُّه** ve **تَعُِلُّه** ve **يَبُِثُّ** şeyi ve **يَنُِمُّ** hadisi ve **رَمَّ** şeyi **يَرُِمُّه**.

**والفُحُحُ**: yılanlardır; ve **فَحِيحُ الحيات** **الأَفْعَى**’dan sonra
(* “**بعد الأَفعى**” sözü asılda böyle.) onların ağızlarının seslerindendir.

Ve adam uykusunda **فَحَّ** eder: **يَفُحُّ** **فَحِيحاً**; ve **فَحْفَحَ**: üfledi; İbn Düreyd dedi ki: o, **فَحِيح الأَفْعَى**’ya benzetme üzeredir. Ve **الفَحْفَحَةُ**: boğazda sesin tekrarlanmasıdır; **البُحَّة**’ye benzer. Ve **الفَحْفاحُ**: **الأَبَحُّ** (sesinde boğukluk olan); Ezherî ekledi: erkeklerden. Ve **الفَحْفَحَة**: söz; Kırâ‘dan. Ve **رجل فَحْفاحٌ**: konuşan; ve denildi ki: o, çok sözlüdür.

İbnü’l-A‘râbî: **فَحْفَحَ**; sevgi bağını sağlamlaştırıp onu hâlis kıldığı zaman. Ve **حَفْحَفَ**; geçimi daraldığı zaman.

Ve **الفَحْفاحُ**: cennette bir nehrin adıdır.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AD%D8%AD/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

فحيح الأفعى: صوتها من فيها. والكشيش: صوتها من جلدها، كتفحاحها، بالفتح، وفحها، وقال الأصمعي: تفح وتحف. والحفيف من جلدها، والفحيح من فيها. وهي تفح، وتفح، بالضم والكسر، فحا وفحيحا، وهو صوتها من فيها. وقيل: هو تحكك جلدها بعضه ببعض. وعم بعضهم به جميع الحيات. وخص به بعضهم أنثى الأساود. وفي الصحاح: وكل ما كان من المضاعف لازما فالمستقبل منه يجيء على يفعل، بالكسر، إلا سبعة أحرف جاءت بالضم والكسر، وهي يعل ويشح ويجد في الأمر، ويصد أي يضج، ويجم من الجمام، والأفعى تفح، والفرس تشب. وما كان متعديا فمستقبله يجيء بالضم، إلا خمسة أحرف جاءت بالضم والكسر، وهي تشده وتعله ويبت الشيء وينم الحديث، ورم الشيء يرمه. ومثله في كتب التصريف. والفحح، بضمتين: الأفاعي الهائجة المرزة من أصوات أفواهها. وعن ابن الأعرابي: يقال: فحفح الرجل، إذا صحح المودة وأخلصها، وحفحف، إذا ضاقت معيشته، وسيأتي. وفحفح الرجل؛ أخذته بحة في صوته. والفحفحة: تردد الصوت في الحلق شبيه بالبحة. فهو فحفاح، وهو الأبح، زاد الأزهري: من الرجال. و فحفح الرجل إذا نفخ في نومه، كفح يفح فحيحا. قال ابن دريد: هو على التشبيه بفحيح الأفعى. وفحة الفلفل، بالضم: حرارته. والفحفاح، بالفتح: اسم نهر في الجنة، كذا في الصحاح. ومما يستدرك عليه: الفحفحة: الكلام، عن كراع ورجل فحفاح: متكلم، وقيل هو الكثير الكلام. واستدرك شيخنا: فحفحة هذيل، وهي جعلهم الحاء المهملة عينا، نقلها السيوطي في المزهر والاقتراح.

##### Türkçe

**فحيح الأفعى**: onun ağzından çıkan sesi. Ve **الكشيش**: onun derisinden çıkan sesi; onun **كتفحاحها**’sı gibi, fetha ile; ve **فحها**. **الأصمعي** dedi ki: **تفح** ve **تحف**. Ve **الحفيف** onun derisindendir; **الفحيح** ise onun ağzındandır. Ve o **تفح** eder ve **تفح** eder; damme ve kesra ile; **فحا** ve **فحيحا** (eder); ve o, onun ağzından çıkan sesidir. Ve denildi ki: o, onun derisinin bir kısmının bir kısmına sürtünmesidir. Ve bazısı bununla bütün yılanları genelleştirdi. Ve bazısı bununla **أنثى الأساود**’u tahsis etti. Ve **الصحاح**’ta: “Ve her ne ki ikizli (mudaaf)dan olup lâzım ise, onun muzâri‘si **يفعل** üzere gelir, kesra ile; ancak yedi harf müstesna; damme ve kesra ile gelmiştir; ve onlar: **يعل** ve **يشح** ve **يجد في الأمر** ve **يصد** yani **يضج** ve **يجم** **من الجمام**’dan, ve **الأفعى تفح** ve **الفرس تشب**. Ve her ne ki müteaddî ise, onun muzâri‘si damme ile gelir; ancak beş harf müstesna; damme ve kesra ile gelmiştir; ve onlar: **تشده** ve **تعله** ve **يبت الشيء** ve **ينم الحديث**; ve **رم الشيء يرمه**. Ve bunun benzeri tasrif kitaplarındadır.” Ve **الفحح** (iki damme ile): ağızlarının seslerinden dolayı azgın, hırçın yılanlar. Ve **ابن الأعرابي**’den: denilir: **فحفح الرجل**; eğer muhabbeti sahih kıldı ve onu hâlisleştirdi ise; ve **حفحف**; eğer geçimi daraldı ise; ve gelecektir. Ve **فحفح الرجل**: sesinde bir kısıklık onu tuttu. Ve **الفحفحة**: boğazda sesin tekrarı; kısıklığa benzer. O hâlde o **فحفاح**’tır; ve o **الأبح**’tır; **الأزهري** ekledi: erkeklerden. Ve **فحفح الرجل**: uykusunda üflediği zaman; **كفح يفح فحيحا** gibi. **ابن دريد** dedi ki: o, **فحيح الأفعى**’ya benzetme üzerinedir. Ve **فحة الفلفل** (damme ile): onun harareti. Ve **الفحفاح** (fetha ile): cennette bir nehrin adı; **الصحاح**’ta böyle. Ve ona istidrâk edilenlerdendir: **الفحفحة**: söz; **كراع**’dan. Ve bir adam **فحفاح**: konuşan; ve denildi ki: o, çok sözlüdür. Şeyhimiz istidrâk etti: **فحفحة هذيل**; ve o, onların **الحاء المهملة**’yi **عينا** yapmalarıdır; **السيوطي** onu **المزهر** ve **الاقتراح**’ta nakletti.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AD%D8%AD/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

فَحَّ
فَحَّ I ,  U ( n. ac. فَحّ 1 ,  فَحِيْح 25 ,  تَفْحَاْح 62 ),
a.  Hissed.

b.  Snored.

فَحّ
فَحّ 1 ,
a.  see 25 .

فُحَّة
فُحَّة 3t ,
a.  Pungency ( of pepper ).

فُحُح
فُحُح 10 ,
a.  Hissing vipers.

فَحِيْح
فَحِيْح 25 ,
a.  Hiss.

تَفْحَاْح
تَفْحَاْح 62 ,
a.  see 25 .

##### Türkçe

فَحَّ
فَحَّ I, U (mastar: **فَحّ** 1, **فَحِيْح** 25, **تَفْحَاْح** 62),
a. Tısladı.

b. Horladı.

**فَحّ**
**فَحّ** 1,
a. 25’e bak.

**فُحَّة**
**فُحَّة** 3t,
a. (Biberin) yakıcılığı.

**فُحُح**
**فُحُح** 10,
a. Tıslayan engerekler.

**فَحِيْح**
**فَحِيْح** 25,
a. Tıslama.

**تَفْحَاْح**
**تَفْحَاْح** 62,
a. 25’e bak.
