# فحش — Kitâbullâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AD%D8%B4/sozluk/kitab_allah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%AD%D8%B4/entries/kitab_allah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [فحش](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AD%D8%B4.md)
- Kitâbullâh: Kur'an kullanımından türetilmiş

## Madde başı: فحش

فحش
فَحُشَ - يَفْحُشُ - فَاحِش - فاحِشَة - فَواحِش - فَحْشاء
فَحُشَ - يَفْحُشُ + الكائن أو الفعلُ: يتجاوز في أفعاله الحد المسموح به وفق الشرع أو العرف والمعروف، وخاصة المتعلقة بالنكاح
فَاحِش: اسم فاعل صفة مشبهة من " فَحُشَ - يَفْحُشُ ": شيء أو فعل " فاحش "
فَاحِشَة: مؤنث " فاحش "، وهي كذلك فاعل مرة : نوع وفعل مراد وخاص من الفحش: فعل فاحش أو فعلة  فاحشة مخصوصة: وهي في الاصطلاح الشرعي: النكاح غير السوي والمخالف لسنة الله: نكاح ما نكح الآباء من النساء ، وإتيان الذكور، والزنى
فَواحِش: جمع فاحشة: أيٌّ من أنواع الفاحشة: نكاح ما نكح الآباء من النساء، والزنى، وإتيان الذكور
فَحْشاء:على وزن" فـَعلاء ": اسم فاعل مبالغة من  " فَحُشَ - يَفْحُشُ ": شيء أو فعل فاحش بشدة: القيام بالنكاح غير السوي والمخالف لسنة الله، أو ما شابه
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " المبالغة والشطط والغلو في إنفاذ الفعل أو الاهتمام بأمر" وهي:
طَغَى - يَطْغَى، فَحَشَ - يَفْحُشُ، سَرِفَ- يَسْرَفُ، وَبَلَ - يَبِلُ، غَلَا - يَغْلُوْ، شَطَّ - يَشِطُّ (شَطَّ - يَشُطُّ)
فاحشة
ما هي الفاحشة ؟
ينكح ما نكح أباؤه الزنى	﴿ولا تنكحوا ما نكح آباؤكم من النساء إلا ما قد سلف إنه كان فاحشة ومقتا وساء سبيلا(22)﴾ النساء ﴿ولا تقربوا الزنى إنه كان فاحشة وساء سبيلا(32)﴾ الإسراء
فعل قوم لوط	﴿ولوطا إذ قال لقومه أتأتون الفاحشة ما سبقكم بها من أحد من العالمين(80)﴾ الأعراف ﴿ولوطا إذ قال لقومه إنكم لتأتون الفاحشة ما سبقكم بها من أحد من العالمين(28)﴾ العنكبوت
أتأتون الذكران من العالمين وتذرون ما خلق لكم ربكم من أزواجكم	﴿ولوطا إذ قال لقومه أتأتون الفاحشة وأنتم تبصرون(54)﴾ النمل ﴿أتأتون الذكران من العالمين(165)وتذرون ما خلق لكم ربكم من أزواجكم بل أنتم قوم عادون(166)﴾ الشعراء
	﴿إن الذين يحبون أن تشيع الفاحشة في الذين آمنوا لهم عذاب أليم في الدنيا والآخرة والله يعلم وأنتم لا تعلمون(19)﴾ النور
يأتي بفاحشة مبينة	﴿يانساء النبي من يأت منكن بفاحشة مبينة يضاعف لها العذاب ضعفين وكان ذلك على الله يسيرا(30)﴾ الأحزاب ﴿ياأيها النبي إذا طلقتم النساء فطلقوهن لعدتهن وأحصوا العدة واتقوا الله ربكم لا تخرجوهن من بيوتهن ولا يخرجن إلا أن يأتين بفاحشة مبينة وتلك حدود الله ومن يتعد حدود الله فقد ظلم نفسه لا تدري لعل الله يحدث بعد ذلك أمرا(1)﴾ الطلاق
	﴿واللاتي يأتين الفاحشة من نسائكم فاستشهدوا عليهن أربعة منكم فإن شهدوا فأمسكوهن في البيوت حتى يتوفاهن الموت أو يجعل الله لهن سبيلا(15)﴾ النساء
	﴿ياأيها الذين آمنوا لا يحل لكم أن ترثوا النساء كرها ولا تعضلوهن لتذهبوا ببعض ما آتيتموهن إلا أن يأتين بفاحشة مبينة وعاشروهن بالمعروف فإن كرهتموهن فعسى أن تكرهوا شيئا ويجعل الله فيه خيرا كثيرا(19)﴾ النساء ﴿ياأيها النبي إذا طلقتم النساء فطلقوهن لعدتهن وأحصوا العدة واتقوا الله ربكم لا تخرجوهن من بيوتهن ولا يخرجن إلا أن يأتين بفاحشة مبينة وتلك حدود الله ومن يتعد حدود الله فقد ظلم نفسه لا تدري لعل الله يحدث بعد ذلك أمرا(1)﴾ الطلاق
	﴿ومن لم يستطع منكم طولا أن ينكح المحصنات المؤمنات فمن ما ملكت أيمانكم من فتياتكم المؤمنات والله أعلم بإيمانكم بعضكم من بعض فانكحوهن بإذن أهلهن وآتوهن أجورهن بالمعروف محصنات غير مسافحات ولا متخذات أخدان فإذا أحصن فإن أتين بفاحشة فعليهن نصف ما على المحصنات من العذاب ذلك لمن خشي العنت منكم وأن تصبروا خير لكم والله غفور رحيم(25)﴾ النساء
يفعل فاحشة	﴿والذين إذا فعلوا فاحشة أو ظلموا أنفسهم ذكروا الله فاستغفروا لذنوبهم ومن يغفر الذنوب إلا الله ولم يصروا على ما فعلوا وهم يعلمون(135)﴾ آل عمران ﴿وإذا فعلوا فاحشة قالوا وجدنا عليها آباءنا والله أمرنا بها قل إن الله لا يأمر بالفحشاء أتقولون على الله ما لا تعلمون(28)﴾ الأعراف
	﴿إنما يأمركم بالسوء والفحشاء وأن تقولوا على الله ما لا تعلمون(169)﴾ البقرة ﴿وإذا فعلوا فاحشة قالوا وجدنا عليها آباءنا والله أمرنا بها قل إن الله لا يأمر بالفحشاء أتقولون على الله ما لا تعلمون(28)﴾ الأعراف
الفواحش
﴿قل تعالوا أتل ما حرم ربكم عليكم ألا تشركوا به شيئا وبالوالدين إحسانا ولا تقتلوا أولادكم من إملاق نحن نرزقكم وإياهمولا تقربوا الفواحش ما ظهر منها وما بطن ولا تقتلوا النفس التي حرم الله إلا بالحق ذلكم وصاكم به لعلكم تعقلون(151)﴾ الأنعام ﴿قل إنما حرم ربي الفواحش ما ظهر منها وما بطن والإثم والبغي بغير الحق وأن تشركوا بالله ما لم ينزل به سلطانا وأن تقولوا على الله ما لا تعلمون(33)﴾ الأعراف
	﴿والذين يجتنبون كبائر الإثم والفواحش وإذا ما غضبوا هم يغفرون(37)﴾ الشورى ﴿الذين يجتنبون كبائر الإثم والفواحش إلا اللمم إن ربك واسع المغفرة هو أعلم بكم إذ أنشأكم من الأرض وإذ أنتم أجنة في بطون أمهاتكم فلا تزكوا أنفسكم هو أعلم بمن اتقى(32)﴾ النجم
الفحشاء
﴿إنما يأمركم بالسوء والفحشاء وأن تقولوا على الله ما لا تعلمون(169)﴾ البقرة ﴿الشيطان يعدكم الفقر ويأمركم بالفحشاء والله يعدكم مغفرة منه وفضلا والله واسع عليم(268)﴾ البقرة
	﴿إن الله يأمر بالعدل والإحسان وإيتاء ذي القربى وينهى عن الفحشاء والمنكر والبغي يعظكم لعلكم تذكرون(90)﴾ النحل ﴿اتل ما أوحي إليك من الكتاب وأقم الصلاة إن الصلاة تنهى عن الفحشاء والمنكر ولذكر الله أكبر والله يعلم ما تصنعون(45)﴾ العنكبوت ﴿ياأيها الذين آمنوا لا تتبعوا خطوات الشيطان ومن يتبع خطوات الشيطان فإنه يأمر بالفحشاء والمنكر ولولا فضل الله عليكم ورحمته ما زكا منكم من أحد أبدا ولكن الله يزكي من يشاء والله سميع عليم(21)﴾ النور
	﴿ولقد همت به وهم بها لولا أن رأى برهان ربه كذلك لنصرف عنه السوء والفحشاء إنه من عبادنا المخلصين(24)﴾ يوسف
	﴿وإذا فعلوا فاحشة قالوا وجدنا عليها آباءنا والله أمرنا بها قل إن الله لا يأمر بالفحشاء أتقولون على الله ما لا تعلمون(28)﴾ الأعراف
مختار الصحاح
● [فحش] ف ح ش: كل شيء جاوز حده فهو فَاحِشٌ وقد فَحُشَ الأمر بالضم فُحْشاً و تَفَاحَشَ و أفْحَشَ عليه في المنطق أي قال الفُحْشَ فهو فَحَّاشٌ و تَفَحَّشَ في كلامه
الراغب
فحش
- الفحش والفحشاء والفاحشة: ما عظم قبحه من الأفعال والأقوال، وقال: }إن الله لا يأمر بالفحشاء﴿[الأعراف/28]،﴾وينهى عن الفحشاء والمنكر والبغي يعظكم لعلكم تذكرون﴿[النحل/90]،﴾من يأت منكن بفاحشة مبينة﴿[الأحزاب/30]،﴾إن الذين يحبون أن تشيع الفاحشة﴿[النور/19]،﴾إنما حرم ربي الفواحش﴿[الأعراف/33]،﴾إلا أن يأتين بفاحشة مبينة﴿[النساء/ 19]، كناية عن الزنا، وكذلك قوله:﴾واللاتي يأتين الفاحشة من نسائكم{ [النساء/15]، وفحش فلان: صار فاحشا. ومنه قول الشاعر:
- 348 - عقيلة مال الفاحش المتشدد
(عجز بيت لطرفة، وصدره:
أرى الموت يعتام الكرام ويصطفي
وهو في ديوانه ص 34)
يعني به: العظيم القبح في البخل، والمتفحش: الذي يأتي بالفحش.
ملخص اللسان:
1.     فَحَشَ وفَحُشَ وأَفْحَشَ  وفَحُشَ علينا وأَفْحَشَ إِفْحاشاً وفُحْشاً؛ الفُحْش والفَحْشاءُ والفاحِشةُ القبيحُ  من القول والفعل، وجمعها الفَواحِشُ
2.     وقد يكون الفُحْشُ بمعنى الزيادة والكثرة وكلُّ  شيء جاوز قدرَه وحدَّه، فهو فاحِشٌ
3.     وهو كل ما يَشتد قُبْحُه من  الذنوب والمعاصي
4.     وكلُّ  أَمر لا يكون موافقًا للحقِّ والقَدْر، فهو فاحشةٌ
لسان العرب
● - فحش: الفُحْش: معروف. ابن سيده: الفُحْش والفَحْشاءُ والفاحِشةُ القبيحُ  من القول والفعل، وجمعها الفَواحِشُ. وأَفْحَشَ عليه في المَنْطِق أَي  قال الفُحْش. والفَحْشاءُ: اسم الفاحشة، وقد فَحَشَ وفَحُشَ وأَفْحَشَ  وفَحُشَ علينا وأَفْحَشَ إِفْحاشاً وفُحْشاً؛ عن كراع واللحياني، والصحيح  أَن الإِفْحاشَ والفُحْش الاسم. ورجل فاحِشٌ: ذو فُحْش، وفي الحديث: إِن  اللَّه يُبْغِضُ الفاحِشَ المُتَفَحِّشَ، فالفاحِشُ ذو الفحش والخَنا من  قول وفعل، والمُتَفَحِّشُ الذي يتكلَّفُ سَبَّ الناس ويتعمَّدُه، وقد تكرر  ذكر الفُحْش والفاحشة والفاحش في الحديث، وهو كل ما يَشتد قُبْحُه من  الذنوب والمعاصي؛ قال ابن الأَثير: وكثيراً ما تَرِدُ الفاحشةُ بمعنى الزنا  ويسمى الزنا فاحشةً، وقال اللَّه تعالى: إِلا أَن يَأْتِينَ بفاحشةٍ  مُبَيِّنةٍ؛ قيل: الفاحشة المبينة أَن تزني فتُخْرَج لِلْحدّ، وقيل: الفاحشةُ  خروجُها من بيتها بغير إِذن زوجها، وقال الشافعي: أَن تَبْذُوَ على  أَحْمائِها بِذَرابةِ لسانها فتُؤْذِيَهُم وتَلُوكَ ذلك. في حديث فاطمة بنت  قيس: أَن النبي، صلى اللَّه عليه وسلم، لم يَجْعل لها سُكْنى ولا نفقةً  وذَكر أَنه نَقَلها إِلى بيت ابن أُم مَكتوم لبَذاءتِها وسَلاطةِ لِسانِها  ولم يُبْطِلْ سُكْناها لقوله عز وجل: ولا تُخْرِجوهُنّ من بُيوتِهنّ ولا  يَخْرُجْنَ إِلا أَن يأْتِينَ بفاحشةٍ مُبَيِّنةٍ. وكلُّ خَصْلة قبيحةٍ،  فهي فاحشةٌ من الأَقوال والأَفعال؛ ومنه الحديث: قال لعائشة لا تقولي ذلك  فإِن اللَّه لا يُحبُّ الفُحْشَ ولا التفاحُشَ؛ أَراد بالفُحْش التعدّي  في القول والجواب لا الفُحْشَ الذي هو من قَذَعِ الكلام ورديئه،  والتَّفاحُشُ تَفاعُلٌ منه؛ وقد يكون الفُحْشُ بمعنى الزيادة والكثرة؛ ومنه حديث  بعضهم وقد سُئِل عن دم البراغيث فقال: إِن لم يكن فاحشاً فلا بأْس. وكلُّ  شيء جاوز قدرَه وحدَّه، فهو فاحِشٌ. وقد فَحُشَ الأَمر فُحْشاً  وتفاحَشَ. وفَحَّشَ بالشيء: شَنَّعَ. وفَحُشَت المرأَةُ: قَبُحت وكبِرَت؛ حكاه  ابن الأَعرابي؛ وأَنشد:  وعَلِقْتَ تُجْرِيهِمْ عَجُوزَك، بعدما  فَحُشَتْ محاسِنُها على الخُطَّاب  وأَفْحَشَ الرجل إِذا قال قولاً فاحشاً، وقد فَحُشَ علينا فلانٌ وإِنه  لَفَحّاشٌ، وتفَحّشَ في كلامه، ويكون المُتَفَحّشُ الذي يأْتي بالفاحشة  المَنْهيّ عنها. ورجل فَحّاش: كثير الفُحْش، وفَحُشَ قوله فُحْشاً. وكلُّ  أَمر لا يكون موافقًا للحقِّ والقَدْر، فهو فاحشةٌ. قال ابن جني: وقالوا  فاحِشٌ وفُحَشاء كجاهلٍ وجُهلاء حيث كان الفُحْشُ ضرْباً من ضُروب الجهل  ونَقِيضاً للحِلْم؛ وأَنشد الأَصمعي:  وهل عَلِمْت فُحَشاءَ جَهَلَهْ  وأَما قول اللَّه عز وجل: الشيطانُ يَعِدُكم الفقرَ ويأْمرُكم بالفحشاء؛  قال المفسرون: معناه يأْمركم بأَن لا تتصدقوا، وقيل: الفحشاء ههنا  البُخْل، والعرب تسمي البَخيلَ فاحشاً؛ وقال طرفة:  أَرى المَوْتَ يَعتامُ الكِرامَ، ويَصْطَفي  عَقِيلةَ مالِ الفاحِشِ المُتَشَدِّدِ  يعني الذي جاوز الحدّ في البخل. وقال ابن بري: الفاحِشُ السَّيِّء  الخلُق المتشدّد البخيل. يَعْتامُ: يختار. يَصْطفي أَي يأْخذ صَفْوته وهي  خِيارُه. وعَقِيلةُ المال: أَكرمُه وأَنفَسُه؛ وتفحَّش عليهم بلسانه.
مقاييس اللغة:
(فحش) الفاء والحاء والشين كلمةٌ تدلُّ على قُبحٍ في شيء وشَناعة. من ذلك الفحْش والفَحْشاء والفاحشة. يقولون: كلُّ شيء جاوَزَ قَدرَه فهو فاحش؛ ولا يكون ذلك إلاّ فيما يُتَكَرَّه. وأفْحَشَ الرّجلُ: قال الفُحْشَ: وفَحَشَ، وهو فَحَّاش. ويقولون: الفاحش: البخيل، وهذا على الاتِّساع، والبخلُ أقبحُ خِصال المرء. قال طرفة:
أرَى الموتَ يَعتامُ الكِرامَ ويصطفي  *** عقيلةَ مالِ الفاحشِ المتشدِّدِ([3])
القاموس المحيط:
الفاحِشَةُ الزِّنَى، وما يَشْتَدُّ قُبْحُهُ من الذُّنُوبِ، وكلُّ ما نَهَى اللّهُ عَزَّ وَجَلَّ عنه. والفَحْشاء البُخْلُ في أداء الزَّكاةِ. والفاحِشُ البخيلُ جِدّاً، والكثيرُ الغالِبُ، وقد فَحُشَ، ككَرُمَ، فُحْشاً.
والفُحْشُ: عُدْوَانُ الجَوابِ، ومنه: لا تكونِي فاحِشَةً لِعائِشةَ، رضي الله عنها. ورَجُلٌ فاحِشٌ وفَحَّاشٌ. وأفْحَشَ: قال الفُحْشَ. وتَفَاحَشَ: أتَى به، وأظْهَرَهُ.
تاج العروس:
غير مدوَّن

### Türkçe

**فحش**
**فَحُشَ - يَفْحُشُ - فَاحِش - فاحِشَة - فَواحِش - فَحْشاء**
**فَحُشَ - يَفْحُشُ** + varlık yahut fiil: fiillerinde, şeriat yahut örf ve bilinene göre izin verilen sınırı aşar; özellikle nikâhla ilgili olanlarda.
**فَاحِش**: “**فَحُشَ - يَفْحُشُ**”tan ism-i fâil, sıfat-ı müşebbehe: “**فاحش**” olan bir şey yahut fiil.
**فَاحِشَة**: “**فاحش**”ın müennesi; o da ayrıca ism-i merre fâilidir: **الفحش**tan murad ve özel bir tür ve fiil: **فاحش** bir fiil yahut özel bir **فاحشة** fiil; ve o, şer‘î ıstılahta: düzgün olmayan ve Allah’ın sünnetine aykırı nikâh: babaların kadınlardan nikâhladıklarını nikâhlamak, erkeklere varmak ve zina.
**فَواحِش**: **فاحشة**’nin çoğulu: **الفاحشة** türlerinden herhangi biri: babaların kadınlardan nikâhladıklarını nikâhlamak, zina ve erkeklere varmak.
**فَحْشاء**: “**فـَعلاء**” vezninde: “**فَحُشَ - يَفْحُشُ**”tan mübalağa ism-i fâili: şiddetle **فاحش** olan bir şey yahut fiil: düzgün olmayan ve Allah’ın sünnetine aykırı nikâhı yapmak yahut benzeri.
Ve lafız, “fiili icrada yahut bir işe ihtimamda mübalağa, aşırılık ve taşkınlık” lafızları grubuna mensuptur; onlar şunlardır:
**طَغَى - يَطْغَى**، **فَحَشَ - يَفْحُشُ**، **سَرِفَ- يَسْرَفُ**، **وَبَلَ - يَبِلُ**، **غَلَا - يَغْلُوْ**، **شَطَّ - يَشِطُّ (شَطَّ - يَشُطُّ)**

**فاحشة**
**ما هي الفاحشة ؟**
Babalarının nikâhladığını nikâhlar; zina	﴿Ve babalarınızın kadınlardan nikâhladıklarını nikâhlamayın; ancak geçmiş olan müstesna. Şüphesiz o, **فاحشة** ve nefret ve kötü bir yol idi (22)﴾ **النساء** ﴿Zinaya yaklaşmayın; şüphesiz o, **فاحشة** idi ve kötü bir yol idi (32)﴾ **الإسراء**

Lût kavminin fiili	﴿Ve Lût’u; kavmine dediği vakit: Âlemlerden hiç kimsenin sizden önce yapmadığı **الفاحشة**’yi mi yapıyorsunuz? (80)﴾ **الأعراف** ﴿Ve Lût’u; kavmine dediği vakit: Şüphesiz siz, âlemlerden hiç kimsenin sizden önce yapmadığı **الفاحشة**’yi elbette yapıyorsunuz (28)﴾ **العنكبوت**

Âlemlerden erkeklere mi geliyorsunuz ve Rabbinizin size eşlerinizden yarattığını bırakıyorsunuz	﴿Ve Lût’u; kavmine dediği vakit: Siz göre göre **الفاحشة**’yi mi yapıyorsunuz? (54)﴾ **النمل** ﴿Âlemlerden erkeklere mi geliyorsunuz (165) ve Rabbinizin size eşlerinizden yarattığını bırakıyorsunuz; bilakis siz, haddi aşan bir kavimsiniz (166)﴾ **الشعراء**

	﴿Şüphesiz iman edenler içinde **الفاحشة**’nin yayılmasını sevenler için dünyada ve âhirette elem verici azap vardır; Allah bilir, siz bilmezsiniz (19)﴾ **النور**

Açık bir **فاحشة** getirir	﴿Ey Peygamberin kadınları! Sizden kim açık bir **فاحشة** getirirse, ona azap iki kat katlanır; bu, Allah’a kolaydır (30)﴾ **الأحزاب** ﴿Ey Peygamber! Kadınları boşadığınızda, onları iddetleri için boşayın; iddeti sayın; Rabbiniz Allah’tan sakının; onları evlerinden çıkarmayın, onlar da çıkmasınlar; ancak açık bir **فاحشة** getirmeleri müstesna. Bunlar Allah’ın sınırlarıdır; kim Allah’ın sınırlarını aşarsa, nefsine zulmetmiştir. Bilmezsin; belki Allah bundan sonra bir iş meydana getirir (1)﴾ **الطلاق**

	﴿Kadınlarınızdan **الفاحشة**’yi getirenler hakkında, sizden dört kişiyi onlara şahit tutun; şahitlik ederlerse, ölüm onları alıp götürünceye yahut Allah onlar için bir yol kılıncaya kadar onları evlerde tutun (15)﴾ **النساء**

	﴿Ey iman edenler! Kadınlara zorla mirasçı olmanız size helâl değildir; onlara verdiklerinizin bir kısmını götürmek için onları sıkıştırmayın; ancak açık bir **فاحشة** getirmeleri müstesna. Onlarla ma‘ruf üzere geçinin; eğer onlardan hoşlanmazsanız, belki bir şeyi hoşlanmazsınız da Allah onda çok hayır kılar (19)﴾ **النساء** ﴿Ey Peygamber! Kadınları boşadığınızda, onları iddetleri için boşayın; iddeti sayın; Rabbiniz Allah’tan sakının; onları evlerinden çıkarmayın, onlar da çıkmasınlar; ancak açık bir **فاحشة** getirmeleri müstesna. Bunlar Allah’ın sınırlarıdır; kim Allah’ın sınırlarını aşarsa, nefsine zulmetmiştir. Bilmezsin; belki Allah bundan sonra bir iş meydana getirir (1)﴾ **الطلاق**

	﴿Sizden kim, mümin hür kadınları nikâhlamaya güç yetiremezse, sağ ellerinizin malik olduğu mümin cariyelerinizden (nikâhlasın). Allah imanınızı daha iyi bilir; siz birbirinizdensiniz. Öyleyse onları, ehlinin izniyle nikâhlayın; ücretlerini ma‘ruf üzere verin; iffetli olarak, fuhuş yapanlar ve gizli dostlar edinenler olmayarak. İffetli kılındıklarında, eğer bir **فاحشة** getirirlerse, onlara hür iffetlilere olan azabın yarısı vardır. Bu, sizden sıkıntıya düşmekten korkan kimse içindir; sabretmeniz sizin için daha hayırlıdır; Allah çok bağışlayıcı, çok merhametlidir (25)﴾ **النساء**

Bir **فاحشة** yapar	﴿Onlar ki, bir **فاحشة** yaptıklarında yahut nefislerine zulmettiklerinde Allah’ı hatırlarlar da günahları için bağışlanma dilerler; günahları Allah’tan başka kim bağışlar? Ve onlar, bildikleri hâlde yaptıkları üzerinde ısrar etmezler (135)﴾ **آل عمران** ﴿Bir **فاحشة** yaptıklarında dediler ki: Babalarımızı bunun üzerinde bulduk ve Allah bize bunu emretti. De ki: Şüphesiz Allah **بالفحشاء**’yı emretmez. Allah’a bilmediğiniz şeyi mi söylüyorsunuz? (28)﴾ **الأعراف**

	﴿O ancak size kötülüğü ve **الفحشاء**’yı ve Allah hakkında bilmediğiniz şeyi söylemenizi emreder (169)﴾ **البقرة** ﴿Bir **فاحشة** yaptıklarında dediler ki: Babalarımızı bunun üzerinde bulduk ve Allah bize bunu emretti. De ki: Şüphesiz Allah **بالفحشاء**’yı emretmez. Allah’a bilmediğiniz şeyi mi söylüyorsunuz? (28)﴾ **الأعراف**

**الفواحش**
﴿De ki: Gelin; Rabbinizin size haram kıldığını okuyayım: O’na hiçbir şeyi ortak koşmayın; ana-babaya ihsan edin; fakirlikten çocuklarınızı öldürmeyin; sizi de onları da biz rızıklandırırız; **الفواحش**’e yaklaşmayın, ondan açığı da gizlisi de; Allah’ın haram kıldığı canı, hak ile olmaksızın öldürmeyin. İşte bunları size vasiyet etti; umulur ki akledersiniz (151)﴾ **الأنعام** ﴿De ki: Rabbim ancak **الفواحش**’i haram kıldı; ondan açığı da gizlisi de; günahı ve haksız yere azgınlığı; Allah’a, hakkında bir sultan indirmediği şeyi ortak koşmanızı; Allah hakkında bilmediğiniz şeyi söylemenizi (33)﴾ **الأعراف**

	﴿Onlar ki, günahın büyüklerinden ve **الفواحش**’ten kaçınırlar; öfkelendiklerinde de onlar bağışlarlar (37)﴾ **الشورى** ﴿Onlar ki, günahın büyüklerinden ve **الفواحش**’ten kaçınırlar; küçük sürçmeler müstesna. Şüphesiz Rabbin geniş mağfiret sahibidir; sizi yerden inşa ettiği vakit de, siz annelerinizin karınlarında ceninler iken de, sizi en iyi bilendir. Öyleyse nefislerinizi temize çıkarmayın; sakınanı en iyi bilen O’dur (32)﴾ **النجم**

**الفحشاء**
﴿O ancak size kötülüğü ve **الفحشاء**’yı ve Allah hakkında bilmediğiniz şeyi söylemenizi emreder (169)﴾ **البقرة** ﴿Şeytan size fakirliği vaat eder ve size **بالفحشاء**’yı emreder; Allah ise size kendinden mağfiret ve fazl vaat eder; Allah vâsi‘dir, bilendir (268)﴾ **البقرة**

	﴿Şüphesiz Allah adaleti, ihsanı ve yakın akrabaya vermeyi emreder; **الفحشاء**’dan, münkerden ve azgınlıktan nehyeder; size öğüt verir; umulur ki hatırlarsınız (90)﴾ **النحل** ﴿Sana kitaptan vahyedileni oku ve namazı ikame et; şüphesiz namaz **الفحشاء**’dan ve münkerden nehyeder; Allah’ı anmak elbette daha büyüktür; Allah yaptıklarınızı bilir (45)﴾ **العنكبوت** ﴿Ey iman edenler! Şeytanın adımlarına uymayın; kim şeytanın adımlarına uyarsa, şüphesiz o, **بالفحشاء**’yı ve münkeri emreder. Eğer Allah’ın üzerinizde fazlı ve rahmeti olmasaydı, sizden hiçbir kimse ebediyen temizlenmezdi; fakat Allah dilediğini temizler; Allah işitendir, bilendir (21)﴾ **النور**

	﴿Andolsun o, onu kastetti; o da onu kastedecekti; eğer Rabbinin burhanını görmeseydi. Böylece ondan kötülüğü ve **الفحشاء**’yı çevirelim diye; şüphesiz o, bizim ihlâslı kullarımızdandır (24)﴾ **يوسف**

	﴿Bir **فاحشة** yaptıklarında dediler ki: Babalarımızı bunun üzerinde bulduk ve Allah bize bunu emretti. De ki: Şüphesiz Allah **بالفحشاء**’yı emretmez. Allah’a bilmediğiniz şeyi mi söylüyorsunuz? (28)﴾ **الأعراف**

**مختار الصحاح**
● [**فحش**] ف ح ش: Her şey ki haddini aşarsa o **فَاحِشٌ**’tir; ve iş, damme ile **فَحُشَ**; **فُحْشاً** (oldu). Ve **تَفَاحَشَ** ve **أفْحَشَ** ona, mantıkta; yani **الفُحْشَ** söyledi; o hâlde o **فَحَّاشٌ**’tır. Ve **تَفَحَّشَ** sözünde.

**الراغب**
**فحش**
- **الفحش** ve **الفحشاء** ve **الفاحشة**: fiillerden ve sözlerden çirkinliği büyüyen şey. Ve dedi ki: ﴿Şüphesiz Allah **بالفحشاء**’yı emretmez﴾ [**الأعراف**/28], ﴿ve **الفحشاء**’dan, münkerden ve azgınlıktan nehyeder; size öğüt verir; umulur ki hatırlarsınız﴾ [**النحل**/90], ﴿sizden kim açık bir **فاحشة** getirirse﴾ [**الأحزاب**/30], ﴿şüphesiz **الفاحشة**’nin yayılmasını sevenler﴾ [**النور**/19], ﴿Rabbim ancak **الفواحش**’i haram kıldı﴾ [**الأعراف**/33], ﴿ancak açık bir **فاحشة** getirmeleri müstesna﴾ [**النساء**/ 19], zinaya kinaye olarak; ve yine onun sözü: ﴿Kadınlarınızdan **الفاحشة**’yi getirenler﴾ [**النساء**/15]. Ve **فحش** falan: **فاحشا** oldu. Ve ondan şairin sözü:
- 348 -  **عقيلة مال الفاحش المتشدد**
(Tarafe’nin bir beytinin ikinci yarısıdır; birinci yarısı:
**أرى الموت يعتام الكرام ويصطفي**
ve divanında s. 34’tedir)
Bununla murad: cimrilikte çirkinliği büyük olan; ve **المتفحش**: **بالفحش**’i getiren kimsedir.

**ملخص اللسان:**
1.     **فَحَشَ** ve **فَحُشَ** ve **أَفْحَشَ** ve **فَحُشَ** bize karşı ve **أَفْحَشَ** **إِفْحاشاً** ve **فُحْشاً**; **الفُحْش** ve **الفَحْشاءُ** ve **الفاحِشةُ**: söz ve fiilden çirkin olan; çoğulu **الفَواحِشُ**’tir.
2.     Ve **الفُحْشُ**, artma ve çokluk manasında da olabilir; ve her şey ki miktarını ve haddini aşarsa, o **فاحِشٌ**’tir.
3.     Ve o, günahlardan ve masiyetlerden çirkinliği şiddetli olan her şeydir.
4.     Ve her iş ki hakka ve kadere uygun olmazsa, o **فاحشةٌ**’dir.

**لسان العرب**
● - **فحش**: **الفُحْش**: bilinen (şey). İbn Sîde: **الفُحْش** ve **الفَحْشاءُ** ve **الفاحِشةُ**: söz ve fiilden çirkin olan; çoğulu **الفَواحِشُ**’tir. Ve **أَفْحَشَ** ona, mantıkta; yani **الفُحْش** söyledi. Ve **الفَحْشاءُ**: **الفاحشة**’nin ismidir. Ve **فَحَشَ** ve **فَحُشَ** ve **أَفْحَشَ** ve **فَحُشَ** bize karşı ve **أَفْحَشَ** **إِفْحاشاً** ve **فُحْشاً**; Kurâ‘ ve el-Lihyânî’den; ve sahih olan: **الإِفْحاشَ** ve **الفُحْش** ismin (kendisi) olduğudur. Ve **فاحِشٌ** adam: **فُحْش** sahibi. Ve hadiste: “Şüphesiz Allah, **الفاحِشَ المُتَفَحِّشَ**’e buğzeder”; **الفاحِشُ**, söz ve fiilden **الفحش** ve **الخَنا** sahibi olandır; **المُتَفَحِّشُ** ise insanlara sövmeyi külfetle yapan ve onu kasdeden kimsedir. Ve hadiste **الفُحْش** ve **الفاحشة** ve **الفاحش** zikri tekrar etmiştir; ve o, günahlardan ve masiyetlerden çirkinliği şiddetli olan her şeydir. İbnü’l-Esîr dedi ki: ve çoğu kez **الفاحشةُ**, zina manasında gelir; zina **فاحشةً** diye adlandırılır. Ve Allah Teâlâ dedi: ﴿ancak açık bir **فاحشةٍ** getirmeleri müstesna﴾; denildi ki: açık **الفاحشة**, zina etmesi ve had için çıkarılmasıdır; ve denildi ki: **الفاحشةُ**, kocasının izni olmaksızın evinden çıkmasıdır. Ve Şâfiî dedi ki: kayın hısımlarına diliyle sivrilik ile dil uzatması; onlara eziyet etmesi ve bunu gevelemesidir. Fâtıma bint Kays hadîsinde: Peygamberin, sallallahu aleyhi ve sellem, ona ne mesken ne nafaka kılmadığı; ve onun, dili bozukluğu ve dilinin keskinliği sebebiyle onu İbn Ümm Mektûm’un evine naklettiğini zikrettiği; ve “Onları evlerinden çıkarmayın; onlar da çıkmasınlar; ancak açık bir **فاحشةٍ** getirmeleri müstesna” aziz ve celil olanın sözü sebebiyle onun meskenini iptal etmediği. Ve her çirkin haslet, sözlerden ve fiillerden **فاحشةٌ**’dir. Ve ondan hadis: Âişe’ye dedi: “Bunu söyleme; çünkü Allah **الفُحْشَ**’u ve **التفاحُشَ**’u sevmez”; **الفُحْش** ile muradı, sözde ve cevapta aşırı gitmektir; kötü sözün kaba ve düşük olanı diye olan **الفُحْش** değil. Ve **التَّفاحُشُ**, ondan **تَفاعُلٌ**’dür. Ve **الفُحْشُ**, artma ve çokluk manasında da olabilir; ve ondan, bazılarının hadisi: pirelerin kanı hakkında sorulduğunda dedi ki: eğer **فاحشاً** değilse, beis yoktur. Ve her şey ki miktarını ve haddini aşarsa, o **فاحِشٌ**’tir. Ve iş **فَحُشَ** **فُحْشاً** oldu ve **تفاحَشَ**. Ve **فَحَّشَ** bir şey ile: çirkin gösterdi. Ve kadın **فَحُشَت**: çirkinleşti ve büyüdü; İbnü’l-A‘râbî rivayet etti. Ve inşad etti:
**وعَلِقْتَ تُجْرِيهِمْ عَجُوزَك، بعدما  فَحُشَتْ محاسِنُها على الخُطَّاب**
Ve adam **أَفْحَشَ**: **فاحش** bir söz söylediği zaman; ve falan bize karşı **فَحُشَ**; ve şüphesiz o **لَفَحّاشٌ**’tır. Ve sözünde **تفَحّشَ**. Ve **المُتَفَحّشُ**, nehyedilmiş **الفاحشة**’yi getiren kimse de olur. Ve **فَحّاش** adam: **الفُحْش**’u çok olan. Ve onun sözü **فَحُشَ** **فُحْشاً** oldu. Ve her iş ki hakka ve kadere uygun olmazsa, o **فاحشةٌ**’dir. İbn Cinnî dedi ki: ve dediler: **فاحِشٌ** ve **فُحَشاء**; **جاهلٍ** ve **جُهلاء** gibi; çünkü **الفُحْشُ**, cehaletin türlerinden bir tür ve hilm’in zıddı idi. Ve el-Asma‘î inşad etti:
**وهل عَلِمْت فُحَشاءَ جَهَلَهْ**
Ve Allah Teâlâ’nın sözüne gelince: ﴿Şeytan size fakirliği vaat eder ve size **بالفحشاء**’yı emreder﴾; müfessirler dedi ki: manası, size sadaka vermemenizi emreder; ve denildi ki: buradaki **الفحشاء**, cimriliktir; Araplar cimriye **فاحشاً** derler. Ve Tarafe dedi ki:
**أَرى المَوْتَ يَعتامُ الكِرامَ، ويَصْطَفي  عَقِيلةَ مالِ الفاحِشِ المُتَشَدِّدِ**
Yani cimrilikte haddi aşan. Ve İbn Berrî dedi ki: **الفاحِشُ**, kötü huylu, katı, cimri olandır. **يَعْتامُ**: seçer. **يَصْطفي** yani safını alır; o da onun seçkini ve hayırlısıdır. Ve **عَقِيلةُ المال**: onun en kerimi ve en nefisidir. Ve onlara diliyle **تفحَّش** etti.

**مقاييس اللغة:**
(**فحش**) **الفاء** ve **الحاء** ve **الشين**: bir şeyde çirkinliğe ve iğrençliğe delalet eden bir kelimedir. Bundan: **الفحْش** ve **الفَحْشاء** ve **الفاحشة**. Derler ki: her şey ki miktarını aşarsa o **فاحش**’tir; ve bu, ancak tiksinilen şeylerde olur. Ve adam **أفْحَشَ**: **الفُحْشَ** söyledi. Ve **فَحَشَ**; ve o **فَحَّاش**’tır. Ve derler ki: **الفاحش**: cimridir; bu, genişletme üzerinedir; ve cimrilik, kişinin en çirkin hasletlerindendir. Tarafe dedi ki:
**أرَى الموتَ يَعتامُ الكِرامَ ويصطفي  *** عقيلةَ مالِ الفاحشِ المتشدِّدِ**([3])

**القاموس المحيط:**
**الفاحِشَةُ**: zina; ve günahlardan çirkinliği şiddetli olan; ve Allah azze ve celle’nin nehyettiği her şey. Ve **الفَحْشاء**: zekâtı edada cimriliktir. Ve **الفاحِشُ**: pek çok cimri; ve çok, galip olan; ve **فَحُشَ**, **ككَرُمَ**, **فُحْشاً** (oldu).
Ve **الفُحْشُ**: cevabın saldırganlığı; ve ondan: Âişe’ye, Allah ondan razı olsun, **فاحِشَةً** olma. Ve **فاحِشٌ** ve **فَحَّاشٌ** adam. Ve **أفْحَشَ**: **الفُحْشَ** söyledi. Ve **تَفَاحَشَ**: onu yaptı ve onu ortaya çıkardı.

**تاج العروس:**
Kaydedilmemiş.
