# فخذ — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AE%D8%B0/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%AE%D8%B0/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [فخذ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AE%D8%B0.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: فخذ

الفَخِذُ: وصل ما بين الساق والورك، أُنثى، والجمع أَفخاذ. قال سيبويه: لم يجاوزوا به هذا البناء، وقيل: فَخْذ وفِخْذ أَيضاً، بكسر الفاء.وفُخِذَ فَخْذاً، فهو مفخوذ: أُصيبت فخذه. ورميته فَفَخَذْتُه أَي أَصيبت فخذه.
وفَخَّذَ الرجلَ: نَفَّرَه من حيه الذين هم أَقرب عشيرته إِليه، والجمع كالجمع وهو أَقل من البطن، وأَولها الشَّعْبُ ثم القبيلة ثم الفَصِيلة ثم العِمَارة ثم البَطْن ثم الفخذ؛ قال ابن الكلبي: الشعب أَبر من القبيلة ثم القبيلة ثم العمارة ثم البطن ثم الفخذ. قال أَبو منصور: والفصيلة أَقرب من الفخذ، وهي القطعة من أَعضاء الجسد. والتفخيذ: المُفاخَذَة. وأَما الذي في الحديث: أَن النبي، صلى الله عليه وسلم، لما أَنزل الله عز وجل عليه: وأَنذر عشيرتك الأَقربين؛ بات يُفَخِّذُ عشريته أَي يدعوهم فخذاً فخذاً. يقال: فَخَّذَ الرجلُ بني فلان إِذا دعاهم فخذاً فخذاً. ويقال: فَخَّذْتُ القومَ عن فلان أَي خذلتهم. وفَخَّذْتُ بينهم أَي فرَّقت وخذلت.

### Türkçe

**الفَخِذُ**: ساق ile kalça arasındaki kısmın birleştiği yer; müennestir; çoğulu **أَفخاذ**’dır. Dedi ki
Sîbeveyh: bu bina ile bunun ötesine geçmediler; ve denildi ki: **فَخْذ** ve **فِخْذ** de (vardır), **الفاء**’nın kesriyle. Ve **فُخِذَ** **فَخْذاً**; o hâlde o **مفخوذ**’dur: onun **فخذه**’si isabet aldı. Ve onu attım da **فَفَخَذْتُه**; yani onun **فخذه**’si isabet aldı.

Ve **فَخَّذَ** adamı: onu, kendisine en yakın aşireti olan mahallesinden ürküttü/kaçırdı; ve cem‘ (topluluk) cem‘ gibidir ve o, **البطن**’dan daha azdır; ve onun ilki **الشَّعْبُ**’dur, sonra **القبيلة** sonra **الفَصِيلة** sonra **العِمَارة** sonra **البَطْن** sonra **الفخذ**; İbnü’l-Kelbî dedi ki: **الشعب** **القبيلة**’den daha üstündür, sonra **القبيلة** sonra **العمارة** sonra **البطن** sonra **الفخذ**. Ebû Mansûr dedi ki: ve **الفصيلة** **الفخذ**’den daha yakındır; ve o, bedenin uzuvlarından bir parçadır. Ve **التفخيذ**: **المُفاخَذَة**’dir. Ve ama hadiste olan: Nebî, sallallahu aleyhi ve sellem, Allah عز وجل ona indirdiği vakit: “Ve en yakın akrabanı uyar”; geceleyin **يُفَخِّذُ** onun aşiretini; yani onları **فخذاً فخذاً** çağırırdı. Denilir: adam **فَخَّذَ** falanın oğullarını; onları **فخذاً فخذاً** çağırdığı zaman. Ve denilir: **فَخَّذْتُ** kavmi falandan; yani onları yüzüstü bıraktım. Ve **فَخَّذْتُ** aralarında; yani ayırdım
ve yüzüstü bıraktım.
