# فد — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AF/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%AF/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [فد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AF.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: فد

فَدَّ
1 فَدَّ ذ , aor. فَدِ٣َ , inf. n. فَدِيدٌ (As, T, S, M, L, K) and فَدٌّ, (M, L,) He (a man, As, S) uttered his voice, called out, cried out, or vociferated: (As, S, M, A, L, K:) or did so vehemently: (T, M, L, K:) or raised his voice; (TA;) and so ↓ فَدْفَدَ, said of a man, and of a camel: (L:) or they (a number of sheep or goats) made a sound by running: or made a sound by running with their pastors and those driving them with singing: (K:) or he, or it, made a sound like that termed حَفِيفٌ; (Lth, T, M, K;) as also ↓ فَدْفَدَ, inf. n. فَدْفَدَةٌ: (M, L, K: *) and he (a man) ran, making a sound by his running. (L.) ― -b2- فَدَّ, aor. فَدِ٣َ , inf. n. فَدِيدٌ, It (a bird) moved, or flapped, (حَثَّ,) its wings, expanding and contracting them. (M.) ― -b3- He ran, (K, TA,) fleeing. (TA.) [See also R. Q. 1.] ― -b4- فَدَّتِ الاـِبِلُ The camels crushed the ground with their feet, by the vehemence of their tread. (M, L.) And فَدَّ, aor. فَدِ٣َ , inf. n. فَدٌّ and فَدِيدٌ; (L;) and ↓ فَدْفَدَ; (M, L;) He (a man) trod vehemently upon the ground, by reason of exultation, and briskness, liveliness, or sprightliness. (M, L.) [See also 2.] -A2- هُوَ يَفُدُّنِى وَيَعُدُّنِى means He threatens me. (K, TA.)

فدّد
2 فدّد ذ , inf. n. تَفْدِيدٌ, He cried out, or vociferated, or did so vehemently, in buying or selling. (IAar, T, L, K.) ― -b2- And He (a man) walked upon the ground proudly and exultingly. (IAar, T, L, K. *)

فَدْفَدَ
R. Q. 1 فَدْفَدَ ذ , inf. n. فَدْفَدَةٌ: see 1, in three places. ― -b2- Also He (a man, TA) ran, fleeing from an enemy or a beast of prey. (T, L, K.) [See also 1, latter half.]

فُدَادٌ
فُدَادٌ ذ : see فَدَّادٌ, last sentence.

فَدِيدٌ
فَدِيدٌ ذ an inf. n. of 1 [q. v.]. -A2- Also Abundance of camels. (M, L.) ― -b2- And اـِبِلٌ فَدِيدٌ Many camels. (M, L.)

فُدَادَةٌ
فُدَادَةٌ ذ and فَدَادَةٌ: see the next paragraph, last two sentences, in three places.

فَدَّادٌ
فَدَّادٌ ذ Having a strong, or loud, voice, (S, M, A, L, K,) and rude, coarse, or uncivil, in speech; (L, K;) as also ↓ فُدْفُدٌ and ↓ فُدَفِدٌ. (Lh, M, L, K.) ― -b2- Having a vehement tread. (M, L, K.) Hence, in a trad., قَدْ كُنْتَ تَمْشِى فَوْقِى فَدَّادًا i. e. [Thou usedst to walk upon me] treading vehemently, as said by the earth, (M, L,) to a dead man buried in it. (L.) ― -b3- Proud, (K, TA,) and exulting. (TA.) ― -b4- And Possessing camels in number from two hundred (in some copies of the K [and in a copy of the T] from hundreds, TA) to a thousand, (AO, T, Nh, L, K,) and therewithal rude, coarse, or uncivil, and proud. (AO, T.) ― -b5- Pl. فَدَّادُونَ. (L, K, &c.) ― -b6- The pl. occurs in a trad., in the saying, اـِنَّ الجَفَاءَ وَالقَسْوَةَ فِى الفَدَّادِينَ, (T, S, L,) meaning [Verily rudeness, or coarseness, and hardness, are in] the men whose voices are high, or loud, in their corn-fields and among their cattle: (El-Ahmar, As, T, S, L, K:) or (in the K “ and ”) the tenders of camels, and pastors, and tenders of oxen and of asses: (Th, T, K:) or (in the K “ and ”) the tillers of the ground; (M, A, Mgh, K, TA;) because they vociferate in their corn-fields: (A, Mgh:) or (in the K “ and ”) the people of the deserts; (M, K, TA;) the men who dwell in the فَدَافِد [pl. of فَدْفَدٌ, q. v.]; (MF;) because of the roughness of their voices, and their rudeness, or coarseness: (M:) or (in the K “ and ”) the possessors of many camels. (M, K, TA.) [See also art. فدن.] ― -b7- ↓ الفَدَّادَةُ signifies The frog: (A, K:) so called because of its croaking. (A.) ― -b8- Also, ↓ فَدَّادَةٌ, (IAar, Th, M, L, K,) and ↓ فُدَادَةٌ, (IAar, L,) or ↓ فَدَادَةٌ, (M, K,) A cowardly man. (IAar, Th, M, L, K.) ― -b9- Also, ↓ فَدَّادَةٌ, (L,) or ↓ فُدَادَةٌ, (M, K,) A certain bird: (M, L, K:) n. un. of فَدَّادً, (L,) or ↓ فُدَادُ. (M.)

فَدَّادَةٌ
فَدَّادَةٌ ذ : see the last three sentences of the next preceding paragraph.

فَدْفدٌ
فَدْفدٌ ذ A desert, or waterless desert, (T, M, L, K,) wherein is nothing: (T, M, L:) or an even tract of land: (S, L, K:) or a spacious and pebbly tract of land: (A:) or a rugged and pebbly tract of land: or a hard place: (M, L:) or a hard and rugged place: (K:) or an elevated place (As, T, L, K) in which is hardness: (As, T, L:) pl. فَدَافِدُ. (L.)

فُدفدٌ
فُدفدٌ ذ : see فَدَّادٌ, first sentence.

فُدَفِدٌ
فُدَفِدٌ ذ : see فَدَّادٌ, first sentence. -A2- Also Thick milk: (IAar, T:) or i. q. هُدَبِدٌ, (K,) which signifies very thick milk: (S and L and K in explanation of the latter:) or both signify sour and thick milk. (T and L in explanation of the latter.)

### Türkçe

فَدَّ
1 **فَدَّ** ذ, muzâri‘ **فَدِ٣َ**, mastar ismi **فَدِيدٌ** (As, T, S, M, L, K) ve **فَدٌّ**, (M, L,) O (bir adam, As, S) sesini çıkardı, seslendi, bağırdı yahut yüksek sesle haykırdı: (As, S, M, A, L, K:) yahut bunu şiddetle yaptı: (T, M, L, K:) yahut sesini yükseltti; (TA;) ve bunun gibi ↓ **فَدْفَدَ**, bir adam hakkında ve bir deve hakkında söylenir: (L:) yahut onlar (bir takım koyunlar yahut keçiler) koşmakla bir ses çıkardılar: yahut çobanları ve onları şarkı söyleyerek sürenlerle birlikte koşmakla bir ses çıkardılar: (K:) yahut o, yahut o (şey), **حَفِيفٌ** diye adlandırılan şeye benzer bir ses çıkardı; (Lth, T, M, K;) bunun gibi ayrıca ↓ **فَدْفَدَ**, mastar ismi **فَدْفَدَةٌ**: (M, L, K: *) ve o (bir adam) koştu, koşmasıyla bir ses çıkararak. (L.) ― -b2- **فَدَّ**, muzâri‘ **فَدِ٣َ**, mastar ismi **فَدِيدٌ**, O (bir kuş) kanatlarını hareket ettirdi yahut çırptı, (حَثَّ,) onları açıp kapatarak. (M.) ― -b3- O koştu, (K, TA,) kaçarak. (TA.) [Bkz. ayrıca R. Q. 1.] ― -b4- **فَدَّتِ الاـِبِلُ** Develer, adımlarının şiddeti sebebiyle, ayaklarıyla yeri ezdiler. (M, L.) Ve **فَدَّ**, muzâri‘ **فَدِ٣َ**, mastar ismi **فَدٌّ** ve **فَدِيدٌ**; (L;) ve ↓ **فَدْفَدَ**; (M, L;) O (bir adam) sevinçten ve çeviklik, canlılık yahut atiklik sebebiyle yere şiddetle bastı. (M, L.) [Bkz. ayrıca 2.] -A2- **هُوَ يَفُدُّنِى وَيَعُدُّنِى** demektir: O beni tehdit eder. (K, TA.)

فدّد
2 **فدّد** ذ, mastar ismi **تَفْدِيدٌ**, O, alım yahut satımda bağırdı yahut yüksek sesle haykırdı yahut bunu şiddetle yaptı. (IAar, T, L, K.) ― -b2- Ve O (bir adam) yerde kibirli ve böbürlenir olarak yürüdü. (IAar, T, L, K. *)

فَدْفَدَ
R. Q. 1 **فَدْفَدَ** ذ, mastar ismi **فَدْفَدَةٌ**: 1’e bak, üç yerde. ― -b2- Ayrıca O (bir adam, TA) bir düşmandan yahut bir yırtıcı hayvandan kaçarak koştu. (T, L, K.) [Bkz. ayrıca 1, son yarı.]

فُدَادٌ
**فُدَادٌ** ذ : **فَدَّادٌ**’a bak, son cümle.

فَدِيدٌ
**فَدِيدٌ** ذ 1’in bir mastar ismidir [ona bak]. -A2- Ayrıca develerin çokluğu. (M, L.) ― -b2- Ve **اـِبِلٌ فَدِيدٌ** Çok develer. (M, L.)

فُدَادَةٌ
**فُدَادَةٌ** ذ ve **فَدَادَةٌ**: bir sonraki paragrafın son iki cümlesine bak, üç yerde.

فَدَّادٌ
**فَدَّادٌ** ذ Güçlü yahut yüksek bir sese sahip, (S, M, A, L, K,) ve sözde kaba, katı yahut nezaketsiz; (L, K;) bunun gibi ayrıca ↓ **فُدْفُدٌ** ve ↓ **فُدَفِدٌ**. (Lh, M, L, K.) ― -b2- Şiddetli basışa sahip. (M, L, K.) Bundan dolayı, bir rivayette, **قَدْ كُنْتَ تَمْشِى فَوْقِى فَدَّادًا** yani [Sen benim üzerimde yürürdün] şiddetle basarak, yer tarafından, (M, L,) içinde gömülü bir ölüye söylenmiştir. (L.) ― -b3- Kibirli, (K, TA,) ve böbürlenen. (TA.) ― -b4- Ve iki yüzden (K’nın bazı nüshalarında [ve T’nin bir nüshasında] yüzlerden, TA) bine kadar sayıda deveye sahip olan, (AO, T, Nh, L, K,) ve bununla birlikte kaba, katı yahut nezaketsiz, ve kibirli. (AO, T.) ― -b5- Çoğulu **فَدَّادُونَ**. (L, K, &c.) ― -b6- Çoğul, bir rivayette, şu sözde geçer: **اـِنَّ الجَفَاءَ وَالقَسْوَةَ فِى الفَدَّادِينَ**, (T, S, L,) yani [Şüphesiz kabalık yahut katılık ve sertlik, şunlardadır:] ekin tarlalarında ve sığırlarının arasında sesleri yüksek yahut gür olan adamlar: (El-Ahmar, As, T, S, L, K:) yahut (K’da “ve”) deve bakıcıları ve çobanlar ve öküz ve eşek bakıcıları: (Th, T, K:) yahut (K’da “ve”) toprağı işleyenler; (M, A, Mgh, K, TA;) çünkü ekin tarlalarında yüksek sesle haykırırlar: (A, Mgh:) yahut (K’da “ve”) çöl halkı; (M, K, TA;) **فَدَافِد**’de [**فَدْفَدٌ**’ün çoğulu, ona bak] oturan adamlar: (MF;) seslerinin kabalığı ve onların kabalığı yahut katılığı sebebiyle: (M:) yahut (K’da “ve”) çok deve sahipleri. (M, K, TA.) [Bkz. ayrıca md. فدن.] ― -b7- ↓ **الفَدَّادَةُ** kurbağa demektir: (A, K:) vıraklaması sebebiyle böyle adlandırılmıştır. (A.) ― -b8- Ayrıca, ↓ **فَدَّادَةٌ**, (IAar, Th, M, L, K,) ve ↓ **فُدَادَةٌ**, (IAar, L,) yahut ↓ **فَدَادَةٌ**, (M, K,) korkak bir adam. (IAar, Th, M, L, K.) ― -b9- Ayrıca, ↓ **فَدَّادَةٌ**, (L,) yahut ↓ **فُدَادَةٌ**, (M, K,) belirli bir kuş: (M, L, K:) **فَدَّادً**’ın tekil ismi, (L,) yahut ↓ **فُدَادُ**. (M.)

فَدَّادَةٌ
**فَدَّادَةٌ** ذ : bir önceki paragrafın son üç cümlesine bak.

فَدْفدٌ
**فَدْفدٌ** ذ İçinde hiçbir şey bulunmayan bir çöl yahut susuz çöl, (T, M, L, K,) : (T, M, L:) yahut düz bir arazi parçası: (S, L, K:) yahut geniş ve çakıllı bir arazi parçası: (A:) yahut engebeli ve çakıllı bir arazi parçası: yahut sert bir yer: (M, L:) yahut sert ve engebeli bir yer: (K:) yahut içinde sertlik bulunan yüksek bir yer (As, T, L, K): (As, T, L:) çoğulu **فَدَافِدُ**. (L.)

فُدفدٌ
**فُدفدٌ** ذ : **فَدَّادٌ**’a bak, ilk cümle.

فُدَفِدٌ
**فُدَفِدٌ** ذ : **فَدَّادٌ**’a bak, ilk cümle. -A2- Ayrıca koyu süt: (IAar, T:) yahut **هُدَبِدٌ** ile aynı (K,) ki bu, pek koyu süt demektir: (S ve L ve K, ikincisinin açıklamasında:) yahut ikisi de ekşi ve koyu süt demektir. (T ve L, ikincisinin açıklamasında.)
