# فرت — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D8%AA/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%B1%D8%AA/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [فرت](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D8%AA.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: فرت

الفُراتُ: أَشَدُّ الماء عُذوبةً. وفي التنزيل العزيز: هذا عَذْبٌ فُراتٌ، وهذا مِلْحٌ أُجاجٌ.
وقد فَرُتَ الماءُ يَفْرُتُ فُروتةً إِذا عَذُبَ، فهو فُراتٌ. وقال ابن الأَعرابي: فَرِتَ الرجلُ، بكسر الراء، إِذا ضَعُفَ عقلُه بعد مُسْكَةٍ. والفُراتانِ: الفُراتُ ودُجَيْلٌ؛ وقول أَبي ذؤَيب:
فَجاءَ بها ما شِئْتَ من لَطَمِيَّةٍ،
يَدُومُ الفُراتُ فَوْقَها ويَمُوجُ
ليس هنالك فُراتٌ، لأَن الدُّرَّ لا يكون في الماء العذب، وإِنما يكون في البحر. وقوله: ما شئت، في موضع الحال، أَي جاء بها كاملة الحُسْن، أَو بالغةَ الحُسْن، وقد تكون في موضع جَرّ على البدل من الهاء أَي فجاء بما شِئْتَ من لَطَمِيَّة.
ومياهٌ فِرْتانٌ وفُراتٌ: كالواحدِ، والاسم الفُروتَةُ. والفُراتُ: اسم نهر الكوفة، معروف.
وفَرْتَنى: المرأَةُ الفاجرةُ؛ ذهب ابن جني فيه إِلى أَن نونه زائدة، وحكى فَرَتَ الرجلُ يَفْرُتُ فَرْتاً: فَجر؛ وأَما سيبويه فجعله رباعياً.والفِرْتُ: لغةٌ في الفِتْر؛ عن ابن جني، كأَنه مقلوب عنه.

### Türkçe

**الفُراتُ**: suyun en şiddetli tatlısı (en tatlı olanı). Ve aziz tenzilde: “Bu, tatlı **فُراتٌ**dur; bu da tuzlu, acı (yakıcı)dır.”

Ve su **فَرُتَ** **يَفْرُتُ** **فُروتةً**; tatlı olduğu zaman; o hâlde o **فُراتٌ**dur. İbnü’l-A‘râbî dedi: adam **فَرِتَ**, **الراء**’yı kesreli (okuyarak), aklı bir tutunmadan sonra zayıfladığı zaman.

Ve **الفُراتانِ**: **الفُراتُ** ve **دُجَيْلٌ**; ve Ebû Züeyb’in sözü:
فَجاءَ بها ما شِئْتَ من لَطَمِيَّةٍ،
يَدُومُ الفُراتُ فَوْقَها ويَمُوجُ
Orada **فُراتٌ** yoktur; çünkü inci tatlı suda olmaz; ancak denizde olur. Ve onun sözü: **ما شئت** hâl mevkiindedir; yani onu tam güzellikli olarak getirdi, yahut erişmiş güzellikli olarak; ve **الهاء**’dan bedel olarak cer mevkiinde de olabilir; yani: “**لَطَمِيَّةٍ**’den dilediğini getirdi.”

Ve sular **فِرْتانٌ** ve **فُراتٌ**: tek (lafız) gibi; ve isim **الفُروتَةُ**dur. Ve **الفُراتُ**: Kûfe nehrinin adıdır; bilinen.

Ve **فَرْتَنى**: fâcire kadın; İbn Cinnî onda, onun **النون**’unun زائد olduğuna gitti; ve “adam **فَرَتَ** **يَفْرُتُ** **فَرْتاً**: fısk etti”yi nakletti. Ama Sîbeveyh onu dörtlü (kök) yaptı. Ve **الفِرْتُ**: **الفِتْر**’de bir lugattır; İbn Cinnî’den; sanki ondan çevrilmiş (maklûb) gibidir.
