# فرث — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D8%AB/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%B1%D8%AB/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [فرث](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D8%AB.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: فرث

الفَرْثُ: السِّرْجينُ، ما دام في الكَرِشِ، والجمع فُرُوثٌ. ابن سيده: الفَرْثُ السِّرْقِينُ، والفَرْثُ والفُراثة: سِرْقِينُ الكَرشِ. وفَرَثْتُها عنه أَفْرُثُها فَرْثاً، وأَفْرَثْتُها، وفَرَّثْتُها، كذلك، وفَرَثَ الحُبُّ كَبِدَه، وأَفْرثَها، وفَرَّثَها: فَتَّتَها. وفَرَثْتُ كَبِدَه، أَفْرِثُها فَرْثاً، وفَرَّثْتُها تَفْريثاً إِذا ضَرَبْتَه حتى تَنْفَرِثَ كَبِدُه؛ وفي الصحاح: إِذا ضَرَبتَه وهو حَيٌّ، فانْفَرَثَتْ كَبِدُه أَي انْتَثرتْ. وفي حديث أُم كُلْثوم، بنتِ عليٍّ، قالت لأَهل الكوفة: أَتدرون أَيَّ كَبِدٍ فَرَثْتم لرسول الله، صلى الله عليه وسلم؟ الفَرْثُ: تَفْتيت الكَبِد بالغم والأَذى. وفَرَثَ الجُلَّة، يَفْرُثُها ويَفْرِثُها فَرْثاً إِذا شَقَّها ثم نَثرَ جميعَ ما فيها؛ وفي التهذيب: إِذا فَرَّقها. وأَفرَثْتُ الكَرِشَ: إِذا شَقَقْتَها، ونَثرْتَ ما فيها. ابن السكيت: فَرَثْتُ للقوم جُلَّةً، وأَنا أَفْرِثها، وأَفرُثُها إِذا شَقَقْتها، ثم نَثرْتَ ما فيها؛ وقيل: كلُّ ما نثرْته، من وِعاءٍ، فَرْثٌ. وشَرِبَ على فَرْثٍ أَي على شِبَع. وأَفرَثَ الرجلَ إِفْراثاً: وقَعَ فيه. وأَفْرَثَ أَصحابَه: عَرَّضَهم للسلطان، أَو لِلائَمةِ الناس، أَو كَذَّبهم عند قوم، ليُصغَّرَهم عندَهم، أَو فَضَحَ سِرَّهم. وامرأَةٌ فُرُثٌ: تَبْزُقُ وتَخْبُثُ نفسُها، في أَول حَمْلِها، وقد انْفُرِثَ بها. أَبو عمرو: يقال للمرأَة إِنها لمُنْفَرثةٌ، وذلك في أَولِ حَمْلها، وهو أَن تَخْبُثَ نفسُها، في أَول حملها، فيكْثُر نَفْثُها للخَراشِيِّ التي على رأْس مَعِدتِها؛ قال أَبو منصور: لا أَدري مُنْفَرِثةٌ أَم مُتَفَرِّثةٌ؟ والفَرْثُ: غَثَيانُ الحُبْلى. والفَرْثُ: الرَّكْوة الصغيرةُ. وجبلٌ فَريثٌ: ليس بضخْمٍ صُخورُه، وليس بذي مَطَرٍ ولا طِينٍ، وهو أَصعبُ الجبال، حتى إِنه لا يُصْعَدُ فيه، لصُعوبته وامتناعه. وثَريدٌ فَرْثٌ: غير مُدَقَّقِ الثَّرْدِ، كأَنه شُبِّه بهذا الصِّنْفِ من الجبال. وقال اللحياني: قال القَنانيّ: لا خير في الثريدِ إِذا كان شَرِثاً فَرِثاً، وقد تقدم ذكر الشَّرِثِ.

### Türkçe

**الفَرْثُ**: işkembede bulunduğu müddetçe **السِّرْجينُ**; çoğulu **فُرُوثٌ**. İbn
Sîde: **الفَرْثُ** **السِّرْقِينُ**’dir; **الفَرْثُ** ve **الفُراثة**: işkembenin **سِرْقِينُ**’idir.
Ve “onu ondan **فَرَثْتُها**; **أَفْرُثُها** **فَرْثاً**” (yaptım); ve “onu **أَفْرَثْتُها**”, ve “onu
**فَرَّثْتُها**” da; böyledir. Ve **الحُبُّ** onun ciğerini **فَرَثَ**; ve onu **أَفْرثَها**, ve onu
**فَرَّثَها**: onu parçaladı. Ve “onun ciğerini **فَرَثْتُ**; **أَفْرِثُها** **فَرْثاً**” ve “onu
**فَرَّثْتُها** **تَفْريثاً**” (yaptım): onu dövdüğün zaman, ta ki ciğeri parçalansın; ve
**الصحاح**’ta: onu diri iken dövdüğün zaman, ciğeri **انْفَرَثَتْ**; yani dağılıp saçıldı. Ve Ümm
Külsûm, Ali’nin kızı, hadîsinde: Kûfe ehline dedi ki: Resûlullah’a (sallallahu aleyhi ve sellem)
hangi ciğeri **فَرَثْتم** ettiğinizi biliyor musunuz?
**الفَرْثُ**: keder ve eziyetle ciğerin ufalanmasıdır. Ve **الجُلَّة**’yi **فَرَثَ**,
onu **يَفْرُثُها** ve **يَفْرِثُها** **فَرْثاً** (yapar): onu yarıp sonra içindekilerin tamamını
saçtığı zaman; ve **التهذيب**’te: onu ayırıp dağıttığı zaman. Ve “işkembe(yi) **أَفرَثْتُ**”:
onu yardığın ve içindekini saçtığın zaman. İbnü’s-Sikkît: “kavim için bir **جُلَّة**’yi
**فَرَثْتُ**; ben onu **أَفْرِثها** ve **أَفرُثُها** (yaparım)”: onu yardığın, sonra içindekini
saçtığın zaman; ve denildi ki: bir kaptan saçtığın her şey **فَرْثٌ**’tür. Ve “bir **فَرْثٍ**
üzerine içti”: yani tokluk üzerine. Ve adamı **أَفرَثَ** **إِفْراثاً**: ona düştü (sataştı).
Ve “ashabını **أَفْرَثَ**”: onları sultana, yahut insanların kınamasına maruz bıraktı; yahut
bir kavim yanında onları yalanladı ki onların yanında küçültsün; yahut sırlarını ifşa etti.
Ve bir kadın **فُرُثٌ**: tükürür ve nefsi kötüleşir; hamlinin başında; ve onunla
**انْفُرِثَ** olunmuştur. Ebû Amr: kadına “o mutlaka **مُنْفَرثةٌ**’dir” denir; bu, hamlinin
başındadır; o da şudur: hamlinin başında nefsi kötüleşir; midesinin başı üzerindeki
**الخَراشِيِّ** sebebiyle onun tükürmesi çoğalır. Ebû Mansûr dedi ki: bilmiyorum,
**مُنْفَرِثةٌ** mi yoksa **مُتَفَرِّثةٌ** mi? Ve **الفَرْثُ**: hamile kadının bulantısıdır.
Ve **الفَرْثُ**: küçük **الرَّكْوة**’dir. Ve **فَريثٌ** bir dağ: kayaları iri değildir; ne yağmurlu
ne de çamurludur; ve o, dağların en zoru/çetini olup, hatta zorluğu ve sarplığı sebebiyle
onda yukarı çıkılmaz. Ve **ثَريدٌ فَرْثٌ**: **الثَّرْدِ**’i ince ince edilmemiş (olan); sanki
dağların bu sınıfına benzetilmiştir. Ve el-Lihyânî dedi ki: el-Kanânî dedi ki: **الثريدِ**
**شَرِثاً فَرِثاً** olduğu zaman onda hayır yoktur; ve **الشَّرِثِ**’in zikri daha önce geçti.
