# فرسخ — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D8%B3%D8%AE/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%B1%D8%B3%D8%AE/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [فرسخ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D8%B3%D8%AE.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: فرسخ

الفَرْسَخُ: السكون؛ وقالت الكلابية: فراسخ الليل والنهار ساعاتهما وأَوقاتهما؛ وقال خالدَ ابن جنبة: هؤلاء قوم لا يعرفون مواقيت الدهر وفراسخ الأَيام؛ قال: حيث يأْخذ الليل من النهار، والفرسخ من المسافة المعلومة في الأَرض مأْخوذ منه. والفرسخ: ثلاثة أَميال أَو ستة، سمي بذلك لأَن صاحبه إِذا مشى قعد واستراح من ذلك كأَنه سكن، وهو واحد الفراسخ؛ فارسي معرب. وفي حديث حذيفة: ما بينكم وبين أَن يُرْسَلَ عليكم الشرُّ إِلاَّ فَراسِخُ من ذلك، حكاه ابن الأَعرابي؛ وفي رواية: ما بينكم وبين أَن يُصَبَّ عليكم الشرّ فَراسِخَ إِلاّ موتُ رجلٍ، يعني عمرَ بنَ الخطاب، رضي الله عنه، فلو قد مات صُبَّ عليكم الشرّ. قال ابن شميل: كل شيءٍ دائم كثير لا ينقطع فرسخ. والفرسخ: الراحة والفرجة؛ ويقال للشيء الذي لا فرجة فيه: فرسخ، كأَنه على السلب. وانتظرتك فرسخاً من الليل أَو من النهار أَي طويلاً، وكأَن الفرسخ أُخذ من هذا.
وفَرْسَخَتْ عنه الحمَّى وتَفَرْ سَخَتْ وافْرَنْسَخَتْ: انكسرت وبعدت، وكذلك غيرها من الأَمراض. والفرسخ: الساعة من النهار؛ قال أَبو زياد: ما مُطِرَ الناسُ من مطر بين نَوْأَيْنِ إِلا كان بينهما فَرْسَخٌ. قال: والفرسخ انكسار البرد. وقال بعض العرب: أَعصبت السماء أَياماً بعَين ما فيها فرسخ؛ والعَين: أن يدوم المطر أَياماً. وقوله: ما فيها فرسخ يقول: ليس فيها فرجة ولا إِقلاع. قال: وإِذا احتبس المطر اشتدَّ البرد فإِذا مطر الناس كان للبرد بعد ذلك فرسخ أَي سكون، من قولك فَرْسَخَ عني المرض، وافْرَ نْسَخَ أَي تباعد.

### Türkçe

**الفَرْسَخُ**: sükûn (durulma); el-Kilâbiyye dedi ki: **فراسخ الليل والنهار** onların saatleri ve vakitleridir; Hâlid b. Cunbe dedi ki: bunlar, zamanın vakitlerini ve günlerin **فراسخ**larını bilmeyen bir kavimdir; dedi ki: gecenin gündüzden aldığı yer; ve yeryüzündeki bilinen mesafeden olan **الفرسخ** ondan alınmıştır. Ve **الفرسخ**: üç mil yahut altı (mildir); bununla adlandırıldı, çünkü sahibi yürüdüğü zaman oturur ve bundan dinlenir; sanki sükûn bulmuş gibidir; ve o, **الفراسخ**ın biridir; Farsça, Arapçalaştırılmıştır. Ve Huzeyfe hadîsinde: “Sizinle üzerinize şerrin gönderilmesi arasında, bundan ancak **فَراسِخُ** vardır”, İbnü’l-A‘râbî onu nakletti; ve bir rivayette: “Sizinle üzerinize şerrin dökülmesi arasında, ancak bir adamın ölümü hariç **فَراسِخَ** vardır”; yani Ömer b. el-Hattâb’ı, Allah ondan razı olsun; artık o ölseydi üzerinize şer dökülürdü. İbn Şümeyl dedi ki: kesilmeyen, daimî, çok olan her şey **فرسخ**tır. Ve **الفرسخ**: rahat ve ferahlık (açıklık); ve içinde açıklık olmayan şeye **فرسخ** denir; sanki olumsuzlama üzere (kullanılmış) gibidir. “Seni geceden yahut gündüzden **فرسخاً** bekledim” yani uzun (bir süre); ve sanki **الفرسخ** bundan alınmıştır.

Ve **فَرْسَخَتْ** ondan humma, ve **تَفَرْ سَخَتْ** ve **افْرَنْسَخَتْ**: kırıldı ve uzaklaştı; hastalıklardan başkası da böyledir. Ve **الفرسخ**: gündüzden bir saat; Ebû Ziyâd dedi ki: insanlar iki **نَوْأَيْنِ** arasında bir yağmurdan yağmur almadılar ki, ikisi arasında bir **فَرْسَخٌ** olmasın. Dedi ki: ve **الفرسخ** soğuğun kırılmasıdır. Bazı Araplar dedi ki: “Gök, içinde **فرسخ** bulunmayan bir **عَين** ile günlerce (yağmurla) bağlandı”; ve **العَين**: yağmurun günlerce devam etmesidir. Ve onun sözü: “içinde **فرسخ** yoktur” demesi: onda ne bir açıklık ne de bir kesilme vardır. Dedi ki: yağmur tutulup (kesilip) kaldığında soğuk şiddetlenir; insanlar yağmur aldığında, bundan sonra soğuk için bir **فرسخ** olur; yani sükûn; “benden hastalık **فَرْسَخَ** etti” ve **افْرَ نْسَخَ** yani uzaklaştı sözünden.
