# فرسن (ف-ر-س-ن) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D8%B3%D9%86
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%B1%D8%B3%D9%86

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ف - ر - س - ن
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 5 sözlük

## Sözlükler (5)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D8%B3%D9%86/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

السين والراء
س ر ن ف، ف ر س ن، ف ر ن س، س ن م ر، ن ب ر س، ب ر ن س، س م س ر مستعملات
سرنف:
السِّرْنافُ: الطّويلُ.
فرسن:
الفِرْسِنُ: فِرْسِنُ البعير.
فرنس:
الفِرْناسُ: الأسد والفَرْنَسَةُ: حُسْنُ تدبير المراة لبيتها، امرأةٌ مُفَرْنِسة ومُفَرنسة أيضاً، أي قويّة على الأمور.
سنمر:

سِنِمّار: اسم رجل كان يبني الآطام فبنَى لأُحَيْحَةَ بن الجُلاحِ أُطُمأ فقال أُحَيْحة: إنّي لأعرف موضع حجرٍ في هذا الأُطُم لو نُزعَ لتداعَى، فقال: سِنِمّار، وأنا أعرفه، فقال أرينه، فقال: هو ذا فدفعه من رأس الأُطُم فوقع ميّتاً.
نبرس:
النِّبراسُ: السِّراج.
برنس:
البُرْنُس كلّ ثوب رأسه منه مُلّتَزِق به، دُرّاعةً كانَ أو مِمْطَراً أو جُبّة.
والتَّبَرْنُس: مشيُ الكلب، وإذا مشى الإنسان على نحو ذلك قيل: تَبَرْنَسَ قال:
ومُستنكر لي لم أكنْ ببلاده		ففاجأته من غربةٍ أَتَبَرْنسُ
سمسر:
السِّمسارُ: الذّي يَبيعُ البُرَّ للنّاس، والسِّمْسار: فارسيّة معرّبة والجميع السَّماسرة.

##### Türkçe

**السين والراء**
س ر ن ف، ف ر س ن، ف ر ن س، س ن م ر، ن ب ر س، ب ر ن س، س م س ر kullanılagelenlerdir.

**سرنف**:
**السِّرْنافُ**: uzun olan.

**فرسن**:
**الفِرْسِنُ**: devenin **فِرْسِنُ**’u.

**فرنس**:
**الفِرْناسُ**: aslan; **الفَرْنَسَةُ**: kadının evini iyi idare etmesi. **امرأةٌ مُفَرْنِسة** ve **مُفَرنسة** de; yani işlerde güçlü.

**سنمر**:

**سِنِمّار**: **الآطام** inşa eden bir adamın adıdır; **أُحَيْحَةَ بن الجُلاحِ** için bir **أُطُمأ** inşa etti. Bunun üzerine **أُحَيْحة** dedi ki: “Şüphesiz ben bu **الأُطُم**’da bir taşın yerini bilirim; eğer çıkarılsa çöker.” Dedi ki: “**سِنِمّار**; ben de onu bilirim.” Dedi ki: “Onu bana göster.” Dedi ki: “İşte bu.” Derken onu **الأُطُم**’un tepesinden itti; o da düşüp ölü olarak kaldı.

**نبرس**:
**النِّبراسُ**: kandil.

**برنس**:
**البُرْنُس**: başı kendisinden olup ona bitişik olan her elbise; ister **دُرّاعةً** olsun ister **مِمْطَراً** olsun ister **جُبّة**.

Ve **التَّبَرْنُس**: köpeğin yürümesi; insan o tarz üzere yürüdüğünde “**تَبَرْنَسَ**” denir. Dedi ki:
ومُستنكر لي لم أكنْ ببلاده		ففاجأته من غربةٍ أَتَبَرْنسُ

**سمسر**:
**السِّمسارُ**: insanlara **البُرَّ** satan kimse; ve **السِّمْسار**: Arapçalaştırılmış Farsçadır; hepsi **السَّماسرة**’dir.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D8%B3%D9%86/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الفِرْسِنُ من البعير، بمنزلة الحافر من الدّابّة، وربَّما استعير في الشاة.

##### Türkçe

**الفِرْسِنُ** devedendir; binek hayvanından **الحافر** menzilesindedir; ve belki koyunda ödünç alınmıştır.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D8%B3%D9%86/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الفُرَاسِنُ والفِرْسَانُ من الأُسْد، واعْتَدَّ سيبويه
الفِرْناسَ ثلاثيّاً، وهو مذكور في موضعه. والفِرْسِنُ: فِرْسِنُ البعير، وهي مؤنثة، وجمعها فَراسِنُ. وفي الفَراسِنِ السُّلامَى: وهي عظام الفِرْسِن وقَصَبُها، ثم الرُّسْغ فوق ذلك، ثم الوَظِيفُ، ثم فوق الوَظِيفِ من يد البعير الذِّراعُ، ثم فوق الذراع العَضُدُ، ثم فوق العَضُدِ الكتفُ، وفي رجله بعد الفِرْسِنِ الرُّسغُ ثم الوظيفُ ثم الساق ثم الفخذ ثم الوَرِكُ، ويقال لموضع الفِرْسِن من الخيل الحافرُ ثم الرُّسْغُ. والفِرْسِنُ من البعير: بمنزلة الحافر من الدابة، قال: وربما استعير في الشاة. قال ابن السراج: النون زائدة لأَنها من فَرسْتُ، وقد تقدم. والذي للشاة هو الظَّلْفُ. وفي الحديث: لا تَحْقِرَنَّ من المعروف شيئاً ولو فِرسِنَ شاة؛ الفِرْسِنُ: عظم قليل اللحم، وهو خُفَّ البعير كالحافر للدابة.

##### Türkçe

**الفُرَاسِنُ** ve **الفِرْسَانُ**, aslanlardan (olan adlardandır); Sîbeveyh **الفِرْناسَ**’ı üç harfli saydı; o, kendi yerinde zikredilmiştir. Ve **الفِرْسِنُ**: devenin **فِرْسِنُ**’idir; o müennestir; onun çoğulu **فَراسِنُ**’dir. Ve **الفَراسِنِ**’de **السُّلامَى** (vardır): o, **الفِرْسِن**’in kemikleridir ve onun kamışlarıdır; sonra bunun üstünde **الرُّسْغ**; sonra **الوَظِيفُ**; sonra devenin elinden **الوَظِيفِ**’in üstünde **الذِّراعُ**; sonra **الذِّراع**’ın üstünde **العَضُدُ**; sonra **العَضُدِ**’un üstünde **الكتفُ**. Ve onun bacağında **الفِرْسِنِ**’den sonra **الرُّسغُ**, sonra **الوظيفُ**, sonra **الساق**, sonra **الفخذ**, sonra **الوَرِكُ** (vardır). Ve atlarda **الفِرْسِن**’in yerine **الحافرُ** denir, sonra **الرُّسْغُ**. Ve deveden **الفِرْسِنُ**: binek hayvanda **الحافر**’in menzilesi gibidir; dedi ki: ve bazen koyunda da ödünç alınır. İbnü’s-Serâc dedi: **النون** ziyadedir; çünkü o, **فَرسْتُ**’dendir; ve daha önce geçti. Koyuna ait olan ise **الظَّلْفُ**’tur. Ve hadiste: “Maruftan hiçbir şeyi küçük görme; bir koyunun **فِرسِنَ**’i bile olsa.” **الفِرْسِنُ**: eti az olan bir kemiktir; o, devenin **خُفَّ**’ıdır; binek hayvan için **الحافر** gibi.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D8%B3%D9%86/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

: ( الفِرْسِنُ ، كزِبْرِجٍ ، للبَعيرِ كالحافِرِ لَّلدابَّةِ ) أُنْثى ، والجَمْعُ فَراسِنُ .
وفي الفَراسِنِ السُّلامَى ، وهي عِظامُ الفِرْسِنِ وقَصَبُها ، ثم الرُّسْغ فوْقَ ذلكَ ، ثم الوَظِيفُ ، ثم فوْقَ الوَظِيفِ من يدِ البَعيرِ الذِّراعُ ، وفي رِجْلِه بعْدَ الفِرْسِن الرُّسْغُ ، ثم الوَظِيفُ ، ثم السَّاقُ ، ثم الفخذُ ، ورُبَّما اسْتُعِير للشَّاةِ ومنه الحدِيثُ : ( لا تَحْقِرَنَّ من المَعْروفِ شيئاً ولو فِرْسِنَ شاةٍ ) .
وقالَ ابنُ السرَّاج : النونُ زائِدَةٌ لأنَّها مِن فَرسْتُ .
( والفُرَاسِنُ ، كعُلابِطٍ : الأَسَدُ كالفِرْسانِ ، بالكسْرِ ، والفِرْناسِ . واعْتَدَّ سِيْبَوَيْه الفِرْناسَ ثلاثيّاً ؛ وهو مَذْكورٌ في موْضِعِه .
( والمُفَرْسَنُ : الوَجْهِ ، بفتْحِ السِّينِ : الكَثيرُ لَحْمِهِ ، ولعلَّه به سمِّي الأسدُ فراسنا .
( والفُراسِيُونُ ، بالضمِّ : أَصلُ مُرَبَّع تقومُ عنه فُروعٌ كثيرَةٌ بيض مُزَغَّبة قد نَبَتَ فيها أَوْراقٌ خشِنَةٌ كالإبْهامِ ، وله زهْرٌ إلى زرْقَةٍ وصفْرَةٍ ، يقالُ : هو ( الكُرَّاثُ الجَبَلِيُّ جَلاَّءٌ مُذيبٌ للأَخْلاطِ الغَليظَةِ ( والرِّياحِ الغَليظَةِ ، ( مُدِرٌّ

للفُضُلاتِ ولو بخوراً ، ( مُفَتِّحٌ للسُّدَدِ ، جابرٌ لكلِّ كسرٍ ووثي ، مُفَجِّرٌ لكلِّ صلابَةٍ كالداحِسِ ، ويذهبُ السّلاقَ والدّمْعَة والظلْمَةَ ونزولَ الماءِ والجشا إذا قطرت ، ويَفْتَحُ الصَّمَم ويُزِيلُ أَوْجاعَ الأُذُنِ والأسْنانِ وأَمْراضِ الفمِ والرَّبْوِ والسُّعالِ ويزيلُ أَوْجاعَ الصَّدْرِ والمَعِدَةِ والكَبِدِ والطَّحالِ ، ويُنَقِّي القرُوحَ ويدْملُها مع العَسَلِ ، ( نافِعٌ لعَضَّةِ الكَلْبِ الكَلِبِ ، وهو يضرُّ الكُلَى والمَثانَةَ .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
فِرْسانُ ، بالكسْرِ : قرْيَةٌ بأَصْفَهان ، منها : أَبو الحَسَنِ إِسْحاقُ بنُ إبْراهيمَ بنِ أَيُّوب العَنْبريُّ عن سُفْيان الثَّوْري .
والفِرْسانُ : الأَسَدُ ، كالفِرْناسِ .
وأمَّا فرسان ، مثلَّث الفاءِ لقَرْيَةٍ بأفْريقيَةَ ، تقدَّمَ ذِكْرُها في السِّين .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :

##### Türkçe

: (**الفِرْسِنُ** , **زِبْرِجٍ** gibi, deve için binek hayvanı için **الحافِرِ** gibi) dişidir; çoğulu **فَراسِنُ**’dir.

**الفَراسِنِ**’de **السُّلامَى** vardır; o, **الفِرْسِنِ**’in kemikleri ve kamışlarıdır; sonra bunun üstünde **الرُّسْغ**; sonra **الوَظِيفُ**; sonra devenin elinden **الوَظِيفِ**’in üstünde **الذِّراعُ**; ve onun ayağında **الفِرْسِن**’den sonra **الرُّسْغُ**; sonra **الوَظِيفُ**; sonra **السَّاقُ**; sonra **الفخذُ**; ve bazen koyun için ödünç alınmıştır; ondan hadis: (İyilikten hiçbir şeyi küçümseme; koyunun **فِرْسِنَ**’i bile olsa).

İbnü’s-Serâc dedi: **النونُ** ziyadedir; çünkü o **فَرسْتُ**’dendir.

(**الفُرَاسِنُ** , **عُلابِطٍ** gibi: aslan; **الفِرْسانِ** gibi, kesre ile, ve **الفِرْناسِ**. Sîbeveyh **الفِرْناسَ**’ı üç harfli saydı; o, yerinde zikredilmiştir.

(**المُفَرْسَنُ**: yüz; **السِّينِ**’in fethiyle: eti çok olan; belki bununla aslan **فراسنا** diye adlandırıldı.

(**الفُراسِيُونُ** , damme ile: kare bir asıl; ondan çok sayıda dallar kalkar; beyaz, tüylü; içinde başparmak gibi kaba yapraklar bitmiştir; ve onun maviye ve sarıya doğru bir çiçeği vardır; denir ki: o (dağ pırasasıdır; karışmış kalın hıltları ve kalın rüzgârları çözücü, (arttırıcı

artıkları, buhur olarak bile olsa, (tıkanıklıkları açıcı, her kırık ve burkulmayı onarıcı, **الداحِسِ** gibi her sertliği patlatıcı; ve damlatıldığı zaman **السّلاقَ**’ı, **الدّمْعَة**’yı, **الظلْمَةَ**’yı, su inmesini ve **الجشا**’yı giderir; ve sağırlığı açar; kulağın ve dişlerin ağrılarını ve ağzın hastalıklarını ve **الرَّبْوِ**’yu ve öksürüğü giderir; ve göğsün, midenin, karaciğerin ve dalağın ağrılarını giderir; ve yaraları temizler ve bal ile onları kabuk bağlatır; (kuduz köpeğin ısırığına faydalıdır; ve o böbreklere ve mesaneye zarar verir.

Üzerine istidrâk olunanlardandır:
**فِرْسانُ** , kesre ile: İsfahan’da bir köy; ondan: Ebü’l-Hasen İshak b. İbrahim b. Eyyûb el-Anberî, Süfyân es-Sevrî’den.
Ve **الفِرْسانُ**: aslan; **الفِرْناسِ** gibi.
Ama **فرسان** ise, **الفاءِ**’nın üç vecihle (okunuşuyla), Afrika’da bir köy içindir; onun zikri **السِّين**’de geçti.

Üzerine istidrâk olunanlardandır:

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D8%B3%D9%86/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

الفِرْسِنُ
الفِرْسِنُ ذ , of the camel, is What corresponds to the حَافِر [or hoof] of the horse or a similar beast: (S, K:) or the part which is below the رُسْغ [or pastern] and in which are the bones called سُلَامَى [q. v.]: and sometimes it is (tropical:) of the sheep or goat: it is of the fem. gender: and the pl. is فَرَاسِنُ: (TA:) accord. to Ibn-Es-Sarrلj, the ن is augmentative, because it is from فَرَسْتُ, (S, TA,) and [therefore] it has been mentioned before [in art. فرس, in which see more]. (S.)

الفِرْسَانُ
الفِرْسَانُ ذ : see what next follows.

الفُرَاسِنُ
الفُرَاسِنُ ذ The lion; (K, TA;) as also ↓ الفِرْسَانُ: and so [الفُرَانِسُ and] الفِرْنَاسُ. (TA.) See also the last paragraph below.

الفُرَاسِيُونُ
الفُرَاسِيُونُ ذ , (K, TA,) with damm, (TA,) The كُرَّاث جَبَلِىّ [lit. mountain-leek]: (K, TA:) so it is said to be: it is a four-sided أَصْل [app. meaning stem], from which rise many white, foursided, branches, whereon sometimes grow rough leaves like the thumb; and it has a blossom inclining to blueness and yellowness: (TA:) it has the property of clearing the complexion, dissolves thick humours, is diuretic, opens obstructions, and is beneficial as a remedy for the bite of the dog, (K, TA,) i. e. of the mad dog: (TA:) [it is now applied in Cairo to euphrasia: (Forskهl, Descr. Anim. &c., p. 145:) and marrubium plicatum. (Idem, Flora Aegypt. Arab., pp. lxviii. and 213.)]

مُفَرْسَنُ الوَجْهِ
مُفَرْسَنُ الوَجْهِ ذ , with fet-h to the س, Having much flesh in the face. (K.) Perhaps the lion is hence called ↓ فُرَاسِنُ. (TA.)

##### Türkçe

الفِرْسِنُ
**الفِرْسِنُ** ذ, devenin, atın yahut benzeri bir hayvanın **حَافِر**’ine [yahut toynağına] tekabül eden şeydir: (S, K:) yahut **رُسْغ**’un [yahut bilek ekleminin] altında bulunan ve içinde **سُلَامَى** denilen kemiklerin bulunduğu kısımdır: ve bazen (mecazen:) koyun yahut keçeninki için olur: müennes cinstendir: ve çoğulu **فَرَاسِنُ**’dur: (TA:) İbn-Es-Sarrلj’a göre **النون** ziyadedir; çünkü o, **فَرَسْتُ**’dandır, (S, TA,) ve [bu sebeple] daha önce [madde **فرس**’te, onda daha fazlasına bak] zikredilmiştir. (S.)

الفِرْسَانُ
**الفِرْسَانُ** ذ: hemen sonra gelen şeye bak.

الفُرَاسِنُ
**الفُرَاسِنُ** ذ Aslan; (K, TA;) ve ayrıca ↓ **الفِرْسَانُ**: ve öylece [**الفُرَانِسُ** ve] **الفِرْنَاسُ**. (TA.) Aşağıdaki son paragrafa da bak.

الفُرَاسِيُونُ
**الفُرَاسِيُونُ** ذ, (K, TA,) damme ile, (TA,) **كُرَّاث جَبَلِىّ** [lafzen dağ-pırasa]: (K, TA:) öyle olduğu söylenir: o, dört köşeli bir **أَصْل**’dür [görünüşe göre gövde mânâsında], ondan birçok beyaz, dört köşeli, dallar yükselir; onların üzerinde bazen başparmak gibi kaba yapraklar biter; ve onda maviliğe ve sarılığa meyleden bir çiçek vardır: (TA:) ten rengini açma özelliği vardır, kalın hıltları çözer, idrar söktürücüdür, tıkanıklıkları açar, ve köpeğin ısırmasına karşı bir ilaç olarak faydalıdır, (K, TA,) yani kuduz köpeğin: (TA:) [şimdi Kahire’de euphrasia’ya uygulanır: (Forskهl, Descr. Anim. &c., p. 145:) ve marrubium plicatum. (Idem, Flora Aegypt. Arab., pp. lxviii. and 213.)]

مُفَرْسَنُ الوَجْهِ
**مُفَرْسَنُ الوَجْهِ** ذ, **س**’ye fetha ile, yüzde çok etli olan. (K.) Belki aslan bundan dolayı ↓ **فُرَاسِنُ** diye adlandırılmıştır. (TA.)
