# فرص — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D8%B5/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%B1%D8%B5/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [فرص](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D8%B5.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: فرص

فَرَصَهُ
1 فَرَصَهُ ذ , (M, K,) aor. فَرُصَ , (TA,) or فَرِصَ , (O in art. فرس,) inf. n. فَرْصٌ, (S, M,) He cut it; (S, M, K;) namely, skin, or a skin, (M,) [and metal; (see مِفْرَصٌ;)] or it signifies, (TA,) or signifies also, (S, K,) sometimes, (S,) he slit it, or cut or divided it lengthwise: and he made a hole in it: (S, K, TA:) namely, skin, or a skin: (TA:) or he slit it, namely, a skin, with an iron instrument having a wide end, like as the maker of sandals slits the two ears of the sandal at the heel, to put into them the شِرَاك [or the two arms of the شراك]: (Lth, TA:) or فَرَصْتُ النَّعْلَ signifies I made a hole in each of the two ears of the sandal, for the شراك [or for the two arms of the شراك]. (S.) -A2- Also, (S, M, K,) aor. فَرِصَ , [so in a copy of the M, but accord. to a rule of the K it should rather be فَرُصَ ,] inf. n. as above, (M,) He hit, or hurt, his فَرِيصَة [q. v.]; (M, K; and so in a copy of the S;) or, accord. to [other copies of] the S, his فَرِيص [q. v.]; (TA;) which is a place where a wound causes death. (S.) ― -b2- And فَرِصَ, [aor. فَرَصَ ,] inf. n. فَرَصٌ; and فُرِصَ, inf. n. فَرْصٌ; He had a complaint of his فَرِيصَة. (M.) -A3- فَرَصَ الفُرْصَةَ: see 8.

تَفْرِيصُ نَعْلِ القِرَابِ
2 تَفْرِيصُ نَعْلِ القِرَابِ ذ , (L,) or تفْرِيصُ أَسْفَلِ النَّعْلِ (O, K, TA) [i. e.] نَعْلِ القِرَابِ, (TA, [in the O بَعْدَ القِرَابِ, which is an evident mistranscription,]) signifies The ornamenting, or engraving, (تَنْقِيش, O, L, K, TA,) of the نعل [i. e. shoe of iron or silver, at the bottom of the scabbard of a sword] (L,) or of the lower part of the نعل (O, K, TA) of the scabbard, (O, * TA,) with the extremity of the [instrument of] iron. (O, L, K, TA.)

فَارَصَنِى فِى المَآءِ
3 فَارَصَنِى فِى المَآءِ ذ , (A,) inf. n. مَفَارَصَةٌ, (K,) He took of the water with me, each of us taking his turn. (A.) The inf. n. signifies The doing, or taking, with another, each in his turn. (K.)

أَفْرَصَتْهُ الفُرْصَةُ
4 أَفْرَصَتْهُ الفُرْصَةُ ذ The opportunity gave him power or ability [to do a thing]. (M, A, K.)

تفرّص الفُرْصَةَ
5 تفرّص الفُرْصَةَ ذ : see 8.

تفارصوا المَآءَ
6 تفارصوا المَآءَ ذ They shared the water among themselves by turns. (M, A, * Msb.) And تفارصوا بِئْرَهُمْ They took, or drew, of the water of their well by turns. (S, K.)

افترص الفُرْصَةَ
8 افترص الفُرْصَةَ ذ He took, or seized, the opportunity; or he arose and hastened to be before another, or others, in taking, or seizing, the opportunity; syn. اِنْتَهَزَهَا; (O, K;) or اِغْتَنَمَهَا: (TA:) or he got, or took, the opportunity; as also ↓ تفرّصها; and ↓ فَرَصَهَا, (M, TA,) aor. فَرِصَ , (so in a copy of the M,) inf. n. فَرْصٌ. (TA.) You say also, افترص الأُمُورَ [He took, or seized, opportunities to do things]. (A.) And فُلَانٌ لَا يُفْتَرَصُ اـَحْسَانُهُ وَبِرُّهُ [Such a one's beneficence and kindness are not caught at]; because there is no fear that his beneficence and kindness will become beyond one's reach. (A, TA. [See also 8 in art. فرط.]) ― -b2- مَنِ افْتَرَصَ مُسْلِمًا, occurring in a trad., is an instance of the verb derived from فَرْصٌ signifying the “ act of cutting, ” or from فُرْصَةٌ signifying “ an opportunity; ” and the meaning is [Such as] detracts, or, literally, cuts off, somewhat [from the honour of a Muslim wrongfully]: or assumes authority over the honour of a Muslim wrongfully, by speaking evil of him behind his back, or otherwise, or defaming him. (IAth, L, TA. *) -A2- افترصت الوَرَقَةُ [from الفَرِيصَةُ, “ the quivering muscle ” so called,] The leaf was caused to quiver. (M, TA.)

فَرْصٌ
فَرْصٌ ذ The stones of the مُقْل [or fruit of the Theban palm]: n. un. with ة. (AA, O, K.)

فَرْصَةٌ
فَرْصَةٌ ذ : see فِرْصَةٌ. -A2- Also, الفَرْصَةُ, The رِيح [or flatus] from which results gibbosity [of the back] (الحَدَبُ): (S, M, O, K:) and الفَرْسَةُ is a dial. var. thereof: (M, TA:) or, accord. to A 'Obeyd, the latter [q. v.] is vulgar. (TA.)

فُرْصَةٌ
فُرْصَةٌ ذ A turn; a time at which, or during which, a thing is, or is to be, done, or had, in succession: (S, A, K:) or a turn, or time, for persons' coming to water in succession, (Yaakoob, S, * M, A, * Msb, K, *) in the cases of the periodical drinkings of their camels, such as the خِمْس and the رِبْع and the سِدْس &c., (Yaakoob, M,) when the water is little; (Msb;) as also ↓ فِرْصَةٌ (M) and ↓ فَرِيصَةٌ: (Yaakoob, M:) a dial. var. of the same is with س; (IAar, M;) and رُفْصَةٌ is another: (TA:) pl. فُرَصٌ. (M, Msb.) You say, جَآءَتْ فُرْصَتُكَ مِنَ البِئْرِ Thy turn, or time, for watering from the well has come. (As, S, * Msb. *) ― -b2- A portion, or share, of what falls to one's lot, of water; syn. شِرْبٌ. (S, K.) ― -b3- An opportunity; a time at which, or during which, a thing may be done, or had; syn. نُهْزَةٌ; (S, M, TA;) and فُرْسَةٌ is a dial. var. of the same. (M.) You say, اِنْتَهَزَ الفُرْصَةَ, i. e. اِغْتَنَمَهَا [expl. above: see 8]. (S.) And أَيَّامُكَ فُرَصٌ [Thy days are opportunities]. (A, TA.) -A2- See also فِرْصَةٌ. -A3- Also The temper (سَجِيَّة), and outstripping, and strength, of a horse. (M.)

فِرْصَةٌ
فِرْصَةٌ ذ A piece of wool, (As, M,) or of cotton, (As, S, M, O, Msb, K,) or of rag, (S, O, Msb, K,) with which a woman wipes herself, to purify herself from the catamenia; (S, M, * O, Msb, K;) as also ↓ فَرْصَةٌ and ↓ فُرْصَةٌ: (Kr, M:) from فَرَصَ meaning “ he cut ” a thing: (As, TA:) pl. فِرَاصٌ: (K:) or they say فِرَاصٌ, as though pl. of فِرْصَةٌ. (IDrd, O.) ― -b2- And, accord. to AAF, A piece, or bit, of mush. (M.) -A2- See also فُرْصَةٌ.

فَرْصَآءُ
فَرْصَآءُ ذ A she-camel that remains aside, and when the trough for watering is vacant, comes and drinks: (O, K, * TA:) from فُرْصَةٌ signifying نُهْزَةٌ. (Az, TA.)

فِرَاصٌ
فِرَاصٌ ذ Strong; (O, K;) as expl. by El-Umawee: (O:) and thick and red; (O, K;) as expl. by Ez-Ziyلdee. (O.) -A2- مَا عَلَيْهِ فِرَاصٌ, (O,) or مِنْ فِرَاصٍ, (K,) means There is not upon him a garment: (O, K:) so says El-Umawee. (O.)

فَرِيصٌ
فَرِيصٌ ذ One who shares in water with another, each taking of it in turn. (S, K.) You say, هُوَ فَرِيصِى [He is my sharer in water, each of us taking thereof in turn]; and in like manner, ↓ مُفَارِصِى. (TA.) -A2- فَرِيصٌ is also, like فَرَائِصُ, pl. of فَرِيصَةٌ; (S;) [or, rather, فَرِيصٌ is a coll. gen. n., whereof the n. un. is ↓ فَرِيصَةٌ;] which signifies The portion of flesh [or muscle] between the side and the shoulder-blade which incessantly trembles, or quakes, (As, S, K,) in a beast: (As, S:) or the portion of flesh which is in the part extending from the مَرْجِع [or lower part, next the armpit,] of the shoulder-blade to the arm, on either side, and which trembles, or quakes, when the man, or beast, is frightened: (Zj, in his “ Khalk el-Insلn: ”) or the portion of flesh which is by the نَغْض of the كَتِف, [which may app. be here rendered with sufficient exactness the cartilage of the shoulder-blade; or the part of it where it moves to and fro;] in the middle of the side, by the place where the heart beats: there are two such portions, each of them thus called, which tremble, or quake, on an occasion of fright: and the piece of flesh that is between the breast (ثَدْى) and the مَرْجِع [expl. above] of the shoulder-blade, of a man and of a beast: or, as some say, the lower part (أَصْل) of the مَرْجِعُ المِرْفَقَيْنِ [or place to which either elbow returns, in a beast, when, having been removed from the usual place, it is brought back thereto]: (M:) or a small piece of flesh which is in the heart, and which trembles, or quakes, by reason of a calamity, when one is frightened: (A 'Obeyd:) or a piece of flesh [or muscle] in the side, which trembles, or quakes, when one is frightened. (A.) [Hence the saying,] ↓ هُوَ ضَخْمُ الفَرِيصَةِ (tropical:) He is bold and strong. (A, TA.) ― -b2- فَرِيصُ العُنُقِ The external jugular veins (أَوْدَاج) of the neck: n. un. with ة: (A 'Obeyd, S, K:) or the tendons, or sinews, (عَصَب,) and veins, of the neck: so, app., says A 'Obeyd, in the following words of a trad.: اـِنِّى لَأَكْرَهُ أَنْ أَرَى الرَّجُلُ ثَائِرًا فَرِيصُ رَقَبَتِهِ قَائِمًا عَلَى مُرَيْئَتِهِ يَضْرِبُهَا [Verily I hate to see the man having the tendons, or sinews, and veins, of his neck swelling with anger, rising against his little wife, beating her]: for these are what swell out in anger: (S:) or, accord. to IAar, the meaning is, the hair of the فريص, which term is metaphorically used in relation to the neck, though it [really] has no فَرَائِص, because anger causes its veins to swell out [like as fright causes the فَرِيص properly so called to tremble or quake]: (Az, TA:) فَرِيسٌ is a dial. var. of the same. (TA.) [See فَرَصَهُ, last signification.]

فَرِيصَةٌ
فَرِيصَةٌ ذ : see فَرِيصٌ, in two places. ― -b2- الفَرِيصَةُ i. q. أُمُّ سُوَيْدِ, (IDrd, O, K,) i. e., الاِسْتُ. (TA.) -A2- See also فُرْصَةٌ.

أَفْرَصُ
أَفْرَصُ ذ Humpbacked; as also أَفْرَزُ and أَفْرَسُ. (Fr in TA voce أَعْجَرُ.)

مِفْرَصٌ
مِفْرَصٌ ذ : see what next follows.

مِفْرَاصٌ
مِفْرَاصٌ ذ (IDrd, S, M, A, O, K) and ↓ مَفْرَصٌ (IDrd, S, O, K) A thing with which silver is cut, (S, A,) and gold: (A:) or a broad iron instrument with which one cuts: (M:) or the iron with which iron is cut, or silver: (K:) or a broad iron instrument with which iron is cut: (IDrd, O:) or the iron with which silver is cut: (O:) [see also مِقْرَاضٌ:] or, as some say, i. q. اـِشْفًى [q. v.] with a broad head, with which sandals are sewed. (IDrd, O.) El-Aashà says,
وَأَدْفَعُ عَنْ أَعْرَاضِكُمْ وَأُعِيرُكُمْ
لِسَانًا كَمِفْرَاصِ الخَفَاجِىِّ مِلْحَبَا
[And I defend your honours, and lend to you a tongue like the مفراص of the Khafلjee, sharp]. (S.) And you say, بَيْنَ جَنْبَيْهِ مِفْرَاصُ الخَفَاجِىِّ (tropical:) [Between his two sides is an intellect sharp as the مفراص of the Khafلjee]. (A.) [Hence it seems that among the tribe of Khafلjeh were expert workers with the instrument thus called.]

هُوَ مُفَارِصِى
هُوَ مُفَارِصِى ذ : see فَرِيصٌ, second sentence.

### Türkçe

فَرَصَهُ
1 **فَرَصَهُ** ذ , (M, K,) muzâri‘ı **فَرُصَ** , (TA,) yahut **فَرِصَ** , (O in art. **فرس**, ) mastarı **فَرْصٌ**, (S, M,) onu kesti; (S, M, K;) yani, deri, yahut bir deri, (M,) [ve metal; (**مِفْرَصٌ**’a bak;)] yahut şu mânâya gelir, (TA,) yahut ayrıca mânâya gelir, (S, K,) bazen, (S,) onu yardı, yahut onu uzunlamasına kesti yahut böldü: ve onda bir delik yaptı: (S, K, TA:) yani, deri, yahut bir deri: (TA:) yahut onu yardı, yani bir deriyi, ucu geniş bir demir âletle; tıpkı nalın yapanın, topukta nalının iki kulağını, onların içine **شِرَاك**’ı [yahut **شراك**’ın iki kolunu] koymak için yarması gibi: (Lth, TA:) yahut **فَرَصْتُ النَّعْلَ** şu mânâya gelir: nalının iki kulağından her birinde, **شراك** için [yahut **شراك**’ın iki kolu için] bir delik yaptım. (S.) -A2- Ayrıca, (S, M, K,) muzâri‘ı **فَرِصَ** , [M’nin bir nüshasında böyledir; fakat K’nin bir kaidesine göre daha ziyade **فَرُصَ** olmalıdır,] mastarı yukarıdaki gibi, (M,) onun **فَرِيصَة**’sine [bk. o] vurdu, yahut onu incitti; (M, K; ve S’nin bir nüshasında da böyledir;) yahut S’nin [diğer nüshalarına] göre, onun **فَرِيص**’ine [bk. o]; (TA;) ki bu, yaranın ölüm meydana getirdiği bir yerdir. (S.) ― -b2- Ve **فَرِصَ**, [muzâri‘ı **فَرَصَ**,] mastarı **فَرَصٌ**; ve **فُرِصَ**, mastarı **فَرْصٌ**; onun **فَرِيصَة**’sinde bir şikâyeti oldu. (M.) -A3- **فَرَصَ الفُرْصَةَ**: 8’e bak.

تَفْرِيصُ نَعْلِ القِرَابِ
2 **تَفْرِيصُ نَعْلِ القِرَابِ** ذ , (L,) yahut **تفْرِيصُ أَسْفَلِ النَّعْلِ** (O, K, TA) [yani] **نَعْلِ القِرَابِ**, (TA, [O’da **بَعْدَ القِرَابِ** olup bu açık bir yanlış yazımdır,]) şu mânâya gelir: **نعل**’ın [yani kılıcın kınının altındaki demir yahut gümüş ayakkabının] (L,) yahut kının **نعل**’ının alt kısmının (O, K, TA) nakışlanması yahut oyulması (**تَنْقِيش**, O, L, K, TA), demir [âlet]in ucu ile. (O, L, K, TA.)

فَارَصَنِى فِى المَآءِ
3 **فَارَصَنِى فِى المَآءِ** ذ , (A,) mastarı **مَفَارَصَةٌ**, (K,) suyu benimle birlikte aldı; her birimiz sırayla alıyorduk. (A.) Mastar, bir başkasıyla, her biri kendi sırası ile, yapmayı yahut almayı ifade eder. (K.)

أَفْرَصَتْهُ الفُرْصَةُ
4 **أَفْرَصَتْهُ الفُرْصَةُ** ذ Fırsat ona güç yahut kudret verdi [bir şeyi yapmaya]. (M, A, K.)

تفرّص الفُرْصَةَ
5 **تفرّص الفُرْصَةَ** ذ : 8’e bak.

تفارصوا المَآءَ
6 **تفارصوا المَآءَ** ذ Suyu kendi aralarında nöbetle paylaştılar. (M, A, * Msb.) Ve **تفارصوا بِئْرَهُمْ** Kuyularının suyundan nöbetle aldılar yahut çektiller. (S, K.)

افترص الفُرْصَةَ
8 **افترص الفُرْصَةَ** ذ Fırsatı aldı yahut yakaladı; yahut fırsatı almak yahut yakalamakta bir başkasından yahut başkalarından önce olmak için kalktı ve acele etti; eş anlamlısı **اِنْتَهَزَهَا**; (O, K;) yahut **اِغْتَنَمَهَا**: (TA:) yahut fırsatı elde etti yahut aldı; bunun gibi ↓ **تفرّصها**; ve ↓ **فَرَصَهَا**, (M, TA,) muzâri‘ı **فَرِصَ** , (M’nin bir nüshasında böyledir,) mastarı **فَرْصٌ**. (TA.) Yine şöyle dersin: **افترص الأُمُورَ** [işleri yapmak için fırsatları aldı yahut yakaladı]. (A.) Ve **فُلَانٌ لَا يُفْتَرَصُ اـَحْسَانُهُ وَبِرُّهُ** [böylesinin ihsanı ve iyiliği yakalanıp kapılmaz]; çünkü onun ihsan ve iyiliğinin erişilmez hâle gelmesinden korku yoktur. (A, TA. [Ayrıca **فرط** maddesinde 8’e de bak.]) ― -b2- Bir hadiste geçen **مَنِ افْتَرَصَ مُسْلِمًا**, fiilin, “kesme fiili”ni ifade eden **فَرْصٌ**’tan yahut “fırsat”ı ifade eden **فُرْصَةٌ**’tan türetilmiş olmasına bir örnektir; ve mânâ şudur: [böyle kimse] bir Müslümanın [haksız yere] şerefinden bir şeyi eksiltir, yahut lafzen, kesip koparır: yahut bir Müslümanın şerefi üzerinde haksız yere yetki taslar; onun arkasından kötü konuşmakla yahut başka suretle, yahut onu ayıplamakla. (IAth, L, TA. *) -A2- **افترصت الوَرَقَةُ** [**الفَرِيصَةُ**’den, “titreyen kas”tan; böyle adlandırılmıştır,] yaprak titreştirildi. (M, TA.)

فَرْصٌ
**فَرْصٌ** ذ **مُقْل**’ün [yahut Tebâ hurmasının meyvesinin] çekirdekleri: tekili ة ile. (AA, O, K.)

فَرْصَةٌ
**فَرْصَةٌ** ذ : **فِرْصَةٌ**’ye bak. -A2- Ayrıca, **الفَرْصَةُ**, sırt kamburluğunun (**الحَدَبُ**) meydana geldiği **رِيح** [yahut yel]: (S, M, O, K:) ve **الفَرْسَةُ** bunun lehçe varyantıdır: (M, TA:) yahut A ‘Obeyd’e göre, ikincisi [bk. o] avamîdir. (TA.)

فُرْصَةٌ
**فُرْصَةٌ** ذ Bir nöbet; bir şeyin ardışık olarak yapılacağı yahut elde edileceği bir vakit yahut zaman: (S, A, K:) yahut kişilerin suya ardışık olarak gelmeleri için bir nöbet yahut zaman, (Yaakoob, S, * M, A, * Msb, K, *) develerinin dönemli içişleri hâllerinde, **خِمْس** ve **رِبْع** ve **سِدْس** vb. gibi, (Yaakoob, M,) su az olduğunda; (Msb;) bunun gibi ↓ **فِرْصَةٌ** (M) ve ↓ **فَرِيصَةٌ**: (Yaakoob, M:) bunun bir lehçe varyantı **س** iledir; (IAar, M;) ve **رُفْصَةٌ** bir başkasıdır: (TA:) çoğulu **فُرَصٌ**. (M, Msb.) Şöyle dersin: **جَآءَتْ فُرْصَتُكَ مِنَ البِئْرِ** Kuyudan sulama için senin nöbetin yahut vaktin geldi. (As, S, * Msb. *) ― -b2- Kişinin payına düşen sudan bir parça yahut hisse; eş anlamlısı **شِرْبٌ**. (S, K.) ― -b3- Bir fırsat; bir şeyin yapılabileceği yahut elde edilebileceği bir vakit yahut zaman; eş anlamlısı **نُهْزَةٌ**; (S, M, TA;) ve **فُرْسَةٌ** bunun lehçe varyantıdır. (M.) Şöyle dersin: **اِنْتَهَزَ الفُرْصَةَ**, yani **اِغْتَنَمَهَا** [yukarıda açıklanmıştır: 8’e bak]. (S.) Ve **أَيَّامُكَ فُرَصٌ** [günlerin fırsatlardır]. (A, TA.) -A2- Ayrıca **فِرْصَةٌ**’ye bak. -A3- Ayrıca bir atın huyu (**سَجِيَّة**), ve öne geçmesi, ve kuvveti. (M.)

فِرْصَةٌ
**فِرْصَةٌ** ذ Bir yün parçası, (As, M,) yahut pamuk parçası, (As, S, M, O, Msb, K,) yahut bez parçası, (S, O, Msb, K,) ki kadın onunla, hayızdan temizlenmek için kendini siler; (S, M, * O, Msb, K;) bunun gibi ↓ **فَرْصَةٌ** ve ↓ **فُرْصَةٌ**: (Kr, M:) **فَرَصَ**’tan, “bir şeyi kesti” mânâsından: (As, TA:) çoğulu **فِرَاصٌ**: (K:) yahut **فِرَاصٌ** derler; sanki **فِرْصَةٌ**’nin çoğulu imiş gibi. (IDrd, O.) ― -b2- Ve, AAF’ye göre, lapa parçası yahut lokması. (M.) -A2- Ayrıca **فُرْصَةٌ**’ye bak.

فَرْصَآءُ
**فَرْصَآءُ** ذ Kenarda kalan; ve sulama oluğu boş olunca gelip içen dişi deve: (O, K, * TA:) **فُرْصَةٌ**’den, **نُهْزَةٌ** mânâsında. (Az, TA.)

فِرَاصٌ
**فِرَاصٌ** ذ Güçlü; (O, K;) El-Umawee’nin açıkladığı üzere: (O:) ve kalın ve kırmızı; (O, K;) Ez-Ziyلdee’nin açıkladığı üzere. (O.) -A2- **مَا عَلَيْهِ فِرَاصٌ**, (O,) yahut **مِنْ فِرَاصٍ**, (K,) “Onun üzerinde bir elbise yoktur” demektir: (O, K:) El-Umawee böyle der. (O.)

فَرِيصٌ
**فَرِيصٌ** ذ Suyu bir başkasıyla paylaşan; her biri sırayla ondan alan. (S, K.) Şöyle dersin: **هُوَ فَرِيصِى** [o benim su ortağımdır; her birimiz ondan sırayla alırız]; ve aynı şekilde, ↓ **مُفَارِصِى**. (TA.) -A2- **فَرِيصٌ** ayrıca, **فَرَائِصُ** gibi, **فَرِيصَةٌ**’nin çoğuludur; (S;) [yahut daha doğrusu, **فَرِيصٌ** bir cins isimdir; bunun tekili ↓ **فَرِيصَةٌ**’dir;] ve şu mânâya gelir: bir hayvanda, yan ile kürek kemiği arasındaki, durmaksızın titreyen yahut sarsılan et parçası [yahut kas]; (As, S, K,) (As, S:) yahut kürek kemiğinin **مَرْجِع**’inden [yahut koltuk altına yakın alt kısmından] kola kadar uzanan kısımda, iki yanda bulunan ve insan yahut hayvan korktuğunda titreyen yahut sarsılan et parçası: (Zj, “Khalk el-Insلn”ında:) yahut **كَتِف**’in **نَغْض**’u yanında bulunan et parçası, [burada yeterince tam olarak “kürek kemiğinin kıkırdağı; yahut onun ileri geri hareket ettiği kısmı” diye çevrilebilir;] yanın ortasında, kalbin attığı yerin yanında: böyle iki parça vardır; her biri böyle adlandırılır; korku anında titrer yahut sarsılır: ve insanın ve hayvanın, göğüs (**ثَدْى**) ile kürek kemiğinin **مَرْجِع**’i [yukarıda açıklanmıştır] arasındaki et parçası: yahut bazılarına göre, **مَرْجِعُ المِرْفَقَيْنِ**’in [yahut bir hayvanda, dirseklerden her birinin, alışılmış yerinden çıkarılıp tekrar oraya getirildiğinde döndüğü yerin] alt kısmı (**أَصْل**): (M:) yahut kalpte bulunan küçük bir et parçası; bir musibet sebebiyle, korkulduğunda titrer yahut sarsılır: (A 'Obeyd:) yahut yanda bulunan bir et parçası [yahut kas]; korkulduğunda titrer yahut sarsılır. (A.) [Bundan dolayı şu söz,] ↓ **هُوَ ضَخْمُ الفَرِيصَةِ** (mecazen:) O cesur ve güçlüdür. (A, TA.) ― -b2- **فَرِيصُ العُنُقِ** Boynun dış şah damarları (**أَوْدَاج**): tekili ة ile: (A 'Obeyd, S, K:) yahut boynun sinirleri (**عَصَب,**) ve damarları: görünüşe göre A 'Obeyd, bir rivayetteki şu sözlerde böyle der: **اـِنِّى لَأَكْرَهُ أَنْ أَرَى الرَّجُلُ ثَائِرًا فَرِيصُ رَقَبَتِهِ قَائِمًا عَلَى مُرَيْئَتِهِ يَضْرِبُهَا** [Şüphesiz ben, adamı, boynunun sinirleri ve damarları öfkeyle kabarmış, küçük karısının üzerine kalkmış, onu döverken görmeyi hoş görmem]: zira bunlar öfkede kabaran şeylerdir: (S:) yahut IAar’a göre mânâ, **فريص**’in kılıdır; bu terim boyun hakkında mecazen kullanılır; hâlbuki onun [gerçekte] **فَرَائِص**’i yoktur; çünkü öfke onun damarlarını kabartır [tıpkı korkunun, asıl mânâdaki **فَرِيص**’i titretmesi yahut sarsması gibi]: (Az, TA:) **فَرِيسٌ** bunun lehçe varyantıdır. (TA.) [**فَرَصَهُ**’a, son mânâya bak.]

فَرِيصَةٌ
**فَرِيصَةٌ** ذ : iki yerde **فَرِيصٌ**’e bak. ― -b2- **الفَرِيصَةُ** , **أُمُّ سُوَيْدِ** ile aynı mânâdadır, (IDrd, O, K,) yani, **الاِسْتُ**. (TA.) -A2- Ayrıca **فُرْصَةٌ**’ye bak.

أَفْرَصُ
**أَفْرَصُ** ذ Kambur; bunun gibi **أَفْرَزُ** ve **أَفْرَسُ**. (Fr in TA voce **أَعْجَرُ**.)

مِفْرَصٌ
**مِفْرَصٌ** ذ : hemen sonra gelen şeye bak.

مِفْرَاصٌ
**مِفْرَاصٌ** ذ (IDrd, S, M, A, O, K) ve ↓ **مَفْرَصٌ** (IDrd, S, O, K) Gümüşün kesildiği şey, (S, A,) ve altının: (A:) yahut kendisiyle kesilen geniş bir demir âlet: (M:) yahut demirin yahut gümüşün kesildiği demir: (K:) yahut demirin kesildiği geniş bir demir âlet: (IDrd, O:) yahut gümüşün kesildiği demir: (O:) [ayrıca **مِقْرَاضٌ**’a da bak:] yahut bazılarına göre, geniş başlı **اـِشْفًى** ile aynı mânâdadır [bk. o]; onunla nalınlar dikilir. (IDrd, O.) El-Aashà der ki,
وَأَدْفَعُ عَنْ أَعْرَاضِكُمْ وَأُعِيرُكُمْ
لِسَانًا كَمِفْرَاصِ الخَفَاجِىِّ مِلْحَبَا
[Ve sizin ırzlarınızı savunurum ve size, Khafلjee’nin **مِفْرَاص**’ı gibi keskin bir dil ödünç veririm]. (S.) Ve şöyle dersin: **بَيْنَ جَنْبَيْهِ مِفْرَاصُ الخَفَاجِىِّ** (mecazen:) [Onun iki yanı arasında, Khafلjee’nin **مِفْرَاص**’ı gibi keskin bir akıl vardır]. (A.) [Bundan, Khafلjeh kabilesi içinde bu adla anılan âletle mahir işçiler bulunduğu anlaşılıyor.]

هُوَ مُفَارِصِى
**هُوَ مُفَارِصِى** ذ : **فَرِيصٌ**’e, ikinci cümleye bak.
