# فرقع — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D9%82%D8%B9/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%B1%D9%82%D8%B9/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [فرقع](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D9%82%D8%B9.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: فرقع

فَرْقَعَ الأَصَابِعَ
Q. 1 فَرْقَعَ الأَصَابِعَ ذ i. q. نَقَّضَهَا, (S, * O, * K, [in copies of the K written نَقَضَهَا, but correctly with teshdeed, as is shown by what here follows,]) inf. n. فَرْقَعَةٌ i. q. تَنْقِيضٌ (S, O) and تَفْقِيعٌ, (TA,) [He cracked the joints of his fingers;] i. e. he pressed his fingers so that a sound was heard to proceed from their joints: (TA:) the doing of which is forbidden, (O, TA,) in prayer. (TA. [See also 2 in art. فقع.]) And one says, سَمِعْتُ فَرْقَعَةً لِرَجُلٍ and صَرْقَعَةً [I heard a cracking of the joints of the fingers of a man]: both signify the same. (TA.) ― -b2- And فَرْقَعَةُ He twisted his (a man's, K) neck. (O, K.) -A2- فَرْقَعَ [as an intrans. v.], (O, K, TA,) inf. n. as above, (TA,) He ran vehemently, (O, K, TA,) going back, or retreating: so in the Tekmileh. (TA.) ― -b2- And فِرْقَاعٌ (as an inf. n. of which the verb is فَرْقَعَ, TK) signifies The emitting of wind from the anus with a sound: (O, K:) mentioned by IDrd as from some one or more of the Arabs. (O.) ― -b3- See also فَرْقَعَةٌ in what next follows.

تَفَرْقَعَتْ الأَصَابِعُ
Q. 2 تَفَرْقَعَتْ الأَصَابِعُ ذ The fingers produced a sound or sounds [by their joints' being cracked]; (O;) quasi-pass. of 1 in the first of the senses expl. above; (S, K;) as also ↓ اِفْرَنْقَعَت, (K, TA,) inf. n. اِفْرِنْقَاعُ and [quasi-inf. n., being app. the inf. n. in this case of فُرْقِعَت,] ↓ فَرْقَعَةٌ, (TA,) [and this is app. what is meant by its being said that] ↓ الاِفْرِنْقَاعُ is [syn. with] الفَرْقَعَةُ. (K.) ― -b2- Accord. to IDrd, تَفَرْقُعٌ signifies The sounding of two things striking against each other. (O.) ― -b3- And تفرقع الرَّجُلُ The man drew himself together, or shrank; like تَقَرْعَفَ [which is mentioned in the K in the same sense, as also تَقَرْفَعَ]. (L, TA.)

Q. 3 اـِفْرَنْقَعَ see Q. 2, in two places. ― -b2- الاِفْرِنْقَاعُ also signifies The withdrawing, or removing, and going away, from a thing (عَنْ شَىْءٍ); (K;) and the dispersing of itself, or becoming dispersed. (IAth, TA.) اِفْرَنْقِعُوا عَنِّى, a phrase used by 'Eesà Ibn- 'Omar, (S, O,) to people who had congregated about him on an occasion of his having fallen from his ass, (O,) means Withdraw ye, or remove, (S,) or disperse yourselves, (O,) from me, (S,) and go away. (S, O.) And 'Eesà Ibn-'Omar is related to have read, [in the Kur xxxiv. 22,] حَتَّى اـِذَا افْرَنْقَعَ عَنْ قُلُوبِهِمْ; meaning, كُشِفَ; [الفَزَعُ, or the like, being understood;] but the common reading is فُزِّعَ, q. v. (TA.)

الفُرْقَعَةَ
الفُرْقَعَةَ ذ The اِسْت [here app. meaning anus (see 1)]; (Lth, IAar, K;) of the dial. of ElYemen: (O:) also called القُرْفُعَةُ. (TA.)

### Türkçe

**فَرْقَعَ الأَصَابِعَ**
K. 1 **فَرْقَعَ الأَصَابِعَ** ذ i. q. **نَقَّضَهَا**, (S, * O, * K, [K’nin nüshalarında **نَقَضَهَا** yazılmıştır; fakat burada gelenin gösterdiği üzere doğru olan şeddeli olandır,]) mastar ismi **فَرْقَعَةٌ** i. q. **تَنْقِيضٌ** (S, O) ve **تَفْقِيعٌ**, (TA,) [parmaklarının eklemlerini çıtlattı;] yani parmaklarını, eklemlerinden bir ses çıkacak şekilde bastırdı: (TA:) bunun yapılması namazda yasaklanmıştır. (O, TA,) (TA. [Ayrıca **فقع** maddesinde 2’ye de bak.]) Ve denir ki, **سَمِعْتُ فَرْقَعَةً لِرَجُلٍ** ve **صَرْقَعَةً** [bir adamın parmak eklemlerinin çıtırtısını işittim]: ikisi de aynı mânaya gelir. (TA.) ― -b2- Ve **فَرْقَعَةُ**: onun (bir adamın, K) boynunu büktü. (O, K.) -A2- **فَرْقَعَ** [lâzım fiil olarak], (O, K, TA,) mastar ismi yukarıdaki gibidir, (TA,) şiddetle koştu, (O, K, TA,) geri dönerek yahut geri çekilerek: Tekmile’de böyledir. (TA.) ― -b2- Ve **فِرْقَاعٌ** (fiili **فَرْقَعَ** olan bir mastar ismi olarak, TK) makatından sesle yel çıkarmak demektir: (O, K:) İDrd bunu Araplardan birinden yahut birkaçından olarak zikretmiştir. (O.) ― -b3- Ayrıca aşağıda gelecek olan şeyde **فَرْقَعَةٌ**’ye bak.

**تَفَرْقَعَتْ الأَصَابِعُ**
K. 2 **تَفَرْقَعَتْ الأَصَابِعُ** ذ Parmaklar, [eklemlerinin çıtlatılmasıyla] bir ses yahut sesler çıkardı; (O;) yukarıda açıklanan mânaların birincisinde 1’in şibh-meçhulüdür; (S, K;) bunun gibi ↓ **اِفْرَنْقَعَت**, (K, TA,) mastar ismi **اِفْرِنْقَاعُ** ve [şibh-mastar ismi; bu durumda görünüşe göre **فُرْقِعَت**’in mastar ismidir,] ↓ **فَرْقَعَةٌ**, (TA,) [ve bu, “↓ **الاِفْرِنْقَاعُ** [=] **الفَرْقَعَةُ**’dir” denilmesiyle kastedilenin bu olduğu görünmektedir]. (K.) ― -b2- İDrd’ye göre **تَفَرْقُعٌ**, iki şeyin birbirine çarpmasının çıkardığı ses demektir. (O.) ― -b3- Ve **تفرقع الرَّجُلُ**: adam kendini topladı yahut büzüldü; **تَقَرْعَفَ** gibi [ki K’de aynı mânada zikredilmiştir; ayrıca **تَقَرْفَعَ** da]. (L, TA.)

K. 3 **اـِفْرَنْقَعَ**: K. 2’ye iki yerde bak. ― -b2- **الاِفْرِنْقَاعُ** ayrıca bir şeyden (**عَنْ شَىْءٍ**) çekilmek yahut uzaklaşmak ve gidip ayrılmak demektir; (K;) ve kendi kendine dağılması yahut dağılmış olması. (IAth, TA.) **اِفْرَنْقِعُوا عَنِّى**, ‘Îsâ İbn-‘Omar’ın, (S, O,) merkebinden düşmesi münasebetiyle etrafında toplanmış kimselere karşı kullandığı bir ibaredir, (O,) “çekiliniz” yahut “uzaklaşınız”, (S,) yahut “dağılınız”, (O,) “benden”, (S,) ve gidiniz demektir. (S, O.) Ve ‘Îsâ İbn-‘Omar’ın, [Kur’ân xxxiv. 22’de,] **حَتَّى اـِذَا افْرَنْقَعَ عَنْ قُلُوبِهِمْ** diye okuduğu rivayet edilmiştir; mânası **كُشِفَ**’tir; [**الفَزَعُ** yahut benzeri takdir edilmiştir;] fakat yaygın kıraat **فُزِّعَ**’dır; ona bak. (TA.)

**الفُرْقَعَةَ**
**الفُرْقَعَةَ** ذ **اِسْت** [burada görünüşe göre makat mânasında (1’e bak)]; (Lth, IAar, K;) Yemen lehçesindendir: (O:) ayrıca **القُرْفُعَةُ** diye de adlandırılır. (TA.)
