# فرند (ف-ر-ن-د) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%AF
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%AF

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ف - ر - ن - د
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 7 sözlük

## Sözlükler (7)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%AF/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الرباعي
فندر:
الفِنْديرةُ: قطعةٌ ضَخْمةْ من تَمْرٍ مُكْتَنِزٍ، أو صخرةٌ تَتقَلَّع من عُرْض جَبَل، وتُجمَع فناديرَ، قال:
كأنّها من ذُرَى هَضْبٍ فَناديرُ
يصف الإِبِل.
فرند:
دَخيل معرَّب، اسمٌ للثوب، وفِرِنْد السيف: وَشيُه.
يندر:
البَنادرةُ والدرابنة دَخيل، هم التُّجّار الذين يلزمون المعادن، واحدهم بُندارة.
أردب:
الإرْدَبّةُ: قِرميدٌ شِبهُ البَرابخ.
والإِرْدَبّ: مِكيال ضخم.
بلدم:
البَلدَمُ: الثقيل في المنطق، البليد المَخبَز. ومُقَدَّمُ الصَّدْر بَلْدَمٌ.
دنباوند: بلدةٌ فيها الضَّحّاك وهو بيوراسب ذو الحَيَّتَيْنِ. الساحر، يقال: إنَّه محبوس في جَبَلها.

##### Türkçe

باب الرباعي
فندر:
**الفِنْديرةُ**: dolgun hurmadan büyük bir parça; yahut bir dağın yan tarafından koparılan bir kaya; **فناديرَ** olarak çoğul yapılır. Dedi ki:
Sanki o, bir tepenin zirvelerinden (kopmuş) **فَناديرُ** gibidir
Develeri vasfeder.

فرند:
Arapçalaştırılmış dâhil (yabancı)dır; elbisenin adıdır. **فِرِنْد السيف**: onun nakşı/süslemesi.

يندر:
**البَنادرةُ** ve **الدرابنة** dâhil (yabancı)dır; onlar madenlere devam eden tüccarlardır; onların bir teki **بُندارة**dır.

أردب:
**الإرْدَبّةُ**: **البَرابخ** benzeri kiremit.
**الإِرْدَبّ**: büyük bir ölçek.

بلدم:
**البَلدَمُ**: konuşmada ağır olan; hamur gibi (yoğrulmuş) ahmak. Ve göğsün ön kısmı **بَلْدَمٌ**dur.

دنباوند: içinde **الضَّحّاك** bulunan bir beldedir; o, iki yılanlı **بيوراسب**tir; sihirbaz. Denilir ki: o, onun dağında hapsedilmiştir.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%AF/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

فِرْنَدُ السيف وإفْرِنْدَهُ: رُبَدُهُ ووَشْيُهُ.

##### Türkçe

**فِرْنَدُ السيف** ve **إفْرِنْدَهُ**: onun matlığı ve onun nakşı (deseni).

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%AF/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ف ر ن د
السيف بفرنده وإفرنده‏.‏
ومن المجاز‏:‏ القدر بفرندها وهو أبزارها‏.‏
رجل وجمل فاره‏.‏
قال‏:‏ لا أستكين إذا ما أزمة أزمت ولا تراني إلا فاره اللبب وقيل‏:‏ لا توصف الخيل بالفراهة‏.‏
وغلمان فرهٌ وفرهةٌ‏.‏
وناقة مفرهة‏:‏ ولدت فرهاً وقد أفرهت‏.‏
وفلان يستفره الدواب‏.‏

##### Türkçe

ف ر ن د
**السيف** onun **فرند**’i ve onun **إفرند**’i iledir.
Mecazdan: **القدر** onun **فرند**’i iledir; o da onun baharatlarıdır.
**رجل** ve **جمل**: **فاره**.
Dedi ki: “Bir sıkıntı sıkıntı verdiği vakit boyun eğmem; beni ancak **فاره اللبب** olarak görürsün.” Ve denildi ki: **الخيل** **الفراهة** ile vasfedilmez.
**وغلمان**: **فره** ve **فرهة**.
**وناقة مفرهة**: **فرهاً** doğurdu; ve **أفرهت**.
Ve falan, **الدواب**’ı **يستفره**.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%AF/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الفِرِندُ: وَشْيُ السيف، وهو دخيل. وفرند السيف: وَشْيُه. قال أَبو منصور: فِرِنْدُ السيف جوهره وماؤُه الذي يجري فيه، وطرائقه يقال لها الفِرِنْد وهي سَفاسِقُه. الجوهري: فِرِنْدُ السيف وإِفْرِنْدُه رُبَدُهُ ووَشْيُه. والفِرِنْد: السيف نفسُه؛ قال جرير:
وقد قَطَعَ الحَدِيدَ، فلا تُمارُوا،
فِرِنْدٌ لا يُفَلُّ ولا يَذُوبُ
قال: ويجوز أَن يكون أَراد ذو فرند فحذف المضاف وأَقام المضاف إِليه مقامه. والفِرِنْدُ: الورد الأَحمر. وفِرنْد، دخيل معرّب: اسم ثوب. ابن الأَعرابي: الفِرِنْدُ على فِعْلِلٍ الأَبزارُ وجمعه الفرانِدُ. والفِرِنْدادُ: موضِعٌ ويقال اسم رملة. ابن سيده: الفِرِنْدادُ شجر، وقيل: رملة مشرفة في بلاد بني تميم ويزعمون أَن قبر ذي الرمة في ذِرْوَتها؛ قال ذو الرمة:
ويافِعٌ من فِرِنْدادَيْنِ مَلْمُومُ
ثناه ضرورة، كما قال:
لِمَنَ الدِّيارُ بِرامَتَيْنِ فَعاقِلٍ
دَرَسَتْ، وغيَّر آيَها القَطْرُ
وفي التهذيب: فِرِنْدادٌ جبل بناحية الدَّهْناء وبحذائه جبل آخر، ويقال لهما معاً الفِرِنْدادانِ، وأَنشد بيت ذي الرمة ذكره في الرباعي.

##### Türkçe

**الفِرِندُ**: kılıcın nakşıdır; o ise dâhildir. **وفرند السيف**: onun nakşıdır. Dedi ki

Ebû Mansûr: **فِرِنْدُ السيف** onun cevheri ve içinde akıp giden suyudur; ve onun yollarına **الفِرِنْد** denir; onlar onun **سَفاسِقُه**’udur. el-Cevherî: **فِرِنْدُ السيف** ve **إِفْرِنْدُه** onun **رُبَدُهُ**’u ve nakşıdır. Ve **الفِرِنْد**: kılıcın kendisidir; Cerîr dedi ki:

Ve demiri kesmiştir; artık çekişmeyin,
**فِرِنْدٌ** ne körelir ne erir

Dedi ki: **ذو فرند** murat etmiş olması caizdir; sonra muzâfı hazfetti ve muzâfun ileyhi onun makamına ikame etti. Ve **الفِرِنْدُ**: kırmızı güldür. Ve **فِرنْد**, dâhil, Arapçalaştırılmış: bir elbisenin adıdır. İbnü’l-A‘râbî: **الفِرِنْدُ** **فِعْلِلٍ** vezni üzerinedir; baharatlardır; cem‘i **الفرانِدُ**’dur.

Ve **الفِرِنْدادُ**: bir yerdir; ve bir kumluğun adı denir. İbn Sîde: **الفِرِنْدادُ** ağaçtır; ve denildi ki: Benî Temîm beldelerinde yüksekçe bir kumluktur; ve **ذي الرمة**’nin kabrinin onun zirvesinde olduğunu iddia ederler; **ذو الرمة** dedi ki:

Ve **فِرِنْدادَيْنِ**’den bir yükselti, toplanmış

Onu zaruret sebebiyle ikiledi; nitekim dediği gibi:

Kimin içindir yurtlar, **بِرامَتَيْنِ** ve **فَعاقِلٍ**’de?
Silinmiştir; ve onun izlerini yağmur değiştirmiştir

Ve **التهذيب**’de: **فِرِنْدادٌ** **الدَّهْناء** tarafında bir dağdır; ve onun hizasında başka bir dağ vardır; ve ikisine birlikte **الفِرِنْدادانِ** denir; ve **ذي الرمة**’nin beytini, onu rubâîde zikrederek, şahit getirdi.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%AF/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ف ر ن د * * فِرِندُ * السيف بكسرتين و * إفْرِنْدُهُ * بكسر الهمزة والراء ربده ووشيه

##### Türkçe

* ف ر ن د * **فِرِندُ** kılıcın, iki kesre ile; ve **إفْرِنْدُهُ** hemzenin ve **الراء**’ın kesresiyle: onun pası ve onun nakşıdır.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%AF/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الفرند، بكسر الفاء والراء: السيف نفسه، قال جرير:
  وقد قطع الحديد فلا تماروا                      فرنـد لا يفـل ولا يذوب وقال أبو منصور: فرند السيف: جوهره وماؤه الذي يجري فيه، وطرائقه. وقال الجوهري: فرند السيف:وشيه وربده، كالإفرند. والفرند: الحوجم، وهو الورد الأحمر. وفرند: ثوب من حرير، م معروف، واللفظ دخيل، معرب، صرح به الجواليقي والليث وغيرهما. والفرند: حب الرمان. وعن ابن الأعرابي: الفرند كفسكل: الأبزار، ج فراند. والفرنداة بالكسر: القطاة، نقله الصاغاني. وفرنداد، كجحنبار: موضع ويقال: اسم رملة مشرفة في بلاد تميم، ويزعمون أن قبر ذي الرمة بذروتها، وفي التهذيب: جبل بالدهناء، وبحذائه جبل آخر، ويقال لهما معا: فرندادان، قال ذو الرمة:
  ويافع من فرندادين ملموم قلت: وقد تقدم ذلك بعينه. وقد فرق بينهما المصنف، وهما واحد، كما هو ظاهر.
 ويستدرك عليه: فرند آباد: قرية بنيسابور، منها أبو الفضل العباس بن منصور بن العباس بن شداد النيسابوري، ويروى إعجام داله الثانية.

##### Türkçe

**الفرند**، **الفاء** ve **الراء**’nın kesriyle: bizzat kılıcın kendisi; Cerîr dedi ki:
  Ve demiri kesmiştir; artık çekişmeyin                      **فرنـد** körelmez ve erimez
Ebû Mansûr dedi ki: **فرند السيف**: onun cevheri ve içinde akıp giden suyu ve çizgileridir. Cevherî dedi ki: **فرند السيف**: onun nakşı ve pasıdır; **الإفرند** gibi. Ve **الفرند**: **الحوجم**’dir; o da kırmızı güldür. Ve **فرند**: ipekten bir elbisedir; bilinen bir şeydir; lafız yabancıdır, Arapçalaştırılmıştır; bunu Cevâlikî, Leys ve başkaları açıkça belirtmiştir. Ve **الفرند**: nar tanesi. İbnü’l-A‘râbî’den: **الفرند** **فسكل** gibi: baharatlardır; çoğulu **فراند**. Ve **الفرنداة** kesirle: **القطاة**; bunu Sâgânî nakletti. Ve **فرنداد**، **جحنبار** gibi: bir yerdir; ve denilir ki: Temîm diyarında yüksekçe bir kumluğun adıdır; ve zannederler ki Zü’r-Rumme’nin kabri onun tepesindedir; ve **التهذيب**’de: **الدهناء**’da bir dağdır; ve onun hizasında başka bir dağ vardır; ve ikisine birlikte denilir: **فرندادان**; Zü’r-Rumme dedi ki:
  Ve **فرندادين**’den bir yüce (yer)de, toplanmış
Dedim ki: bu, aynısıyla daha önce geçti. Musannif ikisi arasında ayırım yapmıştır; hâlbuki onlar birdir; göründüğü üzere.
Ve ona istidrâk edilir: **فرند آباد**: Nîsâbûr’da bir köydür; ondan Ebû’l-Fazl el-‘Abbâs b. Mansûr b. el-‘Abbâs b. Şeddâd en-Nîsâbûrî (vardır); ikinci **الدال**’ının i‘câmı rivayet olunur.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%AF/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

فِرِنْدٌ
فِرِنْدٌ ذ A sort of cloth, or garment, (Lth, T, O, K,) well known: (K:) an adventitious word, (Lth, T, O,) [from the Pers. پَرَنْد,] arabicized. (O, K.) ― -b2- And [hence, app.,] فِرِنْدُ السَّيْفِ, (T, S, M, O, K,) and ↓ اـِفْرِنْدُهُ, (S, O, K,) The diversified wavy marks, streaks, grain, or water, of the sword; syn. وَشْيُهُ, (T, S, M, O, K,) and جَوْهَرُهُ, (T, O, K,) and رُبَدُهُ [q. v.], (S, O,) and مَاؤُهُ الَّذِى يَجْرِى فِيهِ, (T, O, *) and طَرَائِقُهُ, (T, O,) i. e. سَفَاسِقُهُ. (T.) ― -b3- And الفِرِنْدُ signifies The sword itself. (M, L, K.) ― -b4- And The حَوْجَم; (K, TA;) i. e. (TA) the red rose. (M, TA.) ― -b5- And The grains of the pomegranate. (AA, O, K.)

فِرْنِدٌ
فِرْنِدٌ ذ i. q. أَبْزَارٌ [Seeds that are used in cooking, for seasoning food; &c.]: pl. فَرَانِدُ. (IAar, O, K.)

فِرِنْدَاةٌ
فِرِنْدَاةٌ ذ A قَطَاة [or sand-grouse]. (Ibn-'Abbلd, O, K.)

اـِفْرِنْدُ السَّيْفِ
اـِفْرِنْدُ السَّيْفِ ذ : see فِرِنْدٌ, second sentence.

##### Türkçe

فِرِنْدٌ
**فِرِنْدٌ**: Bir çeşit bez yahut elbise; (Lth, T, O, K,) iyi bilinen: (K:) sonradan türemiş bir kelime; (Lth, T, O,) [Farsçadan پَرَنْد,] Arapçalaştırılmış. (O, K.) ― -b2- Ve [bundan dolayı, görünüşe göre,] **فِرِنْدُ السَّيْفِ**, (T, S, M, O, K,) ve ↓ **اـِفْرِنْدُهُ**, (S, O, K,) kılıcın çeşit çeşit dalgalı işaretleri, çizgileri, damarı yahut suyu; eş anlamlısı **وَشْيُهُ**, (T, S, M, O, K,) ve **جَوْهَرُهُ**, (T, O, K,) ve **رُبَدُهُ** [bkz.], (S, O,) ve **مَاؤُهُ الَّذِى يَجْرِى فِيهِ**, (T, O, *) ve **طَرَائِقُهُ**, (T, O,) yani **سَفَاسِقُهُ**. (T.) ― -b3- Ve **الفِرِنْدُ** kılıcın kendisi demektir. (M, L, K.) ― -b4- Ve **حَوْجَم**; (K, TA;) yani (TA) kırmızı gül. (M, TA.) ― -b5- Ve narın taneleri. (AA, O, K.)

فِرْنِدٌ
**فِرْنِدٌ**: **أَبْزَارٌ** ile aynı (yani pişirmede kullanılan tohumlar; yemeği tatlandırmak için; vb.): çoğulu **فَرَانِدُ**. (IAar, O, K.)

فِرِنْدَاةٌ
**فِرِنْدَاةٌ**: Bir **قَطَاة** [yahut kum tavuğu]. (Ibn-'Abbلd, O, K.)

اـِفْرِنْدُ السَّيْفِ
**اـِفْرِنْدُ السَّيْفِ**: **فِرِنْدٌ**’e bak, ikinci cümle.
