# فره — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D9%87/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%B1%D9%87/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [فره](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B1%D9%87.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: فره

فَرُهَ
1 فَرُهَ ذ , aor. فَرُهَ , (S, K,) inf. n. فَرَاهَةٌ and فَرَاهِيَةٌ (K) [and app. also فُرُوهَةٌ, expl. below as a simple subst.], He was, or became, skilled, or skilful. (S, K.) ― -b2- And فَرُهَ and فَرَهَ, aor. of each فَرُهَ , [inf. n. app. فُرُوهَةٌ and فَرَاهَةٌ and فَرَاهِيَةٌ, expl. below as simple substs.,] said of a horse or similar beast, &c., He was, or became, brisk, lively, sprightly, active, agile, or light. (Msb.) ― -b3- [And فَرُهَ, inf. n. فَرَاهَةٌ, (of which see an explanation below,) probably signifies He was, or became, beautiful, comely, pretty, or elegant; like صَبُحَ, inf. n. صَبَاحَةٌ.] ― -b4- And فَرِهَ, (S, K,) aor. فَرَهَ , (K,) inf. n. فَرَهٌ, (TK,) He exulted, or rejoiced above measure; or he exulted greatly, and behaved insolently and unthankfully, or ungratefully: (S, K:) the ه in this verb, accord. to Fr, is substituted for the ح in فَرِحَ, which has this meaning. (TA.)

2 فَرَّهَ see what next follows.

أَفْرَهَت
4 أَفْرَهَت ذ She (a camel) brought forth [young ones such as are termed] فُرْهٌ (S) or فُرَّهٌ (K) [i. e. such as were brisk, lively, sprightly, active, agile, or light]; as also ↓ فرّهت, inf. n. تَفْرِيهٌ. (K.) ― -b2- And She (a woman) brought forth beautiful children. (TA.) ― -b3- And افره He (a man) took for himself a غُلَام [i. e. youth, young man, or male slave,] such as is termed فَارِهٌ (IAar, K) meaning beautiful, or comely, of countenance. (IAar, TA.)

هُوَ يَسْتَفْرِهُ الأَفْرَاسَ
10 هُوَ يَسْتَفْرِهُ الأَفْرَاسَ ذ means يَسْتَكْرِمُهَا [i. e. He seeks the horses, or mares, that are of generous race]: (aK, TA:) and the like is said in the A, but with الدَّوَابَّ in the place of الافراس. (TA.)

فَرِهٌ
فَرِهٌ ذ [part. n. of فَرِهَ, meaning Exulting, or rejoicing above measure; &c.]. In the Kur xxvi. 149, some read فَرِهِينَ, from فَرِهَ, signifying as expl. above: others reading فَارِهِينَ, which is from فَرُهَ: (S, TA:) ― -b2- but فَرِهٌ is also syn. with فَارِهٌ, as an epithet applied to a youth, or young man, or male slave; and thus the reading of فَرِهِينَ in the Kur has been expl. as meaning Possessing skill. (TA.)

فُرَاهٌ
فُرَاهٌ ذ i. q. فُرَاتٌ, as an epithet applied to water, signifying Sweet, &c.: both are chaste forms, and well known, like تَابُوهٌ and تَابُوتٌ: so in the Towsheeh. (MF and TA in art. فرت.)

فَرَاهَةٌ
فَرَاهَةٌ ذ [mentioned in the first paragraph as an inf. n. is also expl. as a simple subst.]: see فُرُوهَةٌ. ― -b2- Also Beauty, or comeliness. (Msb, TA.)

فُرُوهَةٌ
فُرُوهَةٌ ذ [app. an inf. n., but mentioned as a simple subst., meaning] Skilfulness. (K.) ― -b2- And فُرُوهَهٌ and ↓ فَرَاهَةٌ and ↓ فَرَاهِيَةٌ denote a quality of a hackney and of a mule and of an ass, (S,) or of a horse, or similar beast, &c., (Msb,) all signifying Briskness, liveliness, sprightliness, activity, agility, or lightness. (Msb, TA. *)

فَرَاهِيَةٌ
فَرَاهِيَةٌ ذ [mentioned in the first paragraph as an inf. n.]: see what next precedes.

فَارِهٌ
فَارِهٌ ذ Skilful, or possessing skill; (S, Msb, K;) part. n. of فَرُهَ, irregularly formed, for by rule it should be فَرِيهٌ: (S:) accord. to Z, it is applied to a man; and also, without ة, to a قَيْنَة [i. e. female slave, or slave-songstress]. (Msb.) ― -b2- And it is applied as an epithet to a hackney, (Az, S, Msb,) and a mule, (S,) and an ass, (Az, S, Msb,) or to a horse, or similar beast, (Az,) meaning Brisk, lively, sprightly, active, agile, or light; (Az, * Msb;) sharp; strong; that goes, or journeys, much; a great goer: (Az, TA:) it is not applied to a فَرَس, (Az, S,) i. e. to an Arabian horse; (Az, Msb;) such being termed جَوَادٌ, (Az, S, Msb,) and رَائِعٌ: (S:) 'Adee Ibn-Zeyd has applied it to the latter; but As has charged him with error in so doing; saying that he possessed not knowledge of horses: (S:) the pl. is فُرْهٌ, (S, Msb,) like بُزْلٌ and حُولٌ pls. of بَازِلٌ and حَائِلٌ, (S,) or فُرُهٌ, like كُتُبٌ, (K,) and فَرَهَةٌ, with two fet-hahs, (Msb,) or فُرْهَةٌ, (S, K,) but this is held by Sb to be a quasi-pl. n., (ISd, TA,) and فُرَّهٌ, like رُكَّعٌ, and فُرَّهَةٌ, like سُكَّرَةٌ, (K,) as in the A, but MF says that no pl. of this measure is known. (TA.) ― -b3- Also, applied to a غُلَام [i. e. youth, young man, or male slave], Beautiful, or comely, of countenance. (IAar, TA.) And [the fem.] فَارِهَةٌ signifies A beautiful, or comely, girl, or young woman: (K:) [and] so ↓ فَرْهَآءُ, [of which the masc. is أَفْرَهُ, and] of which the pl. is فُرْهٌ; but Az says, I do not think that they use this word in relation to girls, or young women, though they may apply it peculiarly to female slaves like as they apply فَارِهٌ and فَارِهَةٌ peculiarly to hackneys and mules and jades, exclusively of Arabian horses. (Msb.) ― -b4- And فَارِهَةٌ is also syn. with فَتِيَّةٌ [i. e. A youthful females, or one in the prime of life]: (thus accord. to several copies of the K and accord. to the TA:) or قَيْنَةٌ [i. e. a female slave, or a slave-songstress: see the first sentence of this paragraph]. (Thus in the CK.) ― -b5- And it signifies also [A woman] who eats vehemently: (K:) and فَارِهٌ applied to man, A vehement eater. (IAar, TA.)

أَفْرَهُ
أَفْرَهُ ذ : see its fem., فَرْهَآءُ, in the next preceding paragraph. ― -b2- فُلَانٌ أَفْرَهُ مِنْ فُلَانٍ means Such a one is more beautiful, or comely, than such a one. (Msb.)

مُفْرِهٌ
مُفْرِهٌ ذ and مُفْرِهَةٌ (S, K) and مُفَرِّهَةٌ (S) are epithets applied to a she-camel, meaning Bringing forth [young ones such as are termed] فُرْهٌ (S) or فُرَّهٌ. (K.) [See 4.]

### Türkçe

فَرُهَ
1 **فَرُهَ** ذ, muzâri‘ **فَرُهَ**, (S, K,) mastar ismi **فَرَاهَةٌ** ve **فَرَاهِيَةٌ** (K) [ve görünüşe göre ayrıca **فُرُوهَةٌ**, aşağıda basit bir isim olarak açıklanmıştır], O, mahir oldu, yahut mahir hâle geldi. (S, K.) ― -b2- Ve **فَرُهَ** ve **فَرَهَ**, her birinin muzâri‘i **فَرُهَ**, [mastar ismi görünüşe göre **فُرُوهَةٌ** ve **فَرَاهَةٌ** ve **فَرَاهِيَةٌ**, aşağıda basit isimler olarak açıklanmıştır,] bir at veya benzeri bir hayvan vb. hakkında söylenir: O, çevik oldu, yahut çevik hâle geldi; canlı, şen, atik, faal, kıvrak, yahut hafif. (Msb.) ― -b3- [Ve **فَرُهَ**, mastar ismi **فَرَاهَةٌ**, (bunun açıklaması aşağıda görülür,) muhtemelen “O, güzel oldu, yahut güzel hâle geldi; yakışıklı, hoş, zarif, yahut şık”; **صَبُحَ**, mastar ismi **صَبَاحَةٌ** gibi.] ― -b4- Ve **فَرِهَ**, (S, K,) muzâri‘ **فَرَهَ**, (K,) mastar ismi **فَرَهٌ**, (TK,) O, aşırı derecede sevindi; yahut çokça sevindi ve kibirli ve nankörce, yahut şükürsüzce davrandı: (S, K:) bu fiildeki **ه**, Fr’ye göre, bu mânaya sahip olan **فَرِحَ**’daki **ح**’ın yerine konmuştur. (TA.)

2 **فَرَّهَ**: hemen ardından gelen şeye bak.

أَفْرَهَت
4 **أَفْرَهَت** ذ O (dişi deve) **فُرْهٌ** (S) veya **فُرَّهٌ** (K) [yani çevik, canlı, şen, atik, faal, kıvrak, yahut hafif olan] diye adlandırılan (yavrular) doğurdu; bunun gibi ↓ **فرّهت**, mastar ismi **تَفْرِيهٌ**. (K.) ― -b2- Ve O (bir kadın) güzel çocuklar doğurdu. (TA.) ― -b3- Ve **افره** O (bir adam) kendisi için **غُلَام** [yani delikanlı, genç adam, yahut erkek köle] aldı; **فَارِهٌ** (IAar, K) diye adlandırılan, yani yüzce güzel, yahut yakışıklı. (IAar, TA.)

هُوَ يَسْتَفْرِهُ الأَفْرَاسَ
10 **هُوَ يَسْتَفْرِهُ الأَفْرَاسَ** ذ, **يَسْتَكْرِمُهَا** demektir [yani o, asil soydan olan atları yahut kısrakları arar]: (aK, TA:) benzeri A’da da söylenmiştir; fakat **الافراس** yerine **الدَّوَابَّ** ile. (TA.)

فَرِهٌ
**فَرِهٌ** ذ [**فَرِهَ**’nin ism-i fâili; “aşırı derecede sevinen; vb.” mânasında]. Kur’ân xxvi. 149’da bazıları, yukarıda açıklandığı üzere mânalandırarak, **فَرِهِينَ** okur: başkaları **فَارِهِينَ** okur ki bu **فَرُهَ**’dendir: (S, TA:) ― -b2- fakat **فَرِهٌ**, bir delikanlıya, yahut genç adama, yahut erkek köleye uygulanan bir sıfat olarak **فَارِهٌ** ile de eşanlamlıdır; ve böylece Kur’ân’daki **فَرِهِينَ** kıraati “maharet sahibi” mânasında açıklanmıştır. (TA.)

فُرَاهٌ
**فُرَاهٌ** ذ, suya uygulanan bir sıfat olarak “tatlı, vb.” mânasında **فُرَاتٌ** ile aynıdır: ikisi de fasih şekillerdir ve iyi bilinir; **تَابُوهٌ** ve **تَابُوتٌ** gibi: Towsheeh’te böyledir. (MF ve TA, md. فرت.)

فَرَاهَةٌ
**فَرَاهَةٌ** ذ [birinci paragrafta mastar ismi olarak zikredilmiştir; ayrıca basit bir isim olarak da açıklanır]: **فُرُوهَةٌ**’ye bak. ― -b2- Ayrıca güzellik, yahut yakışıklılık. (Msb, TA.)

فُرُوهَةٌ
**فُرُوهَةٌ** ذ [görünüşe göre bir mastar ismi; fakat basit bir isim olarak zikredilmiş olup mânası] Maharet. (K.) ― -b2- Ve **فُرُوهَهٌ** ve ↓ **فَرَاهَةٌ** ve ↓ **فَرَاهِيَةٌ**, bir binek atının ve bir katırın ve bir eşeğin, (S,) yahut bir atın veya benzeri bir hayvanın vb., (Msb,) bir niteliğini ifade eder; hepsi “çeviklik, canlılık, şenlik, atiklik, faallik, kıvraklık, yahut hafiflik” mânasındadır. (Msb, TA. *)

فَرَاهِيَةٌ
**فَرَاهِيَةٌ** ذ [birinci paragrafta mastar ismi olarak zikredilmiştir]: hemen önce gelene bak.

فَارِهٌ
**فَارِهٌ** ذ Mahir, yahut maharet sahibi; (S, Msb, K;) **فَرُهَ**’nin ism-i fâili; kural dışı olarak yapılmıştır; çünkü kurala göre **فَرِيهٌ** olmalıydı: (S:) Z’ye göre, bir adama uygulanır; ve ayrıca, **ة** olmaksızın, bir **قَيْنَة**’ye [yani kadın köleye, yahut köle-şarkıcıya]. (Msb.) ― -b2- Ve bir binek atına, (Az, S, Msb,) ve bir katıra, (S,) ve bir eşeğe, (Az, S, Msb,) yahut bir ata veya benzeri bir hayvana, (Az,) “çevik, canlı, şen, atik, faal, kıvrak, yahut hafif” mânasında sıfat olarak uygulanır; (Az, * Msb;) keskin; güçlü; çok giden, yahut çok yolculuk eden; çok giden: (Az, TA:) bir **فَرَس**’e, (Az, S,) yani bir Arap atına uygulanmaz; (Az, Msb;) zira bunlara **جَوَادٌ**, (Az, S, Msb,) ve **رَائِعٌ** denir: (S:) ‘Adee İbn-Zeyd bunu ikincisine uygulamıştır; fakat As, bunu yapmasında onu hata ile suçlamıştır; “atlara dair bilgi sahibi değildi” diyerek: (S:) çoğulu **فُرْهٌ**’dur, (S, Msb,) **بَازِلٌ** ve **حَائِلٌ**’in çoğulları olan **بُزْلٌ** ve **حُولٌ** gibi, (S,) yahut **فُرُهٌ**, **كُتُبٌ** gibi, (K,) ve **فَرَهَةٌ**, iki fetha ile, (Msb,) yahut **فُرْهَةٌ**, (S, K,) fakat bu, Sb tarafından bir nevi çoğul isim sayılır, (ISd, TA,) ve **فُرَّهٌ**, **رُكَّعٌ** gibi, ve **فُرَّهَةٌ**, **سُكَّرَةٌ** gibi, (K,) A’da olduğu üzere; fakat MF, bu vezinde hiçbir çoğulun bilinmediğini söyler. (TA.) ― -b3- Ayrıca bir **غُلَام**’a [yani delikanlıya, genç adama, yahut erkek köleye] uygulanarak: yüzce güzel, yahut yakışıklı. (IAar, TA.) Ve [müennesi] **فَارِهَةٌ**, güzel, yahut yakışıklı bir kız, yahut genç kadın demektir: (K:) [ve] yine ↓ **فَرْهَآءُ**; [bunun müzekkeri **أَفْرَهُ**’dur; ve] bunun çoğulu **فُرْهٌ**’dur; fakat Az der ki: kızlar yahut genç kadınlar hakkında bu kelimeyi kullandıklarını sanmıyorum; gerçi bunu, Arap atları hariç olmak üzere, binek atlarına ve katırlara ve zayıf atlara mahsus olarak **فَارِهٌ** ve **فَارِهَةٌ**’yi mahsus kıldıkları gibi, kadın kölelere mahsus olarak uygulayabilirler. (Msb.) ― -b4- Ve **فَارِهَةٌ**, ayrıca **فَتِيَّةٌ** ile de eşanlamlıdır [yani genç bir dişi, yahut hayatının baharında olan]: (K’nın birkaç nüshasına göre ve TA’ya göre böyledir:) yahut **قَيْنَةٌ** [yani kadın köle, yahut köle-şarkıcı: bu paragrafın ilk cümlesine bak]. (CK’da böyledir.) ― -b5- Ve ayrıca [bir kadın için] şiddetle yiyen demektir: (K:) ve **فَارِهٌ** bir adama uygulanınca: şiddetle yiyen. (IAar, TA.)

أَفْرَهُ
**أَفْرَهُ** ذ: müennesi olan **فَرْهَآءُ**’ya, bir önceki paragrafta bak. ― -b2- **فُلَانٌ أَفْرَهُ مِنْ فُلَانٍ** demektir: falan, falandan daha güzel, yahut daha yakışıklıdır. (Msb.)

مُفْرِهٌ
**مُفْرِهٌ** ذ ve **مُفْرِهَةٌ** (S, K) ve **مُفَرِّهَةٌ** (S) dişi deveye uygulanan sıfatlardır; mânası: **فُرْهٌ** (S) veya **فُرَّهٌ** (K) diye adlandırılan (yavrular) doğuran. (K.) [4’e bak.]
