# فزد (ف-ز-د) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B2%D8%AF
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%B2%D8%AF

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ف - ز - د
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 3 sözlük

## Sözlükler (3)

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B2%D8%AF/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ز د ف
فزد ، زفد ، زدف : مستعملة .
فزد : أبو عبيد عن الأصمعيّ : تقول العَرَب لمن يَصِل إلى طَرَفٍ مِن حاجَتِه وهو يطلب نهايَتها : لَم يحْرَمْ مَنْ فُزْدَ لَهُ ، وبعضُهم يقول : مَنْ فُصْدَ له ؛ وهو الأصل ، فقُلِبت الصاد زاياً ، فيقال له : اقنَعْ بما رُزِقْتَ منها ، فإنّك غيرُ محروم ؛ وأصلُ قولهم : مَنْ فُزْدَ له ، أو فُصْدَ له : فُصِدَ له ، ثم سُكِّنت الصاد فقيل : فُصْدَ ؛ لأنّه أخفّ ، وأصلُه من الفَصد ، وهو أَن يؤخذ مَصِيرٌ فيُلقَم عِرقاً مفصوداً في يد البعير حتّى يمتلىء دَماً ، ثم يُشوَى ويُؤكلَ ، وكان هذا من مآكل العرب في الجاهليّة ، فلمّا نزل تحريم الدّم تَرَكوه .
زفد : في ( نوادر الأعراب ) : يقال : صَمَّمتُ الفرسَ الشعيرَ فانصَمّ سمناً ، وحَشَوْتُه إيّاه ، وزَفَدْتُه إِيّاه ، وزَكَتُّه إِيّاه ، ومعناه كلّه المِلء .
زدف : يقال : أَسْدَفَ عليه السِّتر ، وأَزْدَفَ عليه السِّتْر .

##### Türkçe

ز د ف
**فزد** , **زفد** , **زدف** : kullanımdadır.

**فزد** : Ebû Ubeyd, el-Asmaʿî’den: Araplar, ihtiyacının bir ucuna ulaşan ve onun sonunu isteyen kimseye şöyle der: “Kendisi için **فُزْدَ** olan mahrum kalmamıştır”; bazısı da “kendisi için **فُصْدَ** olan” der; asıl olan odur; böylece **الصاد** **الزاي**’a çevrilmiştir; ona şöyle denir: “Ondan rızıklandırıldığın şeye kanaat et; çünkü sen mahrum değilsin.” Onların “kendisi için **فُزْدَ** olan” yahut “kendisi için **فُصْدَ** olan” sözünün aslı: “kendisi için **فُصِدَ** olundu”dur; sonra **الصاد** sükûnlu kılındı da “**فُصْدَ**” denildi; çünkü o daha hafiftir. Bunun aslı **الفَصد**’dandır; o da şudur: Bir **مَصِيرٌ** alınır da devenin elinde (ön ayağında) **مفصود** bir damara lokma gibi yutturulur; ta ki kanla dolsun; sonra pişirilir ve yenir. Bu, cahiliye devrinde Arapların yiyeceklerindendi; kanın haram kılınması inince onu terk ettiler.

**زفد** : ( **نوادر الأعراب** )’da: denir ki: “Ata arpayı yedirdim de semizlenerek semizlendi; onu bununla doldurdum; ona bunu **زَفَدْتُه**; ona bunu **زَكَتُّه**.” Bunun hepsinin manası: doldurmadır.

**زدف** : denir ki: “Üzerine örtüyü **أَسْدَفَ** etti” ve “Üzerine örtüyü **أَزْدَفَ** etti.”

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B2%D8%AF/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الأَصمعي: تقول العرب لمن يَصِلُ إِلى طَرَفٍ من حاجته وهو يطلب نهايتها: لم يُحْرَمْ مَنْ فُزْدَ له، وبعضهم يقول: مَن فُصْدَ له، وهو الأَصل فقلبت الصاد زاياً، فيقال له: اقْنَعْ بما رزقت منها فإِنك غير محروم. أَصل قولهم: مَن فُصْدَ له أَو فُزْدَ له فُصِدَ لَهُ، ثم سكنت الصاد فقيل فُصْد، وأَصله من الفصيد وهو أَن يؤخذ مصير فيلقم عرقاً مقصوداً في يد البعير حتى يمتلئ دماً ثم يشوى ويؤكل، وكان هذا من مآكل العرب في الجاهلية، فلما نزل تحريم الدم انتهوا عنه، وسنذكره في ترجمة فصد إِن شاءَ الله.

##### Türkçe

**الأَصمعي**: Araplar, ihtiyacının bir ucuna ulaşan ve onun sonunu isteyen kimse için şöyle der: “Kendisi için **فُزْدَ** olunan kimse mahrum bırakılmamıştır”; bazısı da “kendisi için **فُصْدَ** olunan kimse” der; ve o asıldır; sonra **الصاد** **زاياً**ya çevrilmiştir; böylece ona şöyle denir: “Ondan sana rızıklandırılanla kanaat et; çünkü sen mahrum bırakılmış değilsin.” Onların sözünün aslı: “kendisi için **فُصْدَ** olunan kimse” yahut “kendisi için **فُزْدَ** olunan kimse, kendisi için **فُصِدَ** olunmuştur”; sonra **الصاد** sakin kılındı da **فُصْد** denildi. Ve onun aslı **الفصيد**dendir; o da şudur: bir **مصير** alınır; sonra deve elinde, kastedilmiş bir damara lokma ettirilir; ta ki kanla dolsun; sonra kızartılır ve yenir. Bu, cahiliye’de Arapların yiyeceklerindendi; kanın haram kılınması inince ondan vazgeçtiler. Ve onu, Allah dilerse, **فصد** maddesinin tercümesinde zikredeceğiz.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B2%D8%AF/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

لم يحرم من فزد له، أهمله الجوهري هنا، وقال الأصمعي: تقوله العرب لمن يصل إلى طرف من حاجته،ن وهو يطلب نهايتها، أي من فصد له، بالصاد، بدل الزاي، وهو الأصل وسيأتي قريبا، أي اقنع بما رزقت منها، فإنك غير محروم.

##### Türkçe

**لم يحرم من فزد له**: Onun için **فزد** denilene mahrum bırakılmadı; el-Cevherî bunu burada ihmal etti. El-Asma‘î dedi ki: Araplar bunu, ihtiyacının bir ucuna ulaşan kimse için söylerler; hâlbuki o, onun sonunu talep etmektedir. Yani **فصد له**; **الصاد** ile, **الزاي** yerine; ve o asıldır ve yakında gelecektir. Yani ondan rızıklandırıldığın şeye kanaat et; çünkü sen mahrum bırakılmış değilsin.
