# فزد — Tehzîbu'l-Luğa

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B2%D8%AF/sozluk/tehzib
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%B2%D8%AF/entries/tehzib

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [فزد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B2%D8%AF.md)
- Tehzîbu'l-Luğa: Ezherî · 10. yy

## Madde başı: فزد

ز د ف
فزد ، زفد ، زدف : مستعملة .
فزد : أبو عبيد عن الأصمعيّ : تقول العَرَب لمن يَصِل إلى طَرَفٍ مِن حاجَتِه وهو يطلب نهايَتها : لَم يحْرَمْ مَنْ فُزْدَ لَهُ ، وبعضُهم يقول : مَنْ فُصْدَ له ؛ وهو الأصل ، فقُلِبت الصاد زاياً ، فيقال له : اقنَعْ بما رُزِقْتَ منها ، فإنّك غيرُ محروم ؛ وأصلُ قولهم : مَنْ فُزْدَ له ، أو فُصْدَ له : فُصِدَ له ، ثم سُكِّنت الصاد فقيل : فُصْدَ ؛ لأنّه أخفّ ، وأصلُه من الفَصد ، وهو أَن يؤخذ مَصِيرٌ فيُلقَم عِرقاً مفصوداً في يد البعير حتّى يمتلىء دَماً ، ثم يُشوَى ويُؤكلَ ، وكان هذا من مآكل العرب في الجاهليّة ، فلمّا نزل تحريم الدّم تَرَكوه .
زفد : في ( نوادر الأعراب ) : يقال : صَمَّمتُ الفرسَ الشعيرَ فانصَمّ سمناً ، وحَشَوْتُه إيّاه ، وزَفَدْتُه إِيّاه ، وزَكَتُّه إِيّاه ، ومعناه كلّه المِلء .
زدف : يقال : أَسْدَفَ عليه السِّتر ، وأَزْدَفَ عليه السِّتْر .

### Türkçe

ز د ف
**فزد** , **زفد** , **زدف** : kullanımdadır.

**فزد** : Ebû Ubeyd, el-Asmaʿî’den: Araplar, ihtiyacının bir ucuna ulaşan ve onun sonunu isteyen kimseye şöyle der: “Kendisi için **فُزْدَ** olan mahrum kalmamıştır”; bazısı da “kendisi için **فُصْدَ** olan” der; asıl olan odur; böylece **الصاد** **الزاي**’a çevrilmiştir; ona şöyle denir: “Ondan rızıklandırıldığın şeye kanaat et; çünkü sen mahrum değilsin.” Onların “kendisi için **فُزْدَ** olan” yahut “kendisi için **فُصْدَ** olan” sözünün aslı: “kendisi için **فُصِدَ** olundu”dur; sonra **الصاد** sükûnlu kılındı da “**فُصْدَ**” denildi; çünkü o daha hafiftir. Bunun aslı **الفَصد**’dandır; o da şudur: Bir **مَصِيرٌ** alınır da devenin elinde (ön ayağında) **مفصود** bir damara lokma gibi yutturulur; ta ki kanla dolsun; sonra pişirilir ve yenir. Bu, cahiliye devrinde Arapların yiyeceklerindendi; kanın haram kılınması inince onu terk ettiler.

**زفد** : ( **نوادر الأعراب** )’da: denir ki: “Ata arpayı yedirdim de semizlenerek semizlendi; onu bununla doldurdum; ona bunu **زَفَدْتُه**; ona bunu **زَكَتُّه**.” Bunun hepsinin manası: doldurmadır.

**زدف** : denir ki: “Üzerine örtüyü **أَسْدَفَ** etti” ve “Üzerine örtüyü **أَزْدَفَ** etti.”
