# فزر — Kitâbu'l-'Ayn

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B2%D8%B1/sozluk/kitab_ayn
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%B2%D8%B1/entries/kitab_ayn

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [فزر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B2%D8%B1.md)
- Kitâbu'l-'Ayn: Halîl b. Ahmed · 8. yy

## Madde başı: فزر

باب الزاي والراء والفاء معهما
ز ر ف، ز ف ر، ف ز ر، ف ر ز مستعملات
زرف:
ناقةٌ زَرُوفٌ: طويلة الرِّجْلين، واسعة الخطو. والزَّرافةُ: دابّةٌ له خَلْق حَسَن عند الله مُسْتَشْنَع عند النّاس، شبه البعير.
وأزرف القوم: أعجلوا في هزيمة وخوف وبحثوه. والزَّرافاتُ. المواكب، وكلُّ جماعةٍ زَرافة قال الحجّاج: "إيّاي وهذه الزَّرافات".
زفر:
الزّفر: الزَّفير، والفعل: يَزْفِرُ، وهو أن يملأ صدره غمّا ثم يزفِر به، والشهيق مدُّ النَّفَس، ثمّ يزفِر، أي: يَرْمي به ويُخْرِجُه من صدره.
والمزفور من الدّوابّ: الشّديدُ تَلاحُمِ المَفاصِلِ، تقول: ما أَشَدَّ وفرةَ هذا البعير، اي: هو مَزْفور الخَلْق.
والزُّفَرُ: السّيّد. وزُفَرُ: اسم رجلٍ مدحه القَطامي. والزُّفَر: القِرْبة، والزّافر: الذي يُعِينُ على حَمْل القِربة، قال:
رِئابُ الصُّدوع غياثُ المضو		عِ لأْمَتُكَ الزُّفَرُ النَّـوْفـلُ
و الزّوافر: الإماء. والزّافرة: العشيرة، يقال: جاء فلانٌ في زافِرته.
وزافرةُ الرُّمح والسَّهْم: نحو الثّلث منه.
فزر:
الفُزُور: الشُّقوق والصُّدوع، وتَفَرَّز الحائطُ والثَّوْبُ ونحوُه إذا تَشَفّق.
والفِزْر: ابن البَبْر، والفَزارة: أُمُّه والفِزْرة: أُخْتُه، والهَدَبَّسُ: أخوه، قال:
ولقد رأيت فَزارةً وهَدَبَّسـاً		والفِزْرُ يتبع فِزْره كالضَّيْوَنِ
والفازر: طريق يأخذ في رملة ودكادك ليّنة كأنّها صَدْعٌ في الأرض مُنْقادٌ طويل وكلّ شيء قطع شيئا فقد فَزَره.
وفَزارة أبو حيّ من غَطَفان، وهو فَزارة بن ذبيان والفِزْر: لقبٌ لسَعْدِ بن زيد مناة.
فرز:
فَرَزَ له نصيبَهُ من الدّار، أي:عزل وقد فُرِزت فهي مفروزة وأفرزته فهو مُفْرَز.
وفرزان: اسم أعجميّ من الشّطرنج.

### Türkçe

باب **الزاي** ve**الراء** ve**الفاء** onlarla birlikte
**ز ر ف**، **ز ف ر**، **ف ز ر**، **ف ر ز** kullanımdadırlar

**زرف**:
**ناقةٌ زَرُوفٌ**: bacakları uzun, adımı geniş. Ve **الزَّرافةُ**: Allah katında yaratılışı güzel, insanlar katında çirkin görülen, deveye benzer bir binek hayvanı.
Ve **أزرف القوم**: bir bozgun ve korku içinde acele ettiler ve onu aradılar. Ve **الزَّرافاتُ**: alaylar; ve her topluluk **زَرافة**(dır). Haccâc dedi ki: “Benden uzak olsun şu **الزَّرافاتُ**.”

**زفر**:
**الزّفر**: **الزَّفير**; fiil: **يَزْفِرُ**; o, göğsünü kederle doldurması, sonra onunla **يزفِر** etmesidir. Ve **الشهيق** nefesi uzatmaktır; sonra **يزفِر** eder; yani onu atar ve onu göğsünden çıkarır.
Ve hayvanlardan **المزفور**: eklemlerin kaynaşmasının şiddetlisidir; dersin ki: Bu devenin bolluğu ne şiddetlidir; yani o, yaratılışça **مَزْفور**dur.
Ve **الزُّفَرُ**: efendi. Ve **زُفَرُ**: bir adam adıdır; el-Katâmî onu övdü. Ve **الزُّفَر**: kırba. Ve **الزّافر**: kırbanın taşınmasına yardım eden kimse; dedi ki:
رِئابُ الصُّدوع غياثُ المضو		عِ لأْمَتُكَ الزُّفَرُ النَّـوْفـلُ
Ve **الزّوافر**: cariyeler. Ve **الزّافرة**: aşiret; “Falanca, **زافِرته** içinde geldi” denir.
Ve mızrağın ve okun **زافرةُ**si: onun yaklaşık üçte biri.

**فزر**:
**الفُزُور**: yarıklar ve çatlaklar. Ve duvar ve elbise ve benzeri **تَفَرَّز** ettiğinde, yani yarılıp çatladığında.
Ve **الفِزْر**: kaplanın yavrusu; **الفَزارة**: onun annesi; **الفِزْرة**: onun kız kardeşi; **الهَدَبَّسُ**: onun erkek kardeşi; dedi ki:
ولقد رأيت فَزارةً وهَدَبَّسـاً		والفِزْرُ يتبع فِزْره كالضَّيْوَنِ
Ve **الفازر**: kumlukta ve yumuşak tümseklerde giden bir yol; sanki yerde uzun, boyun eğmiş bir çatlak gibidir. Ve her şey bir şeyi kestiğinde, onu **فَزَره** etmiştir.
Ve **فَزارة** Gatafân’dan bir kabilenin babasıdır; o, **فَزارة بن ذبيان**’dır. Ve **الفِزْر**: Sa‘d b. Zeyd Menât için bir lakaptır.

**فرز**:
**فَرَزَ** ona evden payını; yani ayırdı. Ve **فُرِزت** edilmiştir; o hâlde o **مفروزة**dir. Ve onu **أفرزته**; o hâlde o **مُفْرَز**dir.
Ve **وفرزان**: satrançtan yabancı bir addır.
