# فزز — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B2%D8%B2/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%B2%D8%B2/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [فزز](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B2%D8%B2.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: فزز

الفَزُّ: ولد البقرة، والجمع أَفْرازٌ؛ قال زهير:
كما اسْتَغاثَ بسَيْءٍ فَزُّ غَيْطَلَةٍ،
خافَ العُيونَ، ولم يُنْظَرْ به الحَشَكُ
وفَزَّه فَزّاً وأَفَزّه: أَفزعه وأَزعجه وطَيَّر فؤادَه، وكذلك أَفْزَزْتُه؛ قال أَبو ذؤيب:
والدهرُ لا يَبْقَى على حِدْثانِه،
شَبَبٌ أَفَزَّتْه الكِلابُ مُرَوَّعُ
واسْتَفَزَّه من الشيء: أَخرجه. واسْتَفَزَّه: خَتَلَه حتى أَلقاه في مَهْلكة. واسْتَفَزَّه الخوفُ أَي استخفه. وفي حديث صفيَّة: لا يُغْضِبُه شيء ولا يَسْتَفِزُّه أَي لا يستخفه. ورجل فَزٌّ أَي خفيف. وفي التنزيل العزيز: واسْتَفزِزْ من استطعت منهم بصوتك؛ قال الفراء: أَي استخف بصوتك ودعائك، قال: وكذلك قوله عز وجل: وإِن كادوا لَيَسْتَفِزُّونَكَ من الأَرض أَي ليستَخِفُّونَك. وقال أَبو إِسحق في قوله ليَسْتَفِزُّونَك: أَي ليقتلونك، رواه لأَهل التفسير؛ وقال أَهل اللغة: كادوا ليَسْتَخِفُّونَك إِفزاعاً يحملك على خفة الهَرَب. قال أَبو عبيد: أَفْزَزْتُ القومَ وأَفزعتهم سواء. وفَزّ الجُرْحُ والماءُ يفِزُّ فَزًّا وفَزِيزاً وفَصَّ يَفِصُّ فَصِيصاً: نَدِيَ وسال بما فيه.
والفُزَفِزُ: الثَّدْيُ؛ عن كراع. ابن الأَعرابي: فَزْفَزَ إِذا طرد إِنساناً وغيره. وفي النوادر: افْتَزَزْتُ وابْتَزَزْتُ وابْتَذَذْتُ وقد تباذَذْنا وتَبازَزْنا وقد بَذَذْتُه وبَزَزْتُه وفَزَزْتُه إِذا غَرَرْتَهُ وغَلَبْتَه. وذَكر الجوهريُّ: وقَعَدَ مُسْتَوْفِزاً أَي غير مطمئن.

### Türkçe

**الفَزُّ**: sığır yavrusu; çoğulu **أَفْرازٌ**’dur; Züheyr dedi ki:

كما اسْتَغاثَ بسَيْءٍ **فَزُّ** غَيْطَلَةٍ،
خافَ العُيونَ، ولم يُنْظَرْ به الحَشَكُ

Onu **فَزَّه** ile **فَزّاً** ve onu **أَفَزّه**: onu korkuttu, onu rahatsız etti ve onun yüreğini uçurdu; yine böyledir: **أَفْزَزْتُه**; Ebû Züeyb dedi ki:

والدهرُ لا يَبْقَى على حِدْثانِه،
شَبَبٌ أَفَزَّتْه الكِلابُ مُرَوَّعُ

**واسْتَفَزَّه** bir şeyden: onu çıkardı. Ve **واسْتَفَزَّه**: onu aldattı, ta ki onu bir helâke attı. Ve **واسْتَفَزَّه الخوفُ** yani onu hafife aldı. Safiyye hadîsinde: “Ona hiçbir şey öfkelendirmez ve onu **يَسْتَفِزُّه**” yani onu hafife almaz. Ve bir adam **فَزٌّ** yani hafif. Ve azîz tenzîlde: **واسْتَفزِزْ من استطعت منهم بصوتك**; Ferrâ dedi ki: yani sesin ve çağrın ile hafife al; dedi ki: yine böyledir O’nun (azze ve celle) sözü: **وإِن كادوا لَيَسْتَفِزُّونَكَ من الأَرض** yani seni mutlaka hafife alacaklardı. Ebû İshâk, **ليَسْتَفِزُّونَك** sözünde dedi ki: yani seni öldürsünler diye; onu tefsir ehline rivayet etti; lugat ehli dedi ki: neredeyse seni, kaçışın hafifliğine seni taşıyacak bir korkutma ile hafife alacaklardı. Ebû Ubeyd dedi ki: **أَفْزَزْتُ** kavmi ve onları korkuttum, eşittir. Ve yara **فَزّ** etti; su **يفِزُّ** **فَزًّا** ve **فَزِيزاً**; ve **فَصَّ** eder, **يَفِصُّ** **فَصِيصاً**: ıslandı ve içindekini akıttı.

**والفُزَفِزُ**: meme; Kurâ‘dan. İbnü’l-A‘râbî: **فَزْفَزَ**; bir insanı ve başkasını kovduğu zaman. Nevâdir’de: **افْتَزَزْتُ** ve **ابْتَزَزْتُ** ve **ابْتَذَذْتُ**; ve muhakkak biz **تباذَذْنا** ve **تَبازَزْنا**; ve muhakkak ben onu **بَذَذْتُه** ve **بَزَزْتُه** ve **فَزَزْتُه**; onu aldattığın ve ona galip geldiğin zaman. Cevherî zikretti: ve **مُسْتَوْفِزاً** oturdu, yani huzurlu olmayan.
