# فسأ — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D8%A3/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%B3%D8%A3/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [فسأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D8%A3.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: فسأ

فَسَأَ الثوبَ يَفْسَؤُه فَسْأً وفَسَّأَه فَتَفَسَّأَ: شَقَّه فتَشَقَّقَ. وتفسَّأَ الثوبُ أَي تَقَطَّع وبَلِيَ. وتَفَصَّأَ: مثله. أَبو زيد: فَسَأْتُه بالعَصا إِذا ضربت بها ظهرَه. وفَسَّأْتُ الثوب تَفْسئةً وتَفْسِيئاً: مَدَدْتُه حتى تَفَزَّر. ويقال: ما لَكَ تَفْسَأُ ثوبَك؟وفَسَأَه يَفْسَؤُه فَسْأً: ضرب ظهرَه بالعَصا. والأَفْسَأُ: الأَبْزَخُ، وقيل هو الذي خَرج صدْرُه ونَتَأَتْ خَثْلَتُه، والأُنثى فَسْآءُ. \<ص:122>
والأَفْسأُ والمَفسُوءُ: الذي كأَنه إِذا مشَى يُرَجِّعُ اسْتَه. ابن الأَعرابي: الفَسَأُ دُخول الصُّلْب، والفَقَأُ خُروجُ الصَدْر؛ وفي وَرِكَيْه فَسَأٌ. وأَنشد ثعلب:
قد حَطَأَتْ أُمُّ خُثَيْمٍ بأَدَنّ *  بِخارِج الخَثْلةِ، مَفْسوءِ القَطَنْ(1) (1 قوله «بأدن» هو بالدال المهملة كما في مادة د ن ن ووقع في مادة ح ط أ بالذال المعجمة تبعاً لما في نسخة من المحكم.) وفي التهذيب:
بِناتِئِ الجَبْهةِ، مفسوءِ القَطَنْ
عدّى حَطَأَتْ بالباء لأَنّ فيه معنى فازَتْ أَو بَلَّتْ، ويروى خَطَأَتْ، والاسم، من ذلك كله، الفَسَأُ. وتفاسَأَ الرَّجل تفاسُؤًا، بهمز وغير همز: أَخرج عَجيزَته وظهره.

### Türkçe

**فَسَأَ** elbiseyi, onu **يَفْسَؤُه**; **فَسْأً** olarak ve onu **فَسَّأَه**; derken o da **فَتَفَسَّأَ**: onu yardı, böylece o da çatladı. Elbise **تفسَّأَ** oldu; yani parçalandı ve eskidi. Ve **تَفَصَّأَ**: onun gibidir.

Ebû Zeyd: Onu **فَسَأْتُه** değnekle; yani onun sırtına onunla vurduğumda. Ve elbiseyi **وفَسَّأْتُ**
**تَفْسئةً** ve **تَفْسِيئاً**: onu uzattım, ta ki **تَفَزَّر** oluncaya kadar. Ve denilir: Senin neyin var, elbiseni **تَفْسَأُ** ediyorsun? Ve onu **فَسَأَه**; onu **يَفْسَؤُه**; **فَسْأً** olarak: değnekle sırtına vurdu.

Ve **الأَفْسَأُ**: **الأَبْزَخُ**; ve denildi ki: o, göğsü çıkan ve **خَثْلَتُه** kabaran kimsedir; dişisi **فَسْآءُ**dur.

\<ص:122>

Ve **الأَفْسأُ** ve **المَفسُوءُ**: sanki yürüdüğünde kıçını **يُرَجِّعُ** eden kimsedir. İbnü’l-A‘râbî: **الفَسَأُ** belkemiğinin içeri girmesidir; ve **الفَقَأُ** göğsün dışarı çıkmasıdır; ve onun iki kalçasında **فَسَأٌ** vardır. Sa‘leb inşâd etti:
قد حَطَأَتْ أُمُّ خُثَيْمٍ بأَدَنّ *  بِخارِج الخَثْلةِ، **مَفْسوءِ القَطَنْ**(1)

(1 Onun “**بأدن**” sözü, ihmal edilmiş **الدال** iledir; **د ن ن** maddesinde olduğu gibi; ve **ح ط أ** maddesinde, **المعجمة** **الذال** ile, **المحكم**’den bir nüshada olana tâbi olarak vâki olmuştur.)

Ve **التهذيب**’de:
بِناتِئِ الجَبْهةِ، **مفسوءِ القَطَنْ**

**حَطَأَتْ**’i **الباء** ile geçişli kıldı; çünkü onda **فازَتْ** yahut **بَلَّتْ** mânası vardır; ve **خَطَأَتْ** diye rivayet olunur; ve isim, bunların hepsinden, **الفَسَأُ**dur. Ve adam **تفاسَأَ** etti, **تفاسُؤًا** olarak, hemzeli ve hemzesiz: kıçını ve sırtını dışarı çıkardı.
