# فسأ — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D8%A3/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%B3%D8%A3/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [فسأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D8%A3.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: فسأ

فسأ الثوب، كجمع يفسؤه فسأ: شقه وفي العباب: مده حتى تفزر كفسأه تفسئة فتفسأ أي تشقق، وتفسأ الثوب أي تقطع وبلي وفسأ فلانا يفسؤه فسأ: ضرب ظهره بالعصا وعن أبي زيد: يقال: فسأته بالعصا إذا ضربت به ظهره كتفسأه، وفسأ فلان عنه أي منعه وقال ابن سيده في المحكم: الأفسأ هو الأبزخ. بالباء الموحدة والزاي والخاء المعجمتين أو الذي وفي لسان العرب: هو الذي خرج صدره ونتأت ارتفعت خثلته بفتح الخاء المعجمة وسكون الثاء المثلثة وفتحهما معا: ما بين السرة والعانة والأنثى من ذلك فسآء كحمراء أو الأفسأ هو الذي إذا مضى كأنه يرجع استه، كالمفسوء أنشد ثعلب:
  قد خطئت أم حبين بأذن
  بخارج الخثلة مفسوء القطن وفي التهذيب:
  بناتئ الجبهة مفسوء القطن ومثله في العباب أو الأفسأ: من إذا قعد لا يستطيع أن يقوم إلا بجهد شديد، كذا في بعض الحواشي، وبه صدر في العباب أو الأفسأ: من دخل صلبه في وركيه والأفقأ: من خرج صدره، وفي وركيه فسأ، كل ذلك عن ابن الأعرابي، وفسئ كفرح، وفي الكل مما ذكر، والاسم من الكل فسأ محركة. وتفسأ الرجل تفاسؤا بهمز وغير همز: أخرج عجيزته وظهره وتفسأ فيهم المرض إذا انتشر بهم وعمهم.

### Türkçe

**فسأ** elbiseyi; (kullanımca) “toplamak” gibi; onu **يفسؤه** **فسأ**: onu yardı. Ve **العباب**’da: onu uzattı, ta ki yarılsın; **كفسأه تفسئة**; böylece **تفسأ** yani çatladı. Ve **تفسأ الثوب**: yani parçalandı, eskidi. Ve **فسأ** falanı, onu **يفسؤه** **فسأ**: sırtını sopayla dövdü. Ebû Zeyd’den: denir ki: **فسأته بالعصا**; yani onunla sırtını dövdüğün zaman; **كتفسأه** gibi. Ve **فسأ** falan ondan; yani onu men etti. İbn Sîde **المحكم**’de dedi: **الأفسأ**; **الأبزخ**’tır. **بالباء الموحدة والزاي والخاء المعجمتين**; yahut **الذي**. Ve **لسان العرب**’da: o, göğsü dışarı çıkmış ve **خثلته** yükselmiş olandır; **بفتح الخاء المعجمة وسكون الثاء المثلثة وفتحهما معا**: göbek ile kasık ve dişide bundan olan arasındaki şeydir; **فسآء** (kalıpça) **كحمراء**. Yahut **الأفسأ**: yürüdüğü zaman sanki kıçını geri çeviriyormuş gibi olan kimsedir; **كالمفسوء**. Sa‘leb inşad etti:
  قد خطئت أم حبين بأذن
  بخارج الخثلة **مفسوء القطن**

Ve **التهذيب**’de:
  **بناتئ الجبهة مفسوء القطن**

Ve benzeri **العباب**’da. Yahut **الأفسأ**: oturduğu zaman ancak şiddetli bir güçlükle kalkabilen kimsedir; bazı haşiyelerde böyledir; ve bununla **العباب**’da başlatıldı. Yahut **الأفسأ**: bel kemiği kalçalarına girmiş olan kimsedir. Ve **الأفقأ**: göğsü dışarı çıkmış olandır; ve kalçalarında **فسأ** vardır; bunların hepsi İbnü’l-A‘râbî’dendir. Ve **فسئ**; (kalıpça) **كفرح**; ve zikredilenlerin hepsinde. Ve hepsinin adı **فسأ**; harekeli. Ve adam **تفسأ** etti, **تفاسؤا**; hem hemzeli hem hemzesiz: kıçını ve sırtını çıkardı. Ve hastalık onların içinde **تفسأ** etti: onlarda yayıldığı ve onları kapladığı zaman.
