# فسد — Lane's Lexicon

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D8%AF/sozluk/lexicon
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%B3%D8%AF/entries/lexicon

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [فسد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D8%AF.md)
- Lane's Lexicon: Edward W. Lane · 19. yy

## Madde başı: فسد

فَسَدَ
1 فَسَدَ ذ , aor. فَسُدَ , (S, M, A, O, L, Msb, K, &c.,) which is the aor. commonly known, (TA,) and فَسِدَ , (IDrd, M, O, L, K,) which is of weak authority; (IDrd, O, TA;) and فَسُدَ, aor. فَسُدَ ; (S, M, O, L, K;) inf. n. فَسَادٌ (S. M, A, O, L, K) and فُسُودٌ, (M, O, L, K,) the former being inf. n. of فَسَدَ, aor. فَسُدَ , (S, A, O,) and so the latter, and the former being also inf. n. of فَسُدَ, (O,) or the former is of فَسُدَ and the latter is of فَسَدَ, (TA,) or the former is a simple subst., and the latter is the inf. n.; (Msb;) It (a thing, S, A, O) [and he (a man)] was, or became, bad, evil, corrupt, unsound, wrong, wrongful, improper, unrighteous, wicked, vitious, depraved, or dishonest; devoid of virtue, or efficacy; in a corrupted, vitiated, perverted, marred, spoiled, injured, impaired, deteriorated, tainted, or infected, state; in a state of disorder or disturbance, destruction, annihilation, consumption, waste, or ruin; (MA, KL, PS, &c.;) and so ↓ استفسد: (KL:) contr. of صَلَحَ: (M, * L, K:) it became altered in its state [for the worse]: and it became null, void, of no force, or of no account; or it came to nought, or perished; accord. to the explanation by most of the expositors of the ex. in the Kur xxi. 22. (MF.)

2 فَسَّدَ see 4, first sentence.

فاسدهُ
3 فاسدهُ ذ He became at variance with him; he cut, severed, or broke, the tie of friendship [or kindred] with him. (L in art. كشح.) And فُلَانٌ يُفَاسِدُ رَهْطَهُ [Such a one cuts the ties of friendship, or kindred, with his people, tribe, or near kinsfolk]. (A.)

افسد
4 افسد ذ , (S, M, O, L, Msb, K, &c.,) inf. n. اـفْسَادٌ and [quasi-inf.n.] فَسَادٌ; (L;) and ↓ فسّد, (O, L, Msb, K,) inf. n. تَفْسِيدٌ; (O, K;) He, or it, made, or rendered, bad, evil, corrupt, unsound, wrong, wrongful, improper, unrighteous, wicked, vitious, depraved, or dishonest; deprived of virtue, or efficacy; corrupted, vitiated, perverted, marred, spoiled, injured, impaired, deteriorated, tainted, or infected; [constituted, disposed, arranged, or qualified, ill, wrongly, or improperly;] disordered, or disturbed, [disorganized,] destroyed, annihilated, consumed, wasted, or ruined; (MA, KL, &c.;) contr. of أصْلَحَ. (M, L, K.) One says, افسد المَالَ [He rendered the property in a bad state; marred, impaired, consumed, or wasted, it]. (L.) [And افسد عَلَيْهِمْ He corrupted, perverted, or marred, their state, case, affair, scheme, plot, or the like; أَمْرَهُمْ, or the like, being understood. And افسدهُ عَلَىَّ He corrupted him and rendered him disaffected towards me.] اـِفْسَادُ صَبِىٍّ, occurring in a trad., means The injuring a child by rendering its mother pregnant while she is suckling it and so vitiating her milk: which act is also termed الغِيلَهُ. (L.) [And افسد as contr. of أَصْلَحَ signifies also He acted in a bad, an evil, or a corrupt, manner; acted ill, corruptly, wrongly, wrongfully, improperly, unrighteously, wickedly, vitiously, or dishonestly; or did evil, or mischief; اـِلَيْهِ to him: and he created, or excited, disorder, disturbance, disagreement, discord, dissension, strife, or quarrel-ling; or made, or did, mischief; بَيْنَ القَوْمِ between, or among, the people, or party. (See also 10.)]

تفاسدوا
6 تفاسدوا ذ They became at variance, one with another; (M, L;) they cut, severed, or broke, the tie of kindred, (M, L, K,) and of friendship, (L,) one with another. (M, L, K.)

انفسد
7 انفسد ذ [as quasi-pass. of أَفْسَدَهُ] is not allowable, (S, L,) or has not been heard. (K.)

استفسد
10 استفسد ذ contr. of اِسْتَصْلَحَ. (S, O, L, K.) [Hence, He regarded, or esteemed, a thing, or man, as bad, evil, corrupt, unsound, wrong, wrongful, improper, unrighteous, wicked, vitious, depraved, or dishonest; &c.: see 1. ― -b2- And] He wished, or desired, [a thing, or man,] to be bad, evil, corrupt, &c. (KL.) ― -b3- [And He sought to render bad, evil, corrupt, &c. ― -b4- And hence, He treated in such a manner as to render disaffected, or rebellious.] One says, الأَمِيرُ يَسْتَفْسِدُ رَعِيَّتَهُ [The prince, or governor, treats his subjects in such a manner as to render them disaffected, or rebel-lious]. (A.) And استفسدالسُّلْطَانُ قَائِدَهُ The Sultلn provoked the leader of his forces to rebel-lion by his evil conduct to him. (L.) ― -b5- [And He sought to act in a bad, an evil, or a corrupt, manner; to act ill, corruptly, wrongly, wrongfully, improperly, unrighteously, or dishonestly.] One says, استفسد فُلَانٌ اـِلَى فُلَانٍ [Such a one sought to act in a bad, an evil, or a corrupt, manner, or to act ill, &c., to such a one]. (M.) ― -b6- [And He sought discord, or dissension. ― -b7- And It (an event) happened in a bad, or an evil, manner.] ― -b8- See also 1.

فَسَادٌ
فَسَادٌ ذ an inf. n. of 1: (S, M, A, &c.:) or a simple subst.: (Msb:) [as a subst. signifying] Badness, evilness, corruptness, unsoundness, wrongness, wrongfulness, impropriety, unrighteousness, wickedness, vitiousness, depravity, or dishonesty; the state of being devoid of virtue or efficacy; a corrupted, vitiated, perverted, marred, spoiled, deteriorated, or tainted, state; a state of disorder or disturbance, or of destruction, annihilation, consumption, waste, or ruin: (MA, KL, PS, &c.:) contr. of صَلَاحٌ. (Lth, M, Msb.) And it is also [frequently used as a quasi-inf. n.] syn. with اـِفْسَادٌ [signifying The making, or rendering, bad, evil, corrupt, &c.: (see 4:) and, oftener, the acting ill, corruptly, wrong, wrongfully, improperly, unrighteously, wickedly, vitiously, or dishonestly; doing evil, or mischief; and creating, or exciting, disorder, disturbance, disagreement, discord, dissension, strife, or quarrelling]: (L:) and [particularly] the taking property wrongfully. (O, K.) [Hence,] حَرْبُ الفَسَادِ [The war of evildoing]: thus was termed a war that happened between [the two sub-tribes] بَنُوشك [in which the latter word is app. a mistranscription for شِبْكٍ] and غَوْث, of the tribe of طَىِّء: it was so termed because one party patched their sandals with the cars of the other, and one party drank wine out of the skulls of the other. (MF.) ― -b2- Also Drought, barrenness, dearth, or scarcity of good: (M, L, K:) so in the Kur [xxx. 40], ظَهَرَ الْفَسَادُ فِى البَرِّ وَ الْبَحْرِ i. e. Drought, &c., hath appeared in the land, and in the cities that are upon the rivers; (M, L, TA;) accord. to Zj; (M;) or accord. to Ez-Zejjلjee. (L, TA.)

فَسِيدٌ
فَسِيدٌ ذ : see the next paragraph.

فَاسِدٌ
فَاسِدٌ ذ , (S, M, A, O, L, Msb, K, &c.,) part. n. of فَسَدَ; (S, M, A, &c.;) and ↓ فَسِيدٌ, (S, M, O, L, K,) part. n. of فَسُدَ; (S, O;) Bad, evil, corrupt, unsound, wrong, wrongful, improper, unrighteous, wicked, vitious, depraved, or dishonest; devoid of virtue, or efficacy; in a corrupted, vitiated, perverted, marred, spoiled, injured, impaired, deteriorated, tainted, or infected, state; in a state of disorder or disturbance, destruction, annihilation, consumption, waste, or ruin: (MA, KL, PS, &c.: [contr. of صَالِحٌ and صَلِيحٌ, as is indicated in the S and M &c.:]) pl. (of the former, S, O, Msb, [dev. from general analogy, and of the latter agreeably therewith,]) فَسْدَى, (S, M, O, Msb, K,) applied to a people, (S, M, O,) like as they said سَاقِطٌ and سَقْطَى; (S, O;) the pl. being made of the same form as هَلْكَى because these two words are nearly the same in meaning. (Sb, M.)

أَفْسَدُ
أَفْسَدُ ذ is [a noun denoting the comparative and superlative degrees] from الفَسَادُ; as in the prov., أَفْسَدُ مِنْ بَيْضَةِ البَلَدِ i. e. [More corrupt, or unsound, &c.,] than the egg that the ostrich leaves in the desert, not returning to it, in consequence of which it becomes corrupt, or unsound, &c.: and, anomalously, from الاـِفْسَادُ; as in the prov., أَفْسَدَ مِنَ الجَرَادِ [i. e. More corrupting, or marring, &c., than the locust], because it strips the trees and the herbage; and as in other provs. (Meyd.)

مَفْسَدَةٌ
مَفْسَدَةٌ ذ A cause, or means, or an occasion, of فَسَاد [i. e. badness, evilness, corruptness, unsoundness, &c.; or making, or rendering, bad, evil, corrupt, &c.]; (M, A;) contr. of مَصْلَحَةٌ: (S, O, Msb, K:) pl. مَفَاسِدُ. (A, Msb.) One says, هٰذَا الأَمْرِ مَفْسَدَةٌ لِكَذَا [This affair, or event, is cause of evil, &c., to such a thing]. (M.) And هُمْ مِنْ أَهْلِ المَفَاسِدِ لَا المَصَالِحِ [They are of the people who do actions that are causes of evil, not actions that are causes of good]. (A.)

### Türkçe

**فَسَدَ**
1 **فَسَدَ** ذ, muzârîsi **فَسُدَ**, (S, M, A, O, L, Msb, K, &c.,) ki bu, yaygın olarak bilinen muzârîdir, (TA,) ve **فَسِدَ**, (IDrd, M, O, L, K,) ki zayıf bir otoriteye sahiptir; (IDrd, O, TA;) ve **فَسُدَ**, muzârîsi **فَسُدَ**; (S, M, O, L, K;) mastarı **فَسَادٌ** (S. M, A, O, L, K) ve **فُسُودٌ**, (M, O, L, K,) birincisi **فَسَدَ**, muzârîsi **فَسُدَ**’ın mastarı olmak üzere, (S, A, O,) ve ikincisi de böyledir; ve birincisi ayrıca **فَسُدَ**’ın mastarıdır, (O,) yahut birincisi **فَسُدَ**’ındır ve ikincisi **فَسَدَ**’ındır, (TA,) yahut birincisi basit bir isimdir ve ikincisi mastardır; (Msb;) O (bir şey, S, A, O) [ve o (bir adam)] kötü, fena, bozuk, sağlam olmayan, yanlış, haksız, uygunsuz, gayrimeşru, zalim, fâsık, ahlâksız, düşük, yahut dürüst olmayan idi, yahut oldu; faziletten yahut etkinlikten yoksun; bozulmuş, fesada uğramış, saptırılmış, zedelenmiş, berbat olmuş, zarar görmüş, zayıflamış, kötüleşmiş, lekelenmiş, yahut bulaşmış bir hâlde; düzensizlik yahut karışıklık hâlinde, yıkım, yok oluş, tükeniş, israf, yahut harap oluş hâlinde; (MA, KL, PS, &c.;) ve bunun gibi ↓ **استفسد**: (KL:) **صَلَحَ**’ın zıddı: (M, * L, K:) hâlinde [daha kötüye doğru] değişmiş oldu: ve bâtıl, hükümsüz, kuvvetsiz, yahut itibarsız oldu; yahut hiçliğe vardı, yahut helâk oldu; Kur’ân xxi. 22’deki örneğin, müfessirlerin çoğunun açıklamasına göre. (MF.)

2 **فَسَّدَ** 4’e bak, birinci cümle.

**فاسدهُ**
3 **فاسدهُ** ذ Onunla ihtilâfa düştü; onunla dostluk [yahut akrabalık] bağını kesti, kopardı, yahut bozdu. (L, **كشح** maddesinde.) Ve **فُلَانٌ يُفَاسِدُ رَهْطَهُ** [Falanca, kavmiyle, kabilesiyle, yahut yakın akrabasıyla dostluk yahut akrabalık bağlarını keser]. (A.)

**افسد**
4 **افسد** ذ, (S, M, O, L, Msb, K, &c.,) mastarı **اـفْسَادٌ** ve [yarı-mastar] **فَسَادٌ**; (L;) ve ↓ **فسّد**, (O, L, Msb, K,) mastarı **تَفْسِيدٌ**; (O, K;) O, yahut o şey, kötü, fena, bozuk, sağlam olmayan, yanlış, haksız, uygunsuz, gayrimeşru, zalim, fâsık, ahlâksız, düşük, yahut dürüst olmayan kıldı; faziletten yahut etkinlikten mahrum etti; bozdu, fesada uğrattı, saptırdı, zedeledi, berbat etti, zarar verdi, zayıflattı, kötüleştirdi, lekeledi, yahut bulaştırdı; [kötü, yanlış, yahut uygunsuz olarak teşkil etti, düzenledi, tertip etti, yahut niteledi;] düzensizleştirdi, yahut karıştırdı, [organizasyonunu bozdu,] yok etti, ortadan kaldırdı, tüketti, israf etti, yahut harap etti; (MA, KL, &c.;) **أصْلَحَ**’ın zıddı. (M, L, K.) Denir ki, **افسد المَالَ** [Malı kötü bir hâle soktu; onu zedeledi, zayıflattı, tüketti, yahut israf etti]. (L.) [Ve **افسد عَلَيْهِمْ** Onların hâlini, durumunu, işini, düzenini, tertibini, planını, yahut benzerini bozdu, saptırdı, yahut berbat etti; **أَمْرَهُمْ**, yahut benzeri, takdir edilerek. Ve **افسدهُ عَلَىَّ** Onu bozdu ve onu bana karşı hoşnutsuz kıldı.] Bir hadiste geçen **اـِفْسَادُ صَبِىٍّ**, emziren bir kadını hamile bırakarak çocuğa zarar vermek ve böylece sütünü bozmak demektir: bu fiil ayrıca **الغِيلَهُ** diye de adlandırılır. (L.) [Ve **افسد**’in **أَصْلَحَ**’ın zıddı olarak anlamı ayrıca şudur: kötü, fena, yahut bozuk bir tarzda davrandı; kötü davrandı, bozukça, yanlış, haksız, uygunsuz, gayrimeşru, zalimce, fâsıkça, yahut dürüst olmayan biçimde davrandı; yahut kötülük, yahut fesat yaptı; **اـِلَيْهِ** ona: ve düzensizlik, karışıklık, anlaşmazlık, ihtilâf, ayrılık, çekişme, yahut kavga çıkardı; yahut fesat yaptı; **بَيْنَ القَوْمِ** kavmin arasında, yahut içinde. (10’a da bak.)]

**تفاسدوا**
6 **تفاسدوا** ذ Birbirleriyle ihtilâfa düştüler; (M, L;) birbirleriyle akrabalık bağını, (M, L, K,) ve dostluk bağını, (L,) kestiler, kopardılar, yahut bozdular. (M, L, K.)

**انفسد**
7 **انفسد** ذ [**أَفْسَدَهُ**’nun yarı-meçhûlü olarak] câiz değildir, (S, L,) yahut işitilmemiştir. (K.)

**استفسد**
10 **استفسد** ذ **اِسْتَصْلَحَ**’ın zıddı. (S, O, L, K.) [Bundan dolayı, bir şeyi yahut adamı kötü, fena, bozuk, sağlam olmayan, yanlış, haksız, uygunsuz, gayrimeşru, zalim, fâsık, ahlâksız, düşük, yahut dürüst olmayan; &c. olarak gördü, yahut öyle saydı: 1’e bak. ― -b2- Ve] kötü, fena, bozuk, &c. olmasını istedi, yahut arzuladı. (KL.) ― -b3- [Ve kötü, fena, bozuk, &c. kılmayı aradı. ― -b4- Ve bundan dolayı, hoşnutsuz yahut isyankâr kılacak bir tarzda muamele etti.] Denir ki, **الأَمِيرُ يَسْتَفْسِدُ رَعِيَّتَهُ** [Emîr yahut vali, tebaasına onları hoşnutsuz yahut isyankâr kılacak bir tarzda muamele eder]. (A.) Ve **استفسدالسُّلْطَانُ قَائِدَهُ** Sultan, ona karşı kötü davranışıyla ordusunun kumandanını isyana kışkırttı. (L.) ― -b5- [Ve kötü, fena, yahut bozuk bir tarzda davranmayı aradı; kötü davranmayı, &c., aradı.] Denir ki, **استفسد فُلَانٌ اـِلَى فُلَانٍ** [Falanca, falancaya karşı kötü, fena, yahut bozuk bir tarzda davranmayı, yahut kötü davranmayı, &c., aradı]. (M.) ― -b6- [Ve ihtilâfı, yahut ayrılığı aradı. ― -b7- Ve o (bir olay) kötü, yahut fena bir tarzda vuku buldu.] ― -b8- 1’e de bak.

**فَسَادٌ**
**فَسَادٌ** ذ 1’in mastarıdır: (S, M, A, &c.:) yahut basit bir isimdir: (Msb:) [isim olarak şu mânâda:] Kötülük, fenalık, bozukluk, sağlam olmama, yanlışlık, haksızlık, uygunsuzluk, gayrimeşruluk, zulüm, fısk, ahlâksızlık, düşüklük, yahut dürüst olmama; faziletten yahut etkinlikten yoksun olma hâli; bozulmuş, fesada uğramış, saptırılmış, zedelenmiş, berbat olmuş, kötüleşmiş, yahut lekelenmiş bir hâl; düzensizlik yahut karışıklık hâli, yahut yıkım, yok oluş, tükeniş, israf, yahut harap oluş hâli: (MA, KL, PS, &c.:) **صَلَاحٌ**’ın zıddı. (Lth, M, Msb.) Ve ayrıca [çoğu kez yarı-mastar olarak] **اـِفْسَادٌ** ile eşanlamlıdır [kötü, fena, bozuk, &c. kılma mânâsında: (4’e bak:) ve daha çok, kötü davranma, bozukça davranma, yanlış, haksız, uygunsuz, gayrimeşru, zalimce, fâsıkça, yahut dürüst olmayan biçimde davranma; kötülük yahut fesat yapma; ve düzensizlik, karışıklık, anlaşmazlık, ihtilâf, ayrılık, çekişme, yahut kavga çıkarmak]: (L:) ve [özellikle] malı haksız yere almak. (O, K.) [Bundan dolayı,] **حَرْبُ الفَسَادِ** [fesat savaşı]: طَىِّء kabilesinden **بَنُوشك** [ki bu son kelime görünüşe göre **شِبْكٍ** yerine yanlış yazımdır] ile **غَوْث** [arasındaki] bir savaş böyle adlandırılmıştır: böyle adlandırılmıştır; çünkü bir taraf, diğer tarafın kulaklarıyla sandallarını yamamış, ve bir taraf, diğer tarafın kafataslarından şarap içmiştir. (MF.) ― -b2- Ayrıca kuraklık, kısırlık, kıtlık, yahut hayrın azlığı: (M, L, K:) Kur’ân’da [xxx. 40], **ظَهَرَ الْفَسَادُ فِى البَرِّ وَ الْبَحْرِ** yani Kuraklık, &c., karada ve nehirler üzerindeki şehirlerde ortaya çıktı; (M, L, TA;) Zj’ye göre; (M;) yahut Ez-Zejjâcî’ye göre. (L, TA.)

**فَسِيدٌ**
**فَسِيدٌ** ذ: bir sonraki paragrafa bak.

**فَاسِدٌ**
**فَاسِدٌ** ذ, (S, M, A, O, L, Msb, K, &c.,) **فَسَدَ**’ın ism-i fâilidir; (S, M, A, &c.;) ve ↓ **فَسِيدٌ**, (S, M, O, L, K,) **فَسُدَ**’ın ism-i fâilidir; (S, O;) Kötü, fena, bozuk, sağlam olmayan, yanlış, haksız, uygunsuz, gayrimeşru, zalim, fâsık, ahlâksız, düşük, yahut dürüst olmayan; faziletten yahut etkinlikten yoksun; bozulmuş, fesada uğramış, saptırılmış, zedelenmiş, berbat olmuş, zarar görmüş, zayıflamış, kötüleşmiş, lekelenmiş, yahut bulaşmış bir hâlde; düzensizlik yahut karışıklık hâlinde, yıkım, yok oluş, tükeniş, israf, yahut harap oluş hâlinde: (MA, KL, PS, &c.: [S ve M &c.’de işaret edildiği üzere **صَالِحٌ** ve **صَلِيحٌ**’in zıddı:]) çoğulu (birincinin, S, O, Msb, [genel kıyastan saparak; ve ikincinin de buna uygun olarak,]) **فَسْدَى**, (S, M, O, Msb, K,) bir kavme uygulanır, (S, M, O,) tıpkı **سَاقِطٌ** ve **سَقْطَى** dedikleri gibi; (S, O;) çoğul, **هَلْكَى** ile aynı vezinde yapılmıştır; çünkü bu iki kelime mânâca birbirine yakındır. (Sb, M.)

**أَفْسَدُ**
**أَفْسَدُ** ذ **الفَسَادُ**’dan [ism-i tafdîl olan bir isim]dir; şu darb-ı meselde olduğu gibi, **أَفْسَدُ مِنْ بَيْضَةِ البَلَدِ** yani [daha bozuk, yahut sağlam olmayan, &c.,] devekuşunun çölde bırakıp geri dönmediği yumurtadan daha bozuk; bunun sonucunda o bozulur, yahut sağlam olmaz, &c.: ve kıyas dışı olarak, **الاـِفْسَادُ**’dan; şu darb-ı meselde olduğu gibi, **أَفْسَدَ مِنَ الجَرَادِ** [yani çekirgelerden daha çok bozan, yahut berbat eden, &c.], çünkü o ağaçları ve otları soyar; ve diğer darb-ı mesellerde olduğu gibi. (Meyd.)

**مَفْسَدَةٌ**
**مَفْسَدَةٌ** ذ **فَسَاد**’ın [yani kötülüğün, fenalığın, bozukluğun, sağlam olmamanın, &c.; yahut kötü, fena, bozuk, &c. kılmanın] sebebi, vasıtası, yahut vesilesi; (M, A;) **مَصْلَحَةٌ**’nin zıddı: (S, O, Msb, K:) çoğulu **مَفَاسِدُ**. (A, Msb.) Denir ki, **هٰذَا الأَمْرِ مَفْسَدَةٌ لِكَذَا** [Bu iş yahut olay, şu şeye kötülüğün, &c., sebebidir]. (M.) Ve **هُمْ مِنْ أَهْلِ المَفَاسِدِ لَا المَصَالِحِ** [Onlar, hayra sebep olan işleri değil, şerre sebep olan işleri yapan kimselerdendir]. (A.)
