# فسس — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D8%B3/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%B3%D8%B3/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [فسس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D8%B3.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: فسس

الفسفاس، بالفتح، أهمله الجوهري، ونقل الصاغاني عن أبي عمرو، وفي اللسان عنه، وعن الفراء قالا:هو الأحمق النهاية، وليس في نصهما لفظة فيه. وقال غيرهما: الفسفاس من السيوف: الكهام، نقله الصاغاني، وسيأتي أيضا في القاف مع السين والقاف مع الشين. والفسفاس: نبت، وقال ابن عباد: قيل: أخضر خبيث الريح، له زهرة بيضاء ينبت في مسايل الماء. وقال ابن الأعرابي: الفسيس، كأمير: الضعيف العقل أو الضعيف البدن، وهو قول أبي عمرو، فسس، بضمتين. وقال الليث: الفسيفساء: ألوان من الخرز يؤلف بعضها إلى بعض ثم تركب في حيطان البيوت من داخل، كأنه نقش مصور وأكثر من يتخذه أهل الشام. وقال الأزهري: الفسيفساء ليس بعربي، أو رومية. والفسفسة، بالكسر، لغة في الفصفصة، بالصاد، للرطبة، والصاد أعرب، وهما معربتان، فارسيتهما إسبست. والفسفسى، بالفتح: لعبة لهم، عن الفراء. ومما يستدرك عليه: الفسفس، كزبرج: البيت المصور بالفسيفساء، قاله الليث، وأنشد:
  كصوت اليراعة في الفسفس وفسين بالتشديد: بلد، قال:
  من أهل فسي ودراب جلد ، هكذا نقله صاحب اللسان، وهو مشهور بالتخفيف، وإنما شدده الشاعر ضرورة، فمحل ذكره المعتل، وإنما ذكرته هنا لأجل التنبيه عليه. وأبو المظفر سهل بن المرزبان ابن فسة، بالضم، الأسواري، عن أبي عبد الله محمد بن إبراهيم الجرجاني، رحمه الله تعالى. والفسافس، كعلابط: البق، نقله شيخنا رحمه الله تعالى. ومما يستدرك عليه:

### Türkçe

**الفسفاس**; fetha ile: el-Cevherî onu ihmal etti. es-Sağânî, Ebû ʿAmr’dan nakletti; Lisân’da da ondan (naklen); ve el-Ferrâ’ (da) dedi ki: “O, nihayet derecede ahmaktır”; ve ikisinin nassında onda (yani bu maddede) bir lafız yoktur. Başkaları dedi ki: Kılıçlardan **الفسفاس**: **الكهام**; es-Sağânî onu nakletti; ve **القاف** ile **السين**’de ve **القاف** ile **الشين**’de de gelecektir. Ve **الفسفاس**: bir bitkidir. İbn ʿAbbâd dedi ki: Denildi: kötü kokulu yeşildir; beyaz bir çiçeği vardır; su akıntılarının yataklarında biter. İbnü’l-Aʿrâbî dedi ki: **الفسيس**, **أمير** gibi: aklı zayıf olan yahut bedeni zayıf olan; ve bu, Ebû ʿAmr’un sözüdür; **فسس**, iki damme ile. el-Leys dedi ki: **الفسيفساء**: boncuktan renklerdir; bazısı bazısına birleştirilir, sonra evlerin içten duvarlarına yerleştirilir; sanki tasvir edilmiş bir nakıştır; ve onu edinenlerin çoğu Şam ehli(nden)dir. el-Ezherî dedi ki: **الفسيفساء** Arapça değildir; yahut Rumcadır. Ve **الفسفسة**, kesra ile: yaş (hurma) için **الفصفصة** (sad ile) hakkında bir lugattır; ve **الصاد** daha Arabîdir; ve ikisi de muʿarrebdir; Farsçası **إسبست**’tir. Ve **الفسفسى**, fetha ile: onlar için bir oyundur; el-Ferrâ’dan.

Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır: **الفسفس**, **زبرج** gibi: **الفسيفساء** ile tasvir edilmiş ev; el-Leys söyledi; ve inşâd etti:
  كصوت اليراعة في الفسفس

Ve **فسين** teşdîd ile: bir beldedir; dedi ki:
  من أهل فسي ودراب جلد

Lisân sahibi onu böyle nakletti; ve o, tahfîf ile meşhurdur; şair onu ancak zaruret sebebiyle teşdîd etti; onun zikrinin yeri **المعتل**’dir; ben onu burada ancak ona tenbih için zikrettim. Ve Ebû’l-Muzaffer Sehl b. el-Merzebân b. **فسة**, damme ile, el-Esâvârî; Ebû ʿAbdillâh Muhammed b. İbrâhîm el-Curcânî’den (rivayetle); Allah Teâlâ ona rahmet etsin. Ve **الفسافس**, **علابط** gibi: tahtakurusu; şeyhimiz, Allah Teâlâ ona rahmet etsin, nakletti. Ve onun üzerine istidrâk olunanlardandır:
