# فسق (ف-س-ق) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%B3%D9%82

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

Fısk (sin) Ceviz ve benzeri yemişlerin dış kabuğunun çatlağına denir

- Harfler: ف - س - ق
- Kur'an'da: 54 geçiş · 54 ayet · 20 sîga
- 13 sözlük

## Sîgalar (20)

| Sîga | Kalıp | Anlam | Geçiş | Ayet | İlk ayet |
|---|---|---|---|---|---|
| [الْفَاسِقِينَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/siga/%D8%A7%D9%84%D9%92%D9%81%D9%8E%D8%A7%D8%B3%D9%90%D9%82%D9%90%D9%8A%D9%86%D9%8E.md) | الْفَاعِلِينَ | Yoldan çıkanlar | 11 | 11 | [2:26](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/2:26.md) |
| [الْفَاسِقُونَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/siga/%D8%A7%D9%84%D9%92%D9%81%D9%8E%D8%A7%D8%B3%D9%90%D9%82%D9%8F%D9%88%D9%86%D9%8E.md) | الْفَاعِلُونَ | Yoldan çıkanlar | 9 | 9 | [2:99](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/2:99.md) |
| [فَاسِقُونَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/siga/%D9%81%D9%8E%D8%A7%D8%B3%D9%90%D9%82%D9%8F%D9%88%D9%86%D9%8E.md) | فَاعِلُونَ | Yoldan çıkanlar | 7 | 7 | [5:59](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/5:59.md) |
| [فَاسِقِينَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/siga/%D9%81%D9%8E%D8%A7%D8%B3%D9%90%D9%82%D9%90%D9%8A%D9%86%D9%8E.md) | فَاعِلِينَ | Yoldan çıkanlar | 6 | 6 | [9:53](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/9:53.md) |
| [يَفْسُقُونَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/siga/%D9%8A%D9%8E%D9%81%D9%92%D8%B3%D9%8F%D9%82%D9%8F%D9%88%D9%86%D9%8E.md) | يَفْعُلُونَ | Yoldan çıkarlar | 5 | 5 | [2:59](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/2:59.md) |
| [فَسَقُوا](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/siga/%D9%81%D9%8E%D8%B3%D9%8E%D9%82%D9%8F%D9%88%D8%A7.md) | فَعَلُوا | Yoldan çıktılar | 2 | 2 | [10:33](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/10:33.md) |
| [الْفُسُوقُ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/siga/%D8%A7%D9%84%D9%92%D9%81%D9%8F%D8%B3%D9%8F%D9%88%D9%82%D9%8F.md) | الْفُعُولُ | Yoldan çıkmak | 1 | 1 | [49:11](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/49:11.md) |
| [تَفْسُقُونَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/siga/%D8%AA%D9%8E%D9%81%D9%92%D8%B3%D9%8F%D9%82%D9%8F%D9%88%D9%86%D9%8E.md) | تَفْعُلُونَ | Yoldan çıkarsınız | 1 | 1 | [46:20](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/46:20.md) |
| [فَاسِقًا](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/siga/%D9%81%D9%8E%D8%A7%D8%B3%D9%90%D9%82%D9%8B%D8%A7.md) | فَاعِلًا | Yoldan çıkan | 1 | 1 | [32:18](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/32:18.md) |
| [فَاسِقٌ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/siga/%D9%81%D9%8E%D8%A7%D8%B3%D9%90%D9%82%D9%8C.md) | فَاعِلٌ | Yoldan çıkan | 1 | 1 | [49:6](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/49:6.md) |
| [فَفَسَقَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/siga/%D9%81%D9%8E%D9%81%D9%8E%D8%B3%D9%8E%D9%82%D9%8E.md) | فَفَعَلَ | Hemen yoldan çıktı | 1 | 1 | [18:50](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/18:50.md) |
| [فَفَسَقُوا](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/siga/%D9%81%D9%8E%D9%81%D9%8E%D8%B3%D9%8E%D9%82%D9%8F%D9%88%D8%A7.md) | فَفَعَلُوا | Yoldan çıktılar | 1 | 1 | [17:16](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/17:16.md) |
| [فُسُوقٌ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/siga/%D9%81%D9%8F%D8%B3%D9%8F%D9%88%D9%82%D9%8C.md) | فُعُولٌ | Yoldan çıkmak | 1 | 1 | [2:282](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/2:282.md) |
| [فُسُوقَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/siga/%D9%81%D9%8F%D8%B3%D9%8F%D9%88%D9%82%D9%8E.md) | فُعُولَ | Yoldan çıkmak | 1 | 1 | [2:197](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/2:197.md) |
| [فِسْقًا](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/siga/%D9%81%D9%90%D8%B3%D9%92%D9%82%D9%8B%D8%A7.md) | فِعْلًا | Yoldan çıkmak | 1 | 1 | [6:145](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/6:145.md) |
| [فِسْقٌ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/siga/%D9%81%D9%90%D8%B3%D9%92%D9%82%D9%8C.md) | فِعْلٌ | Yoldan çıkmak | 1 | 1 | [5:3](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/5:3.md) |
| [لَفَاسِقُونَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/siga/%D9%84%D9%8E%D9%81%D9%8E%D8%A7%D8%B3%D9%90%D9%82%D9%8F%D9%88%D9%86%D9%8E.md) | لَفَاعِلُونَ | Yoldan çıkanlar | 1 | 1 | [5:49](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/5:49.md) |
| [لَفَاسِقِينَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/siga/%D9%84%D9%8E%D9%81%D9%8E%D8%A7%D8%B3%D9%90%D9%82%D9%90%D9%8A%D9%86%D9%8E.md) | لَفَاعِلِينَ | Yoldan çıkanlar | 1 | 1 | [7:102](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/7:102.md) |
| [لَفِسْقٌ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/siga/%D9%84%D9%8E%D9%81%D9%90%D8%B3%D9%92%D9%82%D9%8C.md) | لَفِعْلٌ | Yoldan çıkmak | 1 | 1 | [6:121](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/6:121.md) |
| [وَالْفُسُوقَ](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/siga/%D9%88%D9%8E%D8%A7%D9%84%D9%92%D9%81%D9%8F%D8%B3%D9%8F%D9%88%D9%82%D9%8E.md) | وَالْفُعُولَ | Ve yoldan çıkmak | 1 | 1 | [49:7](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/49:7.md) |

## Mücavir kökler — 104 mücavir (318 toplam)

Sıralama: iki kökün aynı ayette birlikte geçmesinin tesadüfe göre ne kadar güçlü olduğu (Dunning G²). Her satırda ortak ayet sayısı yazar. Edatlar varsayılan olarak gizli.

1. [قوم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%88%D9%85.md) — 21 ortak ayet · G² 33 · Hayvanların ön ayaklarına denir
2. [كثر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%AB%D8%B1.md) — 11 ortak ayet · G² 29 · Kesr(sin ile) kırık demektir
3. [رضي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B6%D9%8A.md) — 7 ortak ayet · G² 24 · Radiy : Rda (re,dat,ayn) memede biberon, süt
4. [كون](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%88%D9%86.md) — 23 ortak ayet · G² 17 · Kevn, tepe demektir
5. [جيب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%8A%D8%A8.md) — 2 ortak ayet · G² 15 · Cevb bir şeyi yerleştirmek için açılan kuyu, çukur demetir
6. [خنزر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D9%86%D8%B2%D8%B1.md) — 2 ortak ayet · G² 12 · Domuz
7. [هلل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D9%84%D9%84.md) — 2 ortak ayet · G² 12 · Boğazlandı
8. [قري](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%B1%D9%8A.md) — 4 ortak ayet · G² 11 · Kasaba
9. [تجر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AA%D8%AC%D8%B1.md) — 2 ortak ayet · G² 10 · Vicar tilki ve sırtlan gibi hayvanların inleri demektir
10. [غير](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%BA%D9%8A%D8%B1.md) — 6 ortak ayet · G² 10 · Ğayr, Ğayr dışında demektir
11. [نزل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B2%D9%84.md) — 8 ortak ayet · G² 10 · “Nezle” konaklama yeri demektir
12. [رجز](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%AC%D8%B2.md) — 2 ortak ayet · G² 10 · Pislik demektir
13. [دمم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D9%85%D9%85.md) — 2 ortak ayet · G² 9 · Ve kan
14. [أبي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%A8%D9%8A.md) — 2 ortak ayet · G² 8 · İbiye sütten kesilen kadın manasındadır
15. [بيض](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D9%8A%D8%B6.md) — 2 ortak ayet · G² 8 · Biid yumurta demektir
16. [رهب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%87%D8%A8.md) — 2 ortak ayet · G² 8 · Cübbe demektir
17. [لحم](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%84%D8%AD%D9%85.md) — 2 ortak ayet · G² 8 · Et
18. [نجل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%AC%D9%84.md) — 2 ortak ayet · G² 8 · نجل أنجيل “Necar” ağacı veya bir şeyi parlatan alet demektir
19. [نسي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D8%B3%D9%8A.md) — 3 ortak ayet · G² 8 · Çadırın kurulduğu yer demektir
20. [أمر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%85%D8%B1.md) — 7 ortak ayet · G² 8 · Murar acı bir ağacın adıdır
21. [طوع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D9%88%D8%B9.md) — 5 ortak ayet · G² 8 · Koparılmaya elverişli hale gelmiş hurma tanesi veya…
22. [بدل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%AF%D9%84.md) — 3 ortak ayet · G² 8 · Bedr dolunay demektir
23. [حقق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D9%82%D9%82.md) — 7 ortak ayet · G² 7 · Hokka, devlere yemin dağıtıldığı kaptır
24. [ولي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%88%D9%84%D9%8A.md) — 6 ortak ayet · G² 7 · Veli arka demektir
25. [هدي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%87%D8%AF%D9%8A.md) — 7 ortak ayet · G² 7 · “Hediye”, insanların görüşmeden evvel görüşmek isteklerini…
26. [أمن](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%85%D9%86.md) — 13 ortak ayet · G² 7 · Mena kapıları karşı karşıya olan evlerin ara yeridir
27. [نهي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%87%D9%8A.md) — 3 ortak ayet · G² 6 · Nihayet, son demektir
28. [أله](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%84%D9%87.md) — 25 ortak ayet · G² 6 · Lah bir şeyi kapatmak için üstüne örtülen örtü demektir
29. [كتب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%AA%D8%A8.md) — 7 ortak ayet · G² 6 · Derinin deri ile dikildiği sırım, iptir
30. [قلب](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%84%D8%A8.md) — 5 ortak ayet · G² 6 · Ayak basıldığında toprakta çıkan kalıptır
31. [ربع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%A8%D8%B9.md) — 2 ortak ayet · G² 6 · Rebi’ (ayn): Bağdaş kurmak demektir
32. [سبع](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D8%A8%D8%B9.md) — 2 ortak ayet · G² 6 · Yırtıcı hayvan demektir
33. [سمي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%85%D9%8A.md) — 3 ortak ayet · G² 6 · Ad verilen
34. [حضر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B6%D8%B1.md) — 2 ortak ayet · G² 6 · Hadre inşaat için kullanılan taş tuğla demektir
35. [جدل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D8%AF%D9%84.md) — 2 ortak ayet · G² 5 · Cedle havan tokmağı demektir
36. [أهل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D9%87%D9%84.md) — 4 ortak ayet · G² 5 · Hilal yeni ay demektir
37. [رود](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D9%88%D8%AF.md) — 4 ortak ayet · G² 5 · “Raid”, bir şeyi çevirmek için kullanılan koldur
38. [أبد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A3%D8%A8%D8%AF.md) — 2 ortak ayet · G² 5 · Badiye çöl demektir
39. [بأس](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%A3%D8%B3.md) — 3 ortak ayet · G² 5 · Bes besese dağınık taşlar demektir
40. [ضرر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B6%D8%B1%D8%B1.md) — 3 ortak ayet · G² 5 · “Darir” zor, bulanık gören kişi demektir
41. [حرم](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AD%D8%B1%D9%85.md) — 3 ortak ayet · G² 5 · Hiram keçe demektir
42. [جنح](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AC%D9%86%D8%AD.md) — 2 ortak ayet · G² 5 · Kanat demektir
43. [كره](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D8%B1%D9%87.md) — 2 ortak ayet · G² 4 · Hoşlanmadı
44. [ذرر](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B0%D8%B1%D8%B1.md) — 2 ortak ayet · G² 4 · Zerre toz demektir
45. [رسل](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B1%D8%B3%D9%84.md) — 8 ortak ayet · G² 4 · Saçak demektir
46. [نكر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%83%D8%B1.md) — 2 ortak ayet · G² 4 · Tanınmayan
47. [قبل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D8%A8%D9%84.md) — 6 ortak ayet · G² 4 · Önce
48. [بعض](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%A8%D8%B9%D8%B6.md) — 3 ortak ayet · G² 4 · Bu’sus kalça kemiği, buud kalça, türkçedeki but buradan…
49. [خشي](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B4%D9%8A.md) — 2 ortak ayet · G² 4 · Haşy : Ayaktaki kuru ottur
50. [سوأ](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%88%D8%A3.md) — 4 ortak ayet · G² 4 · Sey’e(hemze): “Sivad” kara demektir
51. [عدو](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%AF%D9%88.md) — 3 ortak ayet · G² 4 · Mu’ted, “adeve”den iftial babından gelmektedir
52. [نوح](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%86%D9%88%D8%AD.md) — 2 ortak ayet · G² 4 · “Nevh” rüzgar estiğinde uğultu çıkaran dağdır
53. [خرج](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AE%D8%B1%D8%AC.md) — 4 ortak ayet · G² 4 · Huruc : Harc duvarın dışına sürülen harçtır
54. [كفر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%83%D9%81%D8%B1.md) — 8 ortak ayet · G² 3 · Hufre, çukur demektir
55. [فعل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B9%D9%84.md) — 3 ortak ayet · G² 3 · Fa’l “Fa’l” “yapmak” demektir
56. [دين](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D9%8A%D9%86.md) — 3 ortak ayet · G² 3 · Dane, inek yavrusuna denir
57. [دور](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%AF%D9%88%D8%B1.md) — 2 ortak ayet · G² 3 · Dar : Etrafı çevrili yer demektir
58. [يدي](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%8A%D8%AF%D9%8A.md) — 3 ortak ayet · G² 3 · El ve kol demektir
59. [صوب](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B5%D9%88%D8%A8.md) — 2 ortak ayet · G² 3 · Sağanak yağmur demektir
60. [شهد](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B4%D9%87%D8%AF.md) — 3 ortak ayet · G² 2 · Petekteki baldır

Devamı (JSON): https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%B3%D9%82/neighbours?offset=60&limit=50

## Kök analizi

### Kök tanımı ve çekirdek özet

| Alan | Değer |
|---|---|
| Kök | فسق |
| Yapı | Üçlü |
| Özel Durum | Belirgin fark tespit edilmedi |
| Bağlamsal Yakın Kökler | [عصى](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B5%D9%8A.md), [فجر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AC%D8%B1.md), [طغى](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%BA%D9%8A.md) |
| Zıt Kök | طاع |
| Çekirdek Özet 1 | Bir şeyin kendisini koruyan tabii kabuğundan, sınırından veya yuvasından dışarı fırlayıp çıkması |
| Çekirdek Özet 2 | Varlığı koruyan ilahi emir, meşru sınır ve fıtrî çerçevenin dışına taşarak korumasız kalma ve yoldan sapma |
| Çekirdek Özet 3 | Meşruiyet alanının ve koruyucu hukuki-ahlaki bağların delinmesiyle ortaya çıkan kuralsızlaşma |
| Kritik Hata Riski | Kökü yalnızca sıradan bir ahlaki kusur veya basit bir günah gibi görüp koruyucu meşruiyet dairesinden ve ahit bağından bütünüyle kopuş niteliğini gözden kaçırmak |

### Biliteral analiz

| Biliteral Çekirdek | Temel Anlam | Eklenen Unsur | Oluşan Anlam Farkı |
|---|---|---|---|
| فس | Yarma, genişletme, açma, kabuğu veya örtüyü aralayarak dışa sızma veya dağılma; nitekim [فسح](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D8%AD.md) genişletip yer açmayı, [فسد](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D8%AF.md) düzen ve dengeyi bozup dağıtmayı, [فسر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D8%B1.md) ise örtüyü açıp beyan etmeyi ifade eder | ق | Sertlik, ani yöneliş ve sınır aşma tınısı taşıyan kaf harfi eklenerek, aralanan veya çatlayan koruyucu sınırdan geri dönülmez biçimde fırlayıp çıkma ve bağlayıcı çerçeveyi arkada bırakma anlamı somutlaşmıştır |

### Piktografik analiz

| Birim | Piktografik İmge / Hareket | Anlam Açıklaması |
|---|---|---|
| ف | Ağız; açıklık, soluk, dışa çıkış menfezi | Varlığın içinde bulunduğu korunaklı alandan dışarıya doğru ilk yarılma, nefes alma veya delinme noktasını oluşturur |
| س | Diken, destek; tutunma, dayanma, koruyucu zemin | Varlığı çevreleyen, onu bir arada tutan ve muhafaza eden çeperi, koruyucu kabuğu ve istinat duvarını simgeler |
| ق | Ufuktaki güneş, iğne deliği; sınır, toplanma, keskin eşik | Aşılması halinde geri dönüşü olmayan kesin ayrım çizgisini, varlığın tabiatına tayin edilen nihai haddi gösterir |
| فسق | Ağız, destek ve sınır imgelerinin birleşimi | Koruyucu desteğin ve örtünün (س) sağladığı sınırı delerek (ف) meşru çerçevenin ve belirlenmiş haddin (ق) bütünüyle dışına fırlama hareketini tasvir eder |

### Tarihsel ve erken kullanım

| Alan | Veri |
|---|---|
| İlk fiziksel anlam | Olgunlaşan taze hurmanın kabuğunu çatlatıp dışarı fırlaması; farenin korunduğu deliğinden aniden zarar vermek üzere çıkması; tohumun veya meyvenin koruyucu zarını yırtıp korumasız hale gelmesi |
| Cahiliye şiiri kullanımı | İbnü’l-A‘râbî’nin belirttiğine göre kök bu biçimiyle Cahiliye şiirinde ahlaki veya dini bir yergi terimi olarak bilinmemektedir; kök o dönemde yalnızca meyvenin kabuğundan çıkması gibi salt fiziksel ve biyolojik yarılmaları niteleyen yalın bir bedevi kullanımıyla sınırlıdır |
| Erken Arapça kullanım | Erken dönem şairlerinden Ru‘be b. el-Accâc, develerin meşru yoldan ve hedeften saparak eğrildiğini tasvir ederken bu kökü doğrudan fiziksel istikametten çıkış anlamında kullanmıştır: فَواسِقاً عن قصدها جَوَائِرَا |

Kaynak: Lisān al-ʿArab, Maqāyīs al-Lugha, Asās al-Balāgha.

### Sami etimolojik katman

Sami dillerinde فسق kökü, merkezi Samice içinde özellikle Arapçada ahlaki ve hukuki bir kurumlaşmaya uğramış özgün bir semantik hat çizer. Kuzeybatı Sami dillerinde (İbranice ve Aramice/Süryanice) doğrudan f-s-q ses dizilimiyle düzenli bir ahlaki isyan kökü tespit edilmemekte; bunun yerine çatlama, yarılma, kabuğu yırtma ve sınırın dışına taşma eylemleri p-s-q veya p-s-ḥ / p-s-k kök varyantlarıyla temsil edilmektedir. Süryanice ve İbranicede kesmek, aralamak ve parçalamak anlamı taşıyan p-s-q biçimi, fiziksel bir sürekliliğin koparılmasına işaret eder. Arapçada ise kök, fiziksel olarak hurmanın kabuğundan soyulup dışarı atılması (فَسَقَتِ الرُّطَبَةُ عن قِشْرها) somut çekirdeğinden hareketle, insanın kendisini muhafaza eden meşru itaat ve din örtüsünden sıyrılıp fırlaması anlamına doğru semantik bir sıçrama yaşamıştır. Bu durum, ilksel somut kırma-aralama eyleminin Arap dil muhitinde fıtrat ve şeriat zırhını delip korumasız kalma metaforuyla kavramlaştığını doğrular.

Güven: Güçlü

Kaynak: Brown-Driver-Briggs, Payne Smith, Maqāyīs al-Lugha.

### Etimolojik analiz

| Katman | Veri | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| İç Arapça etimolojik yön | فسق | Kabuğundan sıyrılmak, farenin yuvasından fesat çıkarmak üzere fırlaması ve canlının koruyucu çeperini yırtması | Kesin |
| Sami dilleriyle etimolojik ilişki | İbranice ve Süryanice p-s-q / p-s-k kökleri | Bir şeyi ikiye ayırmak, kesmek, sürekliliği olan bir bağı veya sınırı bölerek dışarıda bırakmak | Güçlü |
| Daha geniş dilsel ilişki | Afro-Asyatik p-s kök tabakası | Yarmak, açmak, delik açmak ve yayılmak temel anlamlı ilksel morfemlerle bağdaşma | Muhtemel |

Kaynak: Lisān al-ʿArab, David Cohen (Dictionnaire des racines sémitiques).

### Kardeş kökler

| Kombinasyon | Durum | Temel Anlam | Anlam Detayı | Not |
|---|---|---|---|---|
| فسق | Anlamlı | Kabuktan çıkmak, itaati terk etmek | Koruyucu kalkanı ve meşru sınırları yırtarak dışarı fırlamak | Hedef kök; Kur'an'da geçer |
| [فقس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D9%82%D8%B3.md) | Anlamlı | Yumurtayı kırmak, yarmak | Civcivin yumurta kabuğunu kırıp dışarı çıkması veya başın yarılması | Kabuk kırma yönüyle hedef kökle doğrudan anlamdaştır; Kur'an'da geçmez |
| [سفق](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%81%D9%82.md) | Anlamlı | Bir şeyi çarpmak, kapamak, dokumayı sıklaştırmak | Kapıyı örtmek veya kumaşın dokusunu sağlam ve sıkı kılmak | Zıtlık ve kapalılık ilişkisi taşır; Kur'an'da geçmez |
| [سقف](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B3%D9%82%D9%81.md) | Anlamlı | Üstü örtmek, yükseltmek, bina etmek | Evi veya mekânı üstten kuşatarak koruyan örtü, tavan | Koruyucu örtü ve çatı boyutuyla kabuk imgesini tamamlar; Kur'an'da geçer |
| [قفس](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%82%D9%81%D8%B3.md) | Anlamlı | Daraltmak, kuşatmak, parmaklıkla kapatmak | Canlının hareket alanını kısıtlayan kafes veya daraltıcı bağ | Hedef kökün dışarı fırlama hareketinin zıddına hapsetmeyi bildirir; Kur'an'da geçmez |
| قسف | Anlamı bulunmayan | Veri bulunamadı | Veri bulunamadı | Arap dili sözlük geleneğinde kullanılmayan permütasyon; Kur'an'da geçmez |

### Komşu kökler ve zıt kök

| Kök | İlişki Türü | Anlam Alanı | Karşılaştırmalı Nüans | Anlam Detayı |
|---|---|---|---|---|
| فسق | Merkez | Sınırı ihlal etme | Varlığı koruyan tabii veya hukuki kabuğu delip bütünüyle dışarı çıkmak | Kişinin bağlı bulunduğu meşruiyet dairesini yırtıp açıkta ve korumasız kalması |
| [عصى](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B9%D8%B5%D9%8A.md) | Komşu | İtaatsizlik | Emre karşı direnç göstermek, tutunmayı ve boyun eğmeyi reddetmek | Verilen görevi yapmamak, dikbaşlılık etmek; kabuktan çıkma şartı aranmaz |
| [فجر](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%AC%D8%B1.md) | Komşu | Yırtıp taşma | Bendini, setini çiğneyip etrafa taşkınca yayılmak | Fısk koruyucu kalkanı delip ayrılmayı, fücur ise yayılıp etrafı ifsat eden taşkınlığı vurgular |
| [طغى](https://lisan.digital/tr/kok/%D8%B7%D8%BA%D9%8A.md) | Komşu | Haddi aşma | Ölçüyü, hacmi ve gücü aşarak azgınlaşmak, haddini bilmemek | Dikey bir kibir ve azmanlaşma içerir; fısk ise yatayda meşru yoldan kopuşu gösterir |
| طاع | Zıt | İtaat ve uyum | Emre gönüllü veya fıtrî olarak teslim olup koruyucu meşruiyet alanında kalmak | Kabuğun, nizamın ve hukukun belirlediği tabii yuvaya sadakat göstermek |

### Başka dillerde anlam karşılıkları

| Dil | Kelime / Kelimeler | Kısa Anlam | Detay | Güven |
|---|---|---|---|---|
| Arapça | فسق | Kabuktan ve itaatten çıkmak | Bir varlığın kendisini çevreleyen ilahi, fıtrî veya meşru sınırdan ayrılması | Kesin |
| Latince | Transgressio, Apostasia | Çiğneyip geçme, ayrılma | Sınırı aşmayı karşılar fakat kabuktan soyulma biyolojik metaforunu içermez | Güçlü |
| İngilizce | Transgression, Iniquity, Defiance | Sınırı ihlal, yoldan çıkma | Hukuki ve ahlaki ihlali verir; tabii koruma zırhından kopuş derinliğini eksik bırakır | Güçlü |
| Almanca | Frevel, Abfall, Gesetzlosigkeit | Haddi aşma, haktan sapma | Kasıtlı cüret ve nizam tanımazlığı karşılar; ontolojik kabuk metaforu bulunmaz | Güçlü |
| Fransızca | Transgression, Perversité | Yoldan sapma, haddi çiğneme | Ahlaki ve kanuni sapmayı ifade eder; koruyucu mahfazayı yarma boyutunu yansıtmaz | Güçlü |

Kaynak: Oxford Latin Dictionary, Grimm Deutsches Wörterbuch.

### Vücûh ve nezâir

| Form / Kullanım | Anlam Yüzü | Ayet Tipi / Bağlam |
|---|---|---|
| فسق / İblis'in tavrı | Emirden büsbütün kopup ayrılma | Varlığın yaratılış gayesinden ve ilahi emirden sıyrılıp fırlaması bağlamı (Kehf [18:50](https://lisan.digital/tr/ayet/18:50.md)) |
| فسق / Şer'î haramlar | Meşruiyet dairesini delen haram tüketim | Allah'tan başkası adına kesilen kurbanlar ve murdar gıdalarla sınırın çiğnenmesi (Mâide [5:3](https://lisan.digital/tr/ayet/5:3.md)) |
| فسق / İnkâr ve nifak | İmandan ve fıtrattan bütünüyle çıkış | Kalpleri imana ısınmamış, ilahi rehberliği reddeden inkârcı ve münafıkların niteliği (Tevbe [9:67](https://lisan.digital/tr/ayet/9:67.md), Secde [32:18](https://lisan.digital/tr/ayet/32:18.md)) |
| فسق / Hukuki-ahlaki suç | Toplumsal güvenceyi bozan yalan ve iftira | Topluma asılsız haber getirme veya namuslu kadınlara iftira atarak kamu nizamını sarsma (Nûr [24:4](https://lisan.digital/tr/ayet/24:4.md), Hucurât [49:6](https://lisan.digital/tr/ayet/49:6.md)) |
| فسق / Hac ve ibadet yasakları | Kutsal zaman ve mekân hududunu aşma | Hac esnasında meşru sınırı aşarak tartışma, günah ve kuralsızlığa sapma (Bakara [2:197](https://lisan.digital/tr/ayet/2:197.md)) |

### Kelam, fıkıh, tefsir ve hadis bağlamı

| Disiplin | Kullanım Alanı | Tartışma Noktası | Anlam Yoğunlaşması |
|---|---|---|---|
| Kelam | Büyük günah işleyenin durumu | Mürtekib-i kebîre olan kişinin mümin mi, kâfir mi yoksa iki menzile arasında bir fasık mı olduğu tartışması | İmandan soyunup küfre yaklaşan ancak kelime-i şehadeti koruyan ara hal |
| Fıkıh | Şahitlik ve velayet ehliyeti | Fasık kişinin haberine ve adli şehadetine itibar edilip edilmeyeceği meselesi | Meşruiyet zırhı yırtıldığı için adaleti ve güvenilirliği zedelenmiş kimse |
| Tefsir | İblis'in ve sapkın toplumların vasfı | İblis'in melekler zümresinden mi olduğu yoksa fıskı sebebiyle mi ilahi huzurdan ihraç edildiği konusu | Emrin koruyucu dairesini kasıtla terk ederek ilahi gazaba müstahak olma |
| Hadis | Zararlı canlılar ve fitne uyarısı | Harem dahilinde öldürülmesine ruhsat verilen beş zararlı hayvanın (fuveysika) nitelenmesi | Tabiatı gereği yuvasından çıkıp insana ve çevreye hıyanet ve zarar verme |

### Dini, ilmi, siyasi ve iktisadi sistem analizi

| Sistem | Bağlam | Karşılık | İşlev | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|---|---|
| Dini | Tevhit ve fıtrat zırhı | İmandan ve meşruiyetten soyunma | Bireyin ilahi koruma dairesini delerek manevi zırhsız kalması | Fısk, kulu ilahi rahmetin ve hidayetin koruyucu çeperinin dışına savurur | Kesin |
| İlmi | Hakikat ve delil bağı | Metodolojik kuralsızlaşma | Doğrulanmış bilginin ve epistemik tutarlılığın dışına fırlama | Bilgi ahlakının çiğnenmesi ve asılsız rivayetlerle gerçeğin tahrif edilmesi | Güçlü |
| Siyasi | Kamu nizamı ve meşruiyet | Anayasal ve hukuki itaatsizlik | Toplumsal sözleşmeyi tek taraflı feshedip anarşi üretme | Kamusal güvenliği sağlayan hukuk zeminini yırtarak devleti ve toplumu zaafa uğratma | Güçlü |
| İktisadi | Mülkiyet ve helal sınırları | Haksız kazanç ve piyasa ifsadı | Piyasa ahlakını ve adil bölüşüm kurallarını delme | Helal sınırlarını aşarak tekelcilik, aldatma veya haksız gasp ile mülkiyet çeperini bozma | Güçlü |

### Sayısal ve beşeri bilimlerde izomorfizm

| Alan | İzomorfik Karşılık | Açıklama | Güven |
|---|---|---|---|
| Sayısal bilimler | Yüzey geriliminin yırtılması veya yörünge sapması | Bir hücre zarının patlayarak sitoplazmanın dışarı dağılması ya da bir parçacığın koruyucu manyetik alandan fırlayıp yörüngesinden kopması | Güçlü |
| Beşeri bilimler | Anomi ve normsuzlaşma | Toplumun bireyi koruyan ve denetleyen ahlaki-hukuki norm dokusunu kaybetmesi sonucu ortaya çıkan yasa tanımazlık ve korumasız kalma durumu | Kesin |

### Yanlış daraltma ve kritik hata riski

| Alan | Açıklama |
|---|---|
| Modern daraltma riski | Kökü yalnızca bireysel bir günahkârlık, ahlaki zaaf veya önemsiz bir kabahat olarak algılayıp terimin koruyucu meşruiyet sistemini lağveden niteliğini unutmak |
| Kur'an içi daha geniş anlam | Kur'an'da fısk; fıtratın, ahdin, ilahi şeriatın ve toplumsal adaletin belirlediği koruyucu kalkanı delip dışarı taşan her türlü köklü kopuşu ve nizam bozucu eylemi kapsar |
| Yanlış anlamanın doğuracağı hata | Fasık nitelemesini sıradan günahkâra indirgemek, Kur'an'ın fasıklara karşı haber doğrulatma, velayet vermeme ve şahitliklerini reddetme gibi kamusal güvenlik tedbirlerinin hikmetini geçersiz kılar |

### Kur'an'ı anlama odaklı sonuç

| Soru | Cevap |
|---|---|
| Bu kök Kur'an'ı anlamak için neden önemlidir? | Varlığın emniyet ve salah halinin meşru bir kalkan (din, akıl, ahit) içinde kalmakla mümkün olduğunu; fıskın ise bu kalkanı içeriden veya dışarıdan yırtıp savunmasız kalmak anlamına geldiğini öğrettiği için hayatidir |
| Hangi ayet groupslarında belirleyicidir? | İblis'in isyanını tasvir eden ayetlerde, yiyecek haramlarının sınırlarında, münafıkların ve bozguncuların sosyolojik tahlilinde ve yargılama usulünü belirleyen ahkâm ayetlerinde belirleyicidir |
| Hangi yanlış anlamaları düzeltir? | Günahı sadece mekanik bir fiil sayan sığ yaklaşımı düzeltir; günahın asıl tehlikesinin, insanı koruyan ilahi ve fıtrî zırhı delerek şeytani ve tahripkâr etkilere açık hale getirmesi olduğunu kavratır |

### Nihai sentez ve LaTeX modeli

- Somut anlam: Meyvenin olgunlaşıp kabuğunu çatlatarak dışarı fırlaması; bir canlının sığındığı koruyucu oyuk veya delikten aniden ayrılması.
- Soyut anlam: İlahi emrin, ahlaki normun ve fıtrî sözleşmenin sağladığı koruma kalkanını yırtıp meşruiyet alanının dışına savrulmak.
- Sistematik karşılık: Hukuki güvenilirliğin (adâlet), anayasal bağın ve ontolojik muhafazanın kuralsızlık (anomi) yoluyla yitirilmesi.
- LaTeX modeli: $$S \subset \Omega \implies \exists x \in S, \quad x \xrightarrow{\;\delta\;} x' \notin \Omega$$
- LaTeX açıklaması: Formülde $\Omega$ sembolü ilahi emrin, fıtratın ve hukukun çizdiği koruyucu meşruiyet evrenini temsil eder. $S$ bu evrenin içindeki korunaklı varlık kümesidir. $\delta$ operatörü koruyucu kabuğu delen ihlal hareketini ifade eder. $x'$ ise kabuğunu yırtarak meşruiyet alanı olan $\Omega$ dışına fırlayan ve korumasız kalan fasık unsuru simgeler.

## Geçtiği ayetler (54 ayet)

Mushaf sırasıyla, metinleriyle. JSON: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%B3%D9%82/occurrences?meal=IK

### [Bakara 2:26](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/2:26.md) — الْفَاسِقِينَ

إِنَّ اللَّهَ لَا يَسْتَحْيِي أَنْ يَضْرِبَ مَثَلًا مَا بَعُوضَةً فَمَا فَوْقَهَا فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا فَيَعْلَمُونَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ وَأَمَّا الَّذِينَ كَفَرُوا فَيَقُولُونَ مَاذَا أَرَادَ اللَّهُ بِهَذَا مَثَلًا يُضِلُّ بِهِ كَثِيرًا وَيَهْدِي بِهِ كَثِيرًا وَمَا يُضِلُّ بِهِ إِلَّا الْفَاسِقِينَ

Meal (IK): Şüphe yok ki, Allah, bir sivri sineği ve ondan küçük bir şeyi misal getirmekten çekinmez. İman etmiş olanlar bunun Rablarından bir gerçek olduğunu bilirler. Kafirler ise; Allah bu misali vermekle ne murad etmiş? derler. Allah onunla bir çoğunu sapıtır, bir çoğunu da hidayete erdirir. Bununla fasıklardan başkasını saptırmaz.

### [Bakara 2:59](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/2:59.md) — يَفْسُقُونَ

فَبَدَّلَ الَّذِينَ ظَلَمُوا قَوْلًا غَيْرَ الَّذِي قِيلَ لَهُمْ فَأَنْزَلْنَا عَلَى الَّذِينَ ظَلَمُوا رِجْزًا مِنَ السَّمَاءِ بِمَا كَانُوا يَفْسُقُونَ

Meal (IK): Zulmedenler, sözü; kendilerine söylenenden başkasıyla değiştirdiler. Biz de fasıklık etmelerinden dolayı o zalimlerin üstüne gökten korkunç bir azab indirdik.

### [Bakara 2:99](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/2:99.md) — الْفَاسِقُونَ

وَلَقَدْ أَنْزَلْنَا إِلَيْكَ آيَاتٍ بَيِّنَاتٍ وَمَا يَكْفُرُ بِهَا إِلَّا الْفَاسِقُونَ

Meal (IK): And olsun ki; biz sana apaçık ayetler indirdik. Onları fasıklardan başkası inkar etmez.

### [Bakara 2:197](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/2:197.md) — فُسُوقَ

الْحَجُّ أَشْهُرٌ مَعْلُومَاتٌ فَمَنْ فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ فَلَا رَفَثَ وَلَا فُسُوقَ وَلَا جِدَالَ فِي الْحَجِّ وَمَا تَفْعَلُوا مِنْ خَيْرٍ يَعْلَمْهُ اللَّهُ وَتَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوَى وَاتَّقُونِ يَاأُولِي الْأَلْبَابِ

Meal (IK): Hacc, bilinen aylardır. Her kim o aylarda kendisine haccı farz ederse; artık haccda kadına yaklaşmak, günah işlemek, tartışma yoktur. Siz ne hayır yaparsanız, Allah onu bilir. Bir de azık edininiz. Şüphesiz ki, azığın en hayırlısı, takvadır. Ey akıl sahibleri; Ben’den korkun.

### [Bakara 2:282](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/2:282.md) — فُسُوقٌ

يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا تَدَايَنْتُمْ بِدَيْنٍ إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى فَاكْتُبُوهُ وَلْيَكْتُبْ بَيْنَكُمْ كَاتِبٌ بِالْعَدْلِ وَلَا يَأْبَ كَاتِبٌ أَنْ يَكْتُبَ كَمَا عَلَّمَهُ اللَّهُ فَلْيَكْتُبْ وَلْيُمْلِلِ الَّذِي عَلَيْهِ الْحَقُّ وَلْيَتَّقِ اللَّهَ رَبَّهُ وَلَا يَبْخَسْ مِنْهُ شَيْئًا فَإِنْ كَانَ الَّذِي عَلَيْهِ الْحَقُّ سَفِيهًا أَوْ ضَعِيفًا أَوْ لَا يَسْتَطِيعُ أَنْ يُمِلَّ هُوَ فَلْيُمْلِلْ وَلِيُّهُ بِالْعَدْلِ وَاسْتَشْهِدُوا شَهِيدَيْنِ مِنْ رِجَالِكُمْ فَإِنْ لَمْ يَكُونَا رَجُلَيْنِ فَرَجُلٌ وَامْرَأَتَانِ مِمَّنْ تَرْضَوْنَ مِنَ الشُّهَدَاءِ أَنْ تَضِلَّ إِحْدَاهُمَا فَتُذَكِّرَ إِحْدَاهُمَا الْأُخْرَى وَلَا يَأْبَ الشُّهَدَاءُ إِذَا مَا دُعُوا وَلَا تَسْأَمُوا أَنْ تَكْتُبُوهُ صَغِيرًا أَوْ كَبِيرًا إِلَى أَجَلِهِ ذَلِكُمْ أَقْسَطُ عِنْدَ اللَّهِ وَأَقْوَمُ لِلشَّهَادَةِ وَأَدْنَى أَلَّا تَرْتَابُوا إِلَّا أَنْ تَكُونَ تِجَارَةً حَاضِرَةً تُدِيرُونَهَا بَيْنَكُمْ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَلَّا تَكْتُبُوهَا وَأَشْهِدُوا إِذَا تَبَايَعْتُمْ وَلَا يُضَارَّ كَاتِبٌ وَلَا شَهِيدٌ وَإِنْ تَفْعَلُوا فَإِنَّهُ فُسُوقٌ بِكُمْ وَاتَّقُوا اللَّهَ وَيُعَلِّمُكُمُ اللَّهُ وَاللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ

Meal (IK): Ey iman edenler; muayyen bir vaad ile borçlandığınız zaman, onu yazın. Aranızda bir katib de doğrulukla yazsın. Yazan; Allah’ın kendisine öğrettiği gibi yazmaktan çekinmesin, yazsın. Hak kendi üzerinde olan da yazdırsın. Rabbı olan Allah’tan korksun da ondan bir şey eksiltmesin. Şayet borçlu sefih, küçük veya kendisi söyleyip yazdıramayacak durumda ise; velisi dosdoğru yazdırsın. Erkeklerinizden iki de şahid yapın. Eğer ki erkek bulamazsa şahidlerden razı olacağınız bir erkek, biri unuttuğunda diğeri ona hatırlatacak iki kadın olabilir. Şahidler çağrıldıklarında çekinmesinler. Borç, büyük veya küçük olsun onu müddeti ile beraber yazmaktan üşenmesin. Bu, Allah yanında adalete daha uygun, şahidlik için daha sağlam, şüpheye düşmemenize de daha yakındır. Ancak aranızda peşin alış-veriş olursa onu yazmamanızda size bir günah yoktur. Alış-veriş yaptığınızda şahid tutun. Yazana da şehadet edene de zarar verilmesin. Şayet zarar verecek olursasanız; o zaman, kendinize dokunacak bir kötülük olur. Allah’tan korkun. Allah size öğretiyor. Allah her şeyi bilir.

### [Ali İmran 3:82](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/3:82.md) — الْفَاسِقُونَ

فَمَنْ تَوَلَّى بَعْدَ ذَلِكَ فَأُولَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ

Meal (IK): Artık kim, bundan sonra dönerse işte onlar, fasıklardır.

### [Ali İmran 3:110](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/3:110.md) — الْفَاسِقُونَ

كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَتُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَلَوْ آمَنَ أَهْلُ الْكِتَابِ لَكَانَ خَيْرًا لَهُمْ مِنْهُمُ الْمُؤْمِنُونَ وَأَكْثَرُهُمُ الْفَاسِقُونَ

Meal (IK): Siz; insanlar için çıkarılmış en hayırlı ümmetsiniz. İyiliği emreder, kötülükten alıkorsunuz. Ve Allah’a inanırsınız. Ehl-i Kitab’da inanmış olsaydı; kendileri için hayırlı olurdu. İçlerinde iman edenler olmakla beraber, çoğu fasıklardır.

### [Maide 5:3](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/5:3.md) — فِسْقٌ

حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيرِ وَمَا أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوذَةُ وَالْمُتَرَدِّيَةُ وَالنَّطِيحَةُ وَمَا أَكَلَ السَّبُعُ إِلَّا مَا ذَكَّيْتُمْ وَمَا ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ وَأَنْ تَسْتَقْسِمُوا بِالْأَزْلَامِ ذَلِكُمْ فِسْقٌ الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ دِينِكُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِينًا فَمَنِ اضْطُرَّ فِي مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِإِثْمٍ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ

Meal (IK): Ölü, kan, domuz eti, Allah’tan başkası adına boğazlananlar, boğularak, vurularak, yuvarlanarak veya sürüklenerek ölen, yırtıcı hayvan tarafından parçalananlar, canları çıkmadan evvel kestiğiniz müstesna, dikili taşlar üzerine kesilenler ve fal oklarıyla kısmet aramanız size haram kılınmıştır. Bunlar fasıklıktır. Bugün, küfredenler sizin dininizden ümitlerini kesmişlerdir. Öyleyse onlardan korkmayın da Ben’den korkun. Bugün, dininizi kemale erdirdim, üzerinize olan nimetimi tamamladım ve size din olarak İslamiyeti beğendim. Her kim ki açlıktan darda kalırsa günaha kaymaksızın (bunlardan yemeğe mecbur olursa) muhakkak ki, Allah Gafur’dur, Rahim’dir.

### [Maide 5:25](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/5:25.md) — الْفَاسِقِينَ

قَالَ رَبِّ إِنِّي لَا أَمْلِكُ إِلَّا نَفْسِي وَأَخِي فَافْرُقْ بَيْنَنَا وَبَيْنَ الْقَوْمِ الْفَاسِقِينَ

Meal (IK): Demişti ki: Rabbım; ben, ancak kendime ve kardeşime sahibim. Artık bizimle fasıklar güruhunun arasını ayır.

### [Maide 5:26](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/5:26.md) — الْفَاسِقِينَ

قَالَ فَإِنَّهَا مُحَرَّمَةٌ عَلَيْهِمْ أَرْبَعِينَ سَنَةً يَتِيهُونَ فِي الْأَرْضِ فَلَا تَأْسَ عَلَى الْقَوْمِ الْفَاسِقِينَ

Meal (IK): Buyurmuştur ki: Orası onlara kırk yıl haram edildi. Yeryüzünde şaşkın şaşkın dolaşacaklar. Artık sen fasıklar güruhu için tasalanma.

### [Maide 5:47](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/5:47.md) — الْفَاسِقُونَ

وَلْيَحْكُمْ أَهْلُ الْإِنْجِيلِ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فِيهِ وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ

Meal (IK): İncil ehli, Allah’ın onda indirdikleri ile hükmetsinler. Kim de Allah’ın indirdiği ile hükmetmezse; işte onlar, fasıkların kendileridir.

### [Maide 5:49](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/5:49.md) — لَفَاسِقُونَ

وَأَنِ احْكُمْ بَيْنَهُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ وَلَا تَتَّبِعْ أَهْوَاءَهُمْ وَاحْذَرْهُمْ أَنْ يَفْتِنُوكَ عَنْ بَعْضِ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ إِلَيْكَ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَاعْلَمْ أَنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ أَنْ يُصِيبَهُمْ بِبَعْضِ ذُنُوبِهِمْ وَإِنَّ كَثِيرًا مِنَ النَّاسِ لَفَاسِقُونَ

Meal (IK): Ve aralarında Allah’ın indirdiği ile hükmet. Onların heveslerine uyma. Seni Allah’ın sana indirdiğinden vazgeçirmelerinden sakın. Eğer yüz çevirirlerse; bil ki, bir kısım günahları yüzünden Allah onları cezalandırmak istiyor. Gerçekten insanların bir çoğu fasıklardır.

### [Maide 5:59](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/5:59.md) — فَاسِقُونَ

قُلْ يَاأَهْلَ الْكِتَابِ هَلْ تَنْقِمُونَ مِنَّا إِلَّا أَنْ آمَنَّا بِاللَّهِ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْنَا وَمَا أُنْزِلَ مِنْ قَبْلُ وَأَنَّ أَكْثَرَكُمْ فَاسِقُونَ

Meal (IK): De ki: Ey Ehl-i Kitab; bizden hoşlanmayışınız, ancak Allah’a, bize indirilene ve daha önce indirilenlere inanmamızdan ve sizin bir çoğunuzun da fasık kimseler olmanızdandır.

### [Maide 5:81](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/5:81.md) — فَاسِقُونَ

وَلَوْ كَانُوا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالنَّبِيِّ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مَا اتَّخَذُوهُمْ أَوْلِيَاءَ وَلَكِنَّ كَثِيرًا مِنْهُمْ فَاسِقُونَ

Meal (IK): Şayet Allah’a, Peygambere ve ona indirilene iman etmiş olsalardı; onları dost edinmezlerdi. Ne var ki, onların çoğu fasıklardır.

### [Maide 5:108](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/5:108.md) — الْفَاسِقِينَ

ذَلِكَ أَدْنَى أَنْ يَأْتُوا بِالشَّهَادَةِ عَلَى وَجْهِهَا أَوْ يَخَافُوا أَنْ تُرَدَّ أَيْمَانٌ بَعْدَ أَيْمَانِهِمْ وَاتَّقُوا اللَّهَ وَاسْمَعُوا وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْفَاسِقِينَ

Meal (IK): Bu, şehadeti gereği gibi yapmalarına veya yeminden sonra yeminlerinin reddedileceğinden korkmalarına daha yakındır. Allah’tan korkun ve dinleyin. Allah fasıklar güruhunu hidayete erdirmez.

### [En'am 6:49](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/6:49.md) — يَفْسُقُونَ

وَالَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا يَمَسُّهُمُ الْعَذَابُ بِمَا كَانُوا يَفْسُقُونَ

Meal (IK): Ayetlerimizi yalanlayanlara ise fasıklık eder olmalarından dolayı azab dokunacaktır.

### [En'am 6:121](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/6:121.md) — لَفِسْقٌ

وَلَا تَأْكُلُوا مِمَّا لَمْ يُذْكَرِ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ وَإِنَّهُ لَفِسْقٌ وَإِنَّ الشَّيَاطِينَ لَيُوحُونَ إِلَى أَوْلِيَائِهِمْ لِيُجَادِلُوكُمْ وَإِنْ أَطَعْتُمُوهُمْ إِنَّكُمْ لَمُشْرِكُونَ

Meal (IK): Üzerine Allah’ın adı anılmayanlardan yemeyin. Çünkü bu; bir fısktır. Doğrusu, şeytanlar sizinle mücadele etmeleri için kendi dostlarına telkinde bulunurlar. Şayet onlara itaat ederseniz; şüphesiz ki siz de müşrikler olursunuz.

### [En'am 6:145](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/6:145.md) — فِسْقًا

قُلْ لَا أَجِدُ فِي مَا أُوحِيَ إِلَيَّ مُحَرَّمًا عَلَى طَاعِمٍ يَطْعَمُهُ إِلَّا أَنْ يَكُونَ مَيْتَةً أَوْ دَمًا مَسْفُوحًا أَوْ لَحْمَ خِنْزِيرٍ فَإِنَّهُ رِجْسٌ أَوْ فِسْقًا أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَلَا عَادٍ فَإِنَّ رَبَّكَ غَفُورٌ رَحِيمٌ

Meal (IK): De ki: Bana vahyolunanlar arasında; haram dediklerinizi yiyecek kişiye murdar oldukları için; ölüden, dökülen kandan, domuz etinden -ki pistirve Allah’tan başkasının adına kesildişğinden dolayı fısk olandan başka haram olan bir şey bulamıyorum. İstememek ve haddi aşmamak üzere, kim de bunlardan yemeye mecbur kalırsa; muhakkak ki Rabbın, Gafur’dur, Rahim’dir.

### [Araf 7:102](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/7:102.md) — لَفَاسِقِينَ

وَمَا وَجَدْنَا لِأَكْثَرِهِمْ مِنْ عَهْدٍ وَإِنْ وَجَدْنَا أَكْثَرَهُمْ لَفَاسِقِينَ

Meal (IK): Onların çoğunda Biz, ahde vefa görmedik. Onların çoğunu fasıklar olarak bulduk.

### [Araf 7:145](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/7:145.md) — الْفَاسِقِينَ

وَكَتَبْنَا لَهُ فِي الْأَلْوَاحِ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ مَوْعِظَةً وَتَفْصِيلًا لِكُلِّ شَيْءٍ فَخُذْهَا بِقُوَّةٍ وَأْمُرْ قَوْمَكَ يَأْخُذُوا بِأَحْسَنِهَا سَأُرِيكُمْ دَارَ الْفَاسِقِينَ

Meal (IK): Biz, ona levhalarda herşeyden bir öğüt yazdık ve herşeyi uzun uzadıya açıkladık. Öyleyse sen, bunları kuvvetle al, kavmine de emret. Onları en güzel şekilde tutsunlar. İlerde size fasıklar yurdunu göstereceğim.

### [Araf 7:163](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/7:163.md) — يَفْسُقُونَ

وَاسْأَلْهُمْ عَنِ الْقَرْيَةِ الَّتِي كَانَتْ حَاضِرَةَ الْبَحْرِ إِذْ يَعْدُونَ فِي السَّبْتِ إِذْ تَأْتِيهِمْ حِيتَانُهُمْ يَوْمَ سَبْتِهِمْ شُرَّعًا وَيَوْمَ لَا يَسْبِتُونَ لَا تَأْتِيهِمْ كَذَلِكَ نَبْلُوهُمْ بِمَا كَانُوا يَفْسُقُونَ

Meal (IK): Onlara; denizin kıyısındaki o kasabanın durumunu sor. Hani onlar, cumartesi gününü ihlal ederek haddi aşmışlardı. Zira cumartesi günleri balıkları sürüyle geliyor, cumartesi tatili yapmayacakları gün ise gelmiyordu. İşte biz, fasıklık eder oldukları için onları böylece imtihan ediyorduk.

### [Araf 7:165](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/7:165.md) — يَفْسُقُونَ

فَلَمَّا نَسُوا مَا ذُكِّرُوا بِهِ أَنْجَيْنَا الَّذِينَ يَنْهَوْنَ عَنِ السُّوءِ وَأَخَذْنَا الَّذِينَ ظَلَمُوا بِعَذَابٍ بَئِيسٍ بِمَا كَانُوا يَفْسُقُونَ

Meal (IK): Onlar, kendilerine verilen öğüdü unutunca; Biz, kötülükden men’edenleri kurtardık, zulmedenleri ise fasıklık eder oldukları için şiddetli bir azab ile yakaladık.

### [Tevbe 9:8](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/9:8.md) — فَاسِقُونَ

كَيْفَ وَإِنْ يَظْهَرُوا عَلَيْكُمْ لَا يَرْقُبُوا فِيكُمْ إِلًّا وَلَا ذِمَّةً يُرْضُونَكُمْ بِأَفْوَاهِهِمْ وَتَأْبَى قُلُوبُهُمْ وَأَكْثَرُهُمْ فَاسِقُونَ

Meal (IK): Nasıl olabilir ki, şayet size üstün gelselerdi; hakkınızda ne yemin, ne de bir vecibe gözetirlerdi. Sizi ağızlarıyla hoşnud etmeye çalışırlar, ama kalbleri dayatır. Ve onların çoğu fasıklardır.

### [Tevbe 9:24](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/9:24.md) — الْفَاسِقِينَ

قُلْ إِنْ كَانَ آبَاؤُكُمْ وَأَبْنَاؤُكُمْ وَإِخْوَانُكُمْ وَأَزْوَاجُكُمْ وَعَشِيرَتُكُمْ وَأَمْوَالٌ اقْتَرَفْتُمُوهَا وَتِجَارَةٌ تَخْشَوْنَ كَسَادَهَا وَمَسَاكِنُ تَرْضَوْنَهَا أَحَبَّ إِلَيْكُمْ مِنَ اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَجِهَادٍ فِي سَبِيلِهِ فَتَرَبَّصُوا حَتَّى يَأْتِيَ اللَّهُ بِأَمْرِهِ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْفَاسِقِينَ

Meal (IK): De ki: Eğer babalarınız, oğullarınız, kardeşleriniz, eşleriniz, kabileniz, elinize geçirdiğiniz mallar, durgunluğa uğramasından korktuğunuz ticaret, hoşunuza giden evler, size Allah’tan vve peygamberden ve Allah yolunda cihaddan daha sevimli ise; o zaman Allah’ın emri gelinceye kadar bekleyedurun. Ve Allah; fasıklar güruhunu hidayete erdirmez.

### [Tevbe 9:53](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/9:53.md) — فَاسِقِينَ

قُلْ أَنْفِقُوا طَوْعًا أَوْ كَرْهًا لَنْ يُتَقَبَّلَ مِنْكُمْ إِنَّكُمْ كُنْتُمْ قَوْمًا فَاسِقِينَ

Meal (IK): De ki: Gerek istekli, gerek isteksiz olarak infak edin, nasıl olsa kabul edilmeyecektir. Çünkü siz, gerçekten fasıklık eden bir kavim oldunuz.

### [Tevbe 9:67](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/9:67.md) — الْفَاسِقُونَ

الْمُنَافِقُونَ وَالْمُنَافِقَاتُ بَعْضُهُمْ مِنْ بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمُنْكَرِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمَعْرُوفِ وَيَقْبِضُونَ أَيْدِيَهُمْ نَسُوا اللَّهَ فَنَسِيَهُمْ إِنَّ الْمُنَافِقِينَ هُمُ الْفَاسِقُونَ

Meal (IK): Münafık erkeklerle, münafık kadınlar birbirlerindendirler. Münkeri emreder ve ma’rufu nehyederler. Ellerini sımsıkı tutarlar. Onlar Allah’ı unuttular; O da onları unuttu. Muhakkak ki münafıklar; fasıkların kendileridir.

### [Tevbe 9:80](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/9:80.md) — الْفَاسِقِينَ

اسْتَغْفِرْ لَهُمْ أَوْ لَا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ إِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِينَ مَرَّةً فَلَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ كَفَرُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْفَاسِقِينَ

Meal (IK): Onlar için ister mağfiret dile, ister mağfiret dileme. Onlar için yetmiş defa mağfiret dilesen de Allah onları bağişlamayacaktır. Bu, Allah’ı ve Peygamberini inkar etmelerindendir. Allah; fasıklar güruhunu hidayete erdirmez.

### [Tevbe 9:84](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/9:84.md) — فَاسِقُونَ

وَلَا تُصَلِّ عَلَى أَحَدٍ مِنْهُمْ مَاتَ أَبَدًا وَلَا تَقُمْ عَلَى قَبْرِهِ إِنَّهُمْ كَفَرُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَمَاتُوا وَهُمْ فَاسِقُونَ

Meal (IK): Onlardan ölen hiç birinin namazını asla kılma, kabrinin başında durma. Çünkü onlar, Allah’a ve Rasulüne küfrettiler ve fasıklar olarak öldüler.

### [Tevbe 9:96](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/9:96.md) — الْفَاسِقِينَ

يَحْلِفُونَ لَكُمْ لِتَرْضَوْا عَنْهُمْ فَإِنْ تَرْضَوْا عَنْهُمْ فَإِنَّ اللَّهَ لَا يَرْضَى عَنِ الْقَوْمِ الْفَاسِقِينَ

Meal (IK): Size yemin ederler ki; kendilerinden hoşnud olasınız. Siz, onlardan hoşnud olsanız da şüphesiz ki Allah, fasıklar güruhundan hoşnud olmaz.

### [Yunus 10:33](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/10:33.md) — فَسَقُوا

كَذَلِكَ حَقَّتْ كَلِمَةُ رَبِّكَ عَلَى الَّذِينَ فَسَقُوا أَنَّهُمْ لَا يُؤْمِنُونَ

Meal (IK): Böylece, fasık olanların iman etmeyeceklerine dair Rabbının sözü gerçekleşti.

### [İsra 17:16](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/17:16.md) — فَفَسَقُوا

وَإِذَا أَرَدْنَا أَنْ نُهْلِكَ قَرْيَةً أَمَرْنَا مُتْرَفِيهَا فَفَسَقُوا فِيهَا فَحَقَّ عَلَيْهَا الْقَوْلُ فَدَمَّرْنَاهَا تَدْمِيرًا

Meal (IK): Bir kasabayı da helak etmek istediğimiz zaman; varlıklılarına emir veririz de, orada fasıklık yaparlar. Bunun üzerine artık oraya söz hak olur. Ve Biz de onları yerle bir ederiz.

### [Kehf 18:50](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/18:50.md) — فَفَسَقَ

وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلَائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ كَانَ مِنَ الْجِنِّ فَفَسَقَ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِ أَفَتَتَّخِذُونَهُ وَذُرِّيَّتَهُ أَوْلِيَاءَ مِنْ دُونِي وَهُمْ لَكُمْ عَدُوٌّ بِئْسَ لِلظَّالِمِينَ بَدَلًا

Meal (IK): Hani meleklere; Adem’e secde edin, demiştik de İblis’ten başka hepsi secde etmişti. O ise, cinnlerden olduğu için Rabbının emrinden dışarı çıkmıştı. Şimdi siz, beni bırakıp da size düşman olan, onu ve soyunu mu dost ediniyorsunuz? Zalimler için ne kötü bedeldir bu.

### [Enbiya 21:74](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/21:74.md) — فَاسِقِينَ

وَلُوطًا آتَيْنَاهُ حُكْمًا وَعِلْمًا وَنَجَّيْنَاهُ مِنَ الْقَرْيَةِ الَّتِي كَانَتْ تَعْمَلُ الْخَبَائِثَ إِنَّهُمْ كَانُوا قَوْمَ سَوْءٍ فَاسِقِينَ

Meal (IK): Lut’a da. Ona hüküm ve ilim verdik, onu çirkin işler yapan o memleketten kurtardık. Doğrusu onlar, yoldan çıkmış kötü bir kavim idiler.

### [Nur 24:4](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/24:4.md) — الْفَاسِقُونَ

وَالَّذِينَ يَرْمُونَ الْمُحْصَنَاتِ ثُمَّ لَمْ يَأْتُوا بِأَرْبَعَةِ شُهَدَاءَ فَاجْلِدُوهُمْ ثَمَانِينَ جَلْدَةً وَلَا تَقْبَلُوا لَهُمْ شَهَادَةً أَبَدًا وَأُولَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ

Meal (IK): İffetli, hür kadınlara iftira atan, sonra da dört şahid getiremeyenlere seksen değnek vurun. Ebediyyen onların şahidliğini kabul etmeyin. İşte onlar, fasıkların kendileridir.

### [Nur 24:55](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/24:55.md) — الْفَاسِقُونَ

وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي الْأَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَلَيُمَكِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ الَّذِي ارْتَضَى لَهُمْ وَلَيُبَدِّلَنَّهُمْ مِنْ بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْنًا يَعْبُدُونَنِي لَا يُشْرِكُونَ بِي شَيْئًا وَمَنْ كَفَرَ بَعْدَ ذَلِكَ فَأُولَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ

Meal (IK): Allah; içinizden iman edip salih amel işleyenlere vaad etti ki: Onlardan öncekileri nasıl halef kıldı ise onları da yeryüzüne halef kılacak ve on lar için beğendiği dini temelli yerleştirecek, korkularını emniyete çevirecektir. Çünkü onlar, Bana kulluk eder ve hiç bir şeyi Bana şirk koşmazlar. Kim de bundan sonra inkar ederse; işte onlar fasıkların kendileridir.

### [Neml 27:12](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/27:12.md) — فَاسِقِينَ

وَأَدْخِلْ يَدَكَ فِي جَيْبِكَ تَخْرُجْ بَيْضَاءَ مِنْ غَيْرِ سُوءٍ فِي تِسْعِ آيَاتٍ إِلَى فِرْعَوْنَ وَقَوْمِهِ إِنَّهُمْ كَانُوا قَوْمًا فَاسِقِينَ

Meal (IK): Ve elini koynuna sok. Firavun ve kavmine gönderilen dokuz mucizeden biri olarak kusursuz, bembeyaz çıksın. Şüphesiz ki onlar; fasık bir kavim idiler.

### [Kasas 28:32](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/28:32.md) — فَاسِقِينَ

اسْلُكْ يَدَكَ فِي جَيْبِكَ تَخْرُجْ بَيْضَاءَ مِنْ غَيْرِ سُوءٍ وَاضْمُمْ إِلَيْكَ جَنَاحَكَ مِنَ الرَّهْبِ فَذَانِكَ بُرْهَانَانِ مِنْ رَبِّكَ إِلَى فِرْعَوْنَ وَمَلَئِهِ إِنَّهُمْ كَانُوا قَوْمًا فَاسِقِينَ

Meal (IK): Elini koynuna sok, lekesiz bembeyaz çıksın. Ellerini kendine çek, korkun kalmasın. Bu ikisi, Firavun ve erkanına karşı Rabbından iki burhandır. Doğrusu onlar, fasıklar güruhudur, denildi.

### [Ankebut 29:34](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/29:34.md) — يَفْسُقُونَ

إِنَّا مُنْزِلُونَ عَلَى أَهْلِ هَذِهِ الْقَرْيَةِ رِجْزًا مِنَ السَّمَاءِ بِمَا كَانُوا يَفْسُقُونَ

Meal (IK): Bu kasaba halkına da fasıklık yapar olduklarından dolayı gökten azab indireceğiz.

### [Secde 32:18](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/32:18.md) — فَاسِقًا

أَفَمَنْ كَانَ مُؤْمِنًا كَمَنْ كَانَ فَاسِقًا لَا يَسْتَوُونَ

Meal (IK): Mü’min olan kimse yoldan çıkmış kimse gibi midir? Bunlar hiç bir olmazlar.

### [Secde 32:20](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/32:20.md) — فَسَقُوا

وَأَمَّا الَّذِينَ فَسَقُوا فَمَأْوَاهُمُ النَّارُ كُلَّمَا أَرَادُوا أَنْ يَخْرُجُوا مِنْهَا أُعِيدُوا فِيهَا وَقِيلَ لَهُمْ ذُوقُوا عَذَابَ النَّارِ الَّذِي كُنْتُمْ بِهِ تُكَذِّبُونَ

Meal (IK): Yoldan çıkanlara gelince; onların sığınağı da ateştir. Oradan çıkmak istedikleri her seferinde geri çevrilirler. Ve onlara: Yalanlayıp durduğunuz ateşin azabını tadın, denir.

### [Zuhruf 43:54](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/43:54.md) — فَاسِقِينَ

فَاسْتَخَفَّ قَوْمَهُ فَأَطَاعُوهُ إِنَّهُمْ كَانُوا قَوْمًا فَاسِقِينَ

Meal (IK): Firavun, kavmini küçümsedi, ama onlar yine de kendisine itaat ettiler. Çünkü onlar, fasık olan bir kavim idi.

### [Ahkaf 46:20](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/46:20.md) — تَفْسُقُونَ

وَيَوْمَ يُعْرَضُ الَّذِينَ كَفَرُوا عَلَى النَّارِ أَذْهَبْتُمْ طَيِّبَاتِكُمْ فِي حَيَاتِكُمُ الدُّنْيَا وَاسْتَمْتَعْتُمْ بِهَا فَالْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذَابَ الْهُونِ بِمَا كُنْتُمْ تَسْتَكْبِرُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَبِمَا كُنْتُمْ تَفْسُقُونَ

Meal (IK): O küfredenlere, ateşe sunuldukları gün: Dünyadaki hayatınızda sizin için temiz olan her şeyi harcadınız, onların zevkini sürdünüz. Bugün ise yeryüzünde haksız yere büyüklük taslamanızdan ve fasıklık etmenizden ötürü alçaltıcı bir azab göreceksiniz, denir.

### [Ahkaf 46:35](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/46:35.md) — الْفَاسِقُونَ

فَاصْبِرْ كَمَا صَبَرَ أُولُو الْعَزْمِ مِنَ الرُّسُلِ وَلَا تَسْتَعْجِلْ لَهُمْ كَأَنَّهُمْ يَوْمَ يَرَوْنَ مَا يُوعَدُونَ لَمْ يَلْبَثُوا إِلَّا سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ بَلَاغٌ فَهَلْ يُهْلَكُ إِلَّا الْقَوْمُ الْفَاسِقُونَ

Meal (IK): Peygamberlerden azim sahibi olanların sabrettiği gibi sen de sabret. Onlar için acele etme. Onlar vaad olunduklarını gördükleri gün; sanki dünyada sadece gündüzün bir saatı kadar kaldıklarını sanırlar. Bu bir tebliğdir. Fasıklar güruhundan başkası helak edilir mi hiç?

### [Hucurat 49:6](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/49:6.md) — فَاسِقٌ

يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ جَاءَكُمْ فَاسِقٌ بِنَبَأٍ فَتَبَيَّنُوا أَنْ تُصِيبُوا قَوْمًا بِجَهَالَةٍ فَتُصْبِحُوا عَلَى مَا فَعَلْتُمْ نَادِمِينَ

Meal (IK): Ey iman edenler; eğer bir fasık size bir haberle gelirse, onu iyice araştırın. Yoksa bilmeden bir kavme sataşırsınız da sonradan ettiğinize pişman olursunuz.

### [Hucurat 49:7](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/49:7.md) — وَالْفُسُوقَ

وَاعْلَمُوا أَنَّ فِيكُمْ رَسُولَ اللَّهِ لَوْ يُطِيعُكُمْ فِي كَثِيرٍ مِنَ الْأَمْرِ لَعَنِتُّمْ وَلَكِنَّ اللَّهَ حَبَّبَ إِلَيْكُمُ الْإِيمَانَ وَزَيَّنَهُ فِي قُلُوبِكُمْ وَكَرَّهَ إِلَيْكُمُ الْكُفْرَ وَالْفُسُوقَ وَالْعِصْيَانَ أُولَئِكَ هُمُ الرَّاشِدُونَ

Meal (IK): Hem bilin ki; içinizde Allah’ın peygamberi vardır. Şayet o, birçok işlerde size uymuş olsaydı; şüphesiz ki sıkıntıya düşerdiniz. Ama Allah; size imanı sevdirmiş ve onu kalblerinize ziynet yapmış; küfrü, fasıklığı ve isyanı da size çirkin göstermiştir. Rüşdünü bulanlar, işte onlardır.

### [Hucurat 49:11](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/49:11.md) — الْفُسُوقُ

يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِنْ قَوْمٍ عَسَى أَنْ يَكُونُوا خَيْرًا مِنْهُمْ وَلَا نِسَاءٌ مِنْ نِسَاءٍ عَسَى أَنْ يَكُنَّ خَيْرًا مِنْهُنَّ وَلَا تَلْمِزُوا أَنْفُسَكُمْ وَلَا تَنَابَزُوا بِالْأَلْقَابِ بِئْسَ الِاسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الْإِيمَانِ وَمَنْ لَمْ يَتُبْ فَأُولَئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ

Meal (IK): Ey iman etmiş olanlar; bir topluluk diğer topluluk ile alay etmesin. Belki de onlar, kendilerinden daha hayırlıdır. Kadınlar da kadınlarla. Belki onlar kendilerinden daha hayırlıdırlar. Kendi kendinizi ayıplamayın ve birbirinizi kötü lakaplarla çağırmayın. İmandan sonra fasıklık ne kötü addır. Kim de tevbe etmezse; işte onlar zalimlerin kendileridir.

### [Zariyat 51:46](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/51:46.md) — فَاسِقِينَ

وَقَوْمَ نُوحٍ مِنْ قَبْلُ إِنَّهُمْ كَانُوا قَوْمًا فَاسِقِينَ

Meal (IK): Daha önce de Nuh kavmini. Zira onlar gerçekten fasıklar güruhu idiler.

### [Hadid 57:16](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/57:16.md) — فَاسِقُونَ

أَلَمْ يَأْنِ لِلَّذِينَ آمَنُوا أَنْ تَخْشَعَ قُلُوبُهُمْ لِذِكْرِ اللَّهِ وَمَا نَزَلَ مِنَ الْحَقِّ وَلَا يَكُونُوا كَالَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِنْ قَبْلُ فَطَالَ عَلَيْهِمُ الْأَمَدُ فَقَسَتْ قُلُوبُهُمْ وَكَثِيرٌ مِنْهُمْ فَاسِقُونَ

Meal (IK): İman edenlerin, Allah’ı anması ve O’ndan inen gerçek için kalblerinin yumuşaması zamanı hala gelmedi mi? Onlar, daha önce kendilerine kitab verilip de üzerlerinden uzun zaman geçmiş, artık kalbleri katılaşmış bulunanlar gibi olmasınlar. Onlardan bir çoğu fasıklardır.

### [Hadid 57:26](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/57:26.md) — فَاسِقُونَ

وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا نُوحًا وَإِبْرَاهِيمَ وَجَعَلْنَا فِي ذُرِّيَّتِهِمَا النُّبُوَّةَ وَالْكِتَابَ فَمِنْهُمْ مُهْتَدٍ وَكَثِيرٌ مِنْهُمْ فَاسِقُونَ

Meal (IK): Andolsun ki; Biz, Nuh’u ve İbrahim’i gönderdik. Peygamberliği de, kitabı da onların soyuna verdik. Onlardan kimi doğru yoldadır, içlerinden bir çoğu da fasıklardır.

### [Hadid 57:27](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/57:27.md) — فَاسِقُونَ

ثُمَّ قَفَّيْنَا عَلَى آثَارِهِمْ بِرُسُلِنَا وَقَفَّيْنَا بِعِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ وَآتَيْنَاهُ الْإِنْجِيلَ وَجَعَلْنَا فِي قُلُوبِ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُ رَأْفَةً وَرَحْمَةً وَرَهْبَانِيَّةً ابْتَدَعُوهَا مَا كَتَبْنَاهَا عَلَيْهِمْ إِلَّا ابْتِغَاءَ رِضْوَانِ اللَّهِ فَمَا رَعَوْهَا حَقَّ رِعَايَتِهَا فَآتَيْنَا الَّذِينَ آمَنُوا مِنْهُمْ أَجْرَهُمْ وَكَثِيرٌ مِنْهُمْ فَاسِقُونَ

Meal (IK): Sonra onların izleri üzerinde, peygamberlerimizi ard arda gönderdik. Meryem oğlu İsa’yı da arkalarından gönderdik. Ona İncil’i verdik ve ona uyanların kalblerine bir şefkat ve merhamet koyduk. Onların uydurdukları rehbaniyyete gelince; onu kendilerine Biz, yazmadık. Fakat kendileri Allah’ın rızasını kazanmak için yaptılar. Ama buna da hakkıyla riayet etmediler. Biz de onlardan iman etmiş olanlara ecirlerini verdik. İçlerinden çoğu ise fasıklardır.

### [Haşr 59:5](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/59:5.md) — الْفَاسِقِينَ

مَا قَطَعْتُمْ مِنْ لِينَةٍ أَوْ تَرَكْتُمُوهَا قَائِمَةً عَلَى أُصُولِهَا فَبِإِذْنِ اللَّهِ وَلِيُخْزِيَ الْفَاسِقِينَ

Meal (IK): Herhangi bir hurma ağacını kesmeniz veya kesmeyip gövdeleri üzerinde bırakmanız hep Allah’ın izniyledir. Bir de fasıkları rüsvay etmek içindir.

### [Haşr 59:19](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/59:19.md) — الْفَاسِقُونَ

وَلَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ نَسُوا اللَّهَ فَأَنْسَاهُمْ أَنْفُسَهُمْ أُولَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ

Meal (IK): Allah’ı unutanlar gibi olmayın. Nefisleri O’nu kendilerine unutturmuştur. İşte onlar, fasıklardır.

### [Saff 61:5](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/61:5.md) — الْفَاسِقِينَ

وَإِذْ قَالَ مُوسَى لِقَوْمِهِ يَاقَوْمِ لِمَ تُؤْذُونَنِي وَقَدْ تَعْلَمُونَ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ فَلَمَّا زَاغُوا أَزَاغَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْفَاسِقِينَ

Meal (IK): Hani Musa, kavmine demişti ki: Ey kavmim, niçin bana eziyet verirsiniz? Halbuki benim size gerçekten Allah’ın rasulü olduğumu biliyorsunuz. Fakat onlar yoldan sapınca; Allah da onların kalblerini saptırmıştı. Ve Allah; fasıklar güruhunu hidayete erdirmez.

### [Münafikun 63:6](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/ayet/63:6.md) — الْفَاسِقِينَ

سَوَاءٌ عَلَيْهِمْ أَسْتَغْفَرْتَ لَهُمْ أَمْ لَمْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ لَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْفَاسِقِينَ

Meal (IK): Onlar için mağfiret dilesen de, mağfiret dilemesen de birdir. Allah, onları katiyyen bağışlamayacaktır. Muhakkak ki Allah; fasıklar güruhunu hidayete erdirmez

## Sözlükler (13)

### ★ Akevler Sözlüğü

Fısk (sin) Ceviz ve benzeri yemişlerin dış kabuğunun çatlağına denir. Dağılmak anlamına da gelir.

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

القاف والسين والفاء معهما
س ق ف، ف س ق، س ف ق، ف ق س، ق ف س مستعملات سقف: السًّقْفُ: عماد البيت، والسماء سَقْفٌ فوق الأرض، وبه ذكر، قال تعالى: "السماء منفطر به".
والزَّقف: لغة الأزد في السَّقف، يقولون: ازدقف، أي: استقف.
والسَّقيفةُ: كل بناء سقف به صُفَّهٌ أو شبه صُفَّةٍ مما يكون بارزاً، ألزم هذا الاسم لتفرقة ما بين الأسماء.
والسَّقيفةُ: كل خشب عريضة كاللوح، وحجر عريض يستطاع أن يُسقَفَ به قترة أو غيرها، والصاد لغة، قال:
لنا مُوسه من الصَّفيحِ سَقائِفُ
وسَقائِفُ جنب البعير: أضلاعُه، الواحدة سَقيفةٌ.
والأسْقُفُ: رأس من رؤوس النصارى، ويجمع أساقِفَة.
فسق: الفِسْقُ: الترك لأمر الله، وفَسق يفسُقُ فِسقاً وفُسُوقاً.
وكذلك الميل إلى المعصية كما فَسَق إبليس عن أمر ربه.
ورجل فُسقٌ وفِسِّيقٌ، قال:
ائتِ غلاماً كالفنيق ناشئاً		أبلج فِسِّيقاً كذوباً خاطئا
وقال سليمان:
عاشوا بذلك عرساً في زمانهم		لا يظهر الجور فيهم آمناً فُسقُ
والفُوَيسِقَةُ: الفأرة، وقد أمر النبي عليه السلام بقتلها في الحرم.
سفق: السَّفْقُ لغة في الصفق.
وسَفُقَ الثوب سَفاقَةً فهو سَفيقٌ أي ليس بسخيف.
ورجل سفيق الوجه أي قليل الحياء.
وسَفَقْتُ الباب فأسفق.
والسَّفيقةُ: خشبة عريضة، دقيقة طويلة، تلف عليها البواري فوق سوح أهل البصرة، هكذا رأيتهم يسمونها.
وكل ضريبة من الذهب والفضة والجواهر إذا ضربت دقيقة طويلة فهي سفيقة.
وسَفاسِقُ السيوف، الواحدة سِفْسِقةٌ وهي شطبته كأنها عمود في متنه.
ممدود كالخط، ويقال: بل هو ما بين الشطبتين على صفحة السيف طولاً، قال امرؤ القيس:
ومستلئم كشفت بالرمـح ذيلـه		أقمت بعضب ذي سَفاسِقَ ميله
فقس: المِفقاسُ: عودان يشد طرفاهما بخيط كما يشد في وسط الفخ، ثم يبل أحدهما، ثم يجعل بينهما شيء، يشدهما، ثم توضع فوقهما الشركة، فإذا أصابها شيء فقست أي وثبت ثم علقت الشركة في الصيد.
وإذا مات الميت يقال: فَقَسَ فُقُوساً، هكذا أخبرنيه أبو الدقيش.
قفس: القُفْسُ: جبل بكرمان، في جبالها كالأكراد، قال:
زط وأكراد وقُفْسٍ قُفْسِ
وأمة قَفْساءُ أي رديئة لئيمةٌ، نعت للأمة خاصة.

##### Türkçe

**القاف** ve **السين** ve **الفاء** onlarla birlikte

**س ق ف**، **ف س ق**، **س ف ق**، **ف ق س**، **ق ف س** kullanımdadır. **سقف**: **السًّقْفُ**: evin direği; ve gök, yerin üstünde bir **سَقْفٌ**tur; ve onda (müzekker olarak) zikredilmiştir; Yüce Allah dedi ki: “**السماء** onunla yarılmıştır”.

Ve **الزَّقف**: **السَّقف** hakkında **الأزد**’in bir lehçesidir; derler ki: **ازدقف**; yani: **استقف**.

Ve **السَّقيفةُ**: kendisiyle bir **صُفَّهٌ** veya **صُفَّةٍ** benzeri olan, dışarı doğru çıkıntılı bulunan şeylerden her tavanlı yapı; bu adı, adlar arasını ayırt etmek için gerekli kıldı.

Ve **السَّقيفةُ**: levha gibi her geniş tahta; ve geniş taş; onunla bir **قترة** veya başkası tavanlanabilen; ve **الصاد** bir lehçedir; dedi ki:
لنا مُوسه من الصَّفيحِ سَقائِفُ

Ve devenin yanı **سَقائِفُ**: onun kaburgalarıdır; teki **سَقيفةٌ**dur.

Ve **الأسْقُفُ**: Hristiyanların başlarından bir baş; ve **أساقِفَة** olarak çoğul yapılır.

**فسق**: **الفِسْقُ**: Allah’ın emrini terk etmektir; ve **فَسق** **يفسُقُ** **فِسقاً** ve **فُسُوقاً**.

Ve yine, Rabb’inin emrinden İblis’in **فَسَق** etmesi gibi, masiyete meyletmektir.

Ve bir adam **فُسقٌ** ve **فِسِّيقٌ**; dedi ki:
ائتِ غلاماً كالفنيق ناشئاً		أبلج فِسِّيقاً كذوباً خاطئا

Ve Süleyman dedi ki:
عاشوا بذلك عرساً في زمانهم		لا يظهر الجور فيهم آمناً فُسقُ

Ve **الفُوَيسِقَةُ**: faredir; ve Peygamber عليه السلام, haremde onu öldürmeyi emretmiştir.

**سفق**: **السَّفْقُ** **الصفق** hakkında bir dildir (lehçedir).

Ve elbise **سَفُقَ** **سَفاقَةً**; o halde o **سَفيقٌ**dur; yani hafif (süfeh) değildir.

Ve yüzü **سفيق** bir adam; yani hayası az.

Ve kapıyı **سَفَقْتُ**; böylece **أسفق**.

Ve **السَّفيقةُ**: geniş bir tahta; ince, uzun; onun üzerine, Basra ehlinin avlularının üstünde hasırlar sarılır; onları böyle adlandırdıklarını ben gördüm.

Ve altın, gümüş ve cevherlerden her bir darbe (levha) ince, uzun olarak dövülürse o **سفيقة**dir.

Ve kılıçların **سَفاسِقُ**u; teki **سِفْسِقةٌ**dir; ve o, onun şerididir; sanki gövdesinde bir direk gibidir.

Çizgi gibi uzatılmıştır; ve denilir ki: bilakis o, kılıcın yüzünde boylamasına iki şerit arasındaki şeydir; İmru’ul-Kays dedi ki:
ومستلئم كشفت بالرمـح ذيلـه		أقمت بعضب ذي سَفاسِقَ ميله

**فقس**: **المِفقاسُ**: iki çubuk; uçları bir ip ile bağlanır, tuzağın ortasında bağlandığı gibi; sonra ikisinden biri ıslatılır; sonra aralarına bir şey konur, onları sıkar; sonra üstlerine **الشركة** konur; ona bir şey isabet edince **فقست**; yani sıçradı; sonra **الشركة** avda asılı kaldı.

Ve ölü ölünce denilir ki: **فَقَسَ** **فُقُوساً**; bunu bana Ebû’d-Dukayş böyle haber verdi.

**قفس**: **القُفْسُ**: Kirman’da bir dağdır; dağlarında Kürtler gibi (bir topluluk) vardır; dedi ki:
زط وأكراد وقُفْسٍ قُفْسِ

Ve **قَفْساءُ** bir cariye; yani kötü, alçak; özellikle cariye için bir niteleme.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

فَسَقَتِ الرطبة، إذا خرجت عن قشرها. وفَسَقَ الرجل يَفْسُقُ ويَفْسِقُ أيضاً. عن الأخفش، فَسْقاً وفُسوقاً أي فَجَرَ. يقال فَسَقَ عن أمر ربِّه، أي خرج. والفِسِّيقُ: الدائم الفِسْقِ. والفُوَيْسِقَةُ: الفأرةُ. ويقال في النداء: يا فُسَقُ ويا خُبَثُ. يريد: يا أيُّها الفاسِقُ، ويا أيُّها الخبيث. وتقول للمرأة: يا فَساقِ، مثل قَطامِ.

##### Türkçe

**فَسَقَتِ** taze hurma; kabuğundan çıktığı zaman (denir). Ve **فَسَقَ** adam **يَفْسُقُ** ve **يَفْسِقُ** da. el-Ahfeş’ten: **فَسْقاً** ve **فُسوقاً**; yani **فَجَرَ**. Denir ki: **فَسَقَ عن أمر ربِّه**; yani çıktı. Ve **الفِسِّيقُ**: **الفِسْقِ**in devamlı olanı. Ve **الفُوَيْسِقَةُ**: fare. Ve nida’da denir: **يا فُسَقُ** ve **يا خُبَثُ**. Murat eder: ey **الفاسِقُ**, ve ey **الخبيث**. Ve kadına dersin: **يا فَساقِ**, **قَطامِ** gibi.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

ق س ف
قفس ، سقف ، فسق ، سفق : ( مستعملة ) .
قفس : قال الليث : القفْسُ : جِيلٌ بكرْمانَ في جِبَالِها كالأكراد .
وأنشد :
وكم قطعْنَا مِنْ عدُوَ شُرْسِ
زُطَ وأكرادٍ وقُفسٍ قُفْسِ
قال : وأمَةٌ قفساءُ ، وهي اللئيمَةُ الرديئةُ ولا تُنعَتُ بها الحُرَّةُ .
قال : والأقْفَسُ من الرجالِ المُقرِفُ ابنُ الأَمةِ ، ويقالُ للمَيِّتِ فجأةً قفَسَ يَقْفِسُ قُفُوساً .
هكذا أخبرني أبو الدُّقَيشِ ، وأخبرني المنذريُّ عن ثعلبٍ عن ابن الأعرابي : قفَسَ وطفَس إذا ماتَ ، وفقَسَ مِثْله ، وطفسَ وفَطَسَ مثل جَذَبَ وجَبَذ .
وقال اللحيانيُّ : قفَس فلانٌ فلاناً يقْفِسُه قفساً إذا جَذبه بشَعره سُفلاً ، ويقالُ : تركهما يتَقَافسانِ بشعُورهما .
وقال ابن شميل : أمةٌ قفساء وقفاسِ ، وعَبْدٌ أقفَسُ ، إذا كانا لئيمين .
فقس : قال ابنُ شميل : يقال لِلْعُودِ المنْحَنِي في الفَخِّ الذي ينقلِبُ على الطيرِ فيفسخُ عُنُقَه ويَعْتفِرُه : المِفقاسُ ، يقال : فَقسه الفخ .
وقال الليث نحوه في المِفْقاسِ .
وقال اللحياني : فقسْتُ البَيْضة أفقسها وأفقِصُها إذا فضَخْتها .
أبو عبيد عن أبي زيدٍ والأموي : فقسَ الرجلُ فُقوساً إذا مات .
سقف : قال الليث : السقفُ : غِماءُ البيتِ ، والسماء سَقفٌ فوق الأرض ، ولذلك ذُكِّرَ .
قال الله عز وجل : ( شِيباً السَّمَآءُ مُنفَطِرٌ بِهِ كَانَ وَعْدُهُ مَفْعُولاً ) ( المزمل : 18 ) ، ) ( الْمَعْمُورِ وَالسَّقْفِ الْمَرْفُوعِ ) ( الطور : 5 ) .
قال : والسقيفةُ : كلُّ بناءٍ سُقفتْ به صُفَّةٌ أوْ شِبه صُفة مما يكون بارزاً ، ألزمَ هذا الاسم لتفرقة ما بين الأشياء ، والسقيفةُ كل خَشَبةٍ عريضَةٍ كاللَّوْح أوْ حَجرٍ عريضٍ
يستطاعُ أنْ يُسقفَ به قُترةٌ أوْ غيرُها .
وقال أوْسُ بنُ حَجَرٍ :
لنَامُوسِه مِنَ الصَّفيح سقائفُ
قال : والصادُ لغةٌ فيها ، وأضلاعُ البعير تسمَّى سَقائفَ جَنْبَيه ، كل واحدَةٍ منها سقيفَةٌ .
والأسْقُفُّ : رأسٌ مِنْ رُؤوس النصارى والجميعُ الأساقِفة .
أبو عبيد عن الأصمعي : الأسْقَف الطويل .
وقال الأسْقَف المنْحني :
وجعل ابن حِلِّزة النعاسة سقفاء
وقال الله : ( بِالرَّحْمَانِ لِبُيُوتِهِمْ سُقُفاً مِّن ) ( الزخرف : 33 ) .
قال الفراء : إنْ شِئتَ جعلتَ واحدَها سَقيفةً ، وإن شئتَ جَعلتَها جمعَ الجمع كأنكَ قلت : سَقْفٌ وسقوفٌ ، ثم سُقُفٌ كما قال :
حتى إذا بُلَّتْ حلاقِيم الْحُلُقْ
والسقائِفُ : عِيدان المُجبِّرِ .
فسق : قال الليث : الفِسق : التَّرْك لأمر الله ، وقد فسق يَفسُق فِسقاً وفسوقاً .
قال : وكذلك الميْل عن الطاعةِ إلى المعْصية كما فسق إبليس عنْ أمر ربه .
وقال الفرَّاءُ في قوله : ( فَفَسَقَ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِ ) ( الكهف : 50 ) ، خرجَ عن طاعةِ ربِّه .
قال : والعربُ تقول : فَسَقتِ الرُّطبة مِن قشرِها لخروجها منه ، وكأنَّ الفأْرَةَ سمِّيَتْ فُوَيْسِقَةً لخروجها من جُحرها على الناس .
وقال الأخفش في قوله : ( فَفَسَقَ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِ ( قال : عن ردِّه أمْرَ ربه ، نحوُ قول العرب : اتَّخَمَ عن الطعام ، أي : عن أكلِه الطعام ، ولمَّا رَدَّ هذا الأمرَ فسقَ .
قال أبو العباس : ولا حاجة به إلى هذا لأنَّ الفسوقَ معناه الخروجُ : فَسَق عن أَمْرِ ربِّهِ ، أي خرَج .
وقال أبو عبيدة في قوله ) فَفَسَقَ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِ ( ، أي : جار ومالَ عن طاعتِه .
وأنشد :
فواسِقاً عن قَصْدِه جوائرا
وقال الليث : رجُلٌ فُسَق وفِسِّيق .
وأخبرني المنذريُّ عن أحمد بن يحيى أنه قال : فَسق أي خرج .
وقال أبو الهيثم : الفُسوق يَكون الشِّرْكَ ويَكون الإثمَ .
سفق : قال الليث : السَّفْق لغةٌ في الصَّفْق .
وَيقال : سفُق الثوبُ يَسفُق سَفاقةً إذا لمْ يَكن سخيفاً وكان سفِيقاً ، ورَجلٌ سَفِيق الوجْه : قليلُ الحياءِ ، والسفيق خلافُ السخِيف في النَّسَج ونحوه .
أبو زيدٍ : سَفَقْتُ البابَ وأسفقْتُه إذا رددْتُه .

##### Türkçe

ق س ف
**قفس** ، **سقف** ، **فسق** ، **سفق** : (kullanılanlar).

**قفس** : Leys dedi: **القفْسُ**: Kirman’da dağlarında Kürtler gibi (olan) bir kavimdir.
Ve inşad etti:
Ve nice kestik (geçtik) azgın bir düşmandan
Zutt’lar, Kürtler ve **قُفسٍ** **قُفْسِ**
Dedi: Ve **أمَةٌ قفساءُ**: o, aşağılık kötü (olan)dır; hür (kadın) onunla nitelenmez.
Dedi: Ve **الأقْفَسُ** erkeklerden: cariye oğlundan olan, aşağı (soylu) olan; ve ansızın ölene **قفَسَ يَقْفِسُ قُفُوساً** denir.
Bana bunu Ebû’d-Dukayş böyle haber verdi; ve Münzirî bana Sa‘leb’den, İbnü’l-A‘râbî’den haber verdi: **قفَسَ** ve **طفَس** öldüğü zaman; ve **فقَسَ** onun gibidir; ve **طفسَ** ve **فَطَسَ** **جَذَبَ** ve **جَبَذ** gibi.
Lihyânî dedi: Falan, falanı **يقْفِسُه قفساً** (diye) **قفَس** eder; onu saçından aşağıya doğru çektiği zaman; ve denir: İkisini saçlarıyla birbirlerini çekişirlerken **يتَقَافسانِ** bıraktı.
İbn Şümeyl dedi: **أمةٌ قفساء وقفاسِ** ve **عَبْدٌ أقفَسُ**; ikisi de aşağılık oldukları zaman.

**فقس** : İbn Şümeyl dedi: Kuşa devrilip boynunu kıran ve onu yere çarpan tuzaktaki eğri dala **المِفقاسُ** denir; denir: Tuzak onu **فَقسه** etti.
Leys **المِفْقاسِ** hakkında bunun benzerini söyledi.
Lihyânî dedi: Yumurtayı ezdiğim zaman **فقسْتُ البَيْضة أفقسها وأفقِصُها**.
Ebû Ubeyd, Ebû Zeyd ve el-Ümevî’den: Adam öldüğü zaman **فقسَ الرجلُ فُقوساً**.

**سقف** : Leys dedi: **السقفُ**: evin örtüsüdür; gök, yerin üstünde bir **سَقفٌ**tur; bundan dolayı müzekker kılınmıştır.
Aziz ve celil Allah dedi: ( **شِيباً السَّمَآءُ مُنفَطِرٌ بِهِ كَانَ وَعْدُهُ مَفْعُولاً** ) (المزمل: 18)، ) ( **الْمَعْمُورِ وَالسَّقْفِ الْمَرْفُوعِ** ) (الطور: 5).
Dedi: **السقيفةُ**: kendisiyle bir **صُفَّةٌ** yahut dışarı taşkın olan şeylerden **شِبه صُفة** tavanlanan her bina; bu adı, şeyler arasındaki farkı ayırmak için gerekli kıldı; ve **السقيفةُ**: levha gibi geniş her tahta yahut geniş her taş;
kendisiyle bir **قُترةٌ** yahut başkası tavanlanabilen.
Ve Evs b. Hacer dedi:
Onun namusuna, sacdan **سقائفُ** vardır
Dedi: Ve onda bir lehçe olarak **الصادُ** vardır; devenin kaburgalarına iki yanının **سَقائفَ**i denir; onların her birine **سقيفَةٌ** (denir).
**والأسْقُفُّ**: Hristiyanların reislerinden bir reistir; çoğulu **الأساقِفة**.
Ebû Ubeyd, Asma‘î’den: **الأسْقَف** uzun (kimsedir).
Ve **الأسْقَف** eğri (olan) dedi:
Ve İbn Hillize uyuklamayı **سقفاء** yaptı
Ve Allah dedi: ( **بِالرَّحْمَانِ لِبُيُوتِهِمْ سُقُفاً مِّن** ) (الزخرف: 33).
Ferrâ dedi: İstersen onun birini **سَقيفةً** yaparsın; istersen onu cem‘in cem‘i yaparsın; sanki **سَقْفٌ** ve **سقوفٌ** dedin, sonra **سُقُفٌ**; şu dediği gibi:
Hatta boğazların boğazları ıslanınca **الْحُلُقْ**
Ve **السقائِفُ**: kırıkçı (kemikçi)nin çubuklarıdır.

**فسق** : Leys dedi: **الفِسق**: Allah’ın emrini terk etmektir; ve **فسق يَفسُق فِسقاً وفسوقاً**.
Dedi: Ve itaatten masiyete meyletmek de böyledir; İblis’in Rabbisinin emrinden **فسق** etmesi gibi.
Ferrâ, şu sözü hakkında dedi: ( **فَفَسَقَ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِ** ) (الكهف: 50): Rabbisinin itaatinden çıktı.
Dedi: Araplar der ki: **فَسَقتِ الرُّطبة مِن قشرِها**; ondan çıkması sebebiyle; sanki fareye, insanların üzerine deliğinden çıkması sebebiyle **فُوَيْسِقَةً** adı verilmiştir.
Ahfeş, şu sözü hakkında dedi: ( **فَفَسَقَ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِ** ( dedi: Rabbisinin emrini reddetmesinden dolayı; Arapların sözü gibi: **اتَّخَمَ عن الطعام**; yani: onu yemekten; bu emri reddedince **فسق** etti.
Ebû’l-Abbâs dedi: Buna ihtiyaç yoktur; çünkü **الفسوقَ**un manası çıkmaktır: **فَسَق عن أَمْرِ ربِّهِ**; yani çıktı.
Ebû Ubeyde, şu sözü hakkında dedi: ) **فَفَسَقَ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِ** (: yani saptı ve itaatinden meyletti.
Ve inşad etti:
**فواسِقاً** onun kastından, sapmışlar olarak
Leys dedi: **رجُلٌ فُسَق** ve **فِسِّيق**.
Münzirî bana Ahmed b. Yahyâ’dan haber verdi: O dedi ki: **فَسق** yani çıktı.
Ebû’l-Heysem dedi: **الفُسوق** şirk olur ve günah olur.

**سفق** : Leys dedi: **السَّفْق** **الصَّفْق** hakkında bir lehçedir.
Ve denir: Elbise hafif (sahîf) olmadığı ve **سفِيقاً** olduğu zaman **سفُق الثوبُ يَسفُق سَفاقةً**; ve **رَجلٌ سَفِيق الوجْه**: hayası az (kimsedir); ve **السفيق** dokuma ve benzerinde **السخِيف**in zıddıdır.
Ebû Zeyd: Kapıyı geri çevirdiğim zaman **سَفَقْتُ البابَ وأسفقْتُه**.

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب الفاء والسين وما يثلثهما)
(فسط) الفاء والسين والطاء كلمتانِ متباينتان. فالفَسِيط: ثُفْرُوق التَّمرة، ويقال قُلامة الظُّفر. والفُسطاط: الجماعة. وفي الحديث: "إنَّ يدَ الله تعالى عَلَى الفُسطاط"، وبذلك سمِّي الفُسطاط فُسطاطاً.‏
(فسق) الفاء والسين والقاف كلمة واحدة، وهي الفِسْق، وهو الخروج عن الطَّاعة. تقول العرب: فَسقَتِ الرُّطَبَةُ عن قِشْرها: إذا خرجَتْ، حكاه الفَرَّاء. ويقولون: إنَّ الفأرة فُوَيْسِقة، وجاء هذا في الحديث. قال ابنُ الأعرابيِّ: لم يُسْمع قطُّ في كلامِ الجاهليَّة في شعر* ولا كلامٍ: فاسق. قال: وهذا عجبٌ، هو كلامٌ عربيٌّ ولم يأتِ في شعرٍ جاهليٍّ(1) .‏
(فسل) الفاء والسين واللام أصلٌ صحيح يدلُّ على ضَعف وقِلَّة. من ذلك: الرّجُل الفَسْل، وهو الرديُّ من الرِّجال. ومنه الفَسِيل: صَغار النَّخْل. وفَسَالة الحديد: سُحَالته.‏
(فسأ) الفاء والسين والهمزة. يقال فيه: تفسَّأ الثَّوبُ، إذا بَلِيَ. وفَسَأْته أنا: مدَدْتُه حتى تفزَّر. ويقولون: فَسَأه بالعصا: ضربه. ويقولون في غير المهموز: تفاسَى الرَّجُل تفاسِياً، إذا أخْرَجَ عَجِيزتَه.‏
(فسج) الفاء والسين والجيم، كلمة واحدة. يقولون: قَلوصٌ فاسجة(2) ، إذا أعجَلَها الفحلُ فضَرَبها قَبْلَ وقتِ المضْرِب. ويقال بل هي الحائل السَّمينة.‏
(فسح) الفاء والسين والحاء كلمةٌ واحدة تدلُّ على سَعَةٍ واتِّساع. من ذلك الفَسيح: الواسع. وتَفَسَّحت في المجلِس، وفَسَّحت المجلس.‏
(فسخ) الفاء والسين والخاء كلمةٌ تدلُّ على نَقْضِ شيء. يقال: تَفَسَّخَ الشَّيءُ: انتقَضَ. ويقولون: أَفْسَخْتُ الشيء : نَسِيتُه. ويقولون: الفَسِيخ: الرجلُ لا يَظفَر بحاجته.‏
(فسد) الفاء والسين والدال كلمةٌ واحدة، فَسَدَ الشَّيءُ يَفْسُد فساداً وفُسوداً، وهو فاسِدٌ وفَسِيد.‏
(فسر) الفاء والسين والراء كلمة واحدة تدلُّ على بيانِ شيءٍ وإيضاحِه. من ذلك الفَسْرُ، يقال: فَسَرْتُ الشَّيءَ وفسَّرتُه. والفَسْر والتَّفسِرَة: نظَر الطَّبيب إلى الماء وحُكمهُ فيه. والله أعلم بالصَّواب.‏
--------------ـــ
(1) انظر اللسان (فسق) والحيوان (1: 33/ 5: 280).‏
(2) في المجمل: "فاسج"، وكلاهما يقال.‏

ـ

##### Türkçe

(باب **الفاء** و**السين** وما يثلثهما)
(**فسط**) **الفاء** ve**السين** ve**الطاء** iki ayrı kelimedir. **الفَسِيط**: hurmanın **ثُفْرُوق**’udur; ve **قُلامة الظُّفر** denir. Ve **الفُسطاط**: topluluk. Hadiste: “Şüphesiz Allah Teâlâ’nın eli **الفُسطاط** üzerindedir”; ve bununla **الفُسطاط**a **فُسطاط** adı verildi.‏
(**فسق**) **الفاء** ve**السين** ve**القاف** tek bir kelimedir; o da **الفِسْق**tır ve o, itaattan çıkıştır. Araplar der ki: **فَسقَتِ الرُّطَبَةُ عن قِشْرها**: çıktığı zaman; bunu **الفَرَّاء** nakletti. Ve derler ki: Şüphesiz fare **فُوَيْسِقة**dir; ve bu hadiste gelmiştir. **ابنُ الأعرابيِّ** dedi: Câhiliye sözünde şiirde de sözde de asla işitilmedi: **فاسق**. Dedi: Bu şaşırtıcıdır; o Arapça bir sözdür ve câhiliye şiirinde gelmemiştir(1).‏
(**فسل**) **الفاء** ve**السين** ve**اللام** sahih bir asıldır; zayıflık ve azlığa delâlet eder. Bundan: **الرّجُل الفَسْل**; o, erkeklerin kötüsüdür. Ve ondan **الفَسِيل**: hurma ağaçlarının küçükleri. Ve **فَسَالة الحديد**: onun talaşıdır.‏
(**فسأ**) **الفاء** ve**السين** ve**الهمزة**. Bunun hakkında denir: **تفسَّأ الثَّوبُ**; eskidiği zaman. Ve ben onu **فَسَأْته**: onu, yarılıncaya kadar uzattım. Ve derler ki: **فَسَأه بالعصا**: ona değnekle vurdu. Ve hemzesiz olanda derler: **تفاسَى الرَّجُل تفاسِياً**; kalçasını çıkardığı zaman.‏
(**فسج**) **الفاء** ve**السين** ve**الجيم**; tek bir kelimedir. Derler ki: **قَلوصٌ فاسجة**(2); erkek deve onu acele ettirip, **المضْرِب** vaktinden önce ona vurduğu zaman. Ve denir ki: bilakis o, semiz kısırdır.‏
(**فسح**) **الفاء** ve**السين** ve**الحاء**; genişlik ve yaygınlığa delâlet eden tek bir kelimedir. Bundan: **الفَسيح**: geniş. Ve **تَفَسَّحت في المجلِس**; ve **فَسَّحت المجلس**.‏
(**فسخ**) **الفاء** ve**السين** ve**الخاء**; bir şeyin bozulmasına delâlet eden bir kelimedir. Denir ki: **تَفَسَّخَ الشَّيءُ**: bozuldu. Ve derler ki: **أَفْسَخْتُ الشيء**: onu unuttum. Ve derler ki: **الفَسِيخ**: ihtiyacına nail olamayan adamdır.‏
(**فسد**) **الفاء** ve**السين** ve**الدال** tek bir kelimedir; **فَسَدَ الشَّيءُ يَفْسُد فساداً وفُسوداً**; o **فاسِد** ve**فَسِيد**dir.‏
(**فسر**) **الفاء** ve**السين** ve**الراء**; bir şeyin beyanına ve açıklanmasına delâlet eden tek bir kelimedir. Bundan **الفَسْر**; denir ki: **فَسَرْتُ الشَّيءَ** ve**فسَّرتُه**. Ve **الفَسْر** ve**التَّفسِرَة**: tabibin suya bakması ve onda hüküm vermesidir. Ve Allah doğruyu daha iyi bilendir.‏
--------------ـــ
(1) **اللسان** (**فسق**) ve**الحيوان** (1: 33/ 5: 280)’a bak.‏
(2) **المجمل**’de: “**فاسج**”; ve ikisi de söylenir.‏

ـ

### [Müfredât](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/sozluk/mufredat.md) — Râgıb el-İsfahânî · 11. yy

- فسق فلان: خرج عن حجر الشرع، وذلك من قوله: فسق الرطب، إذا خرج عن قشره (وهذا قول الفراء. انظر تفسير الرازي 2/147)، وهو أعم من الكفر. والفسق يقع بالقليل من الذنوب وبالكثير، لكن تعورف فيما كان كثيرا، وأكثر ما يقال الفاسق لمن التزم حكم الشرع وأقر به، ثم أخل بجميع أحكامه أو ببعضه، وإذا قيل للكافر الأصلي: فاسق، فلأنه أخل بحكم ما ألزمه العقل واقتضته الفطرة، قال الله تعالى: ﴿ففسق عن أمر ربه﴾ [الكهف/ 50]، ﴿ففسقوا فيها﴾ [الإسراء/16]، ﴿وأكثرهم الفاسقون﴾ [آل عمران/110]، ﴿وأولئك هم الفاسقون﴾ [النور/4]، ﴿أفمن كان مؤمنا كما كان فاسقا﴾ [السجدة/ 18]، ﴿ومن كفر بعد ذلك فأولئك هم الفاسقون﴾ [النور/55]، أي: من يستر نعمة الله فقد خرج عن طاعته، ﴿وأما الذين فسقوا فمأواهم النار﴾ [السجدة/ 20]، ﴿والذين كذبوا بآياتنا يمسهم العذاب بما كانوا يفسقون﴾ [الأنعام/49]، ﴿والله لا يهدي القوم الفاسقين﴾ [المائدة/108]، ﴿إن المنافقين هم الفاسقون﴾ [التوبة/67]، ﴿وكذلك حقت كلمة ربك على الذين فسقوا﴾ [يونس/33]، ﴿أفمن كان مؤمنا كمن كان فاسقا﴾ [السجدة/18]، فقابل به الإيمان. فالفاسق أعم من الكافر، والظالم أعم من الفاسق. ﴿والذين يرمون المحصنات﴾ إلى قوله: ﴿وأولئك هم الفاسقون﴾ (الآية: ﴿والذين يرمون المحصنات ثم لم يأتوا بأربعة شهداء فاجلدوهم ثمانين جلدة ولا تقبلوا لهم شهادة أبدا وأولئك هم الفاسقون﴾ سورة النور: آية 4) وسميت الفأرة فويسقة لما اعتقد فيها من الخبث والفسق. وقيل: لخروجها من بيتها مرة بعد أخرى. وقال عليه الصلاة والسلام: (اقتلوا الفويسقة فإنها توهي السقاء وتضرم البيت على أهله) (في البخاري: عن جابر قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: (خمروا الآنية، وأجيفوا الأبواب، وأطفئوا المصابيح؛ فإن الفويسقة ربما جرت الفتيلة فأحرقت أهل البيت). انظر: فتح الباري 11/85 باب: لا تترك النار عند النوم). قال ابن الأعرابي: لم يسمع
الفاسق في وصف الإنسان في كلام العرب، وإنما قالوا: فسقت الرطبة عن قشرها (قال ابن الأعرابي: ولم يسمع في كلام الجاهلية في شعر ولا كلام فاسق. قال: وهذا عجب: هو كلام عربي ولم يأت في شعر جاهلي. انظر: المجمل 3/721؛ وغلطه السمين في عمدة الحفاظ: فسق، لكنه لم يذكر مثالا على استعمالهم).

##### Türkçe

- **فسق** falan: şeriatın engelinden çıktı; bu da onun sözü olan: **فسق الرطب**’tan (taze hurma)dır; kabuğundan çıktığı zaman (bu, el-Ferrâ’nın sözüdür. Bkz. er-Râzî tefsiri 2/147); ve o, küfürden daha geneldir. Ve **الفسق** az günah ile de, çok ile de vâki olur; lâkin çok olan hakkında örfleşmiştir. Ve en çok, şeriat hükmüne bağlanmış ve onu ikrar etmiş, sonra onun bütün hükümlerini yahut bir kısmını bozmuş kimseye **الفاسق** denir. Ve aslî kâfire: **فاسق** denildiği vakit, ancak aklın kendisine ilzam ettiği ve fıtratın gerektirdiği bir hükmü bozduğu içindir. Allah Teâlâ dedi: ﴿ففسق عن أمر ربه﴾ [el-Kehf/ 50]، ﴿ففسقوا فيها﴾ [el-İsrâ/16]، ﴿وأكثرهم الفاسقون﴾ [Âl-i İmrân/110]، ﴿وأولئك هم الفاسقون﴾ [en-Nûr/4]، ﴿أفمن كان مؤمنا كما كان فاسقا﴾ [es-Secde/ 18]، ﴿ومن كفر بعد ذلك فأولئك هم الفاسقون﴾ [en-Nûr/55]؛ yani: Allah’ın nimetini örten kimse, O’na itaatten çıkmıştır. ﴿وأما الذين فسقوا فمأواهم النار﴾ [es-Secde/ 20]، ﴿والذين كذبوا بآياتنا يمسهم العذاب بما كانوا يفسقون﴾ [el-En‘âm/49]، ﴿والله لا يهدي القوم الفاسقين﴾ [el-Mâide/108]، ﴿إن المنافقين هم الفاسقون﴾ [et-Tevbe/67]، ﴿وكذلك حقت كلمة ربك على الذين فسقوا﴾ [Yûnus/33]، ﴿أفمن كان مؤمنا كمن كان فاسقا﴾ [es-Secde/18]; böylece onunla imanı karşılaştırdı. Öyleyse **الفاسق** kâfirden daha geneldir; ve **الظالم** **الفاسق**’tan daha geneldir. ﴿والذين يرمون المحصنات﴾’tan şu söze kadar: ﴿وأولئك هم الفاسقون﴾ (âyet: ﴿والذين يرمون المحصنات ثم لم يأتوا بأربعة شهداء فاجلدوهم ثمانين جلدة ولا تقبلوا لهم شهادة أبدا وأولئك هم الفاسقون﴾ Nûr sûresi: 4. âyet). Ve fareye, onda tasavvur edilen habislik ve **الفسق** sebebiyle **فويسقة** adı verildi. Ve denildi ki: evinden bir defa sonra bir defa daha çıkması sebebiyle. Ve -aleyhi’s-salâtü ve’s-selâm- dedi: ( **الفويسقة**’yi öldürünüz; çünkü o, kırbayı zayıflatır ve ehlini üzerine evi tutuşturur) (Buhârî’de: Câbir’den; dedi ki: Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem dedi: (Kapları örtünüz, kapıları kapatınız, kandilleri söndürünüz; çünkü **الفويسقة** bazen fitili çekmiştir de ev halkını yakmıştır). Bkz.: Fethu’l-Bârî 11/85, باب: لا تترك النار عند النوم). İbnü’l-A‘râbî dedi: işitilmedi.

**الفاسق** insanın vasfında Arapların sözünde; ancak dediler ki: **فسقت الرطبة عن قشرها** (İbnü’l-A‘râbî dedi: Câhiliye sözünde, ne şiirde ne sözde **فاسق** işitilmedi. Dedi ki: Bu acayiptir: o Arapça bir sözdür, fakat câhiliye şiirinde gelmedi. Bkz.: el-Mücmel 3/721; ve es-Semîn onu Umdetü’l-Huffâz’da “**فسق**” maddesinde hatalı saydı; lâkin onların kullanımına dair bir örnek zikretmedi).

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ف س ق
فسق عن أمر الله‏:‏ خرج‏.‏
وتقول‏:‏ كا يزيد فسّيقاً خمّيراً ولم يكن للمؤمنين أميراً‏.‏
وفسقت الرّكاب عن قصد السبيل‏:‏ جارت‏.‏
قال رؤبة‏:‏ يهوين في نجد وغوراً غائراً فواسقاً عن قصدها جوائرا وفسقت الرطبة عن قشرها والفأرة عن جحرها‏.‏
وأضرمت الفويسقة على أهل البيت النار وهي الفأرة لعيثها في البيوت‏.‏
وتعمّم فلان الفاسقيّة وهي ضرب من العمّة‏.‏

##### Türkçe

ف س ق
**فسق عن أمر الله**: çıktı.
Ve dersin: Kâ, Yezîd’i çokça **فسّيقاً** (çokça fâsık) ve çokça **خمّيراً** (çokça içki içen) kıldı; ve müminler için bir emir olmadı.
Ve **فسقت الرّكاب عن قصد السبيل**: saptı.
Rü’be dedi:
Necd’de ve derin bir çukura,
yolunun kastından sapmışlar olarak, eğrilenler olarak inerler.
Ve **فسقت الرطبة عن قشرها** ve **الفأرة عن جحرها**.
Ve **الفويسقة** ev halkının üzerine ateşi tutuşturdu; o, evlerdeki fesadı sebebiyle fare(dır).
Ve falan **الفاسقيّة** ile sarık sardı; o, sarığın bir türüdür.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الفِسْق: العصيان والترك لأَمر الله عز وجل والخروج عن طريق الحق. فسَق يَفْسِقُ ويَفْسُقُ فِسْقاً وفُسوقاً وفَسُقَ؛ الضم عن اللحياني، أَي فَجَر، قال: رواه عنه الأَحمر، قال: ولم يعرف الكسائي الضم، وقيل: الفُسوق الخروج عن الدين، وكذلك الميل إلى المعصية كما فَسَقَ إبليسُ عن أَمر ربه. وفَسَق عن أمر ربه أَي جار ومال عن طاعته؛ قال الشاعر: فَواسِقاً عن أَمره جَوَائِرَا
الفراء في قوله عز وجل: فَفَسَقَ عن أَمر ربه، خرج من طاعة ربه، والعرب تقول إذا خرجت الرُّطَبةُ من قشرها: قد فَسَقَت الرُّطَبةُ من قشرها، وكأَن الفأرة إنما سميت فُويْسِقةً لخروجها من جُحْرها على الناس. والفِسْقُ: الخروج عن الأَمر. وفَسَقَ عن أَمر ربه أَي خرج، وهو كقولهم اتّخَمَ عن الطعام أي عن مَأْكله. الأَزهري: عن ثعلب أنه قال: قال الأَخفش في قوله فَفَسَق عن أمر ربه، قال: عن ردّه أَمر ربه، نحو قول العرب اتّخَمَ عن الطعام أي عن أَكله الطعام، فلما رَدّ هذا الأَمر فَسَقَ؛ قال أَبو العباس: ولا حاجة به إلى هذا لأن الفُسُوقَ معناه الخروج. فَسَقَ عن أَمر ربه أَي خرج، وقال ابن الأَعرابي: لم يُسْمع قَطُّ في كلام الجاهلية ولا في شعرهم فاسِقٌ، قال: وهذا عجب وهو كلام عربي؛ وحكى شمر عن قطرب: فَسَقَ فلان في الدنيا فِسْقاً إذا اتسع فيها وهَوَّنَ على نفسه واتسع بركوبه لها ولم يضيقها عليه. وفَسَقَ فلان مالهُ إذا أَهلكه وأَنفقه. ويقال: إنه لفِسْقٌ أَي خروج عن الحق. أَبو الهيثم: والفِسْقُ في قوله: أو فِسْقاً أهِلَّ لغير الله به، روي عن مالك أَنه الذبح. وقوله تعالى: بئس الإسم الفُسُوقُ بعد الإيمان، أَي بئس الإسم ن تقول له يا يهودي ويا نصراني بعد أَن آمن أَي لا تُعَيِّرهم بعد أَن آمنوا، ويحتمل أَن يكون كلَّ لَقب يكرهه الإنسان، وإنما يجب أَن يخاطب المؤمنُ أَخاه بأَحبّ الأَسماء إليه؛ هذا قول الزجاج. ورجل فَاسِقٌ وفِسِّيقٌ وفُسَقُ: دائم الفِسْقِ. ويقال في النداء: يا فُسَق ويا خُبَث، وللأُنثى: يا فَسَاقِ مثل قَطامِ، يريد يا أَيها الفَاسِقُ ويا أَيها الخبيث، وهو معرفة يدل على ذلك أَنهم يقولون يا فُسَقُ الخبيثُ فينعتونه بالأَلف واللام. وفَسَّقَه: نسبه إلى الفِسْقِ. والفوَاسِقُ من النساء: الفواجرُ.
والفُوَيْسِقةُ: الفأرة. وفي الحديث: أَنه سَمَّى الفأْرة فُوَيْسِقةً تصغير فاسِقَةٍ لخروجها من جُحْرها على الناس وإِفسادها. وفي حديث عائشة: وسئِلَتْ عن أَكل الغُراب قالت: ومن يأْكله بعد قوله فاسِق، قال الخطابي أراد تحريم أكلها بتَفْسِيقها. وفي الحديث: خَمْس فَوَاسِق يُقْتَلْنَ في الحِلّ والحرم، قال: أَصل الفِسْقِ الخروج عن الإستقامة والجور، وبه سمي العاصي فاسقاً، وإنما سميت هذه الحيوانات فَوَاسِقَ على الإستعارة لخبثهن، وقيل: لخروجهن عن الحرمة في الحل والحرم أَي لا حرمة لهن بحال.

##### Türkçe

**الفِسْق**: isyan ve Allah azze ve celle’nin emrini terk etmek ve hak yolundan çıkmaktır.

**فسَق يَفْسِقُ ويَفْسُقُ فِسْقاً وفُسوقاً وفَسُقَ**; **الضم** (ötre ile) **عن اللحياني**; yani **فَجَر**. Dedi ki: onu ondan **الأَحمر** rivayet etti. Dedi ki: **الكسائي** ötreyi bilmedi; ve denildi ki: **الفُسوق** dinden çıkıştır; ve yine günaha meyletmektir; nitekim **فَسَقَ إبليسُ عن أَمر ربه**. Ve **فَسَق عن أمر ربه** yani saptı ve itaatinden yana meyletti; şair dedi ki:

فَواسِقاً عن أَمره جَوَائِرَا

**الفراء** (Allah azze ve celle’nin şu sözü hakkında): **فَفَسَقَ عن أَمر ربه**: Rabbine itaatten çıktı. Ve Araplar, yaş hurma kabuğundan çıktığında derler ki: **قد فَسَقَت الرُّطَبةُ من قشرها**; ve sanki fare ancak insanlara karşı deliğinden çıkması sebebiyle **فُويْسِقةً** diye adlandırılmıştır.

Ve **الفِسْقُ**: emirden çıkıştır. Ve **فَسَقَ عن أَمر ربه** yani çıktı; ve bu, onların “**اتّخَمَ عن الطعام**” sözleri gibidir; yani yediğinden (yemeğinden). **الأَزهري**: **ثعلب**’den, onun şöyle dediğini (nakletti): **الأَخفش** Allah’ın sözü hakkında: **فَفَسَق عن أمر ربه** dedi ki: “**عن**” (yani) Rabbisinin emrini reddetmesinden dolayıdır; Arapların “**اتّخَمَ عن الطعام**” sözü gibi; yani yemeği yemesinden dolayı; bu emri reddedince **فَسَقَ**. **أَبو العباس** dedi ki: Buna ihtiyaç yoktur; çünkü **الفُسُوقَ**’un manası çıkıştır. **فَسَقَ عن أَمر ربه** yani çıktı. Ve **ابن الأَعرابي** dedi ki: Cahiliye sözünde de şiirlerinde de kesinlikle **فاسِقٌ** işitilmemiştir. Dedi ki: Bu şaşırtıcıdır; hâlbuki bu Arapça bir sözdür. Ve **شمر** **قطرب**’den nakletti: “**فَسَقَ فلان في الدنيا فِسْقاً**” (denir) dünyada genişlediğinde, kendine hafif gördüğünde, ona binmekle genişlediğinde ve onu kendine daraltmadığında. Ve “**فَسَقَ فلان مالهُ**” (denir) onu helâk ettiğinde ve harcadığında. Ve denilir ki: “O, elbette **لفِسْقٌ**” yani haktan çıkıştır. **أَبو الهيثم**: Ve **الفِسْقُ** şu sözde: **أو فِسْقاً أهِلَّ لغير الله به**; **مالك**’ten rivayet edildiğine göre o, boğazlamadır. Ve Yüce Allah’ın sözü: **بئس الإسم الفُسُوقُ بعد الإيمان**; yani iman ettikten sonra ona “ey Yahudi” ve “ey Hristiyan” demen, isim olarak ne kötüdür; yani iman ettikten sonra onları ayıplama. Ve muhtemeldir ki insanın hoşlanmadığı her lakap (kastedilmiştir). Ancak müminin, kardeşine, ona en sevimli isimlerle hitap etmesi gerekir; bu, **الزجاج**’ın sözüdür.

Ve bir adam **فَاسِقٌ** ve **فِسِّيقٌ** ve **فُسَقُ**: **الفِسْقِ**te daim olandır. Ve nida’da denilir: “**يا فُسَق**” ve “**يا خُبَث**”; dişiye: “**يا فَسَاقِ**” (denilir), **قَطامِ** gibi; “ey **الفَاسِقُ**” ve “ey **الخبيث**” demek ister. Ve o, marifedir; buna delil, onların “**يا فُسَقُ الخبيثُ**” demeleridir; onu **الأَلف واللام** ile sıfatlandırırlar. Ve **فَسَّقَه**: onu **الفِسْقِ**e nispet etti.

Ve kadınlardan **الفوَاسِقُ**: **الفواجرُ**dur.

Ve **الفُوَيْسِقةُ**: faredir. Hadiste: fareyi **فُوَيْسِقةً** diye adlandırdı; **فاسِقَةٍ**’nin küçültmesidir; insanlara karşı deliğinden çıkması ve bozuculuğu sebebiyle. Ve Âişe hadîsinde: karganın yenmesi hakkında soruldu; dedi ki: “Onu, **فاسِق** dediği sözünden sonra kim yer?” **الخطابي** dedi ki: Onu **تَفْسِيق** etmekle yenmesini haram kılmayı istedi. Ve hadiste: “**خَمْس فَوَاسِق يُقْتَلْنَ في الحِلّ والحرم**”; dedi ki: **الفِسْقِ**in aslı, doğruluktan çıkış ve sapmadır; bununla asi, **فاسقاً** diye adlandırıldı. Bu hayvanlar ancak, kötülükleri sebebiyle mecaz yoluyla **فَوَاسِقَ** diye adlandırılmıştır; ve denildi ki: helâlde ve haramda dokunulmazlıktan çıkmaları sebebiyle; yani hiçbir hâlde onlar için dokunulmazlık yoktur.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ف س ق * * فَسضقَت * الرطبة خرجب عن قشرها و * فَسضقَ * عن أمر ربه أي خرج قال بن الأعرابي لم يسمع قط في كلام الجاهلية ولا في شعرهم * فاسِقٌ * قال وهذا عجب وهو كلام عربي و * الفسّيقُ * الدائم * الفِسْقِ * و * الفُوَيْسِقةُ * الفأرة

##### Türkçe

* ف س ق * **فَسضقَت** **الرطبة**: kabuğundan çıktı. Ve **فَسضقَ**: Rabb’inin emrinden çıktı, yani çıktı. İbnü’l-A‘râbî dedi ki: Câhiliye كلامında da onların şiirinde de **فاسِقٌ** hiç işitilmemiştir. Dedi ki: Bu şaşırtıcıdır; hâlbuki bu Arapça bir sözdür. Ve **الفسّيقُ**: **الفِسْقِ**’te daim olan. Ve **الفُوَيْسِقةُ**: fare.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الفسق، بالكسر: الترك لأمر الله عز وجل والعصيان والخروج عن طريق الحق سبحانه، قاله الليث. أو هو الفجور، كالفسوق بالضم. وقيل: هو الميل الى المعصية. قال الأصبهاني: الفسق أعم من الكفر، والفسق يقع بالقليل من الذنوب وبالكثير، ولكن تعورف فيما كان بكثيره. وأكثر ما يقال الفاسق لمن التزم حكم الشرع وأقر به ثم أخل بجميع أحكامه، أو ببعضها. وإذا قيل للكافر الأصل فاسق، فلأنه أخل بحكم ما ألزمه العقل، واقتضته الفطرة. ومنه قوله تعالى: )أفمن كان مؤمنا كمن كان فاسقا لا يستوون( فقابل به الإيمان، فالفاسق أعم من الكافر، والظالم أعم من الفاسق. فسق، كنصر، وضرب، وكرم، الثانية عن الأخفش، نقله الجوهري، والثالثة عن اللحياني رواه عن الأحمر، ولم يعرف الكسائي الضم فسقا وفسوقا مصدران للبابين الأولين، أي: فجر فجورا، كما في الصحاح. وقوله تعالى: )وإنه لفسق( أي: خروج عن الحق. وقال أبو الهيثم: وقد يكون الفسوق شركا، ويكون إثما. والفسق في قوله تعالى: )أو فسقا أهل لغير الله به( روي عن مالك أنه الذبح. وقوله تعالى: )بئس الاسم الفسوق بعد الإيمان( أي: بئس الاسم أن يقول له: يا يهودي ويا نصراني، بعد أن آمن، ويحتمل أن يكون كل لقب يكرهه الإنسان، قاله الزجاج. وفسق: جار ومال عن طاعة الله عز وجل، ومنه فسقت الركاب عن قصد السبيل أي جارت. وقوله تعالى: )ففسق عن أمر ربه( أي: خرج، زاد الفراء عن طاعة ربه. وروى ثعلب عن الأخفش قال: أي عن رده أمر ربه نحو قول العرب: اتخم عن الطعام، أي: عن أكله، فلما رد هذا الأم رفسق. قال أبو العباس: ولا حاجة به الى هذا؛ لأن الفسوق معناه الخروج. فسق عن أمر ربه، أي: خرج. وفسقت الرطبة عن قشرها أي: خرجت، كانفسقت وهذه عن ابن دريد. قيل: ومنه اشتقاق الفاسق لانفساقه، أي: لانسلاخه عن الخير. ونص الجمهرة: من الخير وقال أبو عبيدة: ففسق عن أمر ربه، أي: جار عن طاعته، وأنشد:
  يهوين في نجد وغورا غائرا
  فواسقا عن قصدها جوائرا ورجل فسق كصرد، وفسيق مثل سكيت: دائم الفسق، وأنشد الليث لسليمان:
  عاشوا بذلك حينا في جوارهـم                      لا يظهر الجور فيهم آمنا فسق

  ومن سجعات الأساس: كان يزيد فسيقا خميرا، ولم يكن للمؤمنين أميرا. وقال الليث: الفويسقة: الفأرة، سميت لخروجها من جحرها على الناس. وفي الأساس: لعيثها في البيوت: زاد غيره: وإفسادها. وهي تصغير فاسقة. ومنه الحديث: اقتلوا الفويسقة، فإنها توهي السقاء، وتضرم البيت على أهله. وفي حديث عائشة رضي الله عنها - وسئلت عن أكل الغراب - قالت: ومن يأكله بعد قوله: فاسق?. قال الخطابي: أراد بتفسيقها تحريم أكلها، وفي الحديث: خمس فواسق يقتلن في الحل والحرم. قال: أصل الفسق: الخروج عن الاستقامة، والجور، وبه سمي العاصي فاسقا. وإنما سميت هذه الحيوانات فواسق على الاستعارة؛ لخبثهن، وقيل: لخروجهن عن الحرمة في الحل والحرم، أي: لا حرمة لهن بحال. وتقول للمرأة: يا فاسق، كقطام أي: يا فاسقة، وتقول للرجل: يا فسق، كزفر، ويا خبث كذلك أي: يا أيها الفاسق ويا أيها الخبيث. قال الجوهري: وهو معرفة، يدل على ذلك أنهم يقولون: يا فسق الخبيث، فينعتونه بالألف واللام. وليس في كلام جاهلي ولا شعرهم فاسق، على أنه عربي. هذا كلام ابن الأعرابي، ونصه على ما نقله الجوهري، والصاغاني: لم يسمع قط في كلام الجاهلية، ولا في شعرهم فاسق. قال. وهذا عجب، وهو كلام عربي لم يأت في شعر جاهلي ونقل الأصبهاني عن ابن الأعرابي: لم يسمع الفاسق في وصف الإنسان في كلام العرب. وإنما قالوا إذا خرجت الرطبة من قشرها: فسقت الرطبة عن قشرها. ونقل شيخنا عن بعض فقهاء اللغة أن الفسق من الألفاظ الإسلامية، لا يعرف إطلاقها على هذا المعنى قبل الإسلام، وإن كان أصل معناها الخروج، فهي من الحقائق الشرعية التي صارت في معناها حقيقة عرفية في الشرع، وقد بسطه الخفاجي في العناية. والتفسيق: ضد التعديل. يقال: فسقه الحاكم، أي: حكم بفسقه، كما في العباب. ويقال: تعمم فلان الفاسقية وهو ضرب من العمة نقله الزمخشري والصاغاني. ومما يستدرك عليه: فسق في الدنيا فسقا: إذا اتسع فيها وهون على نفسه، واتسع بركوبه لها، ولم يضيقها عليه، حكاه شمر عن قطرب. وفسق فلان ماله: إذا أهلكه وأنفقه. وفسقه تفسيقا: نسبه الى الفسق. والفواسق من النساء: الفواجر. وقد يجمع فسق على فسوق، كجذع وجذوع. والفسقية، بالفتح: المتوضأ والجمع: الفساقي، مولدة.

##### Türkçe

**الفسق**، kesre ile: Allah Teâlâ’nın emrini terk etmek, isyan ve O Subhânehû’nun hak yolundan çıkmak; bunu Leys söylemiştir. Yahut o, fucûrdur; damme ile **الفسوق** gibi. Ve denildi: o, masiyete meyildir. İsfehânî dedi: **الفسق** küfürden daha geneldir; ve **الفسق** az günah ile de vâki olur, çok ile de; fakat çok olanında örfleşmiştir. Ve en çok **الفاسق** denir: şer‘in hükmünü iltizam edip onu ikrar eden, sonra onun bütün hükümlerini, yahut bir kısmını bozan kimseye. Ve kâfire “asıl itibarıyla fâsık” denilirse, bunun sebebi: aklın kendisine yüklediği ve fıtratın gerektirdiği hükmü bozmuş olmasıdır. Bundan, Allah Teâlâ’nın sözü: **أفمن كان مؤمنا كمن كان فاسقا لا يستوون**; onunla imanı karşı karşıya getirdi; öyleyse **الفاسق** kâfirden daha geneldir; ve **الظالم** fâsıktan daha geneldir. **فسق**; **نصر** ve **ضرب** ve **كرم** gibi (çekilir); ikincisi Ahfeş’tendir, onu Cevherî nakletti; üçüncüsü Lihyânî’dendir, onu Ahmer’den rivayet etti; Kisâî dammeyi bilmedi. **فسقا** ve **فسوقا** ilk iki bâbın masdarlarıdır; yani: **فجر فجورا**; **الصحاح**’ta olduğu gibi. Ve Allah Teâlâ’nın sözü: **وإنه لفسق**; yani: haktan çıkıştır. Ebû’l-Heysem dedi: **الفسوق** bazen şirk olur, bazen günah olur. Ve Allah Teâlâ’nın sözü: **أو فسقا أهل لغير الله به** içindeki **الفسق** hakkında Mâlik’ten rivayet olundu ki o, boğazlamadır. Ve Allah Teâlâ’nın sözü: **بئس الاسم الفسوق بعد الإيمان**; yani: iman ettikten sonra ona “ey Yahudi” ve “ey Nasrânî” demek isim olarak ne kötüdür; ve insanın hoşlanmadığı her lakap olması da muhtemeldir; bunu Zeccâc söyledi. Ve **فسق**: Allah Teâlâ’ya itaattan saptı ve meyletti; bundan: **فسقت الركاب عن قصد السبيل**; yani saptılar. Ve Allah Teâlâ’nın sözü: **ففسق عن أمر ربه**; yani: çıktı; Ferrâ, “Rabbine itaattan” diye ziyade etti. Sa‘leb, Ahfeş’ten rivayet etti, dedi ki: yani Rabb’inin emrini reddetmesinden; Arapların sözü gibi: **اتخم عن الطعام**; yani: onu yemekten; işte bu emri reddedince **رفسق**. Ebû’l-Abbâs dedi: buna ihtiyaç yoktur; çünkü **الفسوق**’un manası çıkıştır. **فسق عن أمر ربه**; yani: çıktı. Ve **فسقت الرطبة عن قشرها**; yani: çıktı; **كانفسقت**; ve bu İbn Düreyd’dendir. Denildi: bundan **الفاسق**’ın اشتقاق’ı; onun **انفساقه**’inden dolayı; yani: hayırdan sıyrılmasından dolayı. Ve **الجمهرة**’nin nassı: hayırdan. Ebû Ubeyde dedi: **ففسق عن أمر ربه**; yani: onun itaatinden saptı; ve şu beyti okudu:
  يهوين في نجد وغورا غائرا
  فواسقا عن قصدها جوائرا

Ve bir adam **فسق**; **صرد** gibi; ve **فسيق**; **سكيت** gibi: sürekli **الفسق** sahibi; ve Leys, Süleyman için şu beyti okudu:
  عاشوا بذلك حينا في جوارهـم                      لا يظهر الجور فيهم آمنا فسق

Ve **الأساس**’ın secilerinden: “Yezîd **فسيقا** **خميرا** idi; ve müminlere emir değildi.” Leys dedi: **الفويسقة**: faredir; insanların üzerine deliğinden çıkması sebebiyle isimlendirildi. **الأساس**’ta: evlerdeki **لعيثها**’sı sebebiyle; başkası ziyade etti: ve bozması. Ve o, **فاسقة**’nın tasğîridir. Bundan hadis: “**الفويسقة**’yi öldürünüz; çünkü o, kırbayı zayıflatır ve evi ehlinin üzerine tutuşturur.” Âişe رضي الله عنها hadîsinde — karganın yenmesi hakkında soruldu — dedi: “**فاسق** demesinden sonra onu kim yer?” Hattâbî dedi: onu **تفسيق** etmesiyle onun yenmesini haram kılmayı murad etti. Ve hadiste: “Beş **فواسق** helâlde ve haramda öldürülür.” Dedi: **الفسق**’ın aslı: istikamet dışına çıkmak ve haksızlıktır; bununla âsîye **فاسقا** denildi. Bu hayvanlara **فواسق** denilmesi ancak استعارة iledir; onların kötülüğü sebebiyle; ve denildi: helâlde ve haramda hürmetten çıkmaları sebebiyle; yani: hiçbir hâlde onlar için hürmet yoktur. Ve kadına dersin: “ya **فاسق**”, **قطام** gibi; yani: ey **فاسقة**. Ve erkeğe dersin: “ya **فسق**”, **زفر** gibi; ve “ya **خبث**” da böyledir; yani: ey **الفاسق**, ey **الخبيث**. Cevherî dedi: ve o marifedir; buna delil: onların “ya **فسق** **الخبيث**” demeleridir; onu **ال** ile sıfat yaparlar. Câhiliye sözünde ve şiirlerinde **فاسق** yoktur; Arapça olduğu hâlde. Bu, İbnü’l-A‘râbî’nin sözüdür; ve onun nassı, Cevherî’nin naklettiği ve Sâgânî’nin naklettiği üzeredir: Câhiliye sözünde ve şiirlerinde **فاسق** asla işitilmedi. Dedi. Ve bu acayiptir; o Arapça bir sözdür, câhiliye şiirinde gelmemiştir. İsfehânî, İbnü’l-A‘râbî’den nakletti: Arapların كلام’ında insanın vasfında **الفاسق** işitilmedi. Ancak onlar, yaş hurma kabuğundan çıktığında derlerdi: **فسقت الرطبة عن قشرها**. Şeyhimiz, lugat fukahasından bazısından nakletti ki **الفسق** İslâmî lafızlardandır; İslâm’dan önce bu manada kullanılması bilinmez; her ne kadar aslî manası çıkmak ise de; o, şer‘î hakikatlerdendir ki şer‘de manasında örfî bir hakikat olmuştur; bunu Hafeçî **العناية**’de genişçe açmıştır. Ve **التفسيق**: **التعديل**’in zıddıdır. Denir: **فسقه الحاكم**; yani: onun **فسق**’una hükmetti; **العباب**’da olduğu gibi. Ve denir: falan kimse **الفاسقية**’yi sarındı; o, sarığın bir türüdür; bunu Zemahşerî ve Sâgânî nakletti. Ve ondan istidrâk olunanlardandır: **فسق في الدنيا فسقا**: onda genişlediğinde ve onu nefsine kolay kıldığında; ona binmekle genişlediğinde ve onu kendisine daraltmadığında; bunu Şemmer, Kutrub’dan hikâye etti. Ve **فسق** falan kimse malını: onu helâk ettiğinde ve harcadığında. Ve onu **فسقه تفسيقا**: onu **الفسق**’a nisbet etti. Ve kadınlardan **الفواسق**: **الفواجر**’dir. Ve **فسق** bazen **فسوق** üzerine cem‘ olunur; **جذع** ve **جذوع** gibi. Ve **الفسقية**, fetha ile: abdest alınan yer; cem‘i: **الفساقي**; müvelleddir.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

فَسَقَ
1 فَسَقَ ذ is said to signify primarily It (a thing) went forth, from another thing, in a bad, or corrupt, manner. (Msb.) One says, فَسَقَتِ الرُّطَبَةُ, (S, O, Msb,) or فَسَقَتِ الرُّطَبَةُ عَنْ قِشْرِهَا, (K,) The fresh ripe date came forth from its skin; (S, O, Msb, K;) as also ↓ انفسقت: (IDrd, O, K:) and in like manner فَسَقَ is said of anything as meaning it came forth from its integument: so says EsSarakustee. (Msb.) ― -b2- [Hence] فَسَقَ, aor. فَسُقَ and فَسِقَ , (S, O, Msb, K) the latter aor. mentioned by Akh, (S, O, Msb,) inf. n. فُسُوقٌ (S, Mgh, O, Msb, K) and فِسْقٌ, (S, O, K,) or this latter is a simple subst.; (Msb;) and likewise فَسُقَ, like كَرُمَ, (K, TA,) mentioned by Lh, but not known by Ks; (TA;) He went forth from, departed from, or quitted, (Mgh, Msb, K,) the right way, (Mgh, K,) or the way of truth, (K,) and the limits of the law, (Mgh,) [or the bounds of] obedience; (Msb;) he forsook, relinquished, or neglected, the command of God; he disobeyed; (K;) or i. q. فَجَرَ [meaning as above; or he transgressed; or acted unrighteously, sinfully, wickedly, vitiously, or immorally]. (S, O, K. [See also فِسْقٌ below.]) فَسَقَ عَنْ أَمْرِرَبِّهِ (in the Kur [xviii. 48], O, TA) means He departed (خَرَجَ) from the command of his Lord: (Th, S, O, K:) or from the obeying [of the command] of his Lord: (Fr, O, TA:) and Akh says that this phrase is like اِتَّخَمَ عن الطَّعامِ, (S, O,) meaning عَنْ مَأْكَلِهِ, (S,) or عَنْ أَكْلِهِ الطَّعَامَ; but Th says that there is no need of this [explanation]: or, accord. to AO, it means he declined, or deviated, from obeying the command of his Lord: (O:) for فَسَقَ signifies also he declined, or deviated: (K:) and hence the saying, فَسَقَتِ الرِّكَابُ عَنْ قَصْدِ السَّبِيلِ i. e. [The ridden camels] declined [from the right direction of the way]. (TA.) Sometimes فُسُوقٌ may mean The believing in a plurality of gods: and it may mean the committing sin. (A Heyth, O.) And it is said to mean The calling one another by names of reproach: (Zj, * Mgh, TA:) or the saying “ O Jew, ” and “ O Christian, ” after one has become a believer: thus in the Kur xlix. 11. (TA.) ― -b3- One says also, فَسَقَ فِى الدُّنْيَا, inf. n. فِسْقٌ, meaning He had a wide, or an ample, range in respect of worldly things, and made them light and easy to himself, being without restraint in his management of them, not making them strait to him. (Ktr, Sh, TA.) ― -b4- And فَسَقَ مَالَهُ He made away with his property; and disposed of it, or spent it. (TA.)

تَفْسِيقٌ
2 تَفْسِيقٌ ذ is the contr. of تَعْدِيلٌ: (O, K, TA:) one says فسّقهُ, (O, TA,) inf. n. تَفْسِيقٌ, (TA,) He (the judge) pronounced him to be characterized by فِسْق [q. v.]: (O, TA:) he attributed to him فِسْق. (TA.)

7 اـِنْفَسَقَ see 1, second sentence. ― -b2- [Hence,] انفسق مِنَ الخَيْرِ, said of the فَاسِق, He divested himself, or became divested, of good. IDrd, O.)

فِسْقٌ
فِسْقٌ ذ is an inf. n., (S, O, K,) or a simple subst., (Msb,) from فَسَقَ [q. v]: (S, O, Msb, K:) unless as signifying [simply] A going forth, or a departure, it is said to be a word unknown before ElIslلm, and to have become so much used in its legal acceptation as to be, when so used, conventionally regarded as proper (MF, TA:) [thus used,] it signifies a going forth, or departure, from the right way, (K, TA,) which is said to be the primary meaning, (TA,) or from the way of truth; (K, TA;) or from the truth, or that which is right, as in the phrase وَاـِنَّهُ لَفِسْقٌ, (O, K, [in the CK لَفَسِقٌ, a strange mistake,]) in the Kur [vi. 121]; (O;) or a relinquishment, or neglect, of the command of God; (Lth, O, K;) and an inclining to disobedience; (Lth, O;) or also disobedience [itself]; (K;) or i. q. فُجُورٌ [meaning as above; or transgression; or unrighteous, sinful, wicked, vitious, or immoral, conduct]: (O, K:) it is said by El-Isbahلnee to be a more general term than كُفْرٌ; applying to few sins, misdeeds, transgressions, or acts of disobedience, or to little thereof; and also, to many, or much thereof; but is commonly known as applying to the latter: and it is related on the authority of Mلlik that in the Kur vi. 146 it means such as is slaughtered: (TA:) [being used as a subst.,] it sometimes has a pl., which is فُسُوقٌ. (TA.)

فُسَقٌ
فُسَقٌ ذ (Lth, O, K) and ↓ فِسِّيقٌ, (Lth, S, O, K,) applied to a man, Always characterized by فِسْق. (Lth, S, O, K.) ― -b2- يَافُسَقُ means يَا أَيُّهَا الفَاسِقُ [O thou فَاسِق]; (S, O, K;) like يَا خُبَثُ, meaning يَا أَيُّهَا انخَبِيثُ; فُسَقُ being determinate, as is shown by their saying يَا فُسَقُ الخَبِيثُ, thus prefixing ال to خبيث: (S, O:) and to a woman they say ↓ يَا فَسَاقِ, like قَطَامِ, (S, O, K,) meaning يَا فَاسِقَةُ (K) [or rather يَا أَيُّهَا الفَاسِقَةُ].

فَسْقِيَّةٌ
فَسْقِيَّةٌ ذ , with fet-h, [often pronounced فِسْقِيَّة,] a post-classical word, [arabicized, from the Lat. “ piscina, ”] i. q. مُتَوَضَّأٌ [properly A place, here meaning a tank, or basin, in which the ablution termed وُضُوْء is performed: now commonly applied to a basin, or shallow pool, of water, in the court of a house, or in a room, generally having in the centre a fountain that throws up water:] pl. فَسَاقِيُّ. (TA.)

فَسَاقِ
فَسَاقِ ذ : see فُسَقٌ

فِسِّيقٌ
فِسِّيقٌ ذ : see فُسَقٌ

فَاسِقٌ
فَاسِقٌ ذ Going forth, or departing, or one who goes forth, or departs, [from the right way, or the way of truth, and the limits of the law, or] from [the bounds of] obedience; (Msb;) disobedient [to God]; (Mgh, TA;) [transgressing, or a transgressor; unrighteous, sinful, wicked, vitious, or immoral;] mostly applied to one who has taken upon himself to observe what the law ordains, and has acknowledged its authority, and then fallen short of observance in respect of all, or of some, of its ordinances: and when the person fundamentally, or utterly, an unbeliever is thus termed, it is because he falls short of observing the ordinance that the intellect renders obligatory on him and that the natural constitution with which he was created in his mother's womb requires to be conceded; hence the believer is contrasted with him in the Kur xxxii. 18; so فَاسِقٌ is a more general term than كَافِرٌ; and ظَالِمٌ is a more general term than فَاسِقٌ: (El-Isbahلnee, TA:) accord. to IDrd, (O,) the فَاسِق is thus called because of his divesting himself, or becoming divested, of good: (O, K:) the word has not been heard in the speech of the people of the Time of Ignorance, (IAar, S, O, Msb, K,) nor in their poetry, (IAar, S, O, K,) though it is an Arabic word, (IAar, S, O, Msb, K,) and a chaste one, and the Kur-لn has used it: (IAar, Msb:) the pl. is فَسَقَةٌ and فُسَّاقٌ: (Msb:) فَوَاسِقُ, [pl. of فَاسِقَةٌ,] applied to women, signifies فَوَاجِرُ [generally meaning adulteresses, or fornicatresses]. (TA.) ― -b2- The five animals, or living things, (الحَيَوَانَاتُ الخَمْسُ, [specified voce حَيَوَانٌ,]) are metaphorically termed فَوَاسِقُ [as though meaning (tropical:) Transgressors] (Mgh, Msb) because of their noxiousness, (Mgh,) or because of their much, or frequent, noxiousness and harmfulness, so that they may be killed in the case of freedom from اـِحْرَام and in the state of اـِحْرَام, and in prayer, which is not rendered ineffectual thereby: (Msb:) or because of their being out of the pale of inviolability: or, as some [unreasonably] say, because the eating of them is forbidden. (Mgh.)

فَاسِقِيَّةٌ
فَاسِقِيَّةٌ ذ A certain mode of attiring oneself with the turban. (Z, O, K.) One says, تَعَمَّمَ فُلَانٌ الفَاسِقيَّةَ [Such a one attired himself with the turban in the mode termed الفاسقيّة]. (TA.)

الفُوَيْسِقَةُ
الفُوَيْسِقَةُ ذ The rat, or mouse; syn. الفَأْرَةُ: (S, O, K:) so called because it comes forth from its hole upon people: (O, K:) or, accord. to Z, because it does mischief in houses: and it is said in a trad. that it is to be killed: the word is the dim. of فَاسِقَةٌ. (TA.)

أَفْسَقُ
أَفْسَقُ ذ [More, or most, characterized by فِسْق]. The Arabs say, لَعَنَ اللّٰهُ أَفْسَقِى وأَفْسَقَكَ, meaning, الأَفْسَقَ مِنَّا [i. e. May God curse the more characterized by فِسْق, of us, or of me and thee]. (Fr, O.)

##### Türkçe

**فَسَقَ**
1 **فَسَقَ** ذ denildiğine göre aslî olarak şu mânaya gelir: O (bir şey), başka bir şeyden, kötü yahut bozuk bir tarzda çıktı. (Msb.) Şöyle denir: **فَسَقَتِ الرُّطَبَةُ**, (S, O, Msb,) yahut **فَسَقَتِ الرُّطَبَةُ عَنْ قِشْرِهَا**, (K,) Taze olgun hurma kabuğundan çıktı; (S, O, Msb, K;) bunun gibi ↓ **انفسقت** de (IDrd, O, K:) ve aynı şekilde **فَسَقَ** her şey hakkında, onun örtüsünden çıktığı mânasında söylenir: EsSarakustee böyle der. (Msb.) ― -b2- [Bundan dolayı] **فَسَقَ**, muzârîsi **فَسُقَ** ve **فَسِقَ**, (S, O, Msb, K) ikincisi muzârî olarak Akh tarafından zikredilmiştir, (S, O, Msb,) mastarı **فُسُوقٌ** (S, Mgh, O, Msb, K) ve **فِسْقٌ**, (S, O, K,) yahut bu ikincisi basit bir isimdir; (Msb;) ve yine **فَسُقَ**, **كَرُمَ** gibi, (K, TA,) Lh tarafından zikredilmiştir, fakat Ks tarafından bilinmez; (TA;) O, (Mgh, Msb, K,) doğru yoldan, (Mgh, K,) yahut hak yolundan, (K,) ve şeriatın sınırlarından, (Mgh,) [yahut] itaate [ait] sınırların dışına çıktı, ayrıldı yahut terk etti; (Msb;) Allah’ın emrini bıraktı, terk etti yahut ihmal etti; itaatsizlik etti; (K;) yahut **فَجَرَ** ile eş mânalıdır [yukarıdaki mânada; yahut haddi aştı; yahut haksızca, günahkârane, kötüce, fâsıkça yahut ahlâksızca davrandı]. (S, O, K. [Aşağıda **فِسْقٌ**’a da bak.]) **فَسَقَ عَنْ أَمْرِرَبِّهِ** (Kur’ân’da [xviii. 48], O, TA) “Rabbinin emrinden ayrıldı (خَرَجَ)” demektir: (Th, S, O, K:) yahut Rabbinin emrine itaatten [ayrıldı]: (Fr, O, TA:) ve Akh der ki bu ibare **اِتَّخَمَ عن الطَّعامِ** gibidir, (S, O,) mânası **عَنْ مَأْكَلِهِ**, (S,) yahut **عَنْ أَكْلِهِ الطَّعَامَ**; fakat Th der ki buna [bu açıklamaya] ihtiyaç yoktur: yahut AO’ya göre, Rabbinin emrine itaattan yüz çevirdi yahut saptı demektir: (O:) çünkü **فَسَقَ** ayrıca “yüz çevirdi yahut saptı” mânasına gelir: (K:) ve bundan dolayı şu söz: **فَسَقَتِ الرِّكَابُ عَنْ قَصْدِ السَّبِيلِ** yani [binilmiş develer] yolun doğru istikametinden saptı. (TA.) Bazen **فُسُوقٌ** “Allah’a ortak koşmaya inanma” mânasına gelebilir: ve “günah işleme” mânasına gelebilir. (A Heyth, O.) Ve “birbirini ayıplama adlarıyla çağırma” mânasına geldiği söylenmiştir: (Zj, * Mgh, TA:) yahut kişi mümin olduktan sonra “Ey Yahudi” ve “Ey Hristiyan” demektir: Kur’ân xlix. 11’de böyledir. (TA.) ― -b3- Yine şöyle denir: **فَسَقَ فِى الدُّنْيَا**, mastarı **فِسْقٌ**, mânası: Dünya işlerinde geniş yahut bol bir alana sahip oldu ve onları kendisine hafif ve kolay kıldı; onları idaresinde kayıt ve sınırlama olmaksızın, kendisine daraltmayarak. (Ktr, Sh, TA.) ― -b4- Ve **فَسَقَ مَالَهُ**: Malını elden çıkardı; onu tasarruf etti yahut harcadı. (TA.)

**تَفْسِيقٌ**
2 **تَفْسِيقٌ** ذ **تَعْدِيلٌ**’in zıddıdır: (O, K, TA:) şöyle denir: **فسّقهُ**, (O, TA,) mastarı **تَفْسِيقٌ**, (TA,) O (hâkim) onun **فِسْق** ile vasıflı olduğuna hükmetti [bk.]: (O, TA:) ona **فِسْق** nisbet etti. (TA.)

7 **اـِنْفَسَقَ**: 1’e, ikinci cümleye bak. ― -b2- [Bundan dolayı,] **انفسق مِنَ الخَيْرِ**, **فَاسِق** hakkında söylenir: Hayırdan soyundu yahut soyunmuş oldu. (IDrd, O.)

**فِسْقٌ**
**فِسْقٌ** ذ bir mastardır, (S, O, K,) yahut basit bir isimdir, (Msb,) **فَسَقَ**’tan [bk.]: (S, O, Msb, K:) ancak [sadece] “çıkma yahut ayrılma” mânasında, İslâm’dan önce bilinmeyen bir kelime olduğu ve şer‘î kabulündeki kullanımı o kadar çoğaldığı için, bu şekilde kullanıldığında örfî olarak özel isim gibi kabul edildiği söylenir (MF, TA:) [bu şekilde kullanıldığında] doğru yoldan çıkma yahut ayrılma mânasına gelir, (K, TA,) bunun aslî mânâ olduğu söylenir, (TA,) yahut hak yolundan; (K, TA;) yahut hakikatten yahut doğru olan şeyden; **وَاـِنَّهُ لَفِسْقٌ** ibaresinde olduğu gibi, (O, K, [CK’de **لَفَسِقٌ**, garip bir hatadır,]) Kur’ân’da [vi. 121]; (O;) yahut Allah’ın emrini bırakma yahut ihmal etme; (Lth, O, K;) ve itaatsizliğe meyletme; (Lth, O;) yahut ayrıca itaatsizlik [bizzat kendisi]; (K;) yahut **فُجُورٌ** ile eş mânalıdır [yukarıdaki mânada; yahut haddi aşma; yahut haksız, günahkâr, kötü, fâsık yahut ahlâksız davranış]: (O, K:) El-Isbahلnee bunun **كُفْرٌ**’den daha genel bir lafız olduğunu söyler; az günah, kabahat, taşkınlık yahut itaatsizlik fiiline, yahut bunun azına da; ve çokuna da; fakat yaygın olarak ikincisine uygulanır diye bilinir: ve Mلlik’ten rivayet olunur ki Kur’ân vi. 146’da “boğazlanmış olan” mânasındadır: (TA:) [isim olarak kullanıldığında] bazen bir çoğulu vardır; o da **فُسُوقٌ**’tur. (TA.)

**فُسَقٌ**
**فُسَقٌ** ذ (Lth, O, K) ve ↓ **فِسِّيقٌ**, (Lth, S, O, K,) bir erkeğe uygulanınca: Daima **فِسْق** ile vasıflı. (Lth, S, O, K.) ― -b2- **يَافُسَقُ** demektir: **يَا أَيُّهَا الفَاسِقُ** [ey **فَاسِق**]; (S, O, K;) **يَا خُبَثُ** gibi, mânası **يَا أَيُّهَا انخَبِيثُ**; **فُسَقُ** belirli (ma‘rife)dir; onların **يَا فُسَقُ الخَبِيثُ** demelerinden anlaşılır; böylece **خبيث**’e ال getirirler: (S, O:) ve bir kadına ↓ **يَا فَسَاقِ** derler, **قَطَامِ** gibi, (S, O, K,) mânası **يَا فَاسِقَةُ** (K) [yahut daha doğrusu **يَا أَيُّهَا الفَاسِقَةُ**].

**فَسْقِيَّةٌ**
**فَسْقِيَّةٌ** ذ, fetḥa ile, [çoğu kez **فِسْقِيَّة** diye telaffuz edilir,] klasik sonrası bir kelime, [Latince “piscina”dan Arapçalaştırılmış,] **مُتَوَضَّأٌ** ile eş mânalıdır [aslen bir yer; burada, **وُضُوْء** denilen abdestin yapıldığı bir havuz yahut tekne mânasında: şimdi yaygın olarak bir evin avlusunda yahut bir odada, genellikle ortasında su fışkırtan bir çeşmesi bulunan, su dolu bir tekne yahut sığ havuz için kullanılır:] çoğulu **فَسَاقِيُّ**. (TA.)

**فَسَاقِ**
**فَسَاقِ** ذ : **فُسَقٌ**’a bak.

**فِسِّيقٌ**
**فِسِّيقٌ** ذ : **فُسَقٌ**’a bak.

**فَاسِقٌ**
**فَاسِقٌ** ذ Çıkma yahut ayrılma; yahut çıkan yahut ayrılan kimse, [doğru yoldan yahut hak yolundan ve şeriatın sınırlarından, yahut] itaate [ait] sınırların dışına; (Msb;) Allah’a itaatsiz; (Mgh, TA;) [haddi aşan yahut haddi aşan kimse; haksız, günahkâr, kötü, fâsık yahut ahlâksız;] çoğunlukla, şeriatın emrettiğini gözetmeyi üzerine almış ve onun otoritesini kabul etmiş, sonra da onun hükümlerinin hepsinde yahut bazısında gözetmede eksik kalmış kimseye uygulanır: ve kişi temelden yahut bütünüyle kâfir iken böyle adlandırılırsa, bu, aklın ona vacip kıldığı ve annesinin rahminde yaratıldığı fıtratın ikrarını gerektirdiği hükmü gözetmede eksik kaldığı içindir; bundan dolayı Kur’ân xxxii. 18’de mümin onunla karşıt kılınmıştır; böylece **فَاسِقٌ**, **كَافِرٌ**’den daha genel bir terimdir; ve **ظَالِمٌ**, **فَاسِقٌ**’den daha genel bir terimdir: (El-Isbahلnee, TA:) IDrd’ye göre, (O,) **فَاسِق** böyle adlandırılmıştır; çünkü hayırdan soyunur yahut soyunmuş olur: (O, K:) kelime, Câhiliye devri halkının sözünde işitilmemiştir, (IAar, S, O, Msb, K,) ne de onların şiirinde, (IAar, S, O, K,) her ne kadar Arapça bir kelime ise de, (IAar, S, O, Msb, K,) ve fasih bir kelimedir; Kur’ân onu kullanmıştır: (IAar, Msb:) çoğulu **فَسَقَةٌ** ve **فُسَّاقٌ**’tır: (Msb:) **فَوَاسِقُ**, [**فَاسِقَةٌ**’nin çoğulu,] kadınlara uygulanınca **فَوَاجِرُ** mânasına gelir [genellikle zina eden kadınlar]. (TA.) ― -b2- Beş hayvan yahut canlı, (**الحَيَوَانَاتُ الخَمْسُ**, [**حَيَوَانٌ** maddesinde belirtilmiştir,]) mecazen **فَوَاسِقُ** diye adlandırılır [sanki (mecazî:) “haddi aşanlar” mânasında] (Mgh, Msb) zarar vericilikleri sebebiyle, (Mgh,) yahut zarar vericiliklerinin çokluğu yahut sık oluşu sebebiyle; öyle ki **اـِحْرَام**dan beri olma halinde ve **اـِحْرَام** halinde ve namazda öldürülebilirler; bununla namaz bozulmuş sayılmaz: (Msb:) yahut dokunulmazlık dairesinin dışında olmaları sebebiyle: yahut bazılarınca [yersiz olarak] denildiği gibi, yenilmelerinin haram olması sebebiyle. (Mgh.)

**فَاسِقِيَّةٌ**
**فَاسِقِيَّةٌ** ذ Sarıkla sarınmanın belirli bir tarzı. (Z, O, K.) Şöyle denir: **تَعَمَّمَ فُلَانٌ الفَاسِقيَّةَ** [Falanca, sarığı **الفاسقيّة** denilen tarzda sardı]. (TA.)

**الفُوَيْسِقَةُ**
**الفُوَيْسِقَةُ** ذ Sıçan yahut fare; eş anlamlısı **الفَأْرَةُ**: (S, O, K:) insanlara deliğinden çıktığı için böyle adlandırılmıştır: (O, K:) yahut Z’ye göre, evlerde fesat çıkardığı için: ve bir hadiste onun öldürülmesi gerektiği söylenmiştir: kelime **فَاسِقَةٌ**’nin küçültmesidir. (TA.)

**أَفْسَقُ**
**أَفْسَقُ** ذ [**فِسْق** ile daha çok yahut en çok vasıflı]. Araplar der ki: **لَعَنَ اللّٰهُ أَفْسَقِى وأَفْسَقَكَ**, mânası: **الأَفْسَقَ مِنَّا** [yani Allah, bizden, yahut benden ve senden, **فِسْق** ile daha çok vasıflı olanı lânetlesin]. (Fr, O.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

فَسَقَ
فَسَقَ I ,  U ( n. ac. فِسْق 2 ,  فُسُوْق 27 ),
a.  Was impious, immoral, dissolute, profligate.

b.  [ 'An ], Swerved from.

c.  Came forth from its skin ( date ).

d.  Dissipated.

فَسُقَ
فَسُقَ U ( n. ac. فُسُوْق 27 ),
a.  see supra (a) .

فَسَّقَ
فَسَّقَ II ,
a.  Corrupted, demoralized, perverted.

b.  Declared, deemed corrupt, bad; condemned.

اِنْفَسَقَ
اِنْفَسَقَ VII ,
a.  see I (c) .

b.  Became corrupt.

فَسْقِيَّة
فَسْقِيَّة 1yit ,
a.  see 2yit .

فِسْق
فِسْق 2 ,
a.  Disobedience; transgression, unrighteousness, imiquity, impiety.

b.  Immorality, vice, viciousness, profligacy, dissoluteness, libertinage, licentiousness, lewdness.

c.  Prevarication.

فِسْقِيَّة
فِسْقِيَّة 2yit , ( pl. reg. &  فَسَاْقِيّ 22yi )
a.  [ coll. ], Fountain, ornamental basin; fish-pond.

فُسَق
فُسَق 9 ,
a.  see 21 (b) .

فَاْسِق
فَاْسِق 21 , ( pl. فَسَقَة 4t ,  فُسَّاْق 29 ),
a.  Disobedient, reprobate, transgressor.

b.  Immoral, vicious, profligate, dissolute, licentious, lewd; corrupt, depraved; libertune, rake.

فَاْسِقَة
فَاْسِقَة 21t . ( pl. reg. &  فَوَاْسِقُ 41 ),
a.  fem. of فَاْسِق 21 .

b.  Fornicatress; wanton, harlot, strumpet, whore.

فَاْسِقِيَّة
فَاْسِقِيَّة 21yit ,
a.  A certain mode of wearing the turban.

فُسُوْق
فُسُوْق 27 ,
a.  see 2 .

فَسَّاْق
فَسَّاْق 28 ,  فِسِّيْق 30 ,
a.  see 21 .

فَاْسُوْق
فَاْسُوْق 40
a.  [ coll. ], A kind of grub; worm.

فُوَيْسِقَة
فُوَيْسِقَة
a.  Rat; mouses.

##### Türkçe

**فَسَقَ**
**فَسَقَ** I, U (mastarı: **فِسْق** 2, **فُسُوْق** 27),
a. Dinsizce/taatsizce davrandı; ahlâksız, sefih, fâsık oldu.

b. [عن], -den saptı.

c. Kabuğundan çıktı (hurma).

d. Savurganlık etti; sefahate daldı.

**فَسُقَ**
**فَسُقَ** U (mastarı: **فُسُوْق** 27),
a. Yukarıya bakınız (a).

**فَسَّقَ**
**فَسَّقَ** II,
a. Bozdu, ifsat etti; ahlâkını bozdu, yoldan çıkardı.

b. Bozuk/kötü saydı; mahkûm etti.

**اِنْفَسَقَ**
**اِنْفَسَقَ** VII,
a. I (c)’ye bakınız.

b. Bozuldu; ifsat oldu.

**فَسْقِيَّة**
**فَسْقِيَّة** 1yit,
a. 2yit’e bakınız.

**فِسْق**
**فِسْق** 2,
a. İsyan; haddi aşma, zulüm/adaletsizlik, günah, dinsizlik/taatsizlik.

b. Ahlâksızlık, kötülük; sefahat, çözülmüşlük, serbestlik, şehvet düşkünlüğü, edepsizlik.

c. Sözünde durmama; hileli davranma.

**فِسْقِيَّة**
**فِسْقِيَّة** 2yit (düzensiz çoğulu: **فَسَاْقِيّ** 22yi),
a. [topluluk ismi], Çeşme; süs havuzu; balık havuzu.

**فُسَق**
**فُسَق** 9,
a. 21 (b)’ye bakınız.

**فَاْسِق**
**فَاْسِق** 21 (çoğulu: **فَسَقَة** 4t, **فُسَّاْق** 29),
a. İsyankâr, merdûd, haddi aşan.

b. Ahlâksız, kötü, sefih, çözülmüş, serbest, edepsiz; bozuk, yozlaşmış; hovarda, zampara.

**فَاْسِقَة**
**فَاْسِقَة** 21t (düzensiz çoğulu: **فَوَاْسِقُ** 41),
a. **فَاْسِق** 21’in müennesi.

b. Zâniye; oynak, fahişe, orospu.

**فَاْسِقِيَّة**
**فَاْسِقِيَّة** 21yit,
a. Sarığı sarma tarzlarından belirli bir tarz.

**فُسُوْق**
**فُسُوْق** 27,
a. 2’ye bakınız.

**فَسَّاْق**
**فَسَّاْق** 28, **فِسِّيْق** 30,
a. 21’e bakınız.

**فَاْسُوْق**
**فَاْسُوْق** 40,
a. [topluluk ismi], Bir çeşit kurtçuk; solucan.

**فُوَيْسِقَة**
**فُوَيْسِقَة**
a. Sıçan; fareler.

### [Kitâbullâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%82/sozluk/kitab_allah.md) — Kur'an kullanımından türetilmiş

فسق
فَسَقَ - يَفْسُقُ - فِسْق - فُسُوْق - فَاسِق - فَاسِقُوْن
فَسَقَ - يَفْسُقُ + كائن + عن أمر كائن: يخرج عن الخضوع وطاعة أمر سلطة آمرة، وذلك استخفافاً بها وتغليباً للمتعه والهوى
فِسق: اسم فعل " فَسَقَ - يَفْسُقُ ": وهو كذلك العمل الذي يتصف بأنه مخالف لأمر السلطة الآمرة، والسلطة الآمرة في الدين الإسلامي هي الله عز وجل
فُسُوْق: على وزن " فـُعول" اسم فعل مبالغة من " فَسَقَ - يَفْسُقُ ": جنس يشمل جميع أنواع العمل المخالف لأمر السلطة الآمرة، والسلطة الآمرة في الدين الإسلامي هي الله عز وجل
فَاسِق: اسم فاعل صفة مشبهة من " فَسَقَ - يَفْسُقُ ": وله معنى اصطلاحي في الدين الإسلامي: كل من يفسق عن أمر ربه: لا يطيع أمر ربه، وذلك بسببٍ من عدم الاهتمام والاكتراث، وتغليب المتعة والهوى
فَاسِقُوْن: جمع " فَاسِق "
واللفظ ينتمي إلى مجموعة ألفاظ " الخروج عن السيطرة، ورفض قبول سيطرة وتسلط وأوامر آخر"، وهي:
عَتَا - يَعْتُوْ، مَرُدَ - يَمْرُدُ، فَجَرَ - يَفْجُرُ، عَصَى - يَعْصِي، فَسَقَ - يَفْسُقُ، جَمَحَ - يَجْمَحُ
فَسَق - يَفْسق
	﴿وإذ قلنا للملائكة اسجدوا لآدم فسجدوا إلا إبليس كان من الجن ففسق عن أمر ربه أفتتخذونه وذريته أولياء من دوني وهم لكم عدو بئس للظالمين بدلا(50)﴾ الكهف ﴿وإذا أردنا أن نهلك قرية أمرنا مترفيها ففسقوا فيها فحق عليها القول فدمرناها تدميرا (16)﴾ الإسراء
	﴿واسألهم عن القرية التي كانت حاضرة البحر إذ يعدون في السبت إذ تأتيهم حيتانهم يوم سبتهم شرعا ويوم لا يسبتون لا تأتيهم كذلك نبلوهم بما كانوا يفسقون(163)﴾ الأعراف
	﴿فلما نسوا ما ذكروا به أنجينا الذين ينهون عن السوء وأخذنا الذين ظلموا بعذاب بئيس بما كانوا يفسقون(165)﴾ الأعراف ﴿والذين كذبوا بآياتنا يمسهم العذاب بما كانوا يفسقون(49)﴾ الأنعام
	﴿إنا منزلون على أهل هذه القرية رجزا من السماء بما كانوا يفسقون(34)﴾ العنكبوت ﴿فبدل الذين ظلموا قولا غير الذي قيل لهم فأنزلنا على الذين ظلموا رجزا من السماء بما كانوا يفسقون(59)﴾ البقرة
	﴿كذلك حقت كلمة ربك على الذين فسقوا أنهم لا يؤمنون(33)﴾ يونس
	﴿وأما الذين فسقوا فمأواهم النار كلما أرادوا أن يخرجوا منها أعيدوا فيها وقيل لهم ذوقوا عذاب النار الذي كنتم به تكذبون(20)﴾ السجدة ﴿ويوم يعرض الذين كفروا على النار أذهبتم طيباتكم في حياتكم الدنيا واستمتعتم بها فاليوم تجزون عذاب الهون بما كنتم تستكبرون في الأرض بغير الحق وبما كنتم تفسقون (20)﴾ الأحقاف
فِسق - الفسق
أكل المحرم عمل المحرم ( الاستقسام بالأزلام)﴿حرمت عليكم الميتة والدم ولحم الخنزير وما أهل لغير الله به والمنخنقة والموقوذة والمتردية والنطيحة وما أكل السبع إلا ما ذكيتم وما ذبح على النصب وأن تستقسموا بالأزلام ذلكم فسق اليوم يئس الذين كفروا من دينكم فلا تخشوهم واخشوني اليوم أكملت لكم دينكم وأتممت عليكم نعمتي ورضيت لكم الإسلام دينا فمن اضطر في مخمصة غير متجانف لإثم فإن الله غفور رحيم(3)﴾ المائدة ﴿قل لا أجد في ما أوحي إلي محرما على طاعم يطعمه إلا أن يكون ميتة أو دما مسفوحا أو لحم خنزير فإنه رجس أو فسقا أهل لغير الله به فمن اضطر غير باغ ولا عاد فإن ربك غفور رحيم(145)﴾ الأنعام ﴿ولا تأكلوا مما لم يذكر اسم الله عليه وإنه لفسق وإن الشياطين ليوحون إلى أوليائهم ليجادلوكم وإن أطعتموهم إنكم لمشركون(121)﴾ الأنعام
فـُسُوق- الفسوق
عدم الكتابة والشهادة المنابزة بالألقاب أعمال الحج	﴿ياءيها الذين آمنوا إذا تداينتم بدين إلى أجل مسمى فاكتبوه وليكتب بينكم كاتب بالعدل ولا يأب كاتب أن يكتب كما علمه الله فليكتب وليملل الذي عليه الحق وليتق الله ربه ولا يبخس منه شيئا فإن كان الذي عليه الحق سفيها أو ضعيفا أو لا يستطيع أن يمل هو فليملل وليه بالعدل واستشهدوا شهيدين من رجالكمفإن لم يكونا رجلين فرجل وامرأتان ممن ترضون من الشهداء أن تضل إحداهما فتذكر إحداهما الأخرى ولا يأب الشهداء إذا ما دعوا ولا تسأموا أن تكتبوه صغيرا أو كبيرا إلى أجله ذلكم أقسط عند الله وأقوم للشهادة وأدنى ألا ترتابوا إلا أن تكون تجارة حاضرة تديرونها بينكم فليس عليكم جناح ألا تكتبوها وأشهدوا إذا تبايعتم ولا يضار كاتب ولا شهيد وَإِنْ تَفْعَلُوا فَإِنَّهُ فُسُوقٌ بِكُمْ واتقوا الله ويعلمكم الله والله بكل شيء عليم(282)﴾ البقرة ﴿ياأيها الذين آمنوا لا يسخر قوم من قوم عسى أن يكونوا خيرا منهم ولا نساء من نساء عسى أن يكن خيرا منهن ولا تلمزوا أنفسكم ولا تنابزوا بالألقاب بِئْسَ الاِسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الإِيمَانِ ومن لم يتب فأولئك هم الظالمون(11)﴾ الحجرات ﴿الْحَجُّ أَشْهُرٌ مَعْلُومَاتٌ فَمَنْ فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ فَلا رَفَثَ وَلا فُسُوقَ وَلا جِدَالَ فِي الْحَجِّ وَمَا تَفْعَلُوا مِنْ خَيْرٍ يَعْلَمْهُ اللَّهُ وَتَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوَى وَاتَّقُونِي يَاأُوْلِي الْأَلْبَابِ(197)﴾ البقرة
	﴿وَاعْلَمُوا أَنَّ فِيكُمْ رَسُولَ اللَّهِ لَوْ يُطِيعُكُمْ فِي كَثِيرٍ مِنْ الْأَمْرِ لَعَنِتُّمْ وَلَكِنَّ اللَّهَ حَبَّبَ إِلَيْكُمْ الْإِيمَانَ وَزَيَّنَهُ فِي قُلُوبِكُمْ وَكَرَّهَ إِلَيْكُمْ الْكُفْرَ وَالْفُسُوقَ وَالْعِصْيَانَ أُوْلَئِكَ هُمْ الرَّاشِدُونَ(7)﴾ الحجرات
فاسق - فاسقون
1 - الفاسقون من المسلمين
الكفر بعد الإيمان : - الكفر الصريح = الكفر العملي ( النفاق )﴿ولقد أنزلنا إليك آيات بينات وما يكفر بها إلا الفاسقون(99)﴾ البقرة ﴿وعد الله الذين آمنوا منكم وعملوا الصالحات ليستخلفنهم في الأرض كما استخلف الذين من قبلهم وليمكنن لهم دينهم الذي ارتضى لهم وليبدلنهم من بعد خوفهم أمنا يعبدونني لا يشركون بي شيئا ومن كفر بعد ذلك فأولئك هم الفاسقون(55)﴾ النور ﴿فمن تولى بعد ذلك فأولئك هم الفاسقون(82)﴾ آل عمران ﴿ولا تصل على أحد منهم مات أبدا ولا تقم على قبره إنهم كفروا بالله ورسوله وماتوا وهم فاسقون (84)﴾ التوبة
المنافقون ( الذين نسوا الله )	﴿ولا تكونوا كالذين نسوا الله فأنساهم أنفسهم أولئك هم الفاسقون(19)﴾ الحشر ﴿المنافقون والمنافقات بعضهم من بعض يأمرون بالمنكر وينهون عن المعروف ويقبضون أيديهم نسوا الله فنسيهم إن المنافقين هم الفاسقون(67)﴾ التوبة
المنافقون من المسلمين ( الذين يتخلفون عن الجهاد بالمال والنفس )	﴿إنما يستأذنك الذين لا يؤمنون بالله واليوم الآخر وارتابت قلوبهم فهم في ريبهم يترددون (45)﴾…﴿قل أنفقوا طوعا أو كرها لن يتقبل منكم إنكم كنتم قوما فاسقين (53)﴾ التوبة ﴿قل إن كان آباؤكم وأبناؤكم وإخوانكم وأزواجكم وعشيرتكم وأموال اقترفتموها وتجارة تخشون كسادها ومساكن ترضونها أحب إليكم من الله ورسوله وجهاد في سبيله فتربصوا حتى يأتي الله بأمره والله لا يهدي القوم الفاسقين (24)﴾ التوبة ﴿استغفر لهم أو لا تستغفر لهم إن تستغفر لهم سبعين مرة فلن يغفر الله لهم ذلك بأنهم كفروا بالله ورسوله والله لا يهدي القوم الفاسقين(80)﴾ التوبة ﴿سواء عليهم أاستغفرت لهم أم لم تستغفر لهم لن يغفر الله لهم إن الله لا يهدي القوم الفاسقين(6)﴾ المنافقون
الذين يتخذون  الكفار أولياء	﴿ولو كانوا يؤمنون بالله والنبي وما أنزل إليه ما اتخذوهم أولياء ولكن كثيرا منهم فاسقون (81)﴾ المائدة ﴿يحلفون لكم لترضوا عنهم فإن ترضوا عنهم فإن الله لا يرضى عن القوم الفاسقين (96)﴾ التوبة
الذين يرمون المحصنات الذين لا يأتو بالشهادة على وجهها	﴿والذين يرمون المحصنات ثم لم يأتوا بأربعة شهداء فاجلدوهم ثمانين جلدة ولا تقبلوا لهم شهادة أبدا وأولئك هم الفاسقون(4)﴾ النور ﴿ذلك أدنى أن يأتوا بالشهادة على وجهها أو يخافوا أن ترد أيمان بعد أيمانهم واتقوا الله واسمعوا والله لا يهدي القوم الفاسقين(108)﴾ المائدة
2 - الفاسقون من غير المسلمين
من لم يحكم بما أنزل الله	﴿وليحكم أهل الإنجيل بما أنزل الله فيه ومن لم يحكم بما أنزل الله فأولئك هم الفاسقون (47)﴾ المائدة ﴿وأن احكم بينهم بما أنزل الله ولا تتبع أهواءهم واحذرهم أن يفتنوك عن بعض ما أنزل الله إليك فإن تولوا فاعلم أنما يريد الله أن يصيبهم ببعض ذنوبهم وإن كثيرا من الناس لفاسقون (49)﴾ المائدة
زيغ القلب عن النبي	﴿وإذ قال موسى لقومه ياقوم لم تؤذونني وقد تعلمون أني رسول الله إليكم فلما زاغوا أزاغ الله قلوبهم والله لا يهدي القوم الفاسقين(5)﴾ الصف
أمثلة على الفاسقين
كثير من ذرية نوح وإبراهيم	﴿ولقد أرسلنا نوحا وإبراهيم وجعلنا في ذريتهما النبوة والكتاب فمنهم مهتد وكثير منهم فاسقون (26)﴾ الحديد ﴿وقوم نوح من قبل إنهم كانوا قوما فاسقين (46)﴾ الذاريات
قوم لوط	﴿ولوطا آتيناه حكما وعلما ونجيناه من القرية التي كانت تعمل الخبائث إنهم كانوا قوم سوء فاسقين (74)﴾ الأنبياء
قوم موسى	﴿وكتبنا له في الألواح من كل شيء موعظة وتفصيلا لكل شيء فخذها بقوة وأمر قومك يأخذوا بأحسنها سأريكم دار الفاسقين(145)﴾ الأعراف ﴿قال فإنها محرمة عليهم أربعين سنة يتيهون في الأرض فلا تأس على القوم الفاسقين (26)﴾ المائدة ﴿وإذ قال موسى لقومه ياقوم لم تؤذونني وقد تعلمون أني رسول الله إليكم فلما زاغوا أزاغ الله قلوبهم والله لا يهدي القوم الفاسقين(5)﴾ الصف
أكثر الذين أوتوا الكتاب من قبل ( اليهود)	﴿كنتم خير أمة أخرجت للناس تأمرون بالمعروف وتنهون عن المنكر وتؤمنون بالله ولو آمن أهل الكتاب لكان خيرا لهم منهم المؤمنون وأكثرهم الفاسقون (110)﴾ آل عمران ﴿قل ياأهل الكتاب هل تنقمون منا إلا أن آمنا بالله وما أنزل إلينا وما أنزل من قبل وأن أكثركم فاسقون (59)﴾ المائدة
كثير من النصارى	﴿ألم يأن للذين آمنوا أن تخشع قلوبهم لذكر الله وما نزل من الحق ولا يكونوا كالذين أوتوا الكتاب من قبل فطال عليهم الأمد فقست قلوبهم وكثير منهم فاسقون (16)﴾ الحديد ﴿ثم قفينا على آثارهم برسلنا وقفينا بعيسى ابن مريم وآتيناه الإنجيل وجعلنا في قلوب الذين اتبعوه رأفة ورحمة ورهبانية ابتدعوها ما كتبناها عليهم إلا ابتغاء رضوان الله فما رعوها حق رعايتها فآتينا الذين آمنوا منهم أجرهم وكثير منهم فاسقون(27)﴾ الحديد
أكثر المشركين ( ناقضوا العهد منهم )	﴿كيف يكون للمشركين عهد عند الله وعند رسوله إلا الذين عاهدتم عند المسجد الحرام فما استقاموا لكم فاستقيموا لهم إن الله يحب المتقين(7) كيف وإن يظهروا عليكم لا يرقبوا فيكم إلا ولا ذمة يرضونكم بأفواههم وتأبى قلوبهم وأكثرهم فاسقون (8)﴾ التوبة ﴿وما وجدنا لأكثرهم من عهد وإن وجدنا أكثرهم لفاسقين (102)﴾ الأعراف
قوم فرعون	﴿وأدخل يدك في جيبك تخرج بيضاء من غير سوء في تسع آيات إلى فرعون وقومه إنهم كانوا قوما فاسقين(12)﴾ النمل ﴿اسلك يدك في جيبك تخرج بيضاء من غير سوء واضمم إليك جناحك من الرهب فذانك برهانان من ربك إلى فرعون وملئه إنهم كانوا قوما فاسقين(32)﴾ القصص
	﴿فاستخف قومه فأطاعوه إنهم كانوا قوما فاسقين(54)﴾ الزخرف ﴿قال رب إني لا أملك إلا نفسي وأخي فافرق بيننا وبين القوم الفاسقين(25)﴾ المائدة
القوم الفاسقين
 	﴿فاصبر كما صبر أولوا العزم من الرسل ولا تستعجل لهم كأنهم يوم يرون ما يوعدون لم يلبثوا إلا ساعة من نهار بلاغفهل يهلك إلا القوم الفاسقون(35)﴾ الأحقاف
الذين يعصون أحكام الله	﴿ذلك أدنى أن يأتوا بالشهادة على وجهها أو يخافوا أن ترد أيمان بعد أيمانهم واتقوا الله واسمعوا والله لا يهدي القوم الفاسقين(108)﴾ المائدة ﴿قل إن كان آباؤكم وأبناؤكم وإخوانكم وأزواجكم وعشيرتكم وأموال اقترفتموها وتجارة تخشون كسادها ومساكن ترضونها أحب إليكم من الله ورسوله وجهاد في سبيله فتربصوا حتى يأتي الله بأمره والله لا يهدي القوم الفاسقين(24)﴾ التوبة
المنافقون المرتدون	﴿استغفر لهم أو لا تستغفر لهم إن تستغفر لهم سبعين مرة فلن يغفر الله لهم ذلك بأنهم كفروا بالله ورسوله والله لا يهدي القوم الفاسقين(80)﴾ التوبة ﴿سواء عليهم أاستغفرت لهم أم لم تستغفر لهم لن يغفر الله لهم إن الله لا يهدي القوم الفاسقين (6)﴾ المنافقون
قوم موسى	﴿وإذ قال موسى لقومه ياقوم لم تؤذونني وقد تعلمون أني رسول الله إليكم فلما زاغوا أزاغ الله قلوبهم والله لا يهدي القوم الفاسقين(5)﴾ الصف
 	﴿قال رب إني لا أملك إلا نفسي وأخي فافرق بيننا وبين القوم الفاسقين (25)﴾ المائدة ﴿قال فإنها محرمة عليهم أربعين سنة يتيهون في الأرض فلا تأس على القوم الفاسقين (26)﴾ المائدة
قوم لوط	﴿ونصرناه من القوم الذين كذبوا بآياتنا إنهم كانوا قوم سوء فأغرقناهم أجمعين(77)﴾ الأنبياء ﴿ولوطا آتيناه حكما وعلما ونجيناه من القرية التي كانت تعمل الخبائث إنهم كانوا قوم سوء فاسقين(74)﴾ الأنبياء
قوم فرعون	﴿اسلك يدك في جيبك تخرج بيضاء من غير سوء واضمم إليك جناحك من الرهب فذانك برهانان من ربك إلى فرعون وملئه إنهم كانوا قوما فاسقين(32)﴾ القصص ﴿وأدخل يدك في جيبك تخرج بيضاء من غير سوء في تسع آيات إلى فرعون وقومه إنهم كانوا قوما فاسقين(12)﴾ النمل
 	﴿فاستخف قومه فأطاعوه إنهم كانوا قوما فاسقين(54)﴾ الزخرف
قوم نوح	﴿وقوم نوح من قبل إنهم كانوا قوما فاسقين(46)﴾ الذاريات
 	﴿قل أنفقوا طوعا أو كرها لن يتقبل منكم إنكم كنتم قوما فاسقين(53)﴾ التوبة ﴿يحلفون لكم لترضوا عنهم فإن ترضوا عنهم فإن الله لا يرضى عن القوم الفاسقين (96)﴾ التوبة
إبليس	﴿وإذ قلنا للملائكة اسجدوا لآدم فسجدوا إلا إبليس كان من الجن ففسق عن أمر ربه أفتتخذونه وذريته أولياء من دوني وهم لكم عدو بئس للظالمين بدلا(50)﴾ الكهف
	﴿ياأيها الذين آمنوا إن جاءكم فاسق بنبإ فتبينوا أن تصيبوا قوما بجهالة فتصبحوا على ما فعلتم نادمين(6)﴾ الحجرات
كل غير مؤمن	﴿أفمن كان مؤمنا كمن كان فاسقا لا يستوون(18)﴾ السجدة
جزاء الفاسقين
1 - في الدنيا
البلاء﴿واسألهم عن القرية التي كانت حاضرة البحر إذ يعدون في السبت إذ تأتيهم حيتانهم يوم سبتهم شرعا ويوم لا يسبتون لا تأتيهم كذلك نبلوهم بما كانوا يفسقون(163)﴾ الأعراف
العذاب البئيس	﴿فلما نسوا ما ذكروا به أنجينا الذين ينهون عن السوء وأخذنا الذين ظلموا بعذاب بئيس بما كانوا يفسقون(165)﴾ الأعراف ﴿والذين كذبوا بآياتنا يمسهم العذاب بما كانوا يفسقون(49)﴾ الأنعام
رجز من السماء	﴿إنا منزلون على أهل هذه القرية رجزا من السماء بما كانوا يفسقون(34)﴾ العنكبوت ﴿فبدل الذين ظلموا قولا غير الذي قيل لهم فأنزلنا على الذين ظلموا رجزا من السماء بما كانوا يفسقون(59)﴾ البقرة
الهلاك والتدمير	﴿وإذا أردنا أن نهلك قرية أمرنا مترفيها ففسقوا فيها فحق عليها القول فدمرناها تدميرا (16)﴾ الإسراء ﴿فاصبر كما صبر أولوا العزم من الرسل ولا تستعجل لهم كأنهم يوم يرون ما يوعدون لم يلبثوا إلا ساعة من نهار بلاغ فهل يهلك إلا القوم الفاسقون(35)﴾ الأحقاف
الخزي على أيدي المؤمنين	﴿ما قطعتم من لينة أو تركتموها قائمة على أصولها فبإذن الله وليخزي الفاسقين(5)﴾ الحشر
الإضلال	﴿إن الله لا يستحيي أن يضرب مثلا ما بعوضة فما فوقها فأما الذين آمنوا فيعلمون أنه الحق من ربهم وأما الذين كفروا فيقولون ماذا أراد الله بهذا مثلا يضل به كثيرا ويهدي به كثيرا وما يضل به إلا الفاسقين(26)﴾ البقرة ﴿كذلك حقت كلمة ربك على الذين فسقوا أنهم لا يؤمنون(33)﴾ يونس
عدم الهداية	﴿قل إن كان آباؤكم وأبناؤكم وإخوانكم وأزواجكم وعشيرتكم وأموال اقترفتموها وتجارة تخشون كسادها ومساكن ترضونها أحب إليكم من الله ورسوله وجهاد في سبيله فتربصوا حتى يأتي الله بأمره والله لا يهدي القوم الفاسقين(24)﴾ التوبة ﴿وإذ قال موسى لقومه ياقوم لم تؤذونني وقد تعلمون أني رسول الله إليكم فلما زاغوا أزاغ الله قلوبهم والله لا يهدي القوم الفاسقين(5)﴾ الصف ﴿استغفر لهم أو لا تستغفر لهم إن تستغفر لهم سبعين مرة فلن يغفر الله لهم ذلك بأنهم كفروا بالله ورسوله والله لا يهدي القوم الفاسقين(80)﴾ التوبة ﴿سواء عليهم أاستغفرت لهم أم لم تستغفر لهم لن يغفر الله لهم إن الله لا يهدي القوم الفاسقين(6)﴾ المنافقون ﴿ذلك أدنى أن يأتوا بالشهادة على وجهها أو يخافوا أن ترد أيمان بعد أيمانهم واتقوا الله واسمعوا والله لا يهدي القوم الفاسقين(108)﴾ المائدة ﴿يحلفون لكم لترضوا عنهم فإن ترضوا عنهم فإن الله لا يرضى عن القوم الفاسقين (96)﴾ التوبة
2 - في الآخرة
النار﴿وأما الذين فسقوا فمأواهم النار كلما أرادوا أن يخرجوا منها أعيدوا فيها وقيل لهم ذوقوا عذاب النار الذي كنتم به تكذبون(20)﴾ السجدة ﴿ويوم يعرض الذين كفروا على النار أذهبتم طيباتكم في حياتكم الدنيا واستمتعتم بها فاليوم تجزون عذاب الهون بما كنتم تستكبرون في الأرض بغير الحق وبما كنتم تفسقون (20)﴾ الأحقاف

تصنيف موضوعي
فسقوا
﴿وإذ قلنا للملائكة اسجدوا لآدم فسجدوا إلا إبليس كان من الجن ففسق عن أمر ربه أفتتخذونه وذريته أولياء من دوني وهم لكم عدو بئس للظالمين بدلا(50)﴾ الكهف ﴿وإذا أردنا أن نهلك قرية أمرنا مترفيها ففسقوا فيها فحق عليها القول فدمرناها تدميرا (16)﴾ الإسراء
فاسق - فاسقون
القوم الفاسقين
 ﴿فاصبر كما صبر أولوا العزم من الرسل ولا تستعجل لهم كأنهم يوم يرون ما يوعدون لم يلبثوا إلا ساعة من نهار بلاغفهل يهلك إلا القوم الفاسقون(35)﴾ الأحقاف
الذين يعصون أحكام الله	﴿ذلك أدنى أن يأتوا بالشهادة على وجهها أو يخافوا أن ترد أيمان بعد أيمانهم واتقوا الله واسمعوا والله لا يهدي القوم الفاسقين(108)﴾ المائدة ﴿قل إن كان آباؤكم وأبناؤكم وإخوانكم وأزواجكم وعشيرتكم وأموال اقترفتموها وتجارة تخشون كسادها ومساكن ترضونها أحب إليكم من الله ورسوله وجهاد في سبيله فتربصوا حتى يأتي الله بأمره والله لا يهدي القوم الفاسقين(24)﴾ التوبة
المنافقون المرتدون	﴿استغفر لهم أو لا تستغفر لهم إن تستغفر لهم سبعين مرة فلن يغفر الله لهم ذلك بأنهم كفروا بالله ورسوله والله لا يهدي القوم الفاسقين(80)﴾ التوبة ﴿سواء عليهم أاستغفرت لهم أم لم تستغفر لهم لن يغفر الله لهم إن الله لا يهدي القوم الفاسقين (6)﴾ المنافقون
قوم موسى	﴿وإذ قال موسى لقومه ياقوم لم تؤذونني وقد تعلمون أني رسول الله إليكم فلما زاغوا أزاغ الله قلوبهم والله لا يهدي القوم الفاسقين(5)﴾ الصف
 	﴿قال رب إني لا أملك إلا نفسي وأخي فافرق بيننا وبين القوم الفاسقين (25)﴾ المائدة ﴿قال فإنها محرمة عليهم أربعين سنة يتيهون في الأرض فلا تأس على القوم الفاسقين (26)﴾ المائدة
قوم لوط	﴿ونصرناه من القوم الذين كذبوا بآياتنا إنهم كانوا قوم سوء فأغرقناهم أجمعين(77)﴾ الأنبياء ﴿ولوطا آتيناه حكما وعلما ونجيناه من القرية التي كانت تعمل الخبائث إنهم كانوا قوم سوء فاسقين(74)﴾ الأنبياء
قوم فرعون	﴿اسلك يدك في جيبك تخرج بيضاء من غير سوء واضمم إليك جناحك من الرهب فذانك برهانان من ربك إلى فرعون وملئه إنهم كانوا قوما فاسقين(32)﴾ القصص ﴿وأدخل يدك في جيبك تخرج بيضاء من غير سوء في تسع آيات إلى فرعون وقومه إنهم كانوا قوما فاسقين(12)﴾ النمل
 	﴿فاستخف قومه فأطاعوه إنهم كانوا قوما فاسقين(54)﴾ الزخرف
قوم نوح	﴿وقوم نوح من قبل إنهم كانوا قوما فاسقين(46)﴾ الذاريات
 	﴿قل أنفقوا طوعا أو كرها لن يتقبل منكم إنكم كنتم قوما فاسقين(53)﴾ التوبة ﴿يحلفون لكم لترضوا عنهم فإن ترضوا عنهم فإن الله لا يرضى عن القوم الفاسقين (96)﴾ التوبة
الفسق : العمل الفردي المخالف لأمر الله - راتب
أكل المحرم عمل المحرم ( الاستقسام بالأزلام)﴿حرمت عليكم الميتة والدم ولحم الخنزير وما أهل لغير الله به والمنخنقة والموقوذة والمتردية والنطيحة وما أكل السبع إلا ما ذكيتم وما ذبح على النصب وأن تستقسموا بالأزلام ذلكم فسق اليوم يئس الذين كفروا من دينكم فلا تخشوهم واخشوني اليوم أكملت لكم دينكم وأتممت عليكم نعمتي ورضيت لكم الإسلام دينا فمن اضطر في مخمصة غير متجانف لإثم فإن الله غفور رحيم(3)﴾ المائدة ﴿قل لا أجد في ما أوحي إلي محرما على طاعم يطعمه إلا أن يكون ميتة أو دما مسفوحا أو لحم خنزير فإنه رجس أو فسقا أهل لغير الله به فمن اضطر غير باغ ولا عاد فإن ربك غفور رحيم(145)﴾ الأنعام ﴿ولا تأكلوا مما لم يذكر اسم الله عليه وإنه لفسق وإن الشياطين ليوحون إلى أوليائهم ليجادلوكم وإن أطعتموهم إنكم لمشركون(121)﴾ الأنعام
الفسوق : العمل الجماعي المخالف لأمر الله
عدم الكتابة والشهادة المنابزة بالألقاب أعمال الحج	﴿ياءيها الذين آمنوا إذا تداينتم بدين إلى أجل مسمى فاكتبوه وليكتب بينكم كاتب بالعدل ولا يأب كاتب أن يكتب كما علمه الله فليكتب وليملل الذي عليه الحق وليتق الله ربه ولا يبخس منه شيئا فإن كان الذي عليه الحق سفيها أو ضعيفا أو لا يستطيع أن يمل هو فليملل وليه بالعدل واستشهدوا شهيدين من رجالكمفإن لم يكونا رجلين فرجل وامرأتان ممن ترضون من الشهداء أن تضل إحداهما فتذكر إحداهما الأخرى ولا يأب الشهداء إذا ما دعوا ولا تسأموا أن تكتبوه صغيرا أو كبيرا إلى أجله ذلكم أقسط عند الله وأقوم للشهادة وأدنى ألا ترتابوا إلا أن تكون تجارة حاضرة تديرونها بينكم فليس عليكم جناح ألا تكتبوها وأشهدوا إذا تبايعتم ولا يضار كاتب ولا شهيد وإن تفعلوا فإنه فسوق بكم واتقوا الله ويعلمكم الله والله بكل شيء عليم(282)﴾ البقرة ﴿ياأيها الذين آمنوا لا يسخر قوم من قوم عسى أن يكونوا خيرا منهم ولا نساء من نساء عسى أن يكن خيرا منهن ولا تلمزوا أنفسكم ولا تنابزوا بالألقاب بئس الاسم الفسوق بعد الإيمان ومن لم يتب فأولئك هم الظالمون(11)﴾ الحجرات ﴿الحج أشهر معلومات فمن فرض فيهن الحج فلا رفث ولا فسوق ولا جدال في الحج وما تفعلوا من خير يعلمه الله وتزودوا فإن خير الزاد التقوى واتقوني ياأولي الألباب (197)﴾ البقرة
	﴿واعلموا أن فيكم رسول الله لو يطيعكم في كثير من الأمر لعنتم ولكن الله حبب إليكم الإيمان وزينه في قلوبكم وكره إليكم الكفر والفسوق والعصيان أولئك هم الراشدون(7)﴾ الحجرات
فاسق
إبليس كل غير مؤمن	﴿وإذ قلنا للملائكة اسجدوا لآدم فسجدوا إلا إبليس كان من الجن ففسق عن أمر ربه أفتتخذونه وذريته أولياء من دوني وهم لكم عدو بئس للظالمين بدلا(50)﴾ الكهف ﴿أفمن كان مؤمنا كمن كان فاسقا لا يستوون(18)﴾ السجدة
	﴿ياأيها الذين آمنوا إن جاءكم فاسق بنبإ فتبينوا أن تصيبوا قوما بجهالة فتصبحوا على ما فعلتم نادمين(6)﴾ الحجرات
1 - الفاسقون من المسلمين :
الكفار بعد الإيمان : - الكفر الصريح = الكفر العملي ( النفاق )	﴿ولقد أنزلنا إليك آيات بينات وما يكفر بها إلا الفاسقون(99)﴾ البقرة ﴿وعد الله الذين آمنوا منكم وعملوا الصالحات ليستخلفنهم في الأرض كما استخلف الذين من قبلهم وليمكنن لهم دينهم الذي ارتضى لهم وليبدلنهم من بعد خوفهم أمنا يعبدونني لا يشركون بي شيئا ومن كفر بعد ذلك فأولئك هم الفاسقون(55)﴾ النور ﴿فمن تولى بعد ذلك فأولئك هم الفاسقون(82)﴾ آل عمران ﴿ولا تصل على أحد منهم مات أبدا ولا تقم على قبره إنهم كفروا بالله ورسوله وماتوا وهم فاسقون (84)﴾ التوبة
المنافقون ( الذين نسوا الله )	﴿ولا تكونوا كالذين نسوا الله فأنساهم أنفسهم أولئك هم الفاسقون(19)﴾ الحشر ﴿المنافقون والمنافقات بعضهم من بعض يأمرون بالمنكر وينهون عن المعروف ويقبضون أيديهم نسوا الله فنسيهم إن المنافقين هم الفاسقون(67)﴾ التوبة
المنافقون من المسلمين ( الذين يتخلفون عن الجهاد بالمال والنفس )	﴿إنما يستأذنك الذين لا يؤمنون بالله واليوم الآخر وارتابت قلوبهم فهم في ريبهم يترددون (45)﴾…﴿قل أنفقوا طوعا أو كرها لن يتقبل منكم إنكم كنتم قوما فاسقين (53)﴾ التوبة ﴿قل إن كان آباؤكم وأبناؤكم وإخوانكم وأزواجكم وعشيرتكم وأموال اقترفتموها وتجارة تخشون كسادها ومساكن ترضونها أحب إليكم من الله ورسوله وجهاد في سبيله فتربصوا حتى يأتي الله بأمره والله لا يهدي القوم الفاسقين (24)﴾ التوبة ﴿استغفر لهم أو لا تستغفر لهم إن تستغفر لهم سبعين مرة فلن يغفر الله لهم ذلك بأنهم كفروا بالله ورسوله والله لا يهدي القوم الفاسقين(80)﴾ التوبة ﴿سواء عليهم أاستغفرت لهم أم لم تستغفر لهم لن يغفر الله لهم إن الله لا يهدي القوم الفاسقين(6)﴾ المنافقون
الذين يتخذون  الكفار أولياء	﴿ولو كانوا يؤمنون بالله والنبي وما أنزل إليه ما اتخذوهم أولياء ولكن كثيرا منهم فاسقون (81)﴾ المائدة ﴿يحلفون لكم لترضوا عنهم فإن ترضوا عنهم فإن الله لا يرضى عن القوم الفاسقين (96)﴾ التوبة
الذين يرمون المحصنات الذين لا يأتو بالشهادة على وجهها	﴿والذين يرمون المحصنات ثم لم يأتوا بأربعة شهداء فاجلدوهم ثمانين جلدة ولا تقبلوا لهم شهادة أبدا وأولئك هم الفاسقون(4)﴾ النور ﴿ذلك أدنى أن يأتوا بالشهادة على وجهها أو يخافوا أن ترد أيمان بعد أيمانهم واتقوا الله واسمعوا والله لا يهدي القوم الفاسقين(108)﴾ المائدة
2 - الفاسقون من غير المسلمين
من لم يحكم بما أنزل الله	﴿وليحكم أهل الإنجيل بما أنزل الله فيه ومن لم يحكم بما أنزل الله فأولئك هم الفاسقون (47)﴾ المائدة ﴿وأن احكم بينهم بما أنزل الله ولا تتبع أهواءهم واحذرهم أن يفتنوك عن بعض ما أنزل الله إليك فإن تولوا فاعلم أنما يريد الله أن يصيبهم ببعض ذنوبهم وإن كثيرا من الناس لفاسقون (49)﴾ المائدة
زيغ القلب عن النبي	﴿وإذ قال موسى لقومه ياقوم لم تؤذونني وقد تعلمون أني رسول الله إليكم فلما زاغوا أزاغ الله قلوبهم والله لا يهدي القوم الفاسقين(5)﴾ الصف
أمثلة على الفاسقين
كثير من ذرية نوح وإبراهيم	﴿ولقد أرسلنا نوحا وإبراهيم وجعلنا في ذريتهما النبوة والكتاب فمنهم مهتد وكثير منهم فاسقون (26)﴾ الحديد ﴿وقوم نوح من قبل إنهم كانوا قوما فاسقين (46)﴾ الذاريات
قوم لوط	﴿ولوطا آتيناه حكما وعلما ونجيناه من القرية التي كانت تعمل الخبائث إنهم كانوا قوم سوء فاسقين (74)﴾ الأنبياء
قوم موسى	﴿وكتبنا له في الألواح من كل شيء موعظة وتفصيلا لكل شيء فخذها بقوة وأمر قومك يأخذوا بأحسنها سأريكم دار الفاسقين(145)﴾ الأعراف ﴿قال فإنها محرمة عليهم أربعين سنة يتيهون في الأرض فلا تأس على القوم الفاسقين (26)﴾ المائدة ﴿وإذ قال موسى لقومه ياقوم لم تؤذونني وقد تعلمون أني رسول الله إليكم فلما زاغوا أزاغ الله قلوبهم والله لا يهدي القوم الفاسقين(5)﴾ الصف
أكثر الذين أوتوا الكتاب من قبل ( اليهود)	﴿كنتم خير أمة أخرجت للناس تأمرون بالمعروف وتنهون عن المنكر وتؤمنون بالله ولو آمن أهل الكتاب لكان خيرا لهم منهم المؤمنون وأكثرهم الفاسقون (110)﴾ آل عمران ﴿قل ياأهل الكتاب هل تنقمون منا إلا أن آمنا بالله وما أنزل إلينا وما أنزل من قبل وأن أكثركم فاسقون (59)﴾ المائدة
كثير من النصارى	﴿ألم يأن للذين آمنوا أن تخشع قلوبهم لذكر الله وما نزل من الحق ولا يكونوا كالذين أوتوا الكتاب من قبل فطال عليهم الأمد فقست قلوبهم وكثير منهم فاسقون (16)﴾ الحديد ﴿ثم قفينا على آثارهم برسلنا وقفينا بعيسى ابن مريم وآتيناه الإنجيل وجعلنا في قلوب الذين اتبعوه رأفة ورحمة ورهبانية ابتدعوها ما كتبناها عليهم إلا ابتغاء رضوان الله فما رعوها حق رعايتها فآتينا الذين آمنوا منهم أجرهم وكثير منهم فاسقون(27)﴾ الحديد
أكثر المشركين ( ناقضوا العهد منهم )	﴿كيف يكون للمشركين عهد عند الله وعند رسوله إلا الذين عاهدتم عند المسجد الحرام فما استقاموا لكم فاستقيموا لهم إن الله يحب المتقين(7) كيف وإن يظهروا عليكم لا يرقبوا فيكم إلا ولا ذمة يرضونكم بأفواههم وتأبى قلوبهم وأكثرهم فاسقون (8)﴾ التوبة ﴿وما وجدنا لأكثرهم من عهد وإن وجدنا أكثرهم لفاسقين (102)﴾ الأعراف
قوم فرعون	﴿وأدخل يدك في جيبك تخرج بيضاء من غير سوء في تسع آيات إلى فرعون وقومه إنهم كانوا قوما فاسقين(12)﴾ النمل ﴿اسلك يدك في جيبك تخرج بيضاء من غير سوء واضمم إليك جناحك من الرهب فذانك برهانان من ربك إلى فرعون وملئه إنهم كانوا قوما فاسقين(32)﴾ القصص
	﴿فاستخف قومه فأطاعوه إنهم كانوا قوما فاسقين(54)﴾ الزخرف ﴿قال رب إني لا أملك إلا نفسي وأخي فافرق بيننا وبين القوم الفاسقين(25)﴾ المائدة
جزاء الفاسقين
1 - في الدنيا
البلاء	﴿واسألهم عن القرية التي كانت حاضرة البحر إذ يعدون في السبت إذ تأتيهم حيتانهم يوم سبتهم شرعا ويوم لا يسبتون لا تأتيهم كذلك نبلوهم بما كانوا يفسقون(163)﴾ الأعراف
العذاب البئيس	﴿فلما نسوا ما ذكروا به أنجينا الذين ينهون عن السوء وأخذنا الذين ظلموا بعذاب بئيس بما كانوا يفسقون(165)﴾ الأعراف ﴿والذين كذبوا بآياتنا يمسهم العذاب بما كانوا يفسقون(49)﴾ الأنعام
رجز من السماء	﴿إنا منزلون على أهل هذه القرية رجزا من السماء بما كانوا يفسقون(34)﴾ العنكبوت ﴿فبدل الذين ظلموا قولا غير الذي قيل لهم فأنزلنا على الذين ظلموا رجزا من السماء بما كانوا يفسقون(59)﴾ البقرة
الهلاك والتدمير	﴿وإذا أردنا أن نهلك قرية أمرنا مترفيها ففسقوا فيها فحق عليها القول فدمرناها تدميرا (16)﴾ الإسراء ﴿فاصبر كما صبر أولوا العزم من الرسل ولا تستعجل لهم كأنهم يوم يرون ما يوعدون لم يلبثوا إلا ساعة من نهار بلاغ فهل يهلك إلا القوم الفاسقون(35)﴾ الأحقاف
الخزي على أيدي المؤمنين	﴿ما قطعتم من لينة أو تركتموها قائمة على أصولها فبإذن الله وليخزي الفاسقين(5)﴾ الحشر
الإضلال	﴿إن الله لا يستحيي أن يضرب مثلا ما بعوضة فما فوقها فأما الذين آمنوا فيعلمون أنه الحق من ربهم وأما الذين كفروا فيقولون ماذا أراد الله بهذا مثلا يضل به كثيرا ويهدي به كثيرا وما يضل به إلا الفاسقين(26)﴾ البقرة ﴿كذلك حقت كلمة ربك على الذين فسقوا أنهم لا يؤمنون(33)﴾ يونس
عدم الهداية	﴿قل إن كان آباؤكم وأبناؤكم وإخوانكم وأزواجكم وعشيرتكم وأموال اقترفتموها وتجارة تخشون كسادها ومساكن ترضونها أحب إليكم من الله ورسوله وجهاد في سبيله فتربصوا حتى يأتي الله بأمره والله لا يهدي القوم الفاسقين(24)﴾ التوبة ﴿وإذ قال موسى لقومه ياقوم لم تؤذونني وقد تعلمون أني رسول الله إليكم فلما زاغوا أزاغ الله قلوبهم والله لا يهدي القوم الفاسقين(5)﴾ الصف ﴿استغفر لهم أو لا تستغفر لهم إن تستغفر لهم سبعين مرة فلن يغفر الله لهم ذلك بأنهم كفروا بالله ورسوله والله لا يهدي القوم الفاسقين(80)﴾ التوبة ﴿سواء عليهم أاستغفرت لهم أم لم تستغفر لهم لن يغفر الله لهم إن الله لا يهدي القوم الفاسقين(6)﴾ المنافقون ﴿ذلك أدنى أن يأتوا بالشهادة على وجهها أو يخافوا أن ترد أيمان بعد أيمانهم واتقوا الله واسمعوا والله لا يهدي القوم الفاسقين(108)﴾ المائدة ﴿يحلفون لكم لترضوا عنهم فإن ترضوا عنهم فإن الله لا يرضى عن القوم الفاسقين (96)﴾ التوبة
2 - في الآخرة
النار﴿وأما الذين فسقوا فمأواهم النار كلما أرادوا أن يخرجوا منها أعيدوا فيها وقيل لهم ذوقوا عذاب النار الذي كنتم به تكذبون(20)﴾ السجدة ﴿ويوم يعرض الذين كفروا على النار أذهبتم طيباتكم في حياتكم الدنيا واستمتعتم بها فاليوم تجزون عذاب الهون بما كنتم تستكبرون في الأرض بغير الحق وبما كنتم تفسقون (20)﴾ الأحقاف
الكوارث : نتيجة الفسق
- على الفسق	﴿فبدل الذين ظلموا قولا غير الذي قيل لهم فأنزلنا على الذين ظلموا رجزا من السماء بما كانوا يفسقون (59)﴾ البقرة ﴿إنا منزلون على أهل هذه القرية رجزا من السماء بما كانوا يفسقون (34)﴾ العنكبوت ﴿فلما نسوا ما ذكروا به أنجينا الذين ينهون عن السوء وأخذنا الذين ظلموا بعذاب بئيس بما كانوا يفسقون (165)﴾ الأعراف ﴿والذين كذبوا بآياتنا يمسهم العذاب بما كانوا يفسقون (49)﴾ الأنعام ﴿وأن احكم بينهم بما أنزل الله ولا تتبع أهواءهم واحذرهم أن يفتنوك عن بعض ما أنزل الله إليك فإن تولوا فاعلم أنما يريد الله أن يصيبهم ببعض ذنوبهم وإن كثيرا من الناس لفاسقون (49)﴾ المائدة ﴿وإذا أردنا أن نهلك قرية أمرنا مترفيها ففسقوا فيها فحق عليها القول فدمرناها تدميرا (16)﴾ الاسراء
القوم الفاسقين
 	﴿فاصبر كما صبر أولوا العزم من الرسل ولا تستعجل لهم كأنهم يوم يرون ما يوعدون لم يلبثوا إلا ساعة من نهار بلاغفهل يهلك إلا القوم الفاسقون(35)﴾ الأحقاف
الذين يعصون أحكام الله	﴿ذلك أدنى أن يأتوا بالشهادة على وجهها أو يخافوا أن ترد أيمان بعد أيمانهم واتقوا الله واسمعوا والله لا يهدي القوم الفاسقين(108)﴾ المائدة ﴿قل إن كان آباؤكم وأبناؤكم وإخوانكم وأزواجكم وعشيرتكم وأموال اقترفتموها وتجارة تخشون كسادها ومساكن ترضونها أحب إليكم من الله ورسوله وجهاد في سبيله فتربصوا حتى يأتي الله بأمره والله لا يهدي القوم الفاسقين(24)﴾ التوبة
المنافقون المرتدون	﴿استغفر لهم أو لا تستغفر لهم إن تستغفر لهم سبعين مرة فلن يغفر الله لهم ذلك بأنهم كفروا بالله ورسوله والله لا يهدي القوم الفاسقين(80)﴾ التوبة ﴿سواء عليهم أاستغفرت لهم أم لم تستغفر لهم لن يغفر الله لهم إن الله لا يهدي القوم الفاسقين (6)﴾ المنافقون
قوم موسى	﴿وإذ قال موسى لقومه ياقوم لم تؤذونني وقد تعلمون أني رسول الله إليكم فلما زاغوا أزاغ الله قلوبهم والله لا يهدي القوم الفاسقين(5)﴾ الصف
 	﴿قال رب إني لا أملك إلا نفسي وأخي فافرق بيننا وبين القوم الفاسقين (25)﴾ المائدة ﴿قال فإنها محرمة عليهم أربعين سنة يتيهون في الأرض فلا تأس على القوم الفاسقين (26)﴾ المائدة
قوم لوط	﴿ونصرناه من القوم الذين كذبوا بآياتنا إنهم كانوا قوم سوء فأغرقناهم أجمعين(77)﴾ الأنبياء ﴿ولوطا آتيناه حكما وعلما ونجيناه من القرية التي كانت تعمل الخبائث إنهم كانوا قوم سوء فاسقين(74)﴾ الأنبياء
قوم فرعون	﴿اسلك يدك في جيبك تخرج بيضاء من غير سوء واضمم إليك جناحك من الرهب فذانك برهانان من ربك إلى فرعون وملئه إنهم كانوا قوما فاسقين(32)﴾ القصص ﴿وأدخل يدك في جيبك تخرج بيضاء من غير سوء في تسع آيات إلى فرعون وقومه إنهم كانوا قوما فاسقين(12)﴾ النمل
 	﴿فاستخف قومه فأطاعوه إنهم كانوا قوما فاسقين(54)﴾ الزخرف
قوم نوح	﴿وقوم نوح من قبل إنهم كانوا قوما فاسقين(46)﴾ الذاريات
 	﴿قل أنفقوا طوعا أو كرها لن يتقبل منكم إنكم كنتم قوما فاسقين(53)﴾ التوبة ﴿يحلفون لكم لترضوا عنهم فإن ترضوا عنهم فإن الله لا يرضى عن القوم الفاسقين (96)﴾ التوبة
مختار الصحاح
● [فسق] ف س ق: فَسقَت الرطبة خرجت عن قشرها و فَسقَ عن أمر ربه أي خرج قال بن الأعرابي لم يسمع قط في كلام الجاهلية ولا في شعرهم فاسِقٌ قال وهذا عجب وهو كلام عربي و الفسّيقُ الدائم الفِسْقِ و الفُوَيْسِقةُ الفأرة
الراغب
فسق
- فسق فلان: خرج عن حجر الشرع، وذلك من قوله: فسق الرطب، إذا خرج عن قشره (وهذا قول الفراء. انظر تفسير الرازي 2/147)، وهو أعم من الكفر. والفسق يقع بالقليل من الذنوب وبالكثير، لكن تعورف فيما كان كثيرا، وأكثر ما يقال الفاسق لمن التزم حكم الشرع وأقر به، ثم أخل بجميع أحكامه أو ببعضه، وإذا قيل للكافر الأصلي: فاسق، فلأنه أخل بحكم ما ألزمه العقل واقتضته الفطرة، قال الله تعالى: }ففسق عن أمر ربه﴿[الكهف/ 50]،﴾ففسقوا فيها﴿[الإسراء/16]،﴾وأكثرهم الفاسقون﴿[آل عمران/110]،﴾وأولئك هم الفاسقون﴿[النور/4]،﴾أفمن كان مؤمنا كما كان فاسقا﴿[السجدة/ 18]،﴾ومن كفر بعد ذلك فأولئك هم الفاسقون﴿[النور/55]، أي: من يستر نعمة الله فقد خرج عن طاعته،﴾وأما الذين فسقوا فمأواهم النار﴿[السجدة/ 20]،﴾والذين كذبوا بآياتنا يمسهم العذاب بما كانوا يفسقون﴿[الأنعام/49]،﴾والله لا يهدي القوم الفاسقين﴿[المائدة/108]،﴾إن المنافقين هم الفاسقون﴿[التوبة/67]،﴾وكذلك حقت كلمة ربك على الذين فسقوا﴿[يونس/33]،﴾أفمن كان مؤمنا كمن كان فاسقا﴿[السجدة/18]، فقابل به الإيمان. فالفاسق أعم من الكافر، والظالم أعم من الفاسق.﴾والذين يرمون المحصنات﴿إلى قوله:﴾وأولئك هم الفاسقون﴿(الآية:﴾والذين يرمون المحصنات ثم لم يأتوا بأربعة شهداء فاجلدوهم ثمانين جلدة ولا تقبلوا لهم شهادة أبدا وأولئك هم الفاسقون{ سورة النور: آية 4) وسميت الفأرة فويسقة لما اعتقد فيها من الخبث والفسق. وقيل: لخروجها من بيتها مرة بعد أخرى. وقال عليه الصلاة والسلام: (اقتلوا الفويسقة فإنها توهي السقاء وتضرم البيت على أهله) (في البخاري: عن جابر قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: (خمروا الآنية، وأجيفوا الأبواب، وأطفئوا المصابيح؛ فإن الفويسقة ربما جرت الفتيلة فأحرقت أهل البيت). انظر: فتح الباري 11/85 باب: لا تترك النار عند النوم). قال ابن الأعرابي: لم يسمع الفاسق في وصف الإنسان في كلام العرب، وإنما قالوا: فسقت الرطبة عن قشرها (قال ابن الأعرابي: ولم يسمع في كلام الجاهلية في شعر ولا كلام فاسق. قال: وهذا عجب: هو كلام عربي ولم يأت في شعر جاهلي. انظر: المجمل 3/721؛ وغلطه السمين في عمدة الحفاظ: فسق، لكنه لم يذكر مثالا على استعمالهم).
ملخص اللسان:
1.     فسَق يَفْسِقُ ويَفْسُقُ فِسْقاً وفُسوقاً وفَسُقَ؛ أَي فَجَر،
2.     الفِسْق: العصيان والترك لأَمر الله عز وجل والخروج عن طريق الحق
3.     والفِسْقُ: الخروج عن الأَمر. وفَسَقَ عن أَمر ربه أَي خرج
4.     فَسَقَ فلان في الدنيا فِسْقاً إذا اتسع فيها وهَوَّنَ على نفسه واتسع بركوبه لها ولم يضيقها عليه.
5.      وفَسَقَ فلان مالهُ إذا أَهلكه وأَنفقه
لسان العرب
● - فسق: الفِسْق: العصيان والترك لأَمر الله عز وجل والخروج عن طريق الحق.    فسَق يَفْسِقُ ويَفْسُقُ فِسْقاً وفُسوقاً وفَسُقَ؛ الضم عن اللحياني،    أَي فَجَر، قال: رواه عنه الأَحمر، قال: ولم يعرف الكسائي الضم، وقيل:    الفُسوق الخروج عن الدين، وكذلك الميل إلى المعصية كما فَسَقَ إبليسُ عن أَمر    ربه. وفَسَق عن أمر ربه أَي جار ومال عن طاعته؛ قال الشاعر:    فَواسِقاً عن أَمره جَوَائِرَا    الفراء في قوله عز وجل: فَفَسَقَ عن أَمر ربه، خرج من طاعة ربه، والعرب    تقول إذا خرجت الرُّطَبةُ من قشرها: قد فَسَقَت الرُّطَبةُ من قشرها،    وكأَن الفأرة إنما سميت فُويْسِقةً لخروجها من جُحْرها على الناس.    والفِسْقُ: الخروج عن الأَمر. وفَسَقَ عن أَمر ربه أَي خرج، وهو كقولهم اتّخَمَ عن    الطعام أي عن مَأْكله. الأَزهري: عن ثعلب أنه قال: قال الأَخفش في قوله    فَفَسَق عن أمر ربه، قال: عن ردّه أَمر ربه، نحو قول العرب اتّخَمَ عن    الطعام أي عن أَكله الطعام، فلما رَدّ هذا الأَمر فَسَقَ؛ قال أَبو العباس:    ولا حاجة به إلى هذا لأن الفُسُوقَ معناه الخروج. فَسَقَ عن أَمر ربه    أَي خرج، وقال ابن الأَعرابي: لم يُسْمع قَطُّ في كلام الجاهلية ولا في    شعرهم فاسِقٌ، قال: وهذا عجب وهو كلام عربي؛ وحكى شمر عن قطرب: فَسَقَ فلان    في الدنيا فِسْقاً إذا اتسع فيها وهَوَّنَ على نفسه واتسع بركوبه لها ولم    يضيقها عليه. وفَسَقَ فلان مالهُ إذا أَهلكه وأَنفقه. ويقال: إنه    لفِسْقٌ أَي خروج عن الحق. أَبو الهيثم: والفِسْقُ في قوله: أو فِسْقاً أهِلَّ    لغير الله به، روي عن مالك أَنه الذبح. وقوله تعالى: بئس الإسم الفُسُوقُ    بعد الإيمان، أَي بئس الإسم ن تقول له يا يهودي ويا نصراني بعد أَن آمن    أَي لا تُعَيِّرهم بعد أَن آمنوا، ويحتمل أَن يكون كلَّ لَقب يكرهه    الإنسان، وإنما يجب أَن يخاطب المؤمنُ أَخاه بأَحبّ الأَسماء إليه؛ هذا قول    الزجاج. ورجل فَاسِقٌ وفِسِّيقٌ وفُسَقُ: دائم الفِسْقِ. ويقال في النداء:    يا فُسَق ويا خُبَث، وللأُنثى: يا فَسَاقِ مثل قَطامِ، يريد يا أَيها    الفَاسِقُ ويا أَيها الخبيث، وهو معرفة يدل على ذلك أَنهم يقولون يا فُسَقُ    الخبيثُ فينعتونه بالأَلف واللام. وفَسَّقَه: نسبه إلى الفِسْقِ.    والفوَاسِقُ من النساء: الفواجرُ.    والفُوَيْسِقةُ: الفأرة. وفي الحديث: أَنه سَمَّى الفأْرة فُوَيْسِقةً    تصغير فاسِقَةٍ لخروجها من جُحْرها على الناس وإِفسادها. وفي حديث عائشة:    وسئِلَتْ عن أَكل الغُراب قالت: ومن يأْكله بعد قوله فاسِق، قال الخطابي    أراد تحريم أكلها بتَفْسِيقها. وفي الحديث: خَمْس فَوَاسِق يُقْتَلْنَ في    الحِلّ والحرم، قال: أَصل الفِسْقِ الخروج عن الإستقامة والجور، وبه سمي    العاصي فاسقاً، وإنما سميت هذه الحيوانات فَوَاسِقَ على الإستعارة    لخبثهن، وقيل: لخروجهن عن الحرمة في الحل والحرم أَي لا حرمة لهن بحال.
مقاييس اللغة:
(فسق) الفاء والسين والقاف كلمة واحدة، وهي الفِسْق، وهو الخروج عن الطَّاعة. تقول العرب: فَسقَتِ الرُّطَبَةُ عن قِشْرها: إذا خرجَتْ، حكاه الفَرَّاء. ويقولون: إنَّ الفأرة فُوَيْسِقة، وجاء هذا في الحديث. قال ابنُ الأعرابيِّ: لم يُسْمع قطُّ في كلامِ الجاهليَّة في شعر* ولا كلامٍ: فاسق. قال: وهذا عجبٌ، هو كلامٌ عربيٌّ ولم يأتِ في شعرٍ جاهليٍّ(1) .‏
القاموس المحيط:
الفِسْقُ، بالكسرِ التَّرْكُ لأَمْرِ اللهِ تعالى، والعِصْيانُ، والخُروجُ عن طَرِيقِ الحَقِّ، أو الفُجور،
كالفُسوقِ. فَسَقَ، كنَصَرَ وضَرَبَ وكَرُمَ، فِسْقاً وفُسوقاً. و " إنه لَفِسْقٌ " : خُروجٌ عن الحَقِّ.
وفَسَقَ: جارَ، و عن أمرِ ربِّهِ: خَرَجَ، و الرُّطَبَةُ عن قِشْرِها: خَرَجَتْ، كانْفَسَقَتْ، قيلَ: ومنه: الفاسِقُ: لانْسلاخِهِ عن الخَيْرِ. ورجلٌ فُسَقٌ، كصُرَدٍ وسِكِّيتٍ: دائمُ الفِسْقِ. والفُوَيْسِقَةُ: الفَأْرَةُ لخُروجِهَا من جُحْرِها على الناسِ. ويا فَساقِ، كقَطامِ: يا فاسِقَةُ. ويا فُسَقُ، كزُفَرَ: يا أيُّها الفاسقُ، وليس في كلامٍ جاهِليٍّ ولا شِعْرِهِم: فاسِقٌ، على أنه عَرَبيُّ. والتَّفْسيقُ: ضِدُّ التَّعْديلِ. والفاسِقِيَّةُ: ضَرْبٌ من العِمَّةِ.
تاج العروس:
ف س ق
الفِسْق بالكَسْر : التّرْكُ لأمْر الله عزّ وجلَّ والعِصْيانُ والخُروجُ عن طَريق الحَقِّ سبحانَه قالَه اللّيث . أو هو الفُجورُ كالفُسوقِ بالضّمِّ . وقيل : هو المَيْلُ الى المَعصِية . قال الأصبهانيُّ : الفِسْق أعمُّ من الكُفْر والفِسْقُ يقعُ بالقَليلِ من الذُنُوبِ وبالكَثيرِ ولكِن تُعورِفَ فيما كانَ بكَثيره . وأكثرُ ما يُقالُ الفاسِقُ لمَنْ التَزَم حُكمَ الشّرع وأقرّ بهِ ثم أخلّ بجَميعِ أحكامِه أو ببَعْضِها . وإذا قيل للكافِر الأصل فاسِق فلأنّه أخَلّ بحُكمِ ما ألزمَه العَقل واقتَضَتْه الفِطْرَةُ . ومنه قولُه تَعالى : ( أفَمَنْ كانَ مؤمِناً كمَنْ كان فاسِقاً لا يسْتَوون ) فقابَلَ به الإيمان فالفاسِقُ أعمُّ من الكافِر والظالِمُ أعمُّ من الفاسِق . فسَق كنَصَر وضَرَب وكرُم الثانيةُ عن الأخفَشِ نقلَه الجوهريُّ والثالثةُ عن اللِّحيانيّ رَواهُ عن الأحمَر ولم يعرِف الكسائيُّ الضّمَ فِسْقاً وفُسوقاً مصْدران للبابَيْن الأوّلين أي : فجَر فُجوراً كما في الصِّحاح . وقولُه تعالى : ( وإنّه لفِسْقٌ ) أي : خُروجٌ عن الحقِّ . وقال أبو الهيْثم : وقد يكونُ الفُسوقُ شِرْكاً ويكون إثْماً . والفِسْق في قوله تعالى : ( أو فِسْقاً أُهِلّ لغيرِ اللهِ به ) رُويَ عن مالك أنّه الذّبْح . وقولُه تعالى : ( بِئْسَ الاسْمُ الفُسوقُ بعْدَ الإيمان ) أي : بِئْسَ الاسمُ أن يقول له : يا يهودِيُّ ويا نَصْرانيّ بعد أنْ آمن ويُحتَمل أن يكون كُلُّ لَقَب يكرهُه الإنسان قاله الزّجّاج . وفَسَق : جارَ ومالَ عن طاعَةِ اللهِ عزّ وجلّ ومنه فَسَقت الرّكاب عن قصد السّبيل أي جارت . وقولُه تعالى : ( فَفَسَق عنْ أمْرِ ربِّه ) أي : خرَج زادَ الفَرّاءُ عن طاعةِ ربِّه . ورَوَى ثعْلَبٌ عن الأخْفَش قال : أي عن ردِّه أمرَ ربِّه نحو قول العَرَب : اتّخَم عن الطّعام أي : عنِ أكْلِه فلمّا ردَّ هذا الأم رفسَق . قال أبو العبّاس : ولا حاجةَ به الى هذا ؛ لأنّ الفُسوقَ معناه الخُروج . فسَقَ عن أمْر ربّه أي : خرَج . وفسَقت الرُّطَبَة عن قِشْرِها أي : خرجَت كانْفَسَقَت وهذه عن ابنِ دُرَيْد . قيل : ومنه اشتِقاق الفاسِق لانْفِساقِه أي : لانسِلاخِه عن الخَيْر . ونصُّ الجَمْهَرة : من الخَيْر وقال أبو عُبَيدة : ففَسَق عن أمرِ ربّه أي : جارَ عن طاعَتِه وأنشد :
" يهْوِين في نجْد وغَوْراً غائِرا
" فَواسِقاً عن قصْدِها جَوائِرا ورجُلٌ فُسَقٌ كصُرَد وفِسّيقٌ مثل سِكِّيت : دائِمُ الفِسْق وأنشدَ اللّيثُ لسُلَيمان :
عاشوا بذلك حيناً في جِوارِهِمُ ... لا يُظْهِرُ الجَوْرَ فيهم آمِناً فُسَقُ
ومن سَجَعات الأساس : كان يَزيدُ فِسّيقاً خِمّيراً ولم يَكُنْ للمؤْمِنين أميراً . وقال اللّيْثُ : الفُوَيْسِقَةُ : الفأرة سُمّيتْ لخُروجِها من جُحْرِها على النّاس . وفي الأساس : لعَيْثِها في البُيوت : زادَ غيرُه : وإفسادِها . وهي تصْغيرُ فاسِقَة . ومنه الحديث : اقْتُلوا الفُوَيْسِقَة فإنّها توهِي السِّقاءَ وتُضْرِم البيتَ على أهْلِه . وفي حديث عائِشَةَ رضيَ الله عنها - وسُئلت عن أكْلِ الغُراب - قالت : ومَنْ يأكلُه بعْد قولِه : فاسِق ؟ . قال الخَطّابيُّ : أرادَ بتَفْسيقِها تحْريم أكلِها وفي الحديث : خمْسٌ فواسِقُ يُقْتَلْنَ في الحِلِّ والحَرَم . قال : أصْلُ الفِسْق : الخُروجُ عن الاستِقامة والجَوْرُ وبه سُمِّيَ العاصي فاسِقاً . وإنما سُمِّيت هذه الحيوانات فَواسِقَ على الاستِعارة ؛ لخُبْثِهِنّ وقيل : لخُروجِهِنّ عن الحُرْمَة في الحِلِّ والحَرَم أي : لا حُرْمَة لهنّ بحالٍ . وتقولُ للمرأة : يا فاسِقِ كقطامِ أي : يا فاسِقَة وتَقول للرّجُل : يا فُسَق كزُفَر ويا خُبَثُ كذلك أي : يا أيُّها الفاسِق ويا أيّها الخَبيث . قال الجوهريُّ : وهو معرِفة يدُلُّ على ذلك أنهم يقولون : يا فُسَقُ الخَبيثُ فيَنْعَتونَه بالألِف واللاّم . وليْسَ في كَلامٍ جاهليٍّ ولا شِعْرِهم فاسِقٌ على أنّه عرَبيٌّ . هذا كلامُ ابنِ الأعرابيّ ونصُّه على ما نقله الجوهَريُّ والصاغانيّ : لم يسمعْ قَطُّ في كلامِ الجاهليّة ولا في شِعْرِهم فاسِقٌ . قال . وهذا عجَبٌ وهو كَلام عربيٌّ لم يأْتِ في شِعْرِ جاهليٍّ ونقلَ الأصبهانيُّ عن ابنِ الأعرابيّ : لم يُسْمع الفاسِقُ في وصْفِ الإنسان في كلامِ العَرَب . وإنّما قالوا إذا خَرَجت الرُّطَبَة من قشرِها : فسَقَت الرُطَبَةُ عن قِشْرِها . ونقل شيخُنا عن بعضِ فُقَهاءِ اللُّغَة أنّ الفِسْقَ من الألْفاظِ الإسلاميّةِ لا يُعرَفُ إطلاقُها على هذا المَعْنى قبلَ الإسلامِ وإن كان أصلُ معْناها الخُروجَ فهي من الحَقائِق الشّرْعِيّة التي صارَتْ في معْناها حَقيقةً عُرْفِيّةً في الشّرْعِ وقد بسَطه الخَفاجيّ في العِناية . والتّفْسيقُ : ضدُّ التّعْديل . يُقال : فسّقَه الحاكِمُ أي : حكَمَ بفِسْقِه كما في العُباب . ويُقال : تعمّمَ فلانٌ الفاسِقيّة وهو ضرْبٌ من العِمّة نقله الزّمَخْشريُّ والصاغانيّ . ومما يُستَدرَك عليه : فسقَ في الدُنيا فِسْقاً : إذا اتّسَع فيها وهوّن على نفْسِه واتّسَع بركُوبِه لها ولم يُضيِّقْها عليه حكاه شَمِرٌ عن قُطْرب . وفَسَقَ فلانٌ مالَه : إذا أهلَكه وأنفقَه . وفسّقَه تفْسيقاً : نسَبه الى الفِسْق . والفَواسِقُ من النِّساءِ : الفواجِرُ . وقد يُجمَعُ فِسْقٌ على فُسوقٍ كجِذْعٍ وجُذوع . والفَسْقِيّةُ بالفتح : المتَوضَّأُ والجَمْعُ : الفَساقِيُّ مولدة

##### Türkçe

فسk
**فَسَقَ** - **يَفْسُقُ** - **فِسْق** - **فُسُوْق** - **فَاسِق** - **فَاسِقُوْن**
**فَسَقَ - يَفْسُقُ** + bir varlık + bir varlığın emrinden: emreden bir otoritenin emrine boyun eğme ve itaatten çıkar; bu da onu hafife alma ve haz ile hevâyı üstün tutma sebebiyledir.
**فِسق**: “**فَسَقَ - يَفْسُقُ**” fiilinin isim-fiilidir: o da emreden otoritenin emrine aykırı olmakla nitelenen ameldir; İslâm dininde emreden otorite Allah عز وجل’dir.
**فُسُوْق**: “**فـُعول**” vezni üzere, “**فَسَقَ - يَفْسُقُ**”tan mübalağa isim-fiilidir: emreden otoritenin emrine aykırı olan amelin bütün türlerini kapsayan bir cinstir; İslâm dininde emreden otorite Allah عز وجل’dir.
**فَاسِق**: “**فَسَقَ - يَفْسُقُ**”tan, sıfat-ı müşebbehe olan ism-i fâildir: İslâm dininde ıstılahî bir mânası vardır: Rabb’inin emrinden fısk eden herkes; Rabb’inin emrine itaat etmez; bu da ilgisizlik ve aldırış etmeyişten bir sebep ile, ve haz ile hevâyı üstün tutma sebebiyledir.
**فَاسِقُوْن**: **فَاسِق**’in çoğuludur.
Ve lafız, “kontrolden çıkma, başkasının kontrolünü ve tahakkümünü ve emirlerini kabul etmeyi reddetme” lafızları grubuna mensuptur; onlar şunlardır:
**عَتَا - يَعْتُوْ**، **مَرُدَ - يَمْرُدُ**، **فَجَرَ - يَفْجُرُ**، **عَصَى - يَعْصِي**، **فَسَقَ - يَفْسُقُ**، **جَمَحَ - يَجْمَحُ**

**فَسَق - يَفْسق**
	﴿“Ve hani meleklere: Âdem’e secde edin, demiştik; İblîs hariç secde ettiler; cinlerdendi; böylece Rabb’inin emrinden fısk etti. Şimdi siz onu ve zürriyetini, benim dışımda velîler mi ediniyorsunuz? Hâlbuki onlar size düşmandır. Zâlimler için ne kötü bir bedeldir (50)”﴾ **الكهف** ﴿“Ve bir beldeyi helâk etmeyi istediğimizde, onun mütreflerine emrederiz; orada fısk ederler; böylece söz onun üzerine hak olur; sonra onu darmadağın ederiz, darmadağın edişle (16)”﴾ **الإسراء**
	﴿“Ve onlara, deniz kıyısında bulunan beldeyi sor: Cumartesi hakkında haddi aşıyorlardı; Cumartesileri balıkları onlara açıkça gelir; Cumartesi yapmadıkları gün gelmez; işte onları, fısk ediyor oldukları şey sebebiyle böyle imtihan ederiz (163)”﴾ **الأعراف**
	﴿“Kendilerine hatırlatılan şeyi unutunca, kötülükten men edenleri kurtardık; zulmedenleri ise, fısk ediyor oldukları şey sebebiyle, çetin bir azapla yakaladık (165)”﴾ **الأعراف** ﴿“Âyetlerimizi yalanlayanlara, fısk ediyor oldukları şey sebebiyle azap dokunur (49)”﴾ **الأنعام**
	﴿“Şüphesiz biz, bu beldenin halkı üzerine, fısk ediyor oldukları şey sebebiyle, gökten bir rics indireceğiz (34)”﴾ **العنكبوت** ﴿“Böylece zulmedenler, kendilerine söylenen sözü başka bir sözle değiştirdiler; biz de zulmedenlerin üzerine, fısk ediyor oldukları şey sebebiyle, gökten bir rics indirdik (59)”﴾ **البقرة**
	﴿“İşte böyle, Rabb’inin kelimesi, fısk edenler üzerine hak oldu: şüphesiz onlar iman etmezler (33)”﴾ **يونس**
	﴿“Ama fısk edenler: onların barınağı ateştir; her ne zaman ondan çıkmak isteseler, içine geri çevrilirler; ve onlara: yalanlıyor olduğunuz ateş azabını tadın, denilir (20)”﴾ **السجدة** ﴿“Ve o gün, kâfir olanlar ateşe arz olunur: Dünya hayatınızda tayyibâtınızı giderdiniz ve onlarla zevklendiniz; bugün ise, yeryüzünde haksız yere büyüklük taslıyor olduğunuz ve fısk ediyor olduğunuz şey sebebiyle, horluk azabıyla cezalandırılırsınız (20)”﴾ **الأحقاف**

**فِسق - الفسق**
Haramı yemek; haram işi yapmak ( **الاستقسام بالأزلام** ) ﴿“Size ölü, kan, domuz eti, Allah’tan başkası adına kesilen, boğulmuş, vurulmuş, düşmüş, boynuzlanmış ve yırtıcı hayvanın yediği—ancak kesip yetiştirdikleriniz hariç—, dikili taşlar üzerine kesilen ve fal oklarıyla kısmet aramanız haram kılındı; işte bu fısktır. Bugün kâfir olanlar dininizden ümit kesmiştir; onlardan korkmayın, benden korkun. Bugün sizin için dininizi kemale erdirdim, üzerinizdeki nimetimi tamamladım ve size din olarak İslâm’ı razı oldum. Kim açlık sıkıntısında, günaha meyletmeksizin, zaruret içinde kalırsa, şüphesiz Allah bağışlayıcıdır, merhametlidir (3)”﴾ **المائدة** ﴿“De ki: Bana vahyedilende, yiyen bir kimseye yiyeceği şey üzerinde haram kılınmış bir şey bulmuyorum; ancak ölü, akıtılmış kan veya domuz eti—çünkü o rics’tir— yahut Allah’tan başkası adına adanmış bir fısk olması müstesna. Kim, taşkınlık etmeyen ve haddi aşmayan olarak zarurete düşerse, şüphesiz Rabb’in bağışlayıcıdır, merhametlidir (145)”﴾ **الأنعام** ﴿“Üzerine Allah’ın adı anılmayan şeyden yemeyin; şüphesiz o, fısktır. Ve şüphesiz şeytanlar, sizinle mücadele etsinler diye, velîlerine vahyederler; eğer onlara itaat ederseniz, şüphesiz siz müşriklersiniz (121)”﴾ **الأنعام**

**فـُسُوق- الفسوق**
Yazmamak ve şahitlik (etmemek); lakaplarla birbirini çağırmak; hac amelleri ﴿“Ey iman edenler! Belirli bir vadeye kadar bir borçla borçlandığınızda onu yazın; aranızda bir kâtip adaletle yazsın; Allah’ın kendisine öğrettiği gibi yazmaktan hiçbir kâtip kaçınmasın; yazsın; üzerinde hak olan kimse imlâ ettirsin; Rabb’i olan Allah’tan sakınsın ve ondan hiçbir şeyi eksiltmesin. Eğer üzerinde hak olan kimse sefih veya zayıf ise yahut imlâ ettirmeye güç yetiremiyorsa, velîsi adaletle imlâ ettirsin. Erkeklerinizden iki şahit isteyin; eğer iki erkek olmazsa, şahitlerden razı olduğunuz kimselerden bir erkek ve iki kadın; biri şaşırırsa diğeri ona hatırlatsın diye. Şahitler çağrıldıklarında kaçınmasınlar. Küçük olsun büyük olsun, vadesine kadar onu yazmaktan usanmayın. Bu, Allah katında daha adildir, şahitlik için daha sağlamdır ve şüphe etmemenize daha yakındır; ancak aranızda peşin bir ticaret olup da onu aranızda döndürüyorsanız, onu yazmamanızda size bir günah yoktur. Alışveriş yaptığınızda şahit tutun. Ne kâtip ne şahit zarar görsün. Ve eğer yaparsanız, şüphesiz o, sizin için füsûktur. Allah’tan sakının; Allah size öğretir; Allah her şeyi bilendir (282)”﴾ **البقرة** ﴿“Ey iman edenler! Bir topluluk bir toplulukla alay etmesin; belki onlar kendilerinden daha hayırlıdır. Kadınlar da kadınlarla (alay etmesin); belki onlar kendilerinden daha hayırlıdır. Kendi kendinizi ayıplamayın ve lakaplarla birbirinizi çağırmayın. İmandan sonra füsûk ismi ne kötüdür. Kim tevbe etmezse, işte onlar zâlimlerin ta kendileridir (11)”﴾ **الحجرات** ﴿“Hac, bilinen aylardır; kim o aylarda haccı farz kılarsa, artık hacda ne rafes, ne füsûk, ne de cedel vardır. Hayırdan ne yaparsanız Allah onu bilir. Azık edinin; çünkü azığın hayırlısı takvâdır. Ey akıl sahipleri! Benden sakının (197)”﴾ **البقرة**
	﴿“Ve bilin ki içinizde Allah’ın Resûlü vardır; işin çoğunda size itaat etseydi elbette sıkıntıya düşerdiniz; fakat Allah size imanı sevdirdi ve onu kalplerinizde süsledi; küfrü, füsûku ve isyanı size çirkin gösterdi. İşte onlar, doğru yolda olanların ta kendileridir (7)”﴾ **الحجرات**

**فاسق - فاسقون**
1 - Müslümanlardan fâsıklar
İmandan sonra küfür: - açık küfür = amelî küfür ( **النفاق** ) ﴿“Andolsun sana apaçık âyetler indirdik; onlara ancak fâsıklar küfreder (99)”﴾ **البقرة** ﴿“Allah, sizden iman edenlere ve sâlih ameller işleyenlere vaad etti: kendilerinden öncekileri halife kıldığı gibi onları da yeryüzünde mutlaka halife kılacak; kendileri için razı olduğu dinlerini onlar için mutlaka yerleştirecek; korkularından sonra onları mutlaka güvene çevirecek: bana ibadet ederler, bana hiçbir şeyi ortak koşmazlar. Bundan sonra kim küfrederse, işte onlar fâsıkların ta kendileridir (55)”﴾ **النور** ﴿“Kim bundan sonra yüz çevirirse, işte onlar fâsıkların ta kendileridir (82)”﴾ **آل عمران** ﴿“Onlardan ölen hiçbirinin üzerine asla namaz kılma ve kabrinin başında durma; şüphesiz onlar Allah’a ve Resûlü’ne küfrettiler ve onlar fâsıklar olarak öldüler (84)”﴾ **التوبة**
Münafıklar (Allah’ı unutanlar) ﴿“Allah’ı unutanlar gibi olmayın; böylece (Allah) onlara kendilerini unutturdu. İşte onlar fâsıkların ta kendileridir (19)”﴾ **الحشر** ﴿“Münafık erkekler ve münafık kadınlar birbirlerindendir; münkeri emrederler ve ma‘rûftan nehyederler ve ellerini sıkarlar; Allah’ı unuttular, böylece (Allah) onları unuttu. Şüphesiz münafıklar, fâsıkların ta kendileridir (67)”﴾ **التوبة**

Müslümanlardan münafıklar (malla ve canla cihaddan geri kalanlar)	{ “Senden izin isteyenler ancak Allah’a ve âhiret gününe iman etmeyenlerdir; kalpleri şüpheye düşmüştür de şüphelerinde bocalayıp dururlar (45)” … ﴿“De ki: İsteyerek yahut istemeyerek infak edin; sizden asla kabul olunmayacaktır; şüphesiz siz **قوما فاسقين** idiniz (53)”﴾ **التوبة** ﴿“De ki: Eğer babalarınız, oğullarınız, kardeşleriniz, eşleriniz, aşiretiniz, kazandığınız mallar, kesada uğramasından korktuğunuz ticaret ve razı olduğunuz meskenler size Allah’tan, Resulünden ve O’nun yolunda cihaddan daha sevgili ise, Allah emrini getirinceye kadar bekleyin; Allah **القوم الفاسقين**’i hidayete erdirmez (24)”﴾ **التوبة** ﴿“Onlar için istiğfar et yahut onlar için istiğfar etme; onlar için yetmiş kere istiğfar etsen de Allah onları asla bağışlamayacaktır; bu, onların Allah’ı ve Resulünü inkâr etmeleri sebebiyledir; Allah **القوم الفاسقين**’i hidayete erdirmez (80)”﴾ **التوبة** ﴿“Onlar için istiğfar etmen de etmemendir de onlar için birdir; Allah onları asla bağışlamayacaktır; şüphesiz Allah **القوم الفاسقين**’i hidayete erdirmez (6)”﴾ **المنافقون**
Kâfirleri dost edinenler	﴿“Eğer Allah’a, peygambere ve ona indirilene iman ediyor olsalardı, onları dost edinmezlerdi; fakat onların çoğu **فاسقون**’dur (81)”﴾ **المائدة** ﴿“Sizden razı olasınız diye size yemin ederler; siz onlardan razı olsanız da, şüphesiz Allah **القوم الفاسقين**’den razı olmaz (96)”﴾ **التوبة**
İffetli kadınlara iftira atanlar; şahitliği vechi üzere getirmeyenler	﴿“İffetli kadınlara iftira atanlar, sonra dört şahit getirmeyenler: onları seksen değnekle dövün; onların şahitliğini ebediyen kabul etmeyin; işte onlar **الفاسقون**’dur (4)”﴾ **النور** ﴿“Bu, şahitliği vechi üzere getirmelerine daha yakındır; yahut yeminlerden sonra yeminlerin geri çevrilmesinden korkarlar; Allah’tan sakının ve dinleyin; Allah **القوم الفاسقين**’i hidayete erdirmez (108)”﴾ **المائدة**
2 - Müslüman olmayanlardan **الفاسقون**
Allah’ın indirdiğiyle hükmetmeyen	﴿“İncil ehli, Allah’ın onda indirdiğiyle hükmetsin; kim Allah’ın indirdiğiyle hükmetmezse, işte onlar **الفاسقون**’dur (47)”﴾ **المائدة** ﴿“Aralarında Allah’ın indirdiğiyle hükmet; onların hevalarına uyma; Allah’ın sana indirdiğinin bir kısmından seni fitneye düşürmelerinden sakın; eğer yüz çevirirlerse bil ki Allah ancak onları günahlarının bir kısmıyla musibete uğratmak ister; şüphesiz insanların çoğu **لفاسقون**’dur (49)”﴾ **المائدة**
Kalbin peygamberden sapması	﴿“Musa kavmine demişti ki: ‘Ey kavmim! Bana niçin eziyet ediyorsunuz? Oysa benim size Allah’ın elçisi olduğumu biliyorsunuz.’ Ne zaman ki saptılar, Allah da kalplerini saptırdı; Allah **القوم الفاسقين**’i hidayete erdirmez (5)”﴾ **الصف**
**الفاسقين**’e örnekler
Nuh ve İbrahim zürriyetinden çoğu	﴿“Andolsun Nuh’u ve İbrahim’i gönderdik; ikisinin zürriyetinde peygamberliği ve kitabı kıldık; onlardan kimi hidayete ermiştir, onların çoğu ise **فاسقون**’dur (26)”﴾ **الحديد** ﴿“Nuh kavmi de daha önce; şüphesiz onlar **قوما فاسقين** idiler (46)”﴾ **الذاريات**
Lut kavmi	﴿“Lut’a hüküm ve ilim verdik; onu, çirkinlikleri işleyen şehirden kurtardık; şüphesiz onlar kötü bir kavimdi, **فاسقين** (74)”﴾ **الأنبياء**
Musa kavmi	﴿“Ona levhalarda her şeyden bir öğüt ve her şeyin tafsilini yazdık: ‘Onu kuvvetle al; kavmine de onun en güzeline sarılmalarını emret; size **دار الفاسقين**’i göstereceğim’ (145)”﴾ **الأعراف** ﴿“Dedi ki: ‘Şüphesiz o, onlara kırk yıl haram kılınmıştır; yeryüzünde şaşkın şaşkın dolaşacaklar; artık **القوم الفاسقين** için üzülme’ (26)”﴾ **المائدة** ﴿“Musa kavmine demişti ki: ‘Ey kavmim! Bana niçin eziyet ediyorsunuz? Oysa benim size Allah’ın elçisi olduğumu biliyorsunuz.’ Ne zaman ki saptılar, Allah da kalplerini saptırdı; Allah **القوم الفاسقين**’i hidayete erdirmez (5)”﴾ **الصف**
Daha önce kendilerine kitap verilenlerin çoğu (Yahudiler)	﴿“Siz, insanlar için çıkarılmış en hayırlı ümmetsiniz; marufu emreder, münkerden nehyeder ve Allah’a iman edersiniz. Kitap ehli iman etseydi, elbette onlar için hayırlı olurdu; onlardan müminler vardır, onların çoğu ise **الفاسقون**’dur (110)”﴾ **آل عمران** ﴿“De ki: ‘Ey kitap ehli! Bizden, Allah’a, bize indirilene ve daha önce indirilene iman etmemizden başka neyi yadırgıyorsunuz? Ve şüphesiz çoğunuz **فاسقون**’dur’ (59)”﴾ **المائدة**
Hristiyanlardan çoğu	﴿“İman edenler için, Allah’ın zikrine ve haktan inene kalplerinin huşû duymasının vakti gelmedi mi? Daha önce kendilerine kitap verilenler gibi olmasınlar; üzerlerinden zaman uzadı da kalpleri katılaştı; onların çoğu **فاسقون**’dur (16)”﴾ **الحديد** ﴿“Sonra onların izleri üzerine resullerimizle peş peşe gönderdik; Meryem oğlu İsa’yı da peş peşe gönderdik ve ona İncil’i verdik; ona uyanların kalplerine şefkat ve rahmet koyduk. Uydurdukları ruhbanlığı ise, onu onlara yazmadık; ancak Allah’ın rızasını aramak için (yaptılar); fakat ona gereği gibi riayet etmediler. Onlardan iman edenlere ecirlerini verdik; onların çoğu **فاسقون**’dur (27)”﴾ **الحديد**
Müşriklerin çoğu (onlardan ahdi bozanlar)	﴿“Müşriklerin Allah katında ve Resulü katında nasıl bir ahdi olabilir? Ancak Mescid-i Haram yanında kendileriyle ahitleştiğiniz kimseler müstesna; size karşı dosdoğru durdukları müddetçe siz de onlara karşı dosdoğru durun; şüphesiz Allah muttakileri sever (7). Nasıl (olabilir)! Eğer size üstün gelseler, sizin hakkınızda ne bir yakınlık ne de bir zimmet gözetirler; ağızlarıyla sizi razı ederler, kalpleri ise karşı çıkar; onların çoğu **فاسقون**’dur (8)”﴾ **التوبة** ﴿“Onların çoğunda bir ahid bulmadık; ve onların çoğunu elbette **لفاسقين** bulduk (102)”﴾ **الأعراف**
Firavun kavmi	﴿“Elini koynuna sok; dokuz ayet içinde Firavun’a ve kavmine, bir kötülük olmaksızın bembeyaz çıkacaktır; şüphesiz onlar **قوما فاسقين** idiler (12)”﴾ **النمل** ﴿“Elini koynuna sok; bir kötülük olmaksızın bembeyaz çıkacaktır; korkudan (dolayı) kanadını kendine çek; işte bunlar, Rabbinden Firavun’a ve onun ileri gelenlerine iki burhandır; şüphesiz onlar **قوما فاسقين** idiler (32)”﴾ **القصص**
	﴿“Kavmini hafife aldı da ona itaat ettiler; şüphesiz onlar **قوما فاسقين** idiler (54)”﴾ **الزخرف** ﴿“Dedi ki: ‘Rabbim! Ben ancak kendime ve kardeşime malikim; artık bizimle **القوم الفاسقين**’in arasını ayır’ (25)”﴾ **المائدة**
**القوم الفاسقين**
 	﴿“Öyleyse, azim sahipleri olan resullerin sabrettiği gibi sabret; onlar için acele etme. Kendilerine vaad olunanı gördükleri gün, sanki gündüzden bir saatten başka kalmamış gibi olurlar. Bir tebliğdir; artık **القوم الفاسقون**’dan başkası helak edilir mi? (35)”﴾ **الأحقاف**
Allah’ın hükümlerine isyan edenler	﴿“Bu, şahitliği vechi üzere getirmelerine daha yakındır; yahut yeminlerden sonra yeminlerin geri çevrilmesinden korkarlar; Allah’tan sakının ve dinleyin; Allah **القوم الفاسقين**’i hidayete erdirmez (108)”﴾ **المائدة** ﴿“De ki: Eğer babalarınız, oğullarınız, kardeşleriniz, eşleriniz, aşiretiniz, kazandığınız mallar, kesada uğramasından korktuğunuz ticaret ve razı olduğunuz meskenler size Allah’tan, Resulünden ve O’nun yolunda cihaddan daha sevgili ise, Allah emrini getirinceye kadar bekleyin; Allah **القوم الفاسقين**’i hidayete erdirmez (24)”﴾ **التوبة**
Dinden dönen münafıklar	﴿“Onlar için istiğfar et yahut onlar için istiğfar etme; onlar için yetmiş kere istiğfar etsen de Allah onları asla bağışlamayacaktır; bu, onların Allah’ı ve Resulünü inkâr etmeleri sebebiyledir; Allah **القوم الفاسقين**’i hidayete erdirmez (80)”﴾ **التوبة** ﴿“Onlar için istiğfar etmen de etmemendir de onlar için birdir; Allah onları asla bağışlamayacaktır; şüphesiz Allah **القوم الفاسقين**’i hidayete erdirmez (6)”﴾ **المنافقون**
Musa kavmi	﴿“Musa kavmine demişti ki: ‘Ey kavmim! Bana niçin eziyet ediyorsunuz? Oysa benim size Allah’ın elçisi olduğumu biliyorsunuz.’ Ne zaman ki saptılar, Allah da kalplerini saptırdı; Allah **القوم الفاسقين**’i hidayete erdirmez (5)”﴾ **الصف**
 	﴿“Dedi ki: ‘Rabbim! Ben ancak kendime ve kardeşime malikim; artık bizimle **القوم الفاسقين**’in arasını ayır’ (25)”﴾ **المائدة** ﴿“Dedi ki: ‘Şüphesiz o, onlara kırk yıl haram kılınmıştır; yeryüzünde şaşkın şaşkın dolaşacaklar; artık **القوم الفاسقين** için üzülme’ (26)”﴾ **المائدة**
Lut kavmi	﴿“Onu, ayetlerimizi yalanlayan kavimden kurtardık; şüphesiz onlar kötü bir kavimdi; onları topluca boğduk (77)”﴾ **الأنبياء** ﴿“Lut’a hüküm ve ilim verdik; onu, çirkinlikleri işleyen şehirden kurtardık; şüphesiz onlar kötü bir kavimdi, **فاسقين** (74)”﴾ **الأنبياء**
Firavun kavmi	﴿“Elini koynuna sok; bir kötülük olmaksızın bembeyaz çıkacaktır; korkudan (dolayı) kanadını kendine çek; işte bunlar, Rabbinden Firavun’a ve onun ileri gelenlerine iki burhandır; şüphesiz onlar **قوما فاسقين** idiler (32)”﴾ **القصص** ﴿“Elini koynuna sok; dokuz ayet içinde Firavun’a ve kavmine, bir kötülük olmaksızın bembeyaz çıkacaktır; şüphesiz onlar **قوما فاسقين** idiler (12)”﴾ **النمل**

﴿**فاستخف قومه فأطاعوه إنهم كانوا قوما فاسقين(54)**﴾ الزخرف
Kavmini hafife aldı da ona itaat ettiler; şüphesiz onlar **قوما فاسقين** idiler.

قوم نوح	﴿**وقوم نوح من قبل إنهم كانوا قوما فاسقين(46)**﴾ الذاريات
Nûh kavmi; daha önce: şüphesiz onlar **قوما فاسقين** idiler.

 	﴿**قل أنفقوا طوعا أو كرها لن يتقبل منكم إنكم كنتم قوما فاسقين(53)**﴾ التوبة ﴿**يحلفون لكم لترضوا عنهم فإن ترضوا عنهم فإن الله لا يرضى عن القوم الفاسقين (96)**﴾ التوبة
De ki: İsteyerek yahut istemeyerek infak edin; sizden asla kabul edilmeyecektir; şüphesiz siz **قوما فاسقين** idiniz. / Sizi razı etmek için size yemin ederler; eğer siz onlardan razı olsanız da, şüphesiz Allah **القوم الفاسقين**’den razı olmaz.

إبليس	﴿**وإذ قلنا للملائكة اسجدوا لآدم فسجدوا إلا إبليس كان من الجن ففسق عن أمر ربه أفتتخذونه وذريته أولياء من دوني وهم لكم عدو بئس للظالمين بدلا(50)**﴾ الكهف
İblîs: Hani meleklere: Âdem’e secde edin, demiştik; secde ettiler, İblîs hariç; cinlerdendi; böylece Rabbinin emrinden **ففسق** etti. Onu ve zürriyetini, Benim dışımda veliler mi ediniyorsunuz? Hâlbuki onlar size düşmandır. Zâlimler için ne kötü bir bedeldir.

	﴿**ياأيها الذين آمنوا إن جاءكم فاسق بنبإ فتبينوا أن تصيبوا قوما بجهالة فتصبحوا على ما فعلتم نادمين(6)**﴾ الحجرات
Ey iman edenler! Eğer size bir **فاسق** bir haber getirirse, açıklığa kavuşturun; yoksa bir kavme cehaletle isabet edersiniz de yaptığınıza pişman olarak sabahlarsınız.

كل غير مؤمن	﴿**أفمن كان مؤمنا كمن كان فاسقا لا يستوون(18)**﴾ السجدة
Her mümin olmayan: Öyleyse mümin olan, **فاسقا** olan gibi midir? Eşit olmazlar.

جزاء الفاسقين
**فاسقين**’in cezası

1 - في الدنيا
1 - dünyada

البلاء﴿**واسألهم عن القرية التي كانت حاضرة البحر إذ يعدون في السبت إذ تأتيهم حيتانهم يوم سبتهم شرعا ويوم لا يسبتون لا تأتيهم كذلك نبلوهم بما كانوا يفسقون(163)**﴾ الأعراف
Belâ: Onlara, deniz kıyısında bulunan kasabayı sor; hani cumartesi hakkında haddi aşıyorlardı; hani cumartesi günlerinde balıkları onlara açıkça geliyordu; cumartesi yapmadıkları gün ise gelmiyordu; işte böyle, **بما كانوا يفسقون** sebebiyle onları imtihan ediyorduk.

العذاب البئيس	﴿**فلما نسوا ما ذكروا به أنجينا الذين ينهون عن السوء وأخذنا الذين ظلموا بعذاب بئيس بما كانوا يفسقون(165)**﴾ الأعراف ﴿**والذين كذبوا بآياتنا يمسهم العذاب بما كانوا يفسقون(49)**﴾ الأنعام
Kötü azap: Kendilerine hatırlatılanı unutunca, kötülükten men edenleri kurtardık; zulmedenleri ise, **بما كانوا يفسقون** sebebiyle kötü bir azapla yakaladık. / Âyetlerimizi yalanlayanlara, **بما كانوا يفسقون** sebebiyle azap dokunacaktır.

رجز من السماء	﴿**إنا منزلون على أهل هذه القرية رجزا من السماء بما كانوا يفسقون(34)**﴾ العنكبوت ﴿**فبدل الذين ظلموا قولا غير الذي قيل لهم فأنزلنا على الذين ظلموا رجزا من السماء بما كانوا يفسقون(59)**﴾ البقرة
Gökten rics: Şüphesiz biz, bu kasabanın halkı üzerine, **بما كانوا يفسقون** sebebiyle gökten bir rics indireceğiz. / Zulmedenler, kendilerine söylenen sözden başka bir sözü değiştirdiler; böylece zulmedenlerin üzerine, **بما كانوا يفسقون** sebebiyle gökten bir rics indirdik.

الهلاك والتدمير	﴿**وإذا أردنا أن نهلك قرية أمرنا مترفيها ففسقوا فيها فحق عليها القول فدمرناها تدميرا (16)**﴾ الإسراء ﴿**فاصبر كما صبر أولوا العزم من الرسل ولا تستعجل لهم كأنهم يوم يرون ما يوعدون لم يلبثوا إلا ساعة من نهار بلاغ فهل يهلك إلا القوم الفاسقون(35)**﴾ الأحقاف
Helâk ve tahrip: Bir kasabayı helâk etmek istediğimizde, onun mütreflerine emrederiz; onlar da orada **ففسقوا** ederler; böylece söz onun üzerine hak olur; onu tahrip ederek tahrip ederiz. / Öyleyse, azim sahipleri olan resuller sabrettiği gibi sabret; onlar için acele etme; sanki kendilerine vaad olunanı gördükleri gün, gündüzden bir saatten başka kalmamışlardır; bir tebliğdir; öyleyse **القوم الفاسقون**’dan başkası helâk edilir mi?

الخزي على أيدي المؤمنين	﴿**ما قطعتم من لينة أو تركتموها قائمة على أصولها فبإذن الله وليخزي الفاسقين(5)**﴾ الحشر
Müminlerin elleriyle rezillik: Hurma ağaçlarından neyi kestiyseniz yahut onu kökleri üzerinde ayakta bıraktıysanız, Allah’ın izniyledir; ve **الفاسقين**’i rezil etmesi içindir.

الإضلال	﴿**إن الله لا يستحيي أن يضرب مثلا ما بعوضة فما فوقها فأما الذين آمنوا فيعلمون أنه الحق من ربهم وأما الذين كفروا فيقولون ماذا أراد الله بهذا مثلا يضل به كثيرا ويهدي به كثيرا وما يضل به إلا الفاسقين(26)**﴾ البقرة ﴿**كذلك حقت كلمة ربك على الذين فسقوا أنهم لا يؤمنون(33)**﴾ يونس
Saptırma: Şüphesiz Allah, bir misal vurmayı—bir sivrisinek olsun, onun üstü olsun—çekinmez; iman edenler, onun Rablerinden bir hak olduğunu bilirler; inkâr edenler ise: Allah bu misalle neyi murad etti? derler; onunla birçoklarını saptırır, onunla birçoklarını hidayete erdirir; onunla ancak **الفاسقين**’i saptırır. / İşte böyle, Rabbinin kelimesi, **الذين فسقوا** üzerine hak olmuştur: şüphesiz onlar iman etmezler.

عدم الهداية	﴿**قل إن كان آباؤكم وأبناؤكم وإخوانكم وأزواجكم وعشيرتكم وأموال اقترفتموها وتجارة تخشون كسادها ومساكن ترضونها أحب إليكم من الله ورسوله وجهاد في سبيله فتربصوا حتى يأتي الله بأمره والله لا يهدي القوم الفاسقين(24)**﴾ التوبة ﴿**وإذ قال موسى لقومه ياقوم لم تؤذونني وقد تعلمون أني رسول الله إليكم فلما زاغوا أزاغ الله قلوبهم والله لا يهدي القوم الفاسقين(5)**﴾ الصف ﴿**استغفر لهم أو لا تستغفر لهم إن تستغفر لهم سبعين مرة فلن يغفر الله لهم ذلك بأنهم كفروا بالله ورسوله والله لا يهدي القوم الفاسقين(80)**﴾ التوبة ﴿**سواء عليهم أاستغفرت لهم أم لم تستغفر لهم لن يغفر الله لهم إن الله لا يهدي القوم الفاسقين(6)**﴾ المنافقون ﴿**ذلك أدنى أن يأتوا بالشهادة على وجهها أو يخافوا أن ترد أيمان بعد أيمانهم واتقوا الله واسمعوا والله لا يهدي القوم الفاسقين(108)**﴾ المائدة ﴿**يحلفون لكم لترضوا عنهم فإن ترضوا عنهم فإن الله لا يرضى عن القوم الفاسقين (96)**﴾ التوبة
Hidayet olmaması: De ki: Eğer babalarınız, oğullarınız, kardeşleriniz, eşleriniz, aşiretiniz, kazandığınız mallar, kesadından korktuğunuz ticaret ve razı olduğunuz meskenler, size Allah’tan, Resulünden ve O’nun yolunda cihaddan daha sevgili ise, Allah emrini getirinceye kadar bekleyin; Allah **القوم الفاسقين**’i hidayete erdirmez. / Hani Mûsâ kavmine demişti: Ey kavmim! Bana niçin eziyet ediyorsunuz? Oysa benim size Allah’ın elçisi olduğumu biliyorsunuz; onlar sapınca Allah da kalplerini saptırdı; Allah **القوم الفاسقين**’i hidayete erdirmez. / Onlar için istiğfar et yahut etme; onlar için yetmiş kere istiğfar etsen de Allah onları asla bağışlamayacaktır; bu, onların Allah’ı ve Resulünü inkâr etmeleri sebebiyledir; Allah **القوم الفاسقين**’i hidayete erdirmez. / Onlar için istiğfar etsen de etmesen de onlar için birdir; Allah onları asla bağışlamayacaktır; şüphesiz Allah **القوم الفاسقين**’i hidayete erdirmez. / Bu, şahitliği yüzü üzere getirmelerine daha yakındır; yahut yeminlerden sonra yeminlerin geri çevrilmesinden korkarlar; Allah’tan sakının ve dinleyin; Allah **القوم الفاسقين**’i hidayete erdirmez. / Sizi razı etmek için size yemin ederler; eğer siz onlardan razı olsanız da, şüphesiz Allah **القوم الفاسقين**’den razı olmaz.

2 - في الآخرة
2 - âhirette

النار﴿**وأما الذين فسقوا فمأواهم النار كلما أرادوا أن يخرجوا منها أعيدوا فيها وقيل لهم ذوقوا عذاب النار الذي كنتم به تكذبون(20)**﴾ السجدة ﴿**ويوم يعرض الذين كفروا على النار أذهبتم طيباتكم في حياتكم الدنيا واستمتعتم بها فاليوم تجزون عذاب الهون بما كنتم تستكبرون في الأرض بغير الحق وبما كنتم تفسقون (20)**﴾ الأحقاف
Ateş: **وأما الذين فسقوا**; onların barınağı ateştir; ondan çıkmak istedikleri her seferinde, içine geri çevrilirler; ve onlara: Yalanlamakta olduğunuz ateş azabını tadın, denilir. / İnkâr edenlerin ateşe arz olundukları gün: Dünya hayatınızda hoş şeylerinizi giderdiniz ve onlarla faydalandınız; bugün ise, yeryüzünde haksız yere büyüklük taslamanız ve **بما كنتم تفسقون** sebebiyle alçaltıcı azapla cezalandırılırsınız.

تصنيف موضوعي
Konuya göre tasnif

فسقوا
**فسقوا**
﴿**وإذ قلنا للملائكة اسجدوا لآدم فسجدوا إلا إبليس كان من الجن ففسق عن أمر ربه أفتتخذونه وذريته أولياء من دوني وهم لكم عدو بئس للظالمين بدلا(50)**﴾ الكهف ﴿**وإذا أردنا أن نهلك قرية أمرنا مترفيها ففسقوا فيها فحق عليها القول فدمرناها تدميرا (16)**﴾ الإسراء
Hani meleklere: Âdem’e secde edin, demiştik; secde ettiler, İblîs hariç; cinlerdendi; böylece Rabbinin emrinden **ففسق** etti... / Bir kasabayı helâk etmek istediğimizde, onun mütreflerine emrederiz; onlar da orada **ففسقوا** ederler...

فاسق - فاسقون
**فاسق** - **فاسقون**

القوم الفاسقين
**القوم الفاسقين**
 ﴿**فاصبر كما صبر أولوا العزم من الرسل ولا تستعجل لهم كأنهم يوم يرون ما يوعدون لم يلبثوا إلا ساعة من نهار بلاغفهل يهلك إلا القوم الفاسقون(35)**﴾ الأحقاف
Öyleyse, azim sahipleri olan resuller sabrettiği gibi sabret... öyleyse **القوم الفاسقون**’dan başkası helâk edilir mi?

الذين يعصون أحكام الله	﴿**ذلك أدنى أن يأتوا بالشهادة على وجهها أو يخافوا أن ترد أيمان بعد أيمانهم واتقوا الله واسمعوا والله لا يهدي القوم الفاسقين(108)**﴾ المائدة ﴿**قل إن كان آباؤكم وأبناؤكم وإخوانكم وأزواجكم وعشيرتكم وأموال اقترفتموها وتجارة تخشون كسادها ومساكن ترضونها أحب إليكم من الله ورسوله وجهاد في سبيله فتربصوا حتى يأتي الله بأمره والله لا يهدي القوم الفاسقين(24)**﴾ التوبة
Allah’ın hükümlerine isyan edenler: Bu, şahitliği yüzü üzere getirmelerine daha yakındır... Allah **القوم الفاسقين**’i hidayete erdirmez. / De ki: Eğer babalarınız... Allah **القوم الفاسقين**’i hidayete erdirmez.

المنافقون المرتدون	﴿**استغفر لهم أو لا تستغفر لهم إن تستغفر لهم سبعين مرة فلن يغفر الله لهم ذلك بأنهم كفروا بالله ورسوله والله لا يهدي القوم الفاسقين(80)**﴾ التوبة ﴿**سواء عليهم أاستغفرت لهم أم لم تستغفر لهم لن يغفر الله لهم إن الله لا يهدي القوم الفاسقين (6)**﴾ المنافقون
Mürted münafıklar: Onlar için istiğfar et yahut etme... Allah **القوم الفاسقين**’i hidayete erdirmez. / Onlar için istiğfar etsen de etmesen de... şüphesiz Allah **القوم الفاسقين**’i hidayete erdirmez.

قوم موسى	﴿**وإذ قال موسى لقومه ياقوم لم تؤذونني وقد تعلمون أني رسول الله إليكم فلما زاغوا أزاغ الله قلوبهم والله لا يهدي القوم الفاسقين(5)**﴾ الصف
Mûsâ kavmi: Hani Mûsâ kavmine demişti... Allah **القوم الفاسقين**’i hidayete erdirmez.

 	﴿**قال رب إني لا أملك إلا نفسي وأخي فافرق بيننا وبين القوم الفاسقين (25)**﴾ المائدة ﴿**قال فإنها محرمة عليهم أربعين سنة يتيهون في الأرض فلا تأس على القوم الفاسقين (26)**﴾ المائدة
Dedi: Rabbim! Ben, kendimden ve kardeşimden başkasına malik değilim; öyleyse bizimle **القوم الفاسقين**’in arasını ayır. / Dedi: Şüphesiz o, onlara kırk yıl haram kılınmıştır; yeryüzünde şaşkın şaşkın dolaşırlar; öyleyse **القوم الفاسقين** üzerine üzülme.

قوم لوط	﴿**ونصرناه من القوم الذين كذبوا بآياتنا إنهم كانوا قوم سوء فأغرقناهم أجمعين(77)**﴾ الأنبياء ﴿**ولوطا آتيناه حكما وعلما ونجيناه من القرية التي كانت تعمل الخبائث إنهم كانوا قوم سوء فاسقين(74)**﴾ الأنبياء
Lût kavmi: Onu, âyetlerimizi yalanlayan kavimden kurtardık; şüphesiz onlar kötü bir kavimdi; böylece onların hepsini boğduk. / Lût’a hüküm ve ilim verdik; onu, çirkinlikleri işleyen kasabadan kurtardık; şüphesiz onlar kötü bir kavimdi, **فاسقين**.

قوم فرعون	﴿**اسلك يدك في جيبك تخرج بيضاء من غير سوء واضمم إليك جناحك من الرهب فذانك برهانان من ربك إلى فرعون وملئه إنهم كانوا قوما فاسقين(32)**﴾ القصص ﴿**وأدخل يدك في جيبك تخرج بيضاء من غير سوء في تسع آيات إلى فرعون وقومه إنهم كانوا قوما فاسقين(12)**﴾ النمل
Firavun kavmi: Elini koynuna sok; kusursuz, beyaz olarak çıkar; korkudan kanadını kendine çek; işte bunlar, Rabbin tarafından Firavun’a ve onun ileri gelenlerine iki delildir; şüphesiz onlar **قوما فاسقين** idiler. / Elini koynuna sok; kusursuz, beyaz olarak çıkar; dokuz âyet içinde Firavun’a ve kavmine; şüphesiz onlar **قوما فاسقين** idiler.

 	﴿**فاستخف قومه فأطاعوه إنهم كانوا قوما فاسقين(54)**﴾ الزخرف
Kavmini hafife aldı da ona itaat ettiler; şüphesiz onlar **قوما فاسقين** idiler.

قوم نوح	﴿**وقوم نوح من قبل إنهم كانوا قوما فاسقين(46)**﴾ الذاريات
Nûh kavmi; daha önce: şüphesiz onlar **قوما فاسقين** idiler.

 	﴿**قل أنفقوا طوعا أو كرها لن يتقبل منكم إنكم كنتم قوما فاسقين(53)**﴾ التوبة ﴿**يحلفون لكم لترضوا عنهم فإن ترضوا عنهم فإن الله لا يرضى عن القوم الفاسقين (96)**﴾ التوبة
De ki: İsteyerek yahut istemeyerek infak edin; sizden asla kabul edilmeyecektir; şüphesiz siz **قوما فاسقين** idiniz. / Sizi razı etmek için size yemin ederler; eğer siz onlardan razı olsanız da, şüphesiz Allah **القوم الفاسقين**’den razı olmaz.

الفسق : العمل الفردي المخالف لأمر الله - راتب
**الفسق**: Allah’ın emrine aykırı olan ferdî amel — **راتب**.

**أكل المحرم**: haram olanı yemek; **عمل المحرم**: haram olanı yapmak; (**الاستقسام بالأزلام**): fal oklarıyla paylaştırma/kur’a çekme. ﴿“Size ölü (hayvan), kan, domuz eti, Allah’tan başkası adına kesilen, boğulmuş, vurulmuş, yuvarlanıp düşmüş, boynuzlanmış ve yırtıcı hayvanın yediği (hayvan) —ancak sizin boğazladığınız müstesna—, dikili taşlar üzerine kesilen ve **بالأزلام** ile paylaştırma/kur’a çekmeniz haram kılındı; işte bu sizin için **فسق**tur. Bugün kâfir olanlar dininizden ümit kesmişlerdir; onlardan korkmayın, benden korkun. Bugün sizin için dininizi kemale erdirdim, üzerinize nimetimi tamamladım ve sizin için din olarak İslâm’ı razı oldum. Kim açlık sıkıntısında, günaha meyletmeksizin, zaruret içinde kalırsa, şüphesiz Allah bağışlayıcıdır, merhametlidir.”(3)﴾ **المائدة** ﴿“De ki: Bana vahyedilende, yiyen bir kimsenin yiyeceği üzerine haram kılınmış bir şey bulmuyorum; ancak ölü (hayvan) yahut akıtılmış kan yahut domuz eti —çünkü o pistir— yahut Allah’tan başkası adına ayrılmış bir **فسق** olmak üzere (kesilmiş) olan müstesna. Kim zarurette kalırsa, saldırgan olmaksızın ve haddi aşmaksızın, şüphesiz Rabbin bağışlayıcıdır, merhametlidir.”(145)﴾ **الأنعام** ﴿“Üzerine Allah’ın adı anılmayan şeylerden yemeyin; şüphesiz o, elbette **لفسق**tur. Şeytanlar, sizinle mücadele etsinler diye, dostlarına vahyederler; eğer onlara itaat ederseniz, şüphesiz siz elbette müşriklersiniz.”(121)﴾ **الأنعام**

**الفسوق**: Allah’ın emrine aykırı olan toplu/umumî amel.

Yazmamak ve şahitlik (getirmemek), lakaplarla birbirini çağırmak: hac amelleri. ﴿“Ey iman edenler! Belirli bir vadeye kadar bir borçla borçlandığınız zaman onu yazın; aranızda bir kâtip adaletle yazsın; hiçbir kâtip Allah’ın kendisine öğrettiği gibi yazmaktan kaçınmasın; yazsın. Üzerinde hak olan kimse imlâ ettirsin; Rabbi olan Allah’tan sakınsın ve ondan hiçbir şeyi eksiltmesin. Eğer üzerinde hak olan kimse sefih yahut zayıf yahut kendisi imlâ ettiremiyorsa, velisi adaletle imlâ ettirsin. Erkeklerinizden iki şahit getirin; eğer iki erkek olmazsa, razı olduğunuz şahitlerden bir erkek ve iki kadın (olsun); biri şaşırırsa öteki ona hatırlatsın diye. Şahitler çağrıldıkları zaman kaçınmasınlar. Onu, küçük olsun büyük olsun, vadesine kadar yazmaktan usanmayın. Bu, Allah katında daha adildir, şahitlik için daha sağlamdır ve şüphe etmemenize daha yakındır; ancak aranızda devrettiğiniz peşin bir ticaret olursa, onu yazmamanızda üzerinize bir günah yoktur. Alışveriş yaptığınızda şahit tutun. Ne kâtip ne şahit zarara uğratılsın; eğer yaparsanız, şüphesiz o, sizin için **فسوق**tur. Allah’tan sakının; Allah size öğretir; Allah her şeyi bilendir.”(282)﴾ **البقرة** ﴿“Ey iman edenler! Bir topluluk bir toplulukla alay etmesin; olur ki onlar kendilerinden daha hayırlıdır. Kadınlar da kadınlarla (alay etmesin); olur ki onlar kendilerinden daha hayırlıdır. Kendi kendinizi ayıplamayın ve lakaplarla birbirinizi çağırmayın. İmandan sonra **الفسوق** ismi ne kötüdür! Kim tevbe etmezse, işte onlar zalimlerin ta kendileridir.”(11)﴾ **الحجرات** ﴿“Hac, bilinen aylardır; kim onlarda haccı üzerine farz kılarsa, hacda ne cinsel yaklaşma, ne **فسوق**, ne de cedel vardır. Hayırdan ne yaparsanız Allah onu bilir. Azık edinin; çünkü azığın hayırlısı takvadır. Ey akıl sahipleri! benden sakının.”(197)﴾ **البقرة**
	﴿“Bilin ki içinizde Allah’ın Resûlü vardır; işin çoğunda size itaat etseydı elbette sıkıntıya düşerdiniz. Fakat Allah size imanı sevdirdi ve onu kalplerinizde süsledi; size küfrü, **الفسوق**u ve isyanı çirkin gösterdi. İşte onlar, doğru yolda olanların ta kendileridir.”(7)﴾ **الحجرات**

**فاسق**:
İblîs; her mü’min olmayan. ﴿“Hani meleklere: Âdem’e secde edin, demiştik; İblîs hariç secde ettiler. O cinlerdendi; böylece Rabbinin emrinden **ففسق** etti. Şimdi onu ve zürriyetini, benim dışımda veliler mi ediniyorsunuz? Oysa onlar size düşmandır. Zalimler için ne kötü bir bedeldir!”(50)﴾ **الكهف** ﴿“Öyleyse mü’min olan, **فاسق** olan gibi midir? Eşit olmazlar.”(18)﴾ **السجدة**
	﴿“Ey iman edenler! Size bir **فاسق** bir haber getirirse, araştırın/teyit edin; yoksa bir topluluğa cehaletle isabet eder de yaptığınıza pişman olursunuz.”(6)﴾ **الحجرات**

1 - Müslümanlardan **الفاسقون**:
İmandan sonra kâfir olanlar: - açık küfür = amelî küfür (**النفاق**). ﴿“Andolsun sana apaçık âyetler indirdik; onlara ancak **الفاسقون** küfreder.”(99)﴾ **البقرة** ﴿“Allah, sizden iman edenlere ve salih ameller işleyenlere vaad etti: Kendilerinden öncekileri halife kıldığı gibi onları da yeryüzünde mutlaka halife kılacak; onlar için razı olduğu dinlerini mutlaka yerleştirecek; korkularından sonra onları mutlaka güvene çevirecek: Bana ibadet ederler, bana hiçbir şeyi ortak koşmazlar. Bundan sonra kim küfrederse, işte onlar **الفاسقون**dur.”(55)﴾ **النور** ﴿“Kim bundan sonra yüz çevirirse, işte onlar **الفاسقون**dur.”(82)﴾ **آل عمران** ﴿“Onlardan ölen hiçbir kimse üzerine asla namaz kılma ve kabri başında durma; çünkü onlar Allah’a ve Resûlüne küfrettiler ve **وهم فاسقون** olarak öldüler.”(84)﴾ **التوبة**

Münafıklar (Allah’ı unutanlar). ﴿“Allah’ı unutanlar gibi olmayın; böylece (Allah) onlara kendilerini unutturdu. İşte onlar **الفاسقون**dur.”(19)﴾ **الحشر** ﴿“Münafık erkekler ve münafık kadınlar birbirlerindendir; münkeri emrederler, ma’rûftan men ederler ve ellerini sıkarlar. Allah’ı unuttular; O da onları unuttu. Şüphesiz münafıklar, **هم الفاسقون**dur.”(67)﴾ **التوبة**

Müslümanlardan münafıklar (malla ve canla cihaddan geri kalanlar). ﴿“Senden ancak Allah’a ve âhiret gününe iman etmeyenler izin ister; kalpleri şüpheye düşmüştür; onlar şüphelerinde bocalayıp dururlar.”(45)﴾…﴿“De ki: İster gönüllü ister gönülsüz infak edin; sizden asla kabul edilmeyecektir; şüphesiz siz **قوما فاسقين** idiniz.”(53)﴾ **التوبة** ﴿“De ki: Eğer babalarınız, oğullarınız, kardeşleriniz, eşleriniz, aşiretiniz, kazandığınız mallar, kesada uğramasından korktuğunuz ticaret ve razı olduğunuz meskenler size Allah’tan, Resûlünden ve O’nun yolunda cihaddan daha sevgili ise, Allah emrini getirinceye kadar bekleyin. Allah **القوم الفاسقين**i hidayete erdirmez.”(24)﴾ **التوبة** ﴿“Onlar için istiğfar etsen de etmesen de; onlar için yetmiş kere istiğfar etsen de Allah onları asla bağışlamayacaktır. Bu, onların Allah’a ve Resûlüne küfretmeleri sebebiyledir. Allah **القوم الفاسقين**i hidayete erdirmez.”(80)﴾ **التوبة** ﴿“Onlar için istiğfar etsen de etmesen de onlar için asla bağışlanma yoktur. Şüphesiz Allah **القوم الفاسقين**i hidayete erdirmez.”(6)﴾ **المنافقون**

Kâfirleri veli edinenler. ﴿“Eğer Allah’a, peygambere ve ona indirilene iman ediyor olsalardı, onları veli edinmezlerdi; fakat onların çoğu **فاسقون**dur.”(81)﴾ **المائدة** ﴿“Size yemin ederler ki kendilerinden razı olasınız; siz onlardan razı olsanız da, şüphesiz Allah **القوم الفاسقين**den razı olmaz.”(96)﴾ **التوبة**

Muhsan kadınlara iftira atanlar; şahitliği gerektiği vechiyle getirmeyenler. ﴿“Muhsan kadınlara iftira atanlar, sonra dört şahit getirmeyenler: onları seksen değnekle dövün ve onların şahitliğini ebediyen kabul etmeyin; işte onlar **الفاسقون**dur.”(4)﴾ **النور** ﴿“Bu, şahitliği gerektiği vechiyle getirmelerine yahut yeminlerden sonra yeminlerin geri çevrilmesinden korkmalarına daha yakındır. Allah’tan sakının ve dinleyin. Allah **القوم الفاسقين**i hidayete erdirmez.”(108)﴾ **المائدة**

2 - Müslüman olmayanlardan **الفاسقون**
Allah’ın indirdiğiyle hükmetmeyen. ﴿“İncil ehli, Allah’ın onda indirdiğiyle hükmetsin. Kim Allah’ın indirdiğiyle hükmetmezse, işte onlar **الفاسقون**dur.”(47)﴾ **المائدة** ﴿“Aralarında Allah’ın indirdiğiyle hükmet; hevalarına uyma; sana indirdiğinin bir kısmından seni fitneye düşürmelerinden sakın. Eğer yüz çevirirlerse bil ki Allah ancak onları bazı günahları sebebiyle musibete uğratmak istiyor. Şüphesiz insanların çoğu elbette **لفاسقون**dur.”(49)﴾ **المائدة**

Kalbin peygamberden sapması. ﴿“Hani Mûsâ kavmine demişti: Ey kavmim! Bana niçin eziyet ediyorsunuz; oysa benim size Allah’ın resûlü olduğumu biliyorsunuz. Ne zaman ki saptılar, Allah da kalplerini saptırdı. Allah **القوم الفاسقين**i hidayete erdirmez.”(5)﴾ **الصف**

**الفاسقين**e örnekler:
Nûh ve İbrâhîm zürriyetinin çoğu. ﴿“Andolsun Nûh’u ve İbrâhîm’i gönderdik; ikisinin zürriyetinde peygamberliği ve kitabı kıldık. Onlardan kimi hidayete ermiştir; onların çoğu **فاسقون**dur.”(26)﴾ **الحديد** ﴿“Nûh kavmi de daha önce; şüphesiz onlar **قوما فاسقين** idiler.”(46)﴾ **الذاريات**

Lût kavmi. ﴿“Lût’a hüküm ve ilim verdik; onu, çirkinlikleri işleyen şehirden kurtardık. Şüphesiz onlar, kötü bir kavimdi; **فاسقين** idiler.”(74)﴾ **الأنبياء**

قوم موسى	﴿“Ve ona levhalarda her şeyden bir öğüt ve her şey için bir tafsil yazdık; öyleyse onu kuvvetle al ve kavmine onun en güzeliyle almalarını emret; size **دار الفاسقين**’i göstereceğim.” (145)﴾ A‘râf ﴿“Dedi ki: ‘Şüphesiz o, onlara kırk yıl haram kılınmıştır; yeryüzünde şaşkın şaşkın dolaşırlar; artık **القوم الفاسقين** üzerine tasalanma.’” (26)﴾ Mâide ﴿“Hani Mûsâ kavmine demişti: ‘Ey kavmim! Bana niçin eziyet ediyorsunuz; hâlbuki benim size Allah’ın elçisi olduğumu bilmişsiniz.’ Derken eğrilince Allah onların kalplerini eğriltti; Allah **القوم الفاسقين**’i hidayete erdirmez.” (5)﴾ Saff

أكثر الذين أوتوا الكتاب من قبل ( اليهود)	﴿“Siz insanlar için çıkarılmış en hayırlı ümmetsiniz; ma‘rûfu emreder, münkerden nehyeder ve Allah’a iman edersiniz. Kitap ehli iman etseydi elbette onlar için daha hayırlı olurdu; içlerinden müminler vardır; onların çoğu **الفاسقون**’dur.” (110)﴾ Âl-i İmrân ﴿“De ki: ‘Ey kitap ehli! Bizden, Allah’a iman etmiş olmamızdan, bize indirilene ve daha önce indirilene indirilene iman etmiş olmamızdan başka neyi yadırgıyorsunuz? Ve şüphesiz sizin çoğunuz **فاسقون**’sunuz.’” (59)﴾ Mâide

كثير من النصارى	﴿“İman edenler için, Allah’ın zikrine ve haktan inene karşı kalplerinin huşû duymasının vakti gelmedi mi? Ve daha önce kendilerine kitap verilenler gibi olmasınlar; üzerlerinden süre uzadı da kalpleri katılaştı; onların çoğu **فاسقون**’dur.” (16)﴾ Hadîd ﴿“Sonra onların izleri üzerine elçilerimizle peş peşe gönderdik; Meryem oğlu Îsâ’yı da peş peşe gönderdik ve ona İncil’i verdik; ona uyanların kalplerine bir şefkat ve bir rahmet koyduk. Ve bir ruhbâniyyet ki onu uydurdular; biz onu onlara yazmadık; ancak Allah’ın rızasını aramak için (yaptılar); fakat ona hakkıyla riayet etmediler. Biz de içlerinden iman edenlere ecirlerini verdik; onların çoğu **فاسقون**’dur.” (27)﴾ Hadîd

أكثر المشركين ( ناقضوا العهد منهم )	﴿“Müşrikler için Allah katında ve Resûlü katında nasıl bir ahid olur? Ancak Mescid-i Harâm yanında ahidleştikleriniz müstesna; size karşı dosdoğru durdukları müddetçe siz de onlara karşı dosdoğru durun; şüphesiz Allah muttakîleri sever.” (7) “Nasıl (olsun)! Eğer size üstün gelseler, sizin hakkınızda ne bir yakınlık ne de bir zimmet gözetirler; ağızlarıyla sizi razı ederler, kalpleri ise kaçınır; onların çoğu **فاسقون**’dur.” (8)﴾ Tevbe ﴿“Onların çoğunda bir ahid bulmadık; ve onların çoğunu elbette **لفاسقين** bulduk.” (102)﴾ A‘râf

قوم فرعون	﴿“Elini koynuna sok; dokuz âyet içinde Firavun’a ve kavmine (gönderilmek üzere) kusursuz bembeyaz çıkacaktır; şüphesiz onlar **قوما فاسقين** idiler.” (12)﴾ Neml ﴿“Elini koynuna sok; kusursuz bembeyaz çıkacaktır; ve korkudan (dolayı) kanadını kendine çek; işte bunlar, Rabbinden Firavun’a ve onun ileri gelenlerine iki burhandır; şüphesiz onlar **قوما فاسقين** idiler.” (32)﴾ Kasas

	﴿“Derken kavmini hafife aldı da ona itaat ettiler; şüphesiz onlar **قوما فاسقين** idiler.” (54)﴾ Zuhruf ﴿“Dedi ki: ‘Rabbim! Ben ancak kendime ve kardeşime malikim; artık bizimle **القوم الفاسقين**’in arasını ayır.’” (25)﴾ Mâide

جزاء الفاسقين
1 - في الدنيا
البلاء	﴿“Onlara, deniz kıyısında bulunan kasabayı sor: Cumartesi hakkında haddi aşıyorlardı; cumartesileri balıkları onlara su yüzüne çıkarak gelir, cumartesi yapmadıkları gün gelmezdi; işte **بما كانوا يفسقون** sebebiyle onları böyle imtihan ediyorduk.” (163)﴾ A‘râf

العذاب البئيس	﴿“Kendisiyle öğüt verildiklerini unutunca, kötülükten nehyedenleri kurtardık; zulmedenleri ise **بعذاب بئيس** ile yakaladık; **بما كانوا يفسقون** sebebiyle.” (165)﴾ A‘râf ﴿“Âyetlerimizi yalanlayanlara, **بما كانوا يفسقون** sebebiyle azap dokunacaktır.” (49)﴾ En‘âm

رجز من السماء	﴿“Şüphesiz biz bu kasabanın halkı üzerine gökten bir **رجز** indireceğiz; **بما كانوا يفسقون** sebebiyle.” (34)﴾ Ankebût ﴿“Derken zulmedenler, kendilerine söylenenden başka bir sözü değiştirdiler; biz de zulmedenlerin üzerine gökten bir **رجز** indirdik; **بما كانوا يفسقون** sebebiyle.” (59)﴾ Bakara

الهلاك والتدمير	﴿“Bir kasabayı helâk etmek istediğimizde, onun refah içinde olanlarına emrederiz; derken orada **ففسقوا** ederler; böylece söz onun üzerine hak olur; biz de onu bir tahriple tahrip ederiz.” (16)﴾ İsrâ ﴿“Öyleyse, azim sahipleri olan resûllerin sabrettiği gibi sabret ve onlar için acele etme; kendilerine vaad olunanı gördükleri gün, sanki gündüzden bir saatten başka kalmamış gibi olurlar; bir tebliğdir; artık **القوم الفاسقون**’dan başkası helâk edilir mi?” (35)﴾ Ahkâf

الخزي على أيدي المؤمنين	﴿“Hurma ağaçlarından her neyi kestiniz veya onu kökleri üzerinde dikili bıraktınızsa, Allah’ın izniyledir; ve **الفاسقين**’i rezil etmesi içindir.” (5)﴾ Haşr

الإضلال	﴿“Şüphesiz Allah, bir sivrisineği ve onun üstündekini misal getirmekten haya etmez. İman edenler, onun Rablerinden bir hak olduğunu bilirler; inkâr edenler ise ‘Allah bu misalle neyi murad etti?’ derler. Onunla birçoğunu saptırır ve onunla birçoğunu hidayete erdirir; onunla ancak **الفاسقين**’i saptırır.” (26)﴾ Bakara ﴿“İşte böyle, Rabbinin kelimesi **الذين فسقوا** üzerine hak oldu: şüphesiz onlar iman etmezler.” (33)﴾ Yûnus

عدم الهداية	﴿“De ki: ‘Eğer babalarınız, oğullarınız, kardeşleriniz, eşleriniz, aşiretiniz, kazandığınız mallar, kesada uğramasından korktuğunuz bir ticaret ve razı olduğunuz meskenler size Allah’tan, Resûlünden ve O’nun yolunda cihaddan daha sevgili ise, Allah emrini getirinceye kadar bekleyin; Allah **القوم الفاسقين**’i hidayete erdirmez.” (24)﴾ Tevbe ﴿“Hani Mûsâ kavmine demişti: ‘Ey kavmim! Bana niçin eziyet ediyorsunuz; hâlbuki benim size Allah’ın elçisi olduğumu bilmişsiniz.’ Derken eğrilince Allah onların kalplerini eğriltti; Allah **القوم الفاسقين**’i hidayete erdirmez.” (5)﴾ Saff ﴿“Onlar için istiğfar et veya onlar için istiğfar etme; onlar için yetmiş kere istiğfar etsen de Allah onları asla bağışlamayacaktır. Bu, onların Allah’ı ve Resûlünü inkâr etmeleri sebebiyledir; Allah **القوم الفاسقين**’i hidayete erdirmez.” (80)﴾ Tevbe ﴿“Onlar için, ister istiğfar ettin ister istiğfar etmedin, birdir; Allah onları asla bağışlamayacaktır; şüphesiz Allah **القوم الفاسقين**’i hidayete erdirmez.” (6)﴾ Münâfikûn ﴿“Bu, şahitliği yüzü üzere getirmelerine daha yakındır; yahut yeminlerden sonra yeminlerin geri çevrilmesinden korkarlar. Allah’tan sakının ve dinleyin; Allah **القوم الفاسقين**’i hidayete erdirmez.” (108)﴾ Mâide ﴿“Size yemin ederler ki kendilerinden razı olasınız; siz onlardan razı olsanız da, şüphesiz Allah **القوم الفاسقين**’den razı olmaz.” (96)﴾ Tevbe

2 - في الآخرة
النار﴿“Ama **الذين فسقوا** var ya, onların barınağı ateştir; oradan çıkmak istedikleri her seferinde içine geri çevrilirler ve onlara: ‘Yalanlamakta olduğunuz ateş azabını tadın!’ denir.” (20)﴾ Secde ﴿“Ve inkâr edenlerin ateşe arz olunacağı gün: ‘Dünya hayatınızda temiz şeylerinizi giderdiniz ve onlarla faydalandınız; bugün ise, yeryüzünde haksız yere büyüklük taslamanız ve **بما كنتم تفسقون** sebebiyle alçaltıcı azapla cezalandırılacaksınız.’” (20)﴾ Ahkâf

الكوارث : نتيجة الفسق
- على الفسق	﴿“Derken zulmedenler, kendilerine söylenenden başka bir sözü değiştirdiler; biz de zulmedenlerin üzerine gökten bir **رجز** indirdik; **بما كانوا يفسقون** sebebiyle.” (59)﴾ Bakara ﴿“Şüphesiz biz bu kasabanın halkı üzerine gökten bir **رجز** indireceğiz; **بما كانوا يفسقون** sebebiyle.” (34)﴾ Ankebût ﴿“Kendisiyle öğüt verildiklerini unutunca, kötülükten nehyedenleri kurtardık; zulmedenleri ise **بعذاب بئيس** ile yakaladık; **بما كانوا يفسقون** sebebiyle.” (165)﴾ A‘râf ﴿“Âyetlerimizi yalanlayanlara, **بما كانوا يفسقون** sebebiyle azap dokunacaktır.” (49)﴾ En‘âm ﴿“Aralarında Allah’ın indirdiğiyle hükmet; onların hevalarına uyma; Allah’ın sana indirdiğinin bir kısmından seni fitneye düşürmelerinden sakın. Eğer yüz çevirirlerse bil ki Allah ancak onları günahlarının bir kısmıyla musibete uğratmak istiyor; ve şüphesiz insanların birçoğu elbette **لفاسقون**’dur.” (49)﴾ Mâide ﴿“Bir kasabayı helâk etmek istediğimizde, onun refah içinde olanlarına emrederiz; derken orada **ففسقوا** ederler; böylece söz onun üzerine hak olur; biz de onu bir tahriple tahrip ederiz.” (16)﴾ İsrâ

القوم الفاسقين
 	﴿“Öyleyse, azim sahipleri olan resûllerin sabrettiği gibi sabret ve onlar için acele etme; kendilerine vaad olunanı gördükleri gün, sanki gündüzden bir saatten başka kalmamış gibi olurlar; bir tebliğdir; artık **القوم الفاسقون**’dan başkası helâk edilir mi?” (35)﴾ Ahkâf

الذين يعصون أحكام الله	﴿“Bu, şahitliği yüzü üzere getirmelerine daha yakındır; yahut yeminlerden sonra yeminlerin geri çevrilmesinden korkarlar. Allah’tan sakının ve dinleyin; Allah **القوم الفاسقين**’i hidayete erdirmez.” (108)﴾ Mâide ﴿“De ki: ‘Eğer babalarınız, oğullarınız, kardeşleriniz, eşleriniz, aşiretiniz, kazandığınız mallar, kesada uğramasından korktuğunuz bir ticaret ve razı olduğunuz meskenler size Allah’tan, Resûlünden ve O’nun yolunda cihaddan daha sevgili ise, Allah emrini getirinceye kadar bekleyin; Allah **القوم الفاسقين**’i hidayete erdirmez.” (24)﴾ Tevbe

**المنافقون المرتدون**	﴿Onlar için ister bağışlanma dile ister bağışlanma dileme; onlar için yetmiş kere bağışlanma dilesen de Allah onları asla bağışlamayacaktır; bu, onların Allah’a ve Resulüne küfretmiş olmaları sebebiyledir. Allah **القوم الفاسقين**’i hidayete erdirmez (80)﴾ **التوبة** ﴿Onlar için birdir: onlar için bağışlanma dilesen de dilemesen de; Allah onları asla bağışlamayacaktır. Şüphesiz Allah **القوم الفاسقين**’i hidayete erdirmez (6)﴾ **المنافقون**
**قوم موسى**	﴿Hani Musa kavmine demişti: Ey kavmim! Bana niçin eziyet ediyorsunuz? Oysa ben size Allah’ın elçisi olduğumu bilmişsinizdir. Ne zaman ki saptılar, Allah da kalplerini saptırdı. Allah **القوم الفاسقين**’i hidayete erdirmez (5)﴾ **الصف**
 	﴿Dedi: Rabbim! Ben ancak kendime ve kardeşime malikim; artık bizimle **القوم الفاسقين** arasını ayır (25)﴾ **المائدة** ﴿Dedi: Öyleyse o, onlara kırk yıl haram kılınmıştır; yeryüzünde şaşkın şaşkın dolaşacaklar; artık **القوم الفاسقين** üzerine tasalanma (26)﴾ **المائدة**
**قوم لوط**	﴿Ve onu, ayetlerimizi yalanlayan kavimden kurtardık; şüphesiz onlar kötü bir kavimdi; böylece onların hepsini boğduk (77)﴾ **الأنبياء** ﴿Ve Lut’a hüküm ve ilim verdik; onu, çirkinlikleri işleyen şehirden kurtardık; şüphesiz onlar kötü, **فاسقين** bir kavimdi (74)﴾ **الأنبياء**
**قوم فرعون**	﴿Elini koynuna sok; bir kötülük olmaksızın bembeyaz çıkar; korkudan (dolayı) kanadını kendine çek; işte bunlar, Rabbinden Firavun’a ve onun ileri gelenlerine iki delildir; şüphesiz onlar **قوما فاسقين** idiler (32)﴾ **القصص** ﴿Elini koynuna sok; bir kötülük olmaksızın bembeyaz çıkar; Firavun’a ve kavmine dokuz ayet içinde; şüphesiz onlar **قوما فاسقين** idiler (12)﴾ **النمل**
 	﴿Böylece kavmini hafife aldı da ona itaat ettiler; şüphesiz onlar **قوما فاسقين** idiler (54)﴾ **الزخرف**
**قوم نوح**	﴿Ve daha önce Nuh kavmi; şüphesiz onlar **قوما فاسقين** idiler (46)﴾ **الذاريات**
 	﴿De ki: İster gönüllü ister istemeyerek infak edin; sizden asla kabul edilmeyecektir; şüphesiz siz **قوما فاسقين** idiniz (53)﴾ **التوبة** ﴿Size yemin ederler ki kendilerinden razı olasınız; siz onlardan razı olsanız da şüphesiz Allah **القوم الفاسقين**’den razı olmaz (96)﴾ **التوبة**

**مختار الصحاح**
● [**فسق**] ف س ق: **فَسقَت الرطبة**: kabuğundan çıktı; ve **فَسقَ عن أمر ربه**: yani çıktı. İbnü’l-A‘râbî dedi: Câhiliye sözünde ve onların şiirinde **فاسِقٌ** asla işitilmemiştir. Dedi: Bu acayiptir; o Arapça bir sözdür. Ve **الفسّيقُ**: **الفِسْقِ**’te daim olan. Ve **الفُوَيْسِقةُ**: fare.

**الراغب**
**فسق**
- **فسق فلان**: şeriatın engelinden çıktı; bu da şu sözden (gelir): **فسق الرطب**; kabuğundan çıktığı zaman (bu, Ferrâ’nın sözüdür. Bkz. Râzî tefsiri 2/147); ve bu, küfürden daha geneldir. Ve **الفسق** az günahla da olur, çokla da; fakat çok olan hakkında örfleşmiştir. Ve en çok **الفاسق** denir: şeriat hükmünü üstlenip onu ikrar eden, sonra onun bütün hükümlerini yahut bir kısmını bozan kimseye. Ve asıl kâfire **فاسق** denirse, bunun sebebi: aklın kendisine yüklediği ve fıtratın gerektirdiği bir hükmü bozmuş olmasıdır. Allah Teâlâ dedi: }**ففسق عن أمر ربه**﴿[الكهف/ 50]،﴾**ففسقوا فيها**﴿[الإسراء/16]،﴾**وأكثرهم الفاسقون**﴿[آل عمران/110]،﴾**وأولئك هم الفاسقون**﴿[النور/4]،﴾**أفمن كان مؤمنا كما كان فاسقا**﴿[السجدة/ 18]،﴾**ومن كفر بعد ذلك فأولئك هم الفاسقون**﴿[النور/55]، yani: Allah’ın nimetini örten kimse, onun itaatinden çıkmıştır.﴾**وأما الذين فسقوا فمأواهم النار**﴿[السجدة/ 20]،﴾**والذين كذبوا بآياتنا يمسهم العذاب بما كانوا يفسقون**﴿[الأنعام/49]،﴾**والله لا يهدي القوم الفاسقين**﴿[المائدة/108]،﴾**إن المنافقين هم الفاسقون**﴿[التوبة/67]،﴾**وكذلك حقت كلمة ربك على الذين فسقوا**﴿[يونس/33]،﴾**أفمن كان مؤمنا كمن كان فاسقا**﴿[السجدة/18]، böylece onunla imanı karşı karşıya getirdi. Öyleyse **الفاسق** kâfirden daha geneldir; **الظالم** da **الفاسق**’tan daha geneldir.﴾**والذين يرمون المحصنات**﴿… şu söze kadar:﴾**وأولئك هم الفاسقون**﴿(ayet:﴾**والذين يرمون المحصنات ثم لم يأتوا بأربعة شهداء فاجلدوهم ثمانين جلدة ولا تقبلوا لهم شهادة أبدا وأولئك هم الفاسقون**{ Sûre **النور**: 4. ayet). Ve fareye, onda kabul edilen pislik ve **الفسق** sebebiyle **فويسقة** adı verildi. Ve denildi ki: evinden bir defadan sonra bir defa daha çıkması sebebiyle. Ve (aleyhi’s-salât ve’s-selâm) dedi: (**اقتلوا الفويسقة فإنها توهي السقاء وتضرم البيت على أهله**) (Buhârî’de: Câbir’den; dedi: Resûlullah صلى الله عليه وسلم dedi: (**خمروا الآنية، وأجيفوا الأبواب، وأطفئوا المصابيح؛ فإن الفويسقة ربما جرت الفتيلة فأحرقت أهل البيت**). Bkz.: Fethu’l-Bârî 11/85, باب: لا تترك النار عند النوم). İbnü’l-A‘râbî dedi: Arapların sözünde insanın vasfında **الفاسق** işitilmemiştir; ancak şöyle demişlerdir: **فسقت الرطبة عن قشرها**. (İbnü’l-A‘râbî dedi: Câhiliye sözünde, ne şiirde ne sözde **فاسق** işitilmemiştir. Dedi: Bu acayiptir: o Arapça bir sözdür ve Câhiliye şiirinde gelmemiştir. Bkz.: el-Mücmel 3/721; Semîn onu Umdetü’l-Huffâz’da: **فسق** maddesinde hatalı saydı; fakat onların kullanışına bir örnek zikretmedi).

**ملخص اللسان:**
1.     **فسَق يَفْسِقُ ويَفْسُقُ فِسْقاً وفُسوقاً وفَسُقَ**; yani: fucûr etti,
2.     **الفِسْق**: Allah عز وجل’in emrine isyan ve onu terk etmek ve hak yolundan çıkmak,
3.     ve **الفِسْقُ**: emirden çıkmaktır. Ve **فَسَقَ عن أَمر ربه**: yani çıktı,
4.     **فَسَقَ فلان في الدنيا فِسْقاً**: dünyada genişlediği, kendine hafif gördüğü, ona binmekle genişlediği ve onu kendine daraltmadığı zaman,
5.      ve **وفَسَقَ فلان مالهُ**: onu helâk ettiği ve harcadığı zaman.

**لسان العرب**
● - **فسق**: **الفِسْق**: Allah عز وجل’in emrine isyan ve onu terk etmek ve hak yolundan çıkmaktır. **فسَق يَفْسِقُ ويَفْسُقُ فِسْقاً وفُسوقاً وفَسُقَ**; (sonuncudaki) damme Lihyânî’ye göredir; yani: fucûr etti. Dedi: onu ondan Ahmer rivayet etti. Dedi: Kesâî dammeyi tanımadı. Ve denildi ki: **الفُسوق** dinden çıkmaktır; aynı şekilde masiyete meyletmektir; tıpkı İblîs’in Rabbisinin emrinden **فَسَقَ** etmesi gibi. Ve **فَسَق عن أمر ربه**: yani saptı ve onun itaatinden meyletti; şair dedi:
    **فَواسِقاً عن أَمره جَوَائِرَا**
Ferrâ, Allah عز وجل’in sözü hakkında: **فَفَسَقَ عن أَمر ربه**: Rabbisinin itaatinden çıktı. Ve Araplar der ki: **الرُّطَبةُ** kabuğundan çıktığı zaman: **قد فَسَقَت الرُّطَبةُ من قشرها**. Sanki fareye ancak **فُويْسِقةً** adı, insanların üzerine deliğinden çıkması sebebiyle verilmiştir. Ve **الفِسْقُ**: emirden çıkmaktır. Ve **فَسَقَ عن أَمر ربه**: yani çıktı; bu, onların “**اتّخَمَ عن الطعام**” (yemekten) sözü gibidir; yani yemeğinden. Ezherî: Sa‘leb’den, onun şöyle dediğini (nakletti): Ahfeş, **فَفَسَق عن أمر ربه** sözü hakkında dedi: Rabbisinin emrini reddetmesinden dolayı; Arapların “**اتّخَمَ عن الطعام**” sözü gibi; yani yemeği yemekten. Bu emri reddedince **فَسَقَ** etti. Ebü’l-Abbâs dedi: Buna ihtiyaç yoktur; çünkü **الفُسُوقَ**’un manası çıkmaktır. **فَسَقَ عن أَمر ربه**: yani çıktı. Ve İbnü’l-A‘râbî dedi: Câhiliye sözünde ve onların şiirinde **فاسِقٌ** asla işitilmemiştir. Dedi: Bu acayiptir; o Arapça bir sözdür. Ve Şemr, Kutrub’dan nakletti: **فَسَقَ فلان في الدنيا فِسْقاً**: dünyada genişlediği, kendine hafif gördüğü, ona binmekle genişlediği ve onu kendine daraltmadığı zaman. Ve **وفَسَقَ فلان مالهُ**: onu helâk ettiği ve harcadığı zaman. Ve denilir: Şüphesiz o, **لفِسْقٌ**’tur; yani haktan çıkıştır. Ebû’l-Heysem: ve **الفِسْقُ** şu sözde: **أو فِسْقاً أهِلَّ لغير الله به**; Mâlik’ten rivayet olundu: o, boğazlamadır. Ve onun sözü تعالى: **بئس الإسم الفُسُوقُ بعد الإيمان**; yani: iman ettikten sonra ona “ey Yahudi” ve “ey Hristiyan” demen kötü isimdir; yani iman ettikten sonra onları ayıplamayın. Ve muhtemeldir ki: insanın hoşlanmadığı her lakap (buna dahildir). Ancak müminin, kardeşine, ona en sevimli isimlerle hitap etmesi gerekir; bu, Zeccâc’ın sözüdür. Ve bir adam **فَاسِقٌ** ve **فِسِّيقٌ** ve **فُسَقُ**: **الفِسْقِ**’te daim olandır. Ve nida’da denilir: **يا فُسَق** ve **يا خُبَث**; dişiye: **يا فَسَاقِ**; **قَطامِ** gibi; “ey **الفَاسِقُ**” ve “ey **الخبيث**” demek ister; bu, marifedir; buna delil: onların “**يا فُسَقُ الخبيثُ**” demeleridir; onu elif-lâm ile sıfat yaparlar. Ve **فَسَّقَه**: onu **الفِسْقِ**’e nisbet etti. Ve kadınlardan **الفوَاسِقُ**: fâcirelerdir. Ve **الفُوَيْسِقةُ**: faredir. Hadiste: onun fareyi **فُوَيْسِقةً** diye adlandırdığı (vardır); **فاسِقَةٍ**’nin küçültmesidir; insanların üzerine deliğinden çıkması ve fesat çıkarması sebebiyle. Âişe hadîsinde: karganın yenmesi hakkında soruldu; dedi: “Onu, **فاسِق** demesinden sonra kim yer?” Hattâbî dedi: onu **تَفْسِيق** etmesiyle yenmesini haram kılmayı kastetti. Ve hadiste: **خَمْس فَوَاسِق يُقْتَلْنَ في الحِلّ والحرم**; dedi: **الفِسْقِ**’in aslı, istikametten çıkmak ve zulmetmektir; bununla âsiye **فاسقاً** adı verildi. Ancak bu hayvanlara, pislikleri sebebiyle istiâre yoluyla **فَوَاسِقَ** adı verildi. Ve denildi ki: helâlde ve haramda hürmetten çıkmaları sebebiyle; yani hiçbir hâlde onlar için hürmet yoktur.

**مقاييس اللغة:**
(**فسق**) **الفاء والسين والقاف** tek bir kelimedir; o da **الفِسْق**’tur; o, itaattan çıkmaktır. Araplar der: **فَسقَتِ الرُّطَبَةُ عن قِشْرها**: çıktığı zaman; Ferrâ onu hikâye etti. Ve derler: Şüphesiz fare **فُوَيْسِقة**’dir; bu hadiste gelmiştir. İbnü’l-A‘râbî dedi: Câhiliye sözünde, şiirde de sözde de **فاسق** asla işitilmemiştir. Dedi: Bu acayiptir; o Arapça bir sözdür ve Câhiliye şiirinde gelmemiştir (1).‏

القاموس المحيط:
**الفِسْقُ** (kesre ile): Allah Teâlâ’nın emrini terk etmek, isyan, hak yolundan çıkmak; yahut **الفُجور**; **الفُسوقِ** gibi. **فَسَقَ**; **نَصَرَ** ve **ضَرَبَ** ve **كَرُمَ** gibi; **فِسْقاً** ve **فُسوقاً**. Ve “ **إنه لَفِسْقٌ** ”: hakktan bir çıkıştır. Ve **فَسَقَ**: zulmetti; ve Rabbinin emrinden: çıktı; ve yaş hurma kabuğundan: çıktı; **كانْفَسَقَتْ** gibi; denildi ki: ve ondandır: **الفاسِقُ**: hayırdan sıyrılıp çıkması sebebiyle. Ve bir adam **فُسَقٌ**, **صُرَدٍ** ve **سِكِّيتٍ** gibi: fıskı sürekli olan. Ve **الفُوَيْسِقَةُ**: fare; insanların üzerine deliğinden çıkması sebebiyle. Ve “ya **فَساقِ**”, **قَطامِ** gibi: ey fasık kadın. Ve “ya **فُسَقُ**”, **زُفَرَ** gibi: ey fasık; ve cahiliye sözünde de onların şiirinde de **فاسِقٌ** yoktur; Arapça olduğu hâlde. Ve **التَّفْسيقُ**: **التَّعْديلِ**in zıddı. Ve **الفاسِقِيَّةُ**: sarığın bir türüdür.

تاج العروس:
ف س ق
**الفِسْق** (kesre ile): Allah عزّ وجلّ’in emrini terk etmek, isyan ve O سبحانَه’ın hak yolundan çıkmak; bunu **اللّيث** söyledi. Yahut o, damme ile **الفُجورُ**dur; **الفُسوقِ** gibi. Ve denildi: o, masiyete meyildir. **الأصبهانيُّ** dedi: **الفِسْق** küfürden daha geneldir; ve **الفِسْق** günahların azıyla da çokuyla da vaki olur; fakat çok olanında örfleşmiştir. Ve çoğunlukla **الفاسِقُ**, şeriat hükmünü benimseyip onu ikrar ettikten sonra onun bütün hükümlerinde yahut bir kısmında kusur eden kimse için söylenir. Ve asıl kâfire fasık denilmesi, aklın kendisini yükümlü kıldığı ve fıtratın gerektirdiği hükmü ihlâl etmiş olması sebebiyledir. Ve ondandır O Teâlâ’nın sözü: ( أفَمَنْ كانَ مؤمِناً كمَنْ كان فاسِقاً لا يسْتَوون ) böylece onunla imanı karşılaştırdı; o hâlde **الفاسِقُ** kâfirden daha geneldir; ve **الظالِمُ** fasıkdan daha geneldir. **فسَق**; **نَصَر** ve **ضَرَب** gibi ve **كرُم**; ikincisi **الأخفَشِ**’ten, onu **الجوهريُّ** nakletti; üçüncüsü **اللِّحيانيّ**’den, onu **الأحمَر**’dan rivayet etti; ve **الكسائيُّ** dammeyi bilmedi. **فِسْقاً** ve **فُسوقاً**: ilk iki bab için iki mastardır; yani: **فجَر** **فُجوراً**; **الصِّحاح**’ta olduğu gibi. Ve O Teâlâ’nın sözü: ( وإنّه لفِسْقٌ ) yani: hakktan çıkıştır. Ve **أبو الهيْثم** dedi: **الفُسوقُ** şirk de olabilir ve günah da olabilir. Ve O Teâlâ’nın sözü: ( أو فِسْقاً أُهِلّ لغيرِ اللهِ به ) içindeki **الفِسْق** hakkında, Mâlik’ten onun boğazlama olduğu rivayet edildi. Ve O Teâlâ’nın sözü: ( بِئْسَ الاسْمُ الفُسوقُ بعْدَ الإيمان ) yani: iman ettikten sonra ona “ey Yahudi” ve “ey Hristiyan” demek ne kötü isimdir; ve insanın hoşlanmadığı her lakap olması da muhtemeldir; bunu **الزّجّاج** söyledi. Ve **فَسَق**: zulmetti ve Allah عزّ وجلّ’e itaattan saptı; ve ondandır: **فَسَقت الرّكاب عن قصد السّبيل** yani: yoldan sapıp meyletti. Ve O Teâlâ’nın sözü: ( فَفَسَق عنْ أمْرِ ربِّه ) yani: çıktı; **الفَرّاءُ** “Rabbinin itaati”nden diye artırdı. Ve **ثعْلَبٌ**, **الأخْفَش**’ten rivayet etti; dedi ki: yani Rabbinin emrini reddetmesinden; Arapların sözü gibi: **اتّخَم عن الطّعام** yani: onu yemekten; böylece bu emri reddedince fasıklık etti. **أبو العبّاس** dedi: buna ihtiyaç yoktur; çünkü **الفُسوقَ**un manası çıkıştır. **فسَقَ عن أمْر ربّه** yani: çıktı. Ve **فسَقت الرُّطَبَة عن قِشْرِها** yani: çıktı; **كانْفَسَقَت**; ve bu, İbn Düreyd’dendir. Denildi: ve ondandır **الفاسِق**in اشتقاقı, onun **انْفِساقِه** sebebiyle; yani hayırdan sıyrılıp çıkması sebebiyle. Ve **الجَمْهَرة**’nin nassı: hayırdan. Ve **أبو عُبَيدة** dedi: ( ففَسَق عن أمرِ ربّه ) yani: O’na itaattan saptı; ve şu beyti okudu:
" يهْوِين في نجْد وغَوْراً غائِرا
" فَواسِقاً عن قصْدِها جَوائِرا
Ve bir adam **فُسَقٌ**, **صُرَد** gibi; ve **فِسّيقٌ**, **سِكِّيت** misali: fıskı sürekli olan. Ve **اللّيثُ**, Süleyman’a ait olarak şu beyti okudu:
عاشوا بذلك حيناً في جِوارِهِمُ ... لا يُظْهِرُ الجَوْرَ فيهم آمِناً فُسَقُ
Ve **الأساس**’ın seci’lerinden: **كان يَزيدُ فِسّيقاً خِمّيراً ولم يَكُنْ للمؤْمِنين أميراً**. Ve **اللّيْثُ** dedi: **الفُوَيْسِقَةُ**: fare; insanların üzerine deliğinden çıkması sebebiyle adlandırıldı. Ve **الأساس**’ta: evlerdeki **لعَيْثِها** sebebiyle; başkası artırdı: ve onun bozuculuğu. Ve o, **فاسِقَة**nin küçültmesidir. Ve ondandır hadis: **اقْتُلوا الفُوَيْسِقَة**; çünkü o kırbayı zayıflatır ve evi ehlinin üzerine tutuşturur. Ve Âişe رضيَ الله عنها hadisi içinde — karganın yenmesi soruldu — dedi: “Onun hakkında ‘**فاسِق**’ demesinden sonra onu kim yer?” **الخَطّابيُّ** dedi: onu **تَفْسيق** etmesiyle onun yenmesini haram kılmayı kastetti. Ve hadiste: “Beş **فواسِقُ** vardır; helâlde ve haremede öldürülürler.” Dedi ki: **الفِسْق**ın aslı: doğruluktan çıkış ve zulümdür; bununla âsiye fasık adı verildi. Bu hayvanlara **فَواسِقَ** denilmesi ancak istiare yoluyla olmuştur; onların kötülüğü sebebiyle; ve denildi: helâlde ve haremede hürmetten çıkmaları sebebiyle; yani hiçbir hâlde onlar için hürmet yoktur. Ve kadına dersin: “ya **فاسِقِ**”, **قطامِ** gibi; yani: ey fasık kadın. Ve erkeğe dersin: “ya **فُسَق**”, **زُفَر** gibi; ve “ya **خُبَثُ**” da böyledir; yani: ey fasık, ey habis. **الجوهريُّ** dedi: o bir marifedir; buna delil, onların “ya **فُسَقُ** **الخَبيثُ**” demeleridir; onu **الألِف واللاّم** ile sıfatlandırırlar. Ve cahiliye sözünde de onların şiirinde de **فاسِقٌ** yoktur; Arapça olduğu hâlde. Bu, İbnü’l-A‘râbî’nin sözüdür; ve onun nassı, **الجوهَريُّ** ve **الصاغانيّ**’nin naklettiği üzere: cahiliye sözünde de onların şiirinde de **فاسِقٌ** asla işitilmedi. Dedi: bu acayiptir; o ise Arapça bir sözdür; cahiliye şiirinde gelmemiştir. Ve **الأصبهانيُّ**, İbnü’l-A‘râbî’den nakletti: Arapların sözünde insanın vasfında **الفاسِقُ** işitilmedi. Ancak onlar, yaş hurma kabuğundan çıktığında: **فسَقَت الرُطَبَةُ عن قِشْرِها** dediler. Şeyhimiz, lugat fukahasından bazısından nakletti: **الفِسْق** İslâmî lafızlardandır; İslâm’dan önce bu manada kullanımı bilinmez; her ne kadar asıl manası çıkış olsa da; o, şer‘î hakikatlerdendir; şeriatta manasında örfî bir hakikat hâline gelmiştir; bunu **الخَفاجيّ** **العِناية**’da genişçe ele almıştır. Ve **التّفْسيقُ**: **التّعْديل**in zıddıdır. Denir: **فسّقَه الحاكِمُ** yani: onun fıskına hükmetti; **العُباب**’da olduğu gibi. Ve denir: falan **الفاسِقيّة**yi sarındı; o, sarığın bir türüdür; bunu **الزّمَخْشريُّ** ve **الصاغانيّ** nakletti. Ve kendisine istidrâk edilenlerdendir: **فسقَ في الدُنيا فِسْقاً**: onda genişlediğinde, kendine kolaylaştırdığında ve ona binmekle genişlediğinde ve onu kendine daraltmadığında; bunu Şemir, Kutrub’dan nakletti. Ve **فَسَقَ** falan, malını: onu helâk ettiğinde ve onu harcadığında. Ve **فسّقَه تفْسيقاً**: onu **الفِسْق**a nisbet etti. Ve kadınlardan **الفَواسِقُ**: fâcirelerdir. Ve **فِسْق** bazen **فُسوق** üzerine cem‘ edilir; **جِذْعٍ** ve **جُذوع** gibi. Ve fetih ile **الفَسْقِيّةُ**: abdest alınan yer; cem‘i: **الفَساقِيُّ**; müvelleddir.
