# فسكل (ف-س-ك-ل) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%83%D9%84
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%B3%D9%83%D9%84

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ف - س - ك - ل
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 7 sözlük

## Sözlükler (7)

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%83%D9%84/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الفِسْكِلُ بالكسر: الذي يجيء في الحلبة أخر الخيل. ومنه قيل: رجلٌ فَسْكِلٌ، إذا كان رَذْلاً.

##### Türkçe

**الفِسْكِلُ** (kesre ile): hipodromda atların en sonunda gelen (kimse). Bundan dolayı denildi: **رجلٌ فَسْكِلٌ**, eğer aşağılık (kimse) ise.

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%83%D9%84/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ف س ك ل
سبقته الفساكل فأخذته الإاكل‏.‏
وفسكل فلان‏:‏ أخر‏.‏
قال الأخطل‏:‏ أجميع قد فسكلت عبداً تابعاً فبقيت أنت المفحم المعكوم

##### Türkçe

ف س ك ل
Onu **الفساكل** geçti de onu **الإاكل** aldı.
Ve **فسكل** falan: geciktirdi.
**الأخطل** dedi:
Bütün topluluk mu **فسكلت** bir tâbi köle(yi), böylece sen **المفحم** **المعكوم** olarak kaldın.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%83%D9%84/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الفِسْكِل والفُسْكُلُ والفِسْكَوْل والفُسْكُول: الذي يجيء في آخر الحلبة آخر الخيل. وهو بالفارسية فُشْكل، وقيل: الفِسْكِل والمُفَسْكل هو المؤخر البطيء، وقد فُسْكِلْت أَي أُخِّرْت؛ ومنه قيل: رجل فِسْكل إِذا كان رَذْلاً. والعامة تقول فُسْكُل، بالضم؛ قال أَبو الغوث: أَولها المُجَلِّي وهو السابق ثم المصلّي ثم المُسَلِّي ثم التالي ثم العاطِف ثم المُرْتاح ثم المؤمَّل ثم الحَظي ثم اللَّطيم ثم السُّكَيت، وهو الفِسْكل والفاشُور؛ قال ابن بري: يقال فَسْكَل الفرسُ إِذا جاء آخر الحلْبة. وفي الحديث: أَن أَسماء بنت عُمَيْس قالت لعليّ، عليه السلام: إِن ثلاثةً أَنت آخرُهم لأَخْيار، فقال عليّ لأَولادها: قد فَسْكَلَتْني أُمُّكم أَي أَخَّرتني وجعلتني كالفِسْكل، وهو الفرس الذي يجيء في آخر خيل السِّباق، وكانت قد تزوّجت قبله بجعفر أَخيه ثم بأَبي بكر بعد جعفر فعدَّاه إِلى المفعول، قال: والصواب أَن يذكر الحَظِيّ قبل المؤمَّل لا بعده؛ قال وهذا ترتيبها منظّماً:
أَتانا المُجَلِّي والمُصَلِّي، وبعده
مُسَلٍّ وتالٍ بعده عاطِفٌ يَجْرِي
ومُرْتاحُها ثم الحَظِي ومُؤَمَّل،
يَحُثّ اللَّطِيم، والسُّكَيْت له يَبري
ورجل فُسْكُول وفِسْكَوْل: متأَخر تابع، وقد فَسْكَل وفُسْكِل؛ قال الأَخطل:
أَجُمَيْع قد فُسْكِلْت عبداً تابِعاً،
فبَقِيت أَنت المُفْحَم المَكْعوم

##### Türkçe

**الفِسْكِل** ve **الفُسْكُلُ** ve **الفِسْكَوْل** ve **الفُسْكُول**: koşu meydanının sonunda, atların en sonunda gelen kimse. Ve o, Farsçada **فُشْكل**’dir. Ve denildi ki: **الفِسْكِل** ve **المُفَسْكل** yavaş, geri kalan kimsedir; ve “**فُسْكِلْت**” (denildi), yani “geri bırakıldım”; bundan dolayı “**رجل فِسْكل**” denildi, değersiz olduğu zaman. Avam **فُسْكُل** der, ötre ile; Ebû’l-Ğavs dedi ki: ilkin **المُجَلِّي**’dir, o öndeki; sonra **المصلّي**; sonra **المُسَلِّي**; sonra **التالي**; sonra **العاطِف**; sonra **المُرْتاح**; sonra **المؤمَّل**; sonra **الحَظي**; sonra **اللَّطيم**; sonra **السُّكَيت**; ve o **الفِسْكل** ve **الفاشُور**’dur. İbn Berrî dedi ki: “At **فَسْكَل** etti” denir, koşu meydanının sonunda geldiği zaman. Ve hadiste: Esmâ bint Umeys’in Ali’ye, عليه السلام, dediği (rivayet edilmiştir): “Şüphesiz üç kişi vardır; sen onların sonuncususun; (onlar) hayırlılardandır.” Bunun üzerine Ali, onun oğullarına dedi ki: “Anneniz beni **فَسْكَلَتْني** etti”, yani beni geri bıraktı ve beni **الفِسْكل** gibi yaptı; ve o, yarış atlarının en sonunda gelen attır. Ve o, ondan önce kardeşi Ca‘fer ile, sonra Ca‘fer’den sonra Ebû Bekir ile evlenmişti; böylece onu mef‘ûle geçişli kıldı. Dedi ki: ve doğru olan, **الحَظِيّ**’nin **المؤمَّل**’den önce zikredilmesidir, ondan sonra değil. Dedi ki: ve bu, onun sıralamasıdır, nazmedilmiş olarak:

Bize **المُجَلِّي** ve **المُصَلِّي** geldi, ondan sonra
**مُسَلٍّ** ve **تالٍ**; ondan sonra **عاطِفٌ** koşar
Ve onun **مُرْتاحُها**’sı, sonra **الحَظِي** ve **مُؤَمَّل**;
**اللَّطِيم**i sürer; **السُّكَيْت** ona yontar

Ve **رجل فُسْكُول** ve **فِسْكَوْل**: geri kalan, tâbi olan; ve **فَسْكَل** etti ve **فُسْكِل** (denildi). el-Ahtal dedi ki:

Ey Cumey‘, bir tâbi köle olarak **فُسْكِلْت** edildin,
Böylece sen kaldın, susturulmuş, ağzı bağlanmış (kimse)

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%83%D9%84/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ف س ك ل * * الفِسْكِلُ * بكسر الفاء والكاف الذي يجيء في الحبة آخر الخيل ومنه قيل رجل فسكل إذا كان رذلا والعامة تقول فسكل بضمهما قال أبو الغوث أولها المجلي وهو السابق ثم المصلي ثم امسلي ثم التالي ثم العاطف ثم المرتاح ثم المؤمل ثم الحظي ثم اللطيم ثم السكيت وهو الفسكل والقاشور

##### Türkçe

* ف س ك ل * * **الفِسْكِلُ** *: **الفاء** ve **الكاف**’ın kesresiyle; atların sonunda, sürüde en sonda gelen (şey). Bundan dolayı “adam **فسكل**” denildi; eğer rezil (aşağı) ise. Avam ise ikisini de zamme ile **فسكل** der. Ebû’l-Ğavs dedi ki: İlki **المجلي**’dir; o önde gidendir; sonra **المصلي**; sonra **امسلي**; sonra **التالي**; sonra **العاطف**; sonra **المرتاح**; sonra **المؤمل**; sonra **الحظي**; sonra **اللطيم**; sonra **السكيت**; o da **الفسكل**’dir; ve **القاشور**.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%83%D9%84/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الفسكل، كقنفذ وزبرج وزنبور وبرذون، أربع لغات، اقتصر الجوهري منهن على الأولى: الفرس الذي يجيء في الحلبة آخر الخيل، ومنه قيل: رجل فسكل، كزبرج: رذل، قال الجوهري: والعامة تقول: فسكل، قال أبو الغوث: وأولها المجلي، وهو السابق، ثم المصلي، ثم المسلي، ثم التالي، ثم العاطف، ثم المرتاح، ثم المؤمل، ثم الحظي، ثم اللطيم، ثم السكيت، وهو الفسكل والقاشور. رجل فسكول، كزنبور وبرذون: متأخر تابع. وقد فسكل وفسكل وفسكله غيره: أخره، عن شمر، لازم متعد، ومنه قول علي رضي الله تعالى عنه لأولاد أسماء بنت عميس: قد فسكلتني أمكم، وقال الأخطل:
  أجميع قد فسكلت عبدا تابعا                      فبقيت أنت المفحم المكعوم

##### Türkçe

**الفسكل**; **قنفذ** ve **زبرج** ve **زنبور** ve **برذون** gibi: dört lugat (dil/şekil); el-Cevherî bunlardan birincisiyle yetinmiştir: hipodromda atların en sonunda gelen at; bundan dolayı denildi: **رجل فسكل**; **زبرج** gibi: aşağılık. El-Cevherî dedi: avam **فسكل** der. Ebû’l-Ğavs dedi: bunların ilki **المجلي**’dir ve o öndeki (birinci)dir; sonra **المصلي**; sonra **المسلي**; sonra **التالي**; sonra **العاطف**; sonra **المرتاح**; sonra **المؤمل**; sonra **الحظي**; sonra **اللطيم**; sonra **السكيت**; ve o **الفسكل** ve **القاشور**’dur. **رجل فسكول**; **زنبور** ve **برذون** gibi: geri kalmış, tâbi. Ve **فسكل** ve **فسكل** ve başkası onu **فسكله**: onu geri bıraktı; Şemr’den; lâzım (geçişsiz) müteaddî (geçişli). Ve ondan, Ali (Allah Teâlâ ondan razı olsun)’un Esmâ bint Umeys’in çocuklarına sözü: “Anneniz beni **فسكلتني** etti (geri bıraktı).” Ve el-Ahtal dedi:
  Hepiniz mi bir tâbi kul’u **فسكلت** ettiniz (geri bıraktınız)                      Böylece sen, susturulmuş, ağzı bağlanmış olarak kaldın.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%83%D9%84/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

فَسْكَلَهُ
Q. 1 فَسْكَلَهُ ذ He postponed him; i. e., made him, or asserted him, to be behind, or posterior, or last, (Sh, O, K,) in rank, or estimation. (O.) ― -b2- And فَسْكَلَ He was, or became, behind, &c.: the verb being intrans. as well as trans. [unless فَسْكَلَ be a mistake for فُسْكِلَ, the pass. form, of which an ex. occurs in the O and TA]. (K.) ― -b3- Accord. to IAar, a foreign word (عَجَمِيَّة), arabicized. (O.)

فُسْكُلٌ
فُسْكُلٌ ذ : see the next paragraph, in two places.

فِسْكِلٌ
فِسْكِلٌ ذ The last, in coming in, of the horses in a race; (S, O, K;) as also ↓ فُسْكُلٌ and ↓ فُسْكُولٌ and ↓ فَسْكَوْلٌ: (K:) also called the سُكَّيْت [q. v.] and the قَاشُور. (S, O. [In a copy of the S, in art. سكت, الفِسْكِلُّ is put for الفِسْكِلُ.]) ― -b2- And hence, (S, O,) applied to a man, (assumed tropical:) Low, base, ignoble, vile, or mean: (S, O, K:) the vulgar say ↓ فُسْكُلٌ. (S, O.)

فُسْكُولٌ
فُسْكُولٌ ذ and فِسْكَوْلٌ: see فِسْكِلٌ. ― -b2- Both also signify (assumed tropical:) Occupying the hinder, or latter, or last, place [in rank, or estimation: see Q. 1, above]; (K, TA;) as epithets applied to a man. (TA.)

##### Türkçe

فَسْكَلَهُ
Q. 1 **فَسْكَلَهُ** ذ Onu erteledi; yani, onu mertebede yahut itibar/itibarda geride, yahut arkada, yahut en son yaptı, veya öyle olduğunu ileri sürdü. (O.) ― -b2- Ve **فَسْكَلَ** Geride oldu, yahut geride hâle geldi, vb.: fiil, lâzım olduğu gibi müteaddîdir de [**فَسْكَلَ**’ın, O ve TA’da bir örneği bulunan onun meçhul sigası olan **فُسْكِلَ** için bir hata olması müstesna]. (K.) ― -b3- IAar’a göre, Arapçalaştırılmış yabancı bir kelimedir (**عَجَمِيَّة**). (O.)

فُسْكُلٌ
**فُسْكُلٌ** ذ : iki yerde, bir sonraki paragrafa bak.

فِسْكِلٌ
**فِسْكِلٌ** ذ Bir yarışta atların girişinde en son gelen; (S, O, K;) bunun gibi ↓ **فُسْكُلٌ** ve ↓ **فُسْكُولٌ** ve ↓ **فَسْكَوْلٌ**: (K:) ayrıca **سُكَّيْت** [bk.] ve **قَاشُور** diye de adlandırılır. (S, O. [S’nin bir nüshasında, سكت maddesinde, **الفِسْكِلُّ** yerine **الفِسْكِلُ** konulmuştur.]) ― -b2- Ve bundan dolayı, (S, O,) bir adama uygulanarak, (mecaz kabul edilerek:) Alçak, bayağı, soysuz, rezil, yahut değersiz: (S, O, K:) avam ↓ **فُسْكُلٌ** der. (S, O.)

فُسْكُولٌ
**فُسْكُولٌ** ذ ve **فِسْكَوْلٌ**: **فِسْكِلٌ**’e bak. ― -b2- Her ikisi de (mecaz kabul edilerek:) [mertebede yahut itibar/itibarda: yukarıda Q. 1’e bak] gerideki, yahut sonraki, yahut en son yeri işgal eden anlamına gelir; (K, TA;) bir adama uygulanan sıfatlar olarak. (TA.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%83%D9%84/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

فَسْكَلَ
فَسْكَلَ
a.  Remained behind, was last; lagged, lingered, loitered.

b.  Made to be behind, placed behind.

فِسْكِل
فِسْكِل 53 ,  فُسْكُل 54 ,
a.  Last, hindermost.

b.  Low, base, ignoble.

##### Türkçe

فَسْكَلَ
فَسْكَلَ
a. Geride kaldı, en son oldu; geri kaldı, oyalanıp durdu, aylakça dolaştı.

b. Geride olmaya sebep oldu, geriye yerleştirdi.

فِسْكِل
فِسْكِل 53 ,  فُسْكُل 54 ,
a. En son, en arkada olan.

b. Alçak, bayağı, soysuz.
