# فسكل — Lisânü'l-Arab

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%83%D9%84/sozluk/lisan
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%B3%D9%83%D9%84/entries/lisan

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [فسكل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%83%D9%84.md)
- Lisânü'l-Arab: İbn Manzûr · 13. yy

## Madde başı: فسكل

الفِسْكِل والفُسْكُلُ والفِسْكَوْل والفُسْكُول: الذي يجيء في آخر الحلبة آخر الخيل. وهو بالفارسية فُشْكل، وقيل: الفِسْكِل والمُفَسْكل هو المؤخر البطيء، وقد فُسْكِلْت أَي أُخِّرْت؛ ومنه قيل: رجل فِسْكل إِذا كان رَذْلاً. والعامة تقول فُسْكُل، بالضم؛ قال أَبو الغوث: أَولها المُجَلِّي وهو السابق ثم المصلّي ثم المُسَلِّي ثم التالي ثم العاطِف ثم المُرْتاح ثم المؤمَّل ثم الحَظي ثم اللَّطيم ثم السُّكَيت، وهو الفِسْكل والفاشُور؛ قال ابن بري: يقال فَسْكَل الفرسُ إِذا جاء آخر الحلْبة. وفي الحديث: أَن أَسماء بنت عُمَيْس قالت لعليّ، عليه السلام: إِن ثلاثةً أَنت آخرُهم لأَخْيار، فقال عليّ لأَولادها: قد فَسْكَلَتْني أُمُّكم أَي أَخَّرتني وجعلتني كالفِسْكل، وهو الفرس الذي يجيء في آخر خيل السِّباق، وكانت قد تزوّجت قبله بجعفر أَخيه ثم بأَبي بكر بعد جعفر فعدَّاه إِلى المفعول، قال: والصواب أَن يذكر الحَظِيّ قبل المؤمَّل لا بعده؛ قال وهذا ترتيبها منظّماً:
أَتانا المُجَلِّي والمُصَلِّي، وبعده
مُسَلٍّ وتالٍ بعده عاطِفٌ يَجْرِي
ومُرْتاحُها ثم الحَظِي ومُؤَمَّل،
يَحُثّ اللَّطِيم، والسُّكَيْت له يَبري
ورجل فُسْكُول وفِسْكَوْل: متأَخر تابع، وقد فَسْكَل وفُسْكِل؛ قال الأَخطل:
أَجُمَيْع قد فُسْكِلْت عبداً تابِعاً،
فبَقِيت أَنت المُفْحَم المَكْعوم

### Türkçe

**الفِسْكِل** ve **الفُسْكُلُ** ve **الفِسْكَوْل** ve **الفُسْكُول**: koşu meydanının sonunda, atların en sonunda gelen kimse. Ve o, Farsçada **فُشْكل**’dir. Ve denildi ki: **الفِسْكِل** ve **المُفَسْكل** yavaş, geri kalan kimsedir; ve “**فُسْكِلْت**” (denildi), yani “geri bırakıldım”; bundan dolayı “**رجل فِسْكل**” denildi, değersiz olduğu zaman. Avam **فُسْكُل** der, ötre ile; Ebû’l-Ğavs dedi ki: ilkin **المُجَلِّي**’dir, o öndeki; sonra **المصلّي**; sonra **المُسَلِّي**; sonra **التالي**; sonra **العاطِف**; sonra **المُرْتاح**; sonra **المؤمَّل**; sonra **الحَظي**; sonra **اللَّطيم**; sonra **السُّكَيت**; ve o **الفِسْكل** ve **الفاشُور**’dur. İbn Berrî dedi ki: “At **فَسْكَل** etti” denir, koşu meydanının sonunda geldiği zaman. Ve hadiste: Esmâ bint Umeys’in Ali’ye, عليه السلام, dediği (rivayet edilmiştir): “Şüphesiz üç kişi vardır; sen onların sonuncususun; (onlar) hayırlılardandır.” Bunun üzerine Ali, onun oğullarına dedi ki: “Anneniz beni **فَسْكَلَتْني** etti”, yani beni geri bıraktı ve beni **الفِسْكل** gibi yaptı; ve o, yarış atlarının en sonunda gelen attır. Ve o, ondan önce kardeşi Ca‘fer ile, sonra Ca‘fer’den sonra Ebû Bekir ile evlenmişti; böylece onu mef‘ûle geçişli kıldı. Dedi ki: ve doğru olan, **الحَظِيّ**’nin **المؤمَّل**’den önce zikredilmesidir, ondan sonra değil. Dedi ki: ve bu, onun sıralamasıdır, nazmedilmiş olarak:

Bize **المُجَلِّي** ve **المُصَلِّي** geldi, ondan sonra
**مُسَلٍّ** ve **تالٍ**; ondan sonra **عاطِفٌ** koşar
Ve onun **مُرْتاحُها**’sı, sonra **الحَظِي** ve **مُؤَمَّل**;
**اللَّطِيم**i sürer; **السُّكَيْت** ona yontar

Ve **رجل فُسْكُول** ve **فِسْكَوْل**: geri kalan, tâbi olan; ve **فَسْكَل** etti ve **فُسْكِل** (denildi). el-Ahtal dedi ki:

Ey Cumey‘, bir tâbi köle olarak **فُسْكِلْت** edildin,
Böylece sen kaldın, susturulmuş, ağzı bağlanmış (kimse)
