# فسل (ف-س-ل) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%84
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%B3%D9%84

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ف - س - ل
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 10 sözlük

## Sözlükler (10)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%84/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب السين واللام والفاء معهما
س ل ف، ف ل س، ف س ل، س ف ل مستعملات.
سلف: أسلفته مالاً: أقرضته، والسلف من القرض.
والسَّلَفُ: كلُّ شيءٍ قَدَّمْتَه فهو سَلَفٌ، والفعل سَلَفَ يسلُفُ سُلُوفاً.
والقومُ إذا أرادوا أن يَنْفِروا فمن تقَدَّم من نَفيرهم فسَبَقَ فهو سَلَفٌ لهم، قال:
نحن مَنَعُنا مَنبِتَ النَّصِيِّ		بسَلَفٍ أَرعَنَ عَنْبَـريِّ
والسُّلْفَةُ: ما يَتَسَلَّفُ الرجلُ فيأكُلُ قبل غَدائه.
والأُمَم السالفة الماضية أمام الغابرة، قال:
ولاقَتْ مناياها القُرونُ الـسَّـوالِـفُ		كذلك تَلقاها القرون القرون الخوالِف
أي يموت من بقِيَ كما ماتَ من مَضَى.
والسالِفةُ: أعلى العُنُق. وسالِفة الفرس وغيرها: هاديتُه، أي ما تقدَّمَ من عُنُقه.
والسَّلْفُ: جِرابٌ ضَخُم، والجميع سُلُوف.
وسُلافَةُ كُلِّ شيءٍ: خُلاصَتُه.
والسَّلِفُ: غُرْلة الصَّبيِّ.
والسُّلْفانُ: أولاد الحَجَل واحدها سُلَفٌ.
والسُّلفةُ: الطعامُ يُتَعَلَّلُ به قبل الغداء، وكذلك اللُّهْنةُ، وقد سَلَّفْتُهم.
والمُسْلِفُ من النِّساء: التي بلغت خمساً وأربعين ونحوَها.
والسُّلفةُ: جِلُدٌ رقيقٌ يُجعَل بِطانةً للخِفاف أحمرَ وأصفَرَ والسَّلُوف من نِصال السِّهام: ما طال وأنشد:
شَكَّ كُلاها بسَلوفٍ سَنْدَريُّ
وسَلَفُتُ الأرض بالمِسْلَفةِ إذا سَوَّيْتُها للزرع، وأرض مَسلوفةٌ أي مستوية.
والسِّلْفانِ: رجلانِ تَزَوَّجا بأختَيْنِ، وكلُّ واحدٍ منهما سِلْفٌ لصاحبه، والمرأة سِلفةٌ لصا حبتها إذا تزوَّجَت أختانِ بأخَوْينِ.
والسُّلافة من الخمر أفضَلُها يَتَحلَّبُ من غير عَصْرٍ ولا مَرْثٍ.
وهذا سَلِفي وأنا سَلِفُه.
فلس:
وأفلس الرجل إذا صار ذا فُلُوس بعد الدراهم والفَلْسُ معروف، وجمعُه فلوسٌ.
وقد فَلَّسه الحاكمُ تفليساً.
والتَفليسُ في اللون إذا كان على جِلده لُمَعٌ كالفُلوس، ودابَّة مُفَلِّس: فيها لُمَعٌ كالفلوس.
والفَلْسُ: خاتَم من رَصاصٍ يُختَم به عُنُقَ من يعطى الجِزْية.
فسل:
الفَسْلُ: الرَّذْل النَّذْل الذي لا مُروءةَ له ولا جَلَد، وفَسُلَ فَسالة.
والفَسيل: صِغارُ النَّخل، والواحدة بالهاء.
وفُسالة الحديد: ما تَناثَر منه عند الضرب إذا طُبعَ.
سفل:
وأسفَلُ وأعلَى، وسُفْلٌ وعُلْو، تَسَفَّل وتَعَلىَّ، وسافلةٌ وعاليةٌ، وسُفلَى وعُليا، وسَفال وعَلاء، وسفوُل وعُلُوّ نقائض.
وسِفْلةٌ وعِليةُ وسَفِلةٌ.

##### Türkçe

باب **السين** و**اللام** و**الفاء** معهما
**س ل ف**، **ف ل س**، **ف س ل**، **س ف ل** kullanımdadır.

**سلف**: Ona malı peşin verdim: ona borç verdim; **السلف** borçtandır.
Ve **السَّلَفُ**: her neyi öne sunduysan o **سَلَفٌ**tur; fiil **سَلَفَ** **يسلُفُ** **سُلُوفاً**dur.
Ve kavim, sefere çıkmak istediklerinde, onların çıkışından öne geçen kimse, öne geçip geçtiyse, o onlara **سَلَفٌ**tur; dedi ki:
Biz, **النَّصِيِّ**nin bitiş yerini, azgın **عَنْبَـريِّ** bir **سَلَفٍ** ile menettik.
Ve **السُّلْفَةُ**: kişinin öğle yemeğinden önce yiyip peşin aldığı şeydir.
Ve geçmiş, önceki ümmetler; sonrakilerin önündedir; dedi ki:
Önceki asırlar, ölümlerini karşıladı; işte böyle, sonraki asırlar da onu karşılar.
Yani kalan kimse ölür; geçtiği gibi.
Ve **السالِفةُ**: boynun üst kısmıdır. Ve atın ve başkasının **سالِفة**si: onun ön tarafıdır; yani boynundan öne geçmiş olan şeydir.
Ve **السَّلْفُ**: büyük bir torbadır; çoğulu **سُلُوف**tur.
Ve her şeyin **سُلافَةُ**si: onun özüdür.
Ve **السَّلِفُ**: çocuğun sünnet derisidir.
Ve **السُّلْفانُ**: keklik yavruları; tekili **سُلَفٌ**tur.
Ve **السُّلفةُ**: öğle yemeğinden önce onunla oyalanılıp yenilen yemektir; aynı şekilde **اللُّهْنةُ** de; ve ben onlara peşin verdim.
Ve kadınlardan **المُسْلِفُ**: kırk beşe ve benzerine ulaşmış olandır.
Ve **السُّلفةُ**: ince bir deridir; kırmızı ve sarı olarak mestlere astar yapılır. Ve ok uçlarından **السَّلُوف**: uzayan şeydir; ve şu beyit okunmuştur:
Onun iki böğrünü, **سَلوفٍ** ile deldi; **سَنْدَريُّ**.
Ve ben toprağı **المِسْلَفةِ** ile **سَلَفُتُ**: onu ekin için düzlediğim zaman; ve **مَسلوفةٌ** toprak: yani düz.
Ve **السِّلْفانِ**: iki adamdır; iki kız kardeşle evlenmişlerdir; ikisinden her biri, arkadaşına **سِلْفٌ**tur. Ve kadın, kız kardeşler iki erkek kardeşle evlendiğinde, arkadaşına **سِلفةٌ**tur.
Ve şaraptan **السُّلافة**: onun en iyisidir; sıkma ve ezme olmaksızın sağılır gibi akanıdır.
Ve bu benim **سَلِفي**mdir ve ben onun **سَلِفُه**yim.

**فلس**:
Ve adam **أفلس** etti: dirhemlerden sonra **فُلُوس** sahibi olduğunda; ve **الفَلْسُ** bilinen şeydir; çoğulu **فلوسٌ**tur.
Ve hâkim onu **تفليساً** ile **فَلَّسه**.
Ve renkte **التَفليسُ**: derisinde **الفُلوس** gibi parıltılar olduğunda; ve **مُفَلِّس** bir binek: onda **الفلوس** gibi parıltılar vardır.
Ve **الفَلْسُ**: kurşundan bir mühürdür; onunla cizye verilen kimsenin boynu mühürlenir.

**فسل**:
**الفَسْلُ**: mürüvveti ve dayanıklılığı olmayan, aşağılık, rezil kimsedir; ve **فَسُلَ** **فَسالة**.
Ve **الفَسيل**: hurmanın küçük fidanlarıdır; tekili **بالهاء** iledir.
Ve demirin **فُسالة**si: dövme sırasında, dövülüp şekillendirildiğinde ondan saçılan şeydir.

**سفل**:
Ve **أسفَلُ** ve **أعلَى**; ve **سُفْلٌ** ve **عُلْو**; **تَسَفَّل** ve **تَعَلىَّ**; ve **سافلةٌ** ve **عاليةٌ**; ve **سُفلَى** ve **عُليا**; ve **سَفال** ve **عَلاء**; ve **سفوُل** ve **عُلُوّ** zıtlıklardır.
Ve **سِفْلةٌ** ve **عِليةُ** ve **سَفِلةٌ**.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%84/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

الفَسْلُ من الرجال: الرَذْلُ. والمَفْسولُ مثله. وقد فَسُلَ بالضم فَسالَةً وفُسولَةً، فهو فَسْلٌ من قومٍ فُسَلاءَ، وأفْسالٍ وفِسالٍ، وفُسولٍ. وفُسالَةُ الحديد: سُحالَتُهُ. والمُفَسِّلَةُ: المرأة التي إذا نشِط زوجُها لغشيانها اعْتَلَّتْ عليه. والفَسيلَةُ والفَسيلُ: الوَدُيُّ، وهو صغار النخل، والجمع الفُسْلانُ.

##### Türkçe

**الفَسْلُ** erkeklerden: aşağılık olan. **والمَفْسولُ** da onun gibidir. Ve **فَسُلَ** (ötre ile) **فَسالَةً** ve **فُسولَةً** (olarak) oldu; o hâlde o, bir kavimden **فَسْلٌ**dür; **فُسَلاءَ** (olan), ve **أفْسالٍ** ve **فِسالٍ**, ve **فُسولٍ**. **وفُسالَةُ الحديد**: onun **سُحالَتُهُ**dur. **والمُفَسِّلَةُ**: kocası onunla cima etmeye heveslendiği zaman ona karşı hastalanan kadındır. **والفَسيلَةُ** ve **الفَسيلُ**: **الوَدُيُّ**dür; o, hurma ağaçlarının küçükleridir; çoğulu **الفُسْلانُ**dur.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%84/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

س ل ف
سلف ، سفل ، فسل ، فلس : مستعملة .
فلس : قال الليث : الفَلْس معروف ، وجمعُه فُلوس . وأَفْلَسَ الرجلُ : إذا صار ذا فُلُوس بعد الدَّراهم ، وقد فلَّسَه الحاكم تَفْليساً . وشيءٌ مُفلّسُ اللون : إذا كان على جِلْده لُمَع كالفُلوس .
وقال أبو عَمْرو : أفلستُ الرجلَ : إذا طلبتَه فأَخطأْتَ موضِعَه ، وذلك الفَلَس والإفلاس ، وأنشد للمعطَّل الهُذَليّ :
يا حِبُّ ما حُبُّ القَتُولِ وحُبُّها
فَلسٌ لا يُنْصِبْكَ حُبٌّ مُفْلِسُ
قال أبو عَمْرو في قوله : حُبُّها فَلَسٌ ، أي : لا نَيْلَ معه .
قال : وأَفلَس الرجلُ : إذا لم يَبقَ له مال .
فسل : قال الليث : الفَسلُ : الرَّذْلُ النَّذْلُ الذي لا مُروءة له ولا جَلَد . وقد فَسلَ يفسل فُسولةً وفَسالةً . ويقال : أفسلَ فلانٌ على فلانٍ مَتاعَه : إذا أَرْذَله . وأَفْسل عليه دَرَاهمَه : إذا زيَّفَها ، وهي دَرَاهمُ فُسولٌ .
وقال الفرزدق :
فلا تَقبَلوا منهم أباعرَ تُشْتَرى
بوَكْسٍ ولا سُوداً يَصِحُّ فُسولُها
أراد : ولا تقبَلوا منهم دَراهمَ سُوداً .
وفي الحديث عن النبي ( صلى الله عليه وسلم ) ( أنه لعن من النساء المُسوِّفَة والمُفَسِّلة ) . المفسلة من النساء : التي إذا أراد زوجُها غِشْيَانها قالت : إني حائض ، فتفسل الزوجَ عنها وتُفَتِّره ولا حَيضَ بها . والمسوِّفةُ : التي إذا دَعاها الزّوج للفِراش ماطَلَتْ ولَمْ تُجِبْه إلى ما يَدْعوها إليه .
أبو عُبيد عن الأصمعيّ في صِغار النّخل قال : أوَّل ما يُقلَع من صغار النَّخْل للغَرْس فهو الفسيل والوَدِيُّ ، ويُجمع فسائل ، وقد يقال للواحدة : فَسيلة ، ويُجمَع فَسيلاً .
وقال الليث : فُسالةُ الحديد : ما تَناثَر منه عند الضَّرْب إذا طُبِع .
أبو عَمْرو : الفسلُ : الرجلُ الأَحمَق .
سفل : قال الليث : الأسفَل نقيضُ الأَعْلى ، والسفْلَى نقيضُ العُلْيا ، والسُّفْلُ نقيضُ العُلْو في التسفُّل والتَعلِّي .
والسافلة نَقيضُ العالية في النَّهْر والرُّمْح ونحوه . والسافلُ نَقيضُ العالي ، والسفْلة نقيض العِلْية ، والسفَالُ نَقِيض العَلاء ، يقال : أمْرهمْ في سَفال وفي عَلاء . والسفُول مصدرٌ ، وهو نقيض العُلُوّ . والسفْلُ نقيضُ العِلْو في البِناء .
وقوله تعالى : ( ( تَقْوِيمٍ ثُمَّ رَدَدْنَاهُ أَسْفَلَ سَافِلِينَ ) ( التين : 5 ) ، أي : رددناه إلى أرذل العُمُر ، كأنه قال : رددناه أسفل من سَفَل ، وأسفل سافل . وقيل : معناه : رددناه إلى الضلال ، كما قال تعالى : ( وَالْعَصْرِ إِنَّ ( ) يَفْعَلُونَ إِلاَّ الَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ ) ( العصر : 2 ، 3 ) .
وقال ابن السكّيت : هم السفِلة لأراذل الناس ، هم من عِلْيَة الناس ومن العرب من يخفِّف فيقول : هم السفْلة . وسَفِلة البعير : قوائمُه وفلان من سَفلة القوم : إذا كان من أراذلهم وأَسافل الإبل : صِغارُها ، وأنشد أبو عُبَيد :
تَواكلَها الأزمانُ حتى أَجَأْنَها
إلى جَلَدٍ منها قليلِ الأسافلِ
أي : قليل الأولاد .
ويقال : كُن في عُلاوة الرِّيح وسُفَالةِ الرِّيح ، فأما عُلاوَتُها فأنْ يكون فوقَ الصَّيد ، وأمّا سفَالتُها فأن يكون تحتَ الصَّيْد ، لأنه يستقبِل الرِّيحَ .
وقول الله تعالى : ( وَالرَّكْبُ أَسْفَلَ مِنكُمْ ) ( الأنفال : 42 ) ، قرىء بالنّصب
لأنه ظَرْف ، ولو قرىء : ( أسفلُ ) بالرفع فمعناه : أشَدُّ تَسفُّلاً .
سلف : قال الليث وغيرُه : السَّلَفُ : القَرْضُ ، والفِعْل أسْلَفْت ، يقال : سَلَّفتُه مالاً ، أي : أقرَضْته .
قلتُ : وكلُّ مالٍ قدَّمْته في ثمن سِلْعة مضمونةٍ اشتريتَها بصفَةٍ فهو سَلَف وسَلَم .
ورُوِي عن النّبي ( صلى الله عليه وسلم ) أنه قال : ( مَن سَلَّف فليُسَلّف في كَيْلٍ معلومٍ ووزْنٍ معلوم ) أراد من قَدّم مالاً ودَفَعه إلى رجل في سِلعة مضمونة ، يقال : سَلّفْتُ وأَسْلَفْتُ وأَسْلَمْتُ بمعنًى واحد ، وهذا هو الذي يُسمّيه عَوامُّ الناس عندنا السَّلَم .
والسَّلَف في المعامَلات له معنيان : أحدُهما القرض الذي لا مَنْفَعَةَ للمُقْرِض فيه وعلى المُقْرَض رَدُّه كما أَخَذه ، والعرب تسمِّيه السَّلَف ، كما ذكره الليث في أول الباب . والمعنى الثاني في السَّلَف : السَّلَمُ وهو في المعنييْن مَعاً اسمٌ مِنْ أَسْلَفْتُ ، وكذلك السَّلَم اسمٌ من أسلَمْتُ .
وللسَّلَف معنيان آخَران : أحدُهما : أَن كلّ شيء قدّمَه العبدُ من عَمَل صالحٍ ، أو ولَدٍ فَرَطٍ تَقدَّمه فهو سَلَف ، وقد سَلَف له عَمَلٌ صالح . والسلَف أيضاً : مَن تَقدَّمك من آبائك وذَوِي قَرابَتك الذين هم فوقَكَ في السنّ والفَضْل ، واحدهم سالِف ، ومنه قولُ طُفَيل الغَنَويّ يرثي قومه :
مَضَوا سَلَفاً قَصْدُ السبِيل عليهمُ
وصَرْفُ المنَايا بالرِّجال تَقَلَّبُ
أراد أنهم تقدَّمونا وقَصْدُ سبيلنا عليهم ، أي : نَموت كمَا ماتُوا فنَكون سلَفاً لمن بعدَنا كما كانوا سلَفاً لنا .
وقال الفرّاء في قولُ الله جلّ وعزّ : ( ( أَجْمَعِينَ فَجَعَلْنَاهُمْ سَلَفاً وَمَثَلاً لِّلاَخِرِينَ ) ( الزخرف : 56 ) ، يقول : جعلناهم سَلَفاً متقدِّمين ليتّعظ بهم الآخِرون .
قال : وقرأ يحيى بن وثّابٍ : ( سُلُفاً ) مضمومةٌ مثقّلة .
قال : وزعم القاسمُ أنّه سمع واحدها سَلِيفاً ، قال : وقرىء : ( سلَفاً ) كأنّ واحدتها سُلْفة ، أي : قِطْعة من الناس مِثل أُمّة .
وقال الليث : الأُمَم السالفة : الماضيةُ أَمامَ الغابرة ، وتُجمعُ سوالف ، وأَنشَدَ في ذلك :
ولاقَتْ مَناياها القُرونُ السَّوالِفُ
كذلك يَلْقاها القُرونُ الخَوالِفُ
قال : والسالفةُ : أَعْلى العُنُق . وسالِفَة الفَرَس وغيرِها : هادِيَتُه ، أي : ما تَقَدَّم من عُنُقه .
أبو عُبيد عن أبي عمرو : السَّلْف : الجِراب ، وجمعُه سُلوف ، وأَنشَد شمر لبعض الهذليِّين :
أَخذتُ لهم سَلْفَيْ حَتِيَ وبُرْنْساً
وسَحْقَ سَرَاوِيلٍ وجَرْدَ شَلِيلِ
أراد جِرَابَيْ حَتِيَ ، وهو سَويق المُقْل .
أبو عبيد عن أبي زيد : يقال للطّعام الذي يتعلّل به قبلَ الغذاء : السُّلْفة . وقد سلَّفْتُ القومَ ، وسلّفتُ للقوم ، وهي اللُّهنة .
أبو عبيد عن الفرّاء : قال المُسْلِف من النساء : التي قد بلغتْ خمساً وأربعين ونحوها ، وأَنشَد :
إذا ثَلاَثٌ كالدُّمَى
وكاعِبٌ مُسْلِفُ
ورُوِيَ عن محمد بن الحنفيّة أنه قال : أرضُ الجَنّة مَسْلُوفةٌ .
قال أبو عُبيد : قال الأصمعيّ : هي المستوِيَة . قال : وهذه لغة أهلِ اليَمَن والطائف وتيل الناحية يقولون : سلَفْتُ الأرضَ أسلُفُها . ويقال للحَجَر الذي تُسوَّى به الأرض : مِسلَفة .
قال أبو عُبَيد : وأحسبُه حَجَراً مُدْمَجاً يُدحرَج به على الأرض لتَستوِيَ .
وقال اللّيث : تُسمَّى غُرْلة الصبيِّ سُلْفةً ، والسُّلْفةُ : جِلدٌ رقيق يُجعَل بِطانةً للخِفاف ، وربّما كان أحمرَ وأصفرَ . قال : والسَّلُوف من نِصالِ السِّهام : ما طال ، وأَنشَد :
شَكّ كُلاها بِسلُوفٍ سَنْدَرِيُّ
والسِّلْفانِ : رجلان تزوَّجا بأختين ، كلُّ واحد منهما سِلْفٌ لصاحبه . والمرأةُ سِلْفةٌ لصاحبتها : إذا تزوّجت أختان بأخَوين .
قال : والسُّلاَفَة من الخمر : أخلَصُها وأفضَلُها ، وذلك إذا تَحَلَّب من العنب بلا عَصْر ولا مَرْث وكذلك من التَّمْر والزَّبيب ما لم يُعَد عليه الماء بعد تَحلُّب أوّله والسُّلَفُ والسُّلَكُ : من أولاد الحَجَل ، وجمعُه سِلْفان وسِلْكان .
وأَخبَرني المنذريُّ عن الحَسَن أنّه أنشدَه بيتَ سَعْد القرقرة :
نحنُ بغَرْس الوَدِيِّ أعَلُمنا
مِنّا برَكْض الجيادِ في السُّلَفِ
قال : والسُّلَف جمعُ السُّلْفة من الأرض ، وهي الكرْدَة المسوّاة .
وقال أبو زيد : جاء القومُ سُلْفة سُلْفة : إذا جاء بعضُهم في إثْر بعض . وسُلافُ العَسْكَر : مُقدِّمتهُم . وسَلفْتُ القومَ وأنا أسلُفُهم سَلَفاً : إذا تقدّمتهم . قال مرة بن عبدالله اللحياني :
كأن بناته سِلفانُ رَخْم
حواصِلُهن أمثال الزَّقاق
قال : واحد السلفان سُلف ، وهو الفرخ . قال : سُلَكٌ وسِلكان : فِرَاخ الحَجل .

##### Türkçe

س ل ف
**سلف** ، **سفل** ، **فسل** ، **فلس** : kullanımdadır.

**فلس** : Leys dedi: **الفَلْس** bilinir; çoğulu **فُلوس**’tur. Ve **أَفْلَسَ الرجلُ**: dirhemlerden sonra **فُلُوس** sahibi olduğunda. Ve hâkim onu **تَفْليساً** ile iflâs ettirmiştir. Ve rengi **مُفلّسُ** olan bir şey: derisi üzerinde **الفُلوس** gibi parıltılar bulunduğunda.

Ebû Amr dedi: **أفلستُ الرجلَ**: onu aradığında da yerini şaşırdığında; işte bu **الفَلَس** ve **الإفلاس**’tır. Ve Muattal el-Hüzelî’ye ait olarak inşad etti:
يا حِبُّ ما حُبُّ القَتُولِ وحُبُّها
فَلسٌ لا يُنْصِبْكَ حُبٌّ مُفْلِسُ

Ebû Amr, onun sözü hakkında dedi: **حُبُّها فَلَسٌ**; yani: onunla birlikte elde ediş yoktur.

Dedi: Ve **أَفلَس الرجلُ**: ona mal kalmadığında.

**فسل** : Leys dedi: **الفَسلُ**: mürüvveti ve dayanıklılığı olmayan aşağılık, rezil kimsedir. Ve **فَسلَ يفسل فُسولةً وفَسالةً**. Ve denir: **أفسلَ فلانٌ على فلانٍ مَتاعَه**: onu değersizleştirdiğinde. Ve **أَفْسل عليه دَرَاهمَه**: onları sahtelediğinde; onlar **دَرَاهمُ فُسولٌ**’dur.

Ferazdak dedi:
فلا تَقبَلوا منهم أباعرَ تُشْتَرى
بوَكْسٍ ولا سُوداً يَصِحُّ فُسولُها

Muradı: onlardan siyah dirhemler kabul etmeyin.

Hadiste, Peygamber’den ( صلى الله عليه وسلم ): ( kadınlardan **المُسوِّفَة** ve **المُفَسِّلة** olanı lânetledi ) rivayet edilmiştir. Kadınlardan **المفسلة**: kocası onunla birleşmek istediğinde “Ben hayızlıyım” diyen; böylece kocayı ondan **تفسل** eder ve onu gevşetir; onda hayız yoktur. **والمسوِّفةُ**: koca onu döşeğe çağırdığında oyalayan ve onu çağırdığı şeye icabet etmeyen.

Ebû Ubeyd, Asmaî’den küçük hurma fidanları hakkında dedi: küçük hurmalardan dikim için ilk sökülen şey **الفسيل** ve **الوَدِيُّ**’dir; **فسائل** diye toplanır; tekine **فَسيلة** denebilir; **فَسيلاً** diye de toplanır.

Leys dedi: **فُسالةُ الحديد**: dövüldüğünde, dövme ile biçimlendirildiğinde ondan saçılan şeydir.

Ebû Amr: **الفسل**: ahmak adamdır.

**سفل** : Leys dedi: **الأسفَل** **الأَعْلى**’nın zıddıdır; **السفْلَى** **العُلْيا**’nın zıddıdır; **السُّفْلُ** alçalma ve yükselmede **العُلْو**’nun zıddıdır.

**والسافلة** nehirde, mızrakta ve benzerinde **العالية**’nin zıddıdır. **والسافلُ** **العالي**’nin zıddıdır; **والسفْلة** **العِلْية**’nin zıddıdır; **والسفَالُ** **العَلاء**’ın zıddıdır; denir: **أمْرهمْ في سَفال وفي عَلاء**. **والسفُول** bir mastardır; o, **العُلُوّ**’nun zıddıdır. **والسفْلُ** binada **العِلْو**’nun zıddıdır.

Yüce sözü: ( ( تَقْوِيمٍ ثُمَّ رَدَدْنَاهُ أَسْفَلَ سَافِلِينَ ) ( التين : 5 ) ), yani: onu ömrün en aşağısına döndürdük; sanki dedi ki: onu **سَفَل**’den daha aşağıya, ve en aşağı aşağıya döndürdük. Ve denildi: manası: onu sapıklığa döndürdük; Yüce Allah’ın dediği gibi: ( وَالْعَصْرِ إِنَّ ( ) يَفْعَلُونَ إِلاَّ الَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ ) ( العصر : 2 ، 3 ).

İbnü’s-Sikkît dedi: **السفِلة** insanlar arasında en aşağılar içindir; onlar insanların **عِلْيَة**’sindendir; Araplardan kimi hafifletir de “onlar **السفْلة**’dir” der. Ve **سَفِلة البعير**: onun ayaklarıdır. Ve falan, kavmin **سَفلة**’sindendir: onların en aşağılarından olduğunda. Ve **أَسافل الإبل**: onların küçükleridir. Ebû Ubeyd inşad etti:
تَواكلَها الأزمانُ حتى أَجَأْنَها
إلى جَلَدٍ منها قليلِ الأسافلِ

Yani: evlâdı az.

Ve denir: rüzgârın **عُلاوة**’sinde ve rüzgârın **سُفَالة**’sinde ol. Onun **عُلاوَتُها**’sı: avın üstünde olmaktır; onun **سفَالتُها**’sı ise: avın altında olmaktır; çünkü o rüzgârı karşılar.

Yüce Allah’ın sözü: ( وَالرَّكْبُ أَسْفَلَ مِنكُمْ ) ( الأنفال : 42 ); nasb ile okunmuştur; çünkü o bir zarf’tır. Eğer رفع ile ( **أسفلُ** ) okunsaydı manası: daha şiddetli alçalmadır.

**سلف** : Leys ve başkası dedi: **السَّلَفُ**: borç (ödünç)tur; fiil: **أسْلَفْت**. Denir: **سَلَّفتُه مالاً**; yani: ona borç verdim.

Dedim: garantili bir malın bedelinde, vasıfla satın aldığın şey için öne sürdüğün her mal **سَلَف** ve **سَلَم**’dır.

Peygamber’den ( صلى الله عليه وسلم ) rivayet edildi ki dedi: ( **مَن سَلَّف فليُسَلّف في كَيْلٍ معلومٍ ووزْنٍ معلوم** ) Muradı: garantili bir malda bir adama malı öne koyan ve onu ona veren kimse. Denir: **سَلّفْتُ** ve **أَسْلَفْتُ** ve **أَسْلَمْتُ** tek bir manadadır; bu, bizim yanımızda avamın **السَّلَم** diye adlandırdığı şeydir.

Muamelelerde **السَّلَف**’in iki manası vardır: birincisi, borç verene hiçbir menfaatin olmadığı borçtur; borç alanın da onu aldığı gibi geri vermesi gerekir; Araplar ona **السَّلَف** der; Leys’in babın başında zikrettiği gibi. **السَّلَف**’te ikinci mana: **السَّلَم**’dır; o, iki manada birlikte **أَسْلَفْتُ**’tan bir isimdir; aynı şekilde **السَّلَم** da **أسلَمْتُ**’tan bir isimdir.

**وللسَّلَف**’in iki başka manası daha vardır: birincisi: kulun salih amelden, yahut önden giden çocuk olan **فَرَط**’tan öne sunduğu her şey; o, **سَلَف**’tir; ve onun için salih bir amel **سَلَف** olmuştur. Ve **السلَف** ayrıca: yaş ve fazilette senin üstünde olan, babalarından ve yakınlarından seni önceleyen kimsedir; tekili **سالِف**’tir. Ondan, Tufeyl el-Ganevî’nin kavmini mersiye ederken sözü:
مَضَوا سَلَفاً قَصْدُ السبِيل عليهمُ
وصَرْفُ المنَايا بالرِّجال تَقَلَّبُ

Muradı: onlar bizi öncelediler; yolumuzun doğrultusu onların üzerinedir; yani: onların öldüğü gibi ölürüz; böylece bizden sonrakilere **سَلَف** oluruz; onların bize **سَلَف** olduğu gibi.

Ferrâ, Yüce ve Aziz Allah’ın sözü hakkında: ( ( أَجْمَعِينَ فَجَعَلْنَاهُمْ سَلَفاً وَمَثَلاً لِّلاَخِرِينَ ) ( الزخرف : 56 ) ) dedi: onları, sonrakiler ibret alsın diye önden gidenler olarak **سَلَفاً** kıldık, der.

Dedi: Yahyâ b. Vessâb okudu: ( **سُلُفاً** ) zamme ile, şeddeli.

Dedi: Kâsım, onun tekilini **سَلِيفاً** işittiğini iddia etti. Dedi: ( **سلَفاً** ) diye de okunmuştur; sanki tekili **سُلْفة**’dir; yani: ümmet gibi insanlardan bir parça.

Leys dedi: **الأُمَم السالفة**: geride kalanın önünde geçmiş olanlardır; **سوالف** diye toplanır. Ve bunun hakkında inşad etti:
ولاقَتْ مَناياها القُرونُ السَّوالِفُ
كذلك يَلْقاها القُرونُ الخَوالِفُ

Dedi: **والسالفةُ**: boynun üst tarafıdır. Ve atın ve başkasının **سالِفَة**’si: onun ön tarafıdır; yani: boynundan öne geçen kısmıdır.

Ebû Ubeyd, Ebû Amr’dan: **السَّلْف**: torbadır; çoğulu **سُلوف**. Ve Şemmer, bazı Hüzellîlerden inşad etti:
أَخذتُ لهم سَلْفَيْ حَتِيَ وبُرْنْساً
وسَحْقَ سَرَاوِيلٍ وجَرْدَ شَلِيلِ

Muradı: **حَتِيَ**’nin iki torbası; o, **سَويق المُقْل**’dür.

Ebû Ubeyd, Ebû Zeyd’den: öğle yemeğinden önce onunla oyalanılan yemeğe **السُّلْفة** denir. Ve **سلَّفْتُ القومَ** ve **سلّفتُ للقوم**; o, **اللُّهنة**’dir.

Ebû Ubeyd, Ferrâ’dan: kadınlardan **المُسْلِف**: kırk beşe ve benzerine ulaşmış olandır. Ve inşad etti:
إذا ثَلاَثٌ كالدُّمَى
وكاعِبٌ مُسْلِفُ

Muhammed b. el-Hanefiyye’den rivayet edildi ki dedi: Cennet toprağı **مَسْلُوفةٌ**’dir.

Ebû Ubeyd dedi: Asmaî dedi: o, düz olanıdır. Dedi: bu, Yemen ve Tâif ve o tarafın halkının dilidir; “**سلَفْتُ الأرضَ أسلُفُها**” derler. Ve yerin düzleştirildiği taşa **مِسلَفة** denir.

Ebû Ubeyd dedi: sanırım o, yer düzleşsin diye yerde yuvarlanan, sıkılaştırılmış bir taştır.

Leys dedi: çocuğun sünnet derisine **سُلْفة** denir. Ve **السُّلْفةُ**: mestlere astar yapılan ince deridir; bazen kırmızı ve sarı olur. Dedi: ok uçlarından **السَّلُوف**: uzun olanıdır. Ve inşad etti:
شَكّ كُلاها بِسلُوفٍ سَنْدَرِيُّ

**والسِّلْفانِ**: iki kız kardeşle evlenen iki erkektir; her biri, arkadaşına **سِلْف**’tir. Ve kadın, arkadaşına **سِلْفة**’dir: iki kız kardeş iki erkek kardeşle evlendiğinde.

Dedi: şaraptan **السُّلاَفَة**: onun en safı ve en üstünüdür; bu, üzümden sıkma ve ezme olmaksızın sağılır gibi aktığında; aynı şekilde hurma ve kuru üzümden de, ilk akışından sonra üzerine su eklenmemiş olan. Ve **السُّلَفُ** ve **السُّلَكُ**: keklik yavrularındandır; çoğulu **سِلْفان** ve **سِلْكان**’dır.

Münzirî bana Hasan’dan haber verdi: ona Sa‘d el-Karkara’nın beytini inşad etti:
نحنُ بغَرْس الوَدِيِّ أعَلُمنا
مِنّا برَكْض الجيادِ في السُّلَفِ

Dedi: **السُّلَف** yerden **السُّلْفة**’nin çoğuludur; o, düzleştirilmiş tümsektir.

Ebû Zeyd dedi: kavim **سُلْفة سُلْفة** geldi: bir kısmı bir kısmının ardından geldiğinde. Ve ordunun **سُلاف**’ı: onların ön kısmıdır. Ve **سَلفْتُ القومَ وأنا أسلُفُهم سَلَفاً**: onları geçtiğimde. Merre b. Abdullah el-Lihyânî dedi:
كأن بناته سِلفانُ رَخْم
حواصِلُهن أمثال الزَّقاق

Dedi: **السلفان**’ın teki **سُلف**’tur; o, yavrudur. Dedi: **سُلَكٌ** ve **سِلكان**: keklik yavrularıdır.

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%84/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب الفاء والسين وما يثلثهما)
(فسط) الفاء والسين والطاء كلمتانِ متباينتان. فالفَسِيط: ثُفْرُوق التَّمرة، ويقال قُلامة الظُّفر. والفُسطاط: الجماعة. وفي الحديث: "إنَّ يدَ الله تعالى عَلَى الفُسطاط"، وبذلك سمِّي الفُسطاط فُسطاطاً.‏
(فسق) الفاء والسين والقاف كلمة واحدة، وهي الفِسْق، وهو الخروج عن الطَّاعة. تقول العرب: فَسقَتِ الرُّطَبَةُ عن قِشْرها: إذا خرجَتْ، حكاه الفَرَّاء. ويقولون: إنَّ الفأرة فُوَيْسِقة، وجاء هذا في الحديث. قال ابنُ الأعرابيِّ: لم يُسْمع قطُّ في كلامِ الجاهليَّة في شعر* ولا كلامٍ: فاسق. قال: وهذا عجبٌ، هو كلامٌ عربيٌّ ولم يأتِ في شعرٍ جاهليٍّ(1) .‏
(فسل) الفاء والسين واللام أصلٌ صحيح يدلُّ على ضَعف وقِلَّة. من ذلك: الرّجُل الفَسْل، وهو الرديُّ من الرِّجال. ومنه الفَسِيل: صَغار النَّخْل. وفَسَالة الحديد: سُحَالته.‏
(فسأ) الفاء والسين والهمزة. يقال فيه: تفسَّأ الثَّوبُ، إذا بَلِيَ. وفَسَأْته أنا: مدَدْتُه حتى تفزَّر. ويقولون: فَسَأه بالعصا: ضربه. ويقولون في غير المهموز: تفاسَى الرَّجُل تفاسِياً، إذا أخْرَجَ عَجِيزتَه.‏
(فسج) الفاء والسين والجيم، كلمة واحدة. يقولون: قَلوصٌ فاسجة(2) ، إذا أعجَلَها الفحلُ فضَرَبها قَبْلَ وقتِ المضْرِب. ويقال بل هي الحائل السَّمينة.‏
(فسح) الفاء والسين والحاء كلمةٌ واحدة تدلُّ على سَعَةٍ واتِّساع. من ذلك الفَسيح: الواسع. وتَفَسَّحت في المجلِس، وفَسَّحت المجلس.‏
(فسخ) الفاء والسين والخاء كلمةٌ تدلُّ على نَقْضِ شيء. يقال: تَفَسَّخَ الشَّيءُ: انتقَضَ. ويقولون: أَفْسَخْتُ الشيء : نَسِيتُه. ويقولون: الفَسِيخ: الرجلُ لا يَظفَر بحاجته.‏
(فسد) الفاء والسين والدال كلمةٌ واحدة، فَسَدَ الشَّيءُ يَفْسُد فساداً وفُسوداً، وهو فاسِدٌ وفَسِيد.‏
(فسر) الفاء والسين والراء كلمة واحدة تدلُّ على بيانِ شيءٍ وإيضاحِه. من ذلك الفَسْرُ، يقال: فَسَرْتُ الشَّيءَ وفسَّرتُه. والفَسْر والتَّفسِرَة: نظَر الطَّبيب إلى الماء وحُكمهُ فيه. والله أعلم بالصَّواب.‏
--------------ـــ
(1) انظر اللسان (فسق) والحيوان (1: 33/ 5: 280).‏
(2) في المجمل: "فاسج"، وكلاهما يقال.‏

ـ

##### Türkçe

(باب **الفاء** و**السين** وما يثلثهما)

(**فسط**) **الفاء** ve**السين** ve**الطاء** iki kelimedir, birbirinden ayrı. Şu hâlde **الفَسِيط**: hurmanın **ثُفْرُوق**’udur; ve **قُلامة الظُّفر** denir. Ve **الفُسطاط**: cemaat. Ve hadiste: “Şüphesiz Allah Teâlâ’nın eli **الفُسطاط** üzerindedir”; ve bununla **الفُسطاط**a **فُسطاط** adı verildi.

(**فسق**) **الفاء** ve**السين** ve**القاف** bir kelimedir; o da **الفِسْق**tır; ve o, itaattan çıkıştır. Araplar der ki: **فَسقَتِ الرُّطَبَةُ عن قِشْرها**: çıktığı zaman; bunu **الفَرَّاء** hikâye etti. Ve derler ki: Şüphesiz fare **فُوَيْسِقة**dir; ve bu hadiste gelmiştir. **ابنُ الأعرابيِّ** dedi: Câhiliye كلامında, ne şiirde ne de sözde, asla işitilmedi: **فاسق**. Dedi: Bu acayiptir; o Arapça bir sözdür ve câhiliye şiirinde gelmemiştir(1).

(**فسل**) **الفاء** ve**السين** ve**اللام** sahih bir asıldır; zayıflık ve azlığa delâlet eder. Bundan: **الرّجُل الفَسْل**; o, erkeklerin kötüsüdür. Ve ondan **الفَسِيل**: hurma ağaçlarının küçükleri. Ve **فَسَالة الحديد**: onun törpüsü.

(**فسأ**) **الفاء** ve**السين** ve**الهمزة**. Onda denir: **تفسَّأ الثَّوبُ**; eskidiği zaman. Ve ben onu **فَسَأْته**: onu uzattım, ta ki **تفزَّر** edinceye kadar. Ve derler: **فَسَأه بالعصا**: ona değnekle vurdu. Ve hemzesiz olanda derler: **تفاسَى الرَّجُل تفاسِياً**; kıçını çıkardığı zaman.

(**فسج**) **الفاء** ve**السين** ve**الجيم**; bir kelimedir. Derler: **قَلوصٌ فاسجة**(2); erkek deve onu acele ettirdiği zaman, böylece **المضْرِب** vaktinden önce onu vurdu. Ve denilir: bilakis o, semiz kısırdır.

(**فسح**) **الفاء** ve**السين** ve**الحاء**; genişlik ve yayılmaya delâlet eden bir kelimedir. Bundan **الفَسيح**: geniş olan. Ve mecliste **تَفَسَّحت**; ve meclisi **فَسَّحت**.

(**فسخ**) **الفاء** ve**السين** ve**الخاء**; bir şeyin bozulmasına delâlet eden bir kelimedir. Denir: **تَفَسَّخَ الشَّيءُ**: bozuldu. Ve derler: **أَفْسَخْتُ الشيء**: onu unuttum. Ve derler: **الفَسِيخ**: ihtiyacına erişemeyen adam.

(**فسد**) **الفاء** ve**السين** ve**الدال** bir kelimedir: **فَسَدَ الشَّيءُ يَفْسُد فساداً وفُسوداً**; ve o **فاسِد** ve **فَسِيد**dir.

(**فسر**) **الفاء** ve**السين** ve**الراء**; bir şeyin beyanına ve açıklanmasına delâlet eden bir kelimedir. Bundan **الفَسْرُ**; denir: **فَسَرْتُ الشَّيءَ** ve **فسَّرتُه**. Ve **الفَسْر** ve**التَّفسِرَة**: tabibin suya bakması ve onda hüküm vermesidir. Ve Allah doğruya daha iyi bilendir.

--------------ـــ
(1) **اللسان** (**فسق**) ve **الحيوان** (1: 33/ 5: 280)’a bak.
(2) **المجمل**’de: “**فاسج**”; ve ikisi de söylenir.

ـ

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%84/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ف س ل
هو من أهل السفالة والفسالة وهي الضعف والعجز‏.‏
وكلّ مسترذل رديء فهو فسل عندهم‏.‏
يقال‏:‏ هذا درهم فسل ودراهم فسول‏.‏
قال الفرزدق‏:‏ فلا تقبلوا منهم أباعر تشترى بوكسٍ ولا سوداً تصيح فسولها وفلان أفسل عليّ دراهمي إذا زيّفها وأرذلها‏.‏
وسمعت منهم من يقول‏:‏ الناس قد فسدت نيّاتهم وفسلت أماناتهم‏.‏
وهو أهون عندي من الفسالة وهي سحالة الحديد‏.‏
ولعن رسول الله صلى الله عليه المفسّلة المسوفة وهي التي إذا أرادها الزوج اعتلّت بأنها حائض وتسوّفه لأن ذلك مما يفتّره ويكسر نشاطه‏.‏
وغرس فلان الفسيل وهو الودي‏.‏
وتقول‏:‏ الفحل من الفصيل والفحّال من الفسيل‏.‏

##### Türkçe

ف س ل
O, aşağılık ehli olanlardandır; **الفسالة** ise zayıflık ve âcizliktir.
Onların yanında her hor görülen kötü şey **فسل**’dir.
Denir ki: Bu, **درهم فسل**’dir; ve **دراهم فسول**’dür.
**الفرزدق** dedi ki:
“Onlardan, değersiz bir bedelle satın alınan develeri kabul etmeyin; ne de **فسولها**’sı bağıran siyahları.”
Ve falan, **أفسل** etti bana dirhemlerimi; onları sahte kıldığı ve onları bayağılaştırdığı zaman.
Onlardan, şöyle diyen kimseyi işittim: İnsanların niyetleri bozuldu ve emanetleri **فسلت** oldu.
Ve o, benim yanımda **الفسالة**’den daha hafiftir; o da demirin talaşıdır.
Ve Resûlullah صلى الله عليه وسلم, **المفسّلة المسوفة**’ye lânet etti; o, kocası onu istediği zaman “Ben hayızlıyım” diye hastalık bahanesi uyduran ve onu oyalayan kadındır; çünkü bu, onu gevşeten ve onun canlılığını kıran şeylerdendir.
Ve falan, **الفسيل** dikti; o da **الودي**’dir.
Ve dersin ki: **الفحل** **الفصيل**’dendir; ve **الفحّال** **الفسيل**’dendir.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%84/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الفَسْل: الرَّذْل النَّذْل الذي لا مُروءة له ولا جلد، والجمع أَفْسُل وفُسول وفِسال وفُسْل؛ قال سيبويه: والأَكثر فيه فِعال، وأَما فُعول ففرْع داخل عليه أَجروه مجرى الأَسماء، لأَن فِعالاً وفُعولاً يعتقبان على فَعْل في الأَسماء كثيراً فحملت الصفة عليه وقالوا فُسُولة، فأَثبتوا الجمع كما قالوا فُحُولة وبُعولة؛ حكاه كراع، وقالوا فُسَلاء، وهذا نادر كأَنهم توهَّموا فيه فَسِيلاً، ومثله سَمْح وسُمَحاء كأَنهم توهموا فيه سَميحاً؛ وقد فَسُل، بالضم، وفَسِيل فسالةَ وفُسولةُ وفُسولاً، فهو فَسْل من قوم فُسَلاء وأَفْسالٍ وفِسالٍ وفُسولٍ؛ قال الشاعر:
إِذا ما عُدَّ أَربعةٌ فِسالٌ،
فزوجُك خامسٌ وأَبوك سادِي
وحكى سيبويه: فُسِلَ، على صيغة ما لم يسم فاعله، قال: كأَنه وضع ذلك فيه، والمَفْسول كالفَسْل. أَبو عمرو: الفِسْل الرجل الأَحمق. ويقال: أَفْسَل فلان على فلان مَتاعَه إِذا أَرْذَله، وأَفْسَل عليه دراهمَه إِذا زَيَّفَها، وهي دراهم فُسول؛ وقال الفرزدق:
فلا تقبلوا مِنّي أَباعِرَ تُشْترَى
بِوَكْسٍ، ولا سُوداً يصحُّ فُسُولها
أَراد: ولا تقبلوا منهم دراهم سوداً. وفي حديث حذيفة: اشتَرَى ناقة من رجلين وشرط لهما من النقد رضاهما، فأَخرج لهما كيساً فأَفْسلا عليه، ثم أَخرج كيساً فأَفْسَلا عليه أَي أَرْذَلا وزيَّفا منها، وأَصلها من الفَسَل وهو الرَّديء الرَّذل من كل شيء، يقال: فَسَّله وأَفْسَلَه؛ وفي حديث الاستسقاء:
سوى الحَنْظَل العامِيّ والعِلْهِزِ الفَسْل
ويروى بالشين المعجمة، وسيُذكر.
والفَسِيلة: الصغيرة من النخل، والجمع فَسائل وفَسِيلٌ، والفُسْلان جمع الجمع؛ عن أَبي عبيد. الأَصمعي في صغار النخل قال: أَول ما يقلع من صغار النخل الغِرس فهو الفَسِيل والوَدِيّ، والجمع فَسائِل، وقد يقال للواحدة فَسِيلة. وأَفْسَل الفَسِيلة: انتزعها من أُمّها واغترسها. والفَسْل: قضبان الكَرْم للغَرْس، وهو ما أُخذ من أُمّهاته ثم غُرِس؛ حكاه أَبو حنيفة.وفُسالة الحديد: سُحالَته. ابن سيده: فُسالة الحديد ونحوِه ما تَناثر منه عند الضرب إِذا طُبِع.
وفي الحديث عن النبي، صلى الله عليه وسلم: أَنه لعَن من النساء المُسَوِّفَة المُفَسِّلة؛ والمفَسِّلة من النساء: التي إِذا أَراد زوجها غِشْيانها ونَشِط لوطْئها اعـتلَّت وقالت إِنِّي حائض، فيَفْسُل الزوج عنها، وتفتِّره ولا حيض بها تردُّه بذلك عن غشْيانها وتفتِّر نشاطه، من الفُسولة وهي الفُتور في الأَمر، والمسوِّفة: التي إِذا دعاها الزوج للفراش ماطَلَتْه ولم تجبه إِلى ما يدعو إِليه.

##### Türkçe

**الفَسْل**: mürüvveti ve dayanıklılığı olmayan aşağılık, rezil kimse; çoğulu **أَفْسُل** ve **فُسول** ve **فِسال** ve **فُسْل**’dür; Sîbeveyh dedi ki: onda en çok olan **فِعال**’dır; **فُعول** ise ona dâhil olmuş bir fer‘dir; onu isimlerin yürüdüğü yola yürüttüler; çünkü **فِعال** ile **فُعول** isimlerde **فَعْل** üzerine çokça art arda gelirler; sıfatı da onun üzerine حمل ettiler ve **فُسُولة** dediler; böylece çoğulu, **فُحُولة** ve **بُعولة** dedikleri gibi, sabit kıldılar; bunu Kırâ‘ rivayet etti. Ve **فُسَلاء** dediler; bu nadirdir; sanki onda **فَسِيلاً** vehmettiler; bunun benzeri **سَمْح** ve **سُمَحاء**’dır; sanki onda **سَميحاً** vehmettiler. Ve (fiil olarak) **فَسُل** (ضم ile) ve **فَسِيل**; **فسالةَ** ve **فُسولةُ** ve **فُسولاً** (oldu); o hâlde o, **فَسْل**’dür; **فُسَلاء** ve **أَفْسالٍ** ve **فِسالٍ** ve **فُسولٍ** bir kavimdendir. Şair dedi ki:

إِذا ما عُدَّ أَربعةٌ فِسالٌ،
فزوجُك خامسٌ وأَبوك سادِي

Sîbeveyh rivayet etti: **فُسِلَ** (faili adı anılmayanın sigası üzere); dedi ki: sanki bu onda konulmuştur; **المَفْسول** da **الفَسْل** gibidir. Ebû Amr: **الفِسْل** ahmak adamdır. Ve denir: **أَفْسَل** falan, falanın üzerine metaını (malını) —onu rezilleştirdiği zaman; ve **أَفْسَل** onun üzerine dirhemlerini —onları sahtelediği zaman; onlar **فُسول** dirhemlerdir. Ferazdak dedi ki:

فلا تقبلوا مِنّي أَباعِرَ تُشْترَى
بِوَكْسٍ، ولا سُوداً يصحُّ فُسُولها

Muradı: onlardan siyah dirhemleri de kabul etmeyin. Huzeyfe hadîsinde: iki adamdan bir deve satın aldı ve onlara nakitten razı olacakları şeyi şart koştu; onlara bir kese çıkardı da onlar onun üzerine **أَفْسَلا** ettiler; sonra bir kese daha çıkardı da onun üzerine **أَفْسَلا** ettiler; yani ondan (bir kısmını) rezilleştirdiler ve sahtelediler. Aslı **الفَسَل**’dendir; o, her şeyden kötü, aşağılık olandır; denir: **فَسَّله** ve **أَفْسَلَه**. İstiskā hadîsinde:

سوى الحَنْظَل العامِيّ والعِلْهِزِ الفَسْل

**الشين** mu‘ceme ile de rivayet olunur; zikredilecektir.

**الفَسِيلة**: hurmanın küçüğü; çoğulu **فَسائل** ve **فَسِيلٌ**’dür; **الفُسْلان** çoğulun çoğuludur; Ebû Ubeyd’den. Asma‘î hurmanın küçükleri hakkında dedi ki: hurmanın küçüklerinden ilk sökülüp çıkarılan fidan, o **الفَسِيل** ve **الوَدِيّ**’dir; çoğulu **فَسائِل**’dir; tekine **فَسِيلة** de denebilir. Ve **أَفْسَل** **الفَسِيلة**: onu anasından söküp çıkardı ve dikti. **الفَسْل**: dikim için asmanın çubuklarıdır; o, analarından alınmış sonra dikilmiş olandır; bunu Ebû Hanîfe rivayet etti. **وفُسالة الحديد**: onun törpüsüdür. İbn Sîde: **فُسالة الحديد** ve benzeri, dövme sırasında, eğer dövülüp şekillendirildiyse, ondan saçılan şeydir.

Hadîste Peygamber’den, sallallahu aleyhi ve sellem: kadınlardan **المُسَوِّفَة المُفَسِّلة** olanı lânetlediği (rivayet edilmiştir). Kadınlardan **المفَسِّلة**: kocası onunla birleşmeyi istediğinde ve onunla cinsel ilişkiye istekli olduğunda, hastalık uydurup “Ben hayızlıyım” der; böylece koca ondan **يَفْسُل** eder; onu gevşetir; hâlbuki onda hayız yoktur; bununla onu onunla birleşmekten geri çevirir ve onun isteğini gevşetir; bu, **الفُسولة**’dendir; o da işte gevşekliktir. **المسوِّفة**: koca onu yatağa çağırdığında onu oyalayan ve onu çağırdığı şeye icabet etmeyen kadındır.

### [Kâmûsü'l-Muhît](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%84/sozluk/kamus.md) — Fîrûzâbâdî · 15. yy

* ف س ل * * الفَسْلُ * من الرجال الرذل و * المضفسُولُ * مثله وبابه ظرف وسهل فهو * فَسْلٌ

##### Türkçe

* ف س ل * * **الفَسْلُ** *: erkeklerden aşağılık olan; ve * **المضفسُولُ** *: onun benzeri; ve babı **ظرف** ve **سهل**’dir; o hâlde o, * **فَسْلٌ** *’dür.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%84/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

الفسل: قضبان الكرم للغرس، وهو ما أخذ من أمهاته ثم غرس، حكاه أبو حنيفة. الفسل من الرجال: الرذل الذي لا مروءة له ولا جلد كالمفسول، كما في الصحاح، ج: أفسل، كأفلس، وفسول، بالضم، وفسال، ككتاب، قال الشاعر:
  إذا ما عد أربـعة فـسـال                      فزوجك خامس وأبوك سادي

  يروى ذلك للنابغة الجعدي يهجو ليلى الأخيلية. وفسل، وقالوا فسولة فأثبتوا الجمع، كما قالوا: بعولة وفحولة، حكاه كراع. قالوا: فسلاء، بضمهن، والأخيرة نادرة، وكأنهم توهموا فيه فسيلا، ومثله سمح وسمحاء، كأنهم توهموا فيه سميحا، قال سيبويه: والأكثر فيه فعال، وأما فعول ففرع داخل عليه، أجروه مجرى الأسماء؛ لأن فعالا وفعولا يعتقبان على فعل في الأسماء كثيرا، فحملت الصفة عليه. وقد فسل كرم وعلم، وحكى سيبويه: فسل مثل عني، قال: كأنه وضع ذلك فيه، فسالة وفسولة وفسولا، فهو فسل من قوم أفسال، وفسول، وفسل، وفسلاء. والفسيلة: النخلة الصغيرة، ج: فسائل وفسيل، وفي بعض النسخ فسل، والذي في الكتاب هو الصواب، وفسلان، بالضم، جمع الجمع عن أبي عبيد، وقال الأصمعي في صغار النخل: أول ما يقلع من صغار النخل هو الفسيل والودي، والجمع فسائل، وقد يقال للواحدة فسيلة. وأفسلها: انتزعها من أمها واغترسها. وفسالة الحديد، بالضم: سحالته، وفي المحكم: فسالة الحديد ونحوه: ما تناثر منه عند الضرب إذا طبع. والمفسلة، كمحدثة: المرأة التي إذا أريد غشيانها قالت أنا حائض لترده، ومنه الحديث:  لعن رسول الله صلى الله عليه وسلم السوفة والمفسلة  وهي التي تعتل لزوجها بأنها حائض وتسوفه، لأنه مما يفتره ويكسر نشاطه، قاله الزمخشري. والفسل، بالكسر: الأحمق، عن أبي عمرو. وقال: وفسل الصبي: إذا فطمه، كأنه لغة في فصله بالصاد. قال الليث: أفسل عليه متاعه، أي أرذله. أفسل عليه دراهمه: إذا زيفها، وهي دراهم فسول، ومنه حديث حذيفة: أنه اشترى ناقة من رجلين وشرط لهما من النقد رضاهما، فأخرج لهما كيسا فأفسلا عليه، ثم أخرج كيسا فأفسلا عليه، أي أرذلا وزيفا منها، وأصلها من الفسل، وهو الرديء الرذل من كل شيء. ومما يستدرك عليه: فسله تفسيلا: أرذله وزيفه. والافتسال: أن يقتلع فسيل النخل ثم يغرس في مكان آخر. وفسيلة بنت واثلة بن الأسقع، كجهينة: تابعية. وأبو فسيلة: صحابي، قيل: هو واثلة، وقيل: غيره.

##### Türkçe

**الفسل**: dikim için asma çubukları; o, analarından alınmış sonra dikilmiş olandır; bunu Ebû Hanîfe nakletti. Erkeklerden **الفسل**: mürüvveti ve dayanıklılığı olmayan alçak kimse; **المفسول** gibi; **الصحاح**’ta olduğu üzere. Çoğulu: **أفسل** ( **أفلس** gibi) ve **فسول** (ötre ile) ve **فسال** ( **كتاب** gibi). Şair dedi ki:
  Eğer dört **فـسـال** sayılırsa                      kocan beşinci, baban altıncıdır

  Bu, en-Nâbiğa el-Ca‘dî’ye, Leylâ el-Ahyeliyye’yi hicvederken, rivayet edilir. Ve **فسل**; “**فسولة**” dediler de çoğulu sabit kıldılar; “**بعولة**” ve “**فحولة**” dedikleri gibi; bunu Kurâ‘ nakletti. “**فسلاء**” dediler; hepsini ötre ile; sonuncusu nadirdir. Sanki onda **فسيلا** vehmettiler; bunun benzeri **سمح** ve **سمحاء**’dır; sanki onda **سميحا** vehmettiler. Sîbeveyh dedi: onda en çok olan **فعال**’dır; **فعول** ise ona dâhil bir fer‘dir; onu isimlerin yürütümü üzere yürüttüler; çünkü **فعال** ve **فعول** isimlerde çoğu kez **فعل** üzerine birbirini takip eder; sıfat ona hamledildi. Ve **فسل** etti; **كرم** ve **علم** gibi. Sîbeveyh nakletti: **فسل**; **عني** gibi. Dedi ki: sanki o, onda vaz‘ olunmuştur: **فسالة** ve **فسولة** ve **فسولا**; o hâlde o, **أفسال** kavminden **فسل**’dir; ve **فسول** ve **فسل** ve **فسلاء**.

**الفسيلة**: küçük hurma fidanı. Çoğulu: **فسائل** ve **فسيل**. Bazı nüshalarda **فسل** (vardır); kitaptaki olan ise doğrudur. Ve **فسلان** (ötre ile): Ebû ‘Ubeyd’den “çoğulun çoğulu”dur. el-Asma‘î küçük hurmalar hakkında dedi: küçük hurmalardan ilk sökülüp alınan şey **الفسيل** ve **الودي**’dir; çoğul **فسائل**’dir; tekine de **فسيلة** denebilir. **وأفسلها**: onu anasından söküp aldı ve dikti.

**فسالة الحديد** (ötre ile): onun törpüsü/çapak döküntüsü. **المحكم**’de: **فسالة الحديد** ve benzeri: dövme sırasında, eğer şekillendirilirse, ondan saçılan şeydir.

**المفسلة** ( **محدثة** vezninde): kendisiyle cima‘ istenince “ben hayızlıyım” deyip onu geri çeviren kadın. Ondan hadis: “Resûlullah صلى الله عليه وسلم **السوفة** ve **المفسلة**’ye lânet etti.” O, kocasına “hayızlıyım” diye mazeret uydurup onu oyalayandır; çünkü bu, onu gevşetir ve şevkini kırar; bunu Zemahşerî söyledi.

**الفسل** (kesre ile): ahmak; Ebû ‘Amr’dan. Ve dedi ki: **فسل الصبي**: onu sütten kestiği zaman; sanki bu, **فصله**’nin **الصاد** ile olanında bir dildir. Leys dedi: **أفسل عليه متاعه**; yani onu değersiz kıldı. **أفسل عليه دراهمه**: onları kalp çıkardığı zaman; onlar **دراهم فسول**’dür. Ondan Huzeyfe hadisi: iki adamdan bir deve satın aldı ve onlara nakitten razı olacakları şeyi şart koştu; onlara bir kese çıkardı da **فأفسلا عليه**; sonra bir kese daha çıkardı da **فأفسلا عليه**; yani ondan değersiz ve kalp olanı çıkardılar. Aslı **الفسل**’dendir; o da her şeyden kötü, alçak olandır.

Ve ona ilâve olarak istidrâk olunanlardandır: **فسله تفسيلا**: onu değersiz kıldı ve kalp çıkardı. **والافتسال**: hurma fidanı **فسيل**’ini söküp sonra başka bir yere dikmektir. **وفسيلة بنت واثلة بن الأسقع** ( **جهينة** gibi): tâbiîdir. **وأبو فسيلة**: sahâbîdir; denildi ki: o, **واثلة**’dir; ve denildi ki: başkasıdır.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%84/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

فَسُلَ
1 فَسُلَ ذ , (S, M, O, K,) with damm, (S, O,) like كَرُمَ; (K;) and فَسِلَ, (M, K,) like عَلِمَ; (K;) and فُسِلَ, (M, K,) of the form of that whereof the agent is not named, (M,) like عُنِىَ; (K;) inf. n. فَسَالَةٌ and فُسُولَةٌ (S, M, O, K) and فُسُولٌ; (M, TA;) He (a man, S, O) was, or became, low, base, ignoble, vile, or mean; (S, M, O, K;) such as had no manliness, or manly virtue, (M, K,) and no hardiness. (TA.) -A2- And فَسَلَ الصَّبِىَّ He weaned the boy; (AA, O, K;) as though a dial. var. of فَصَلَ. (TA.)

2 فَسَّلَ see the paragraph here following.

افسل عَلَيْهِ مَتَاعَهُ
4 افسل عَلَيْهِ مَتَاعَهُ ذ He pronounced against him (i. e. against another man, Lth, O) that his goods were bad; syn. ارذله: (Lth, O, K:) and افسل عَلَيْهِ دَرَاهِمَهُ he pronounced against him that his dirhems, or pieces of money, were bad, or were such as are termed زُيُوف; (Lth, O, K; *) syn. زَيَّفَهَا, (Lth, O, K, TA,) and أَرْذَلَهَا: (TA:) and [in like manner] ↓ فسّلهُ, inf. n. تَفْسِيلٌ, signifies أَرْذَلَهُ and زَيَّفَهُ. (TA.) -A2- See also what next follows.

افتسل الفَسِيلَةَ
8 افتسل الفَسِيلَةَ ذ , (M,) inf. n. اِفْتِسَالٌ; (O, TA;) or ↓ أَفْسَلَهَا; (K; [app. a mistranscription for اِفْتَسَلَهَا, as it is outweighed by the latter in authority;]) He plucked the young palm-tree from its mother, and planted it (M, O, K) in another place. (O.)

فَسْلٌ
فَسْلٌ ذ and ↓ مَفْسُولٌ, (S, M, O, Msb, K,) as epithets applied to a man, (S, O, Msb,) Low, base, ignoble, vile, or mean; (S, M, O, Msb, K;) such as has no manliness, or manly virtue, (M, K,) and no hardiness: (TA:) pl. [of pauc.] أَفْسَالٌ, (S, O,) or أَفْسُلٌ, (M, K,) or both, (TA,) and [of mult.] فِسَالٌ and فُسُولٌ (S, M, O, K) and فُسُولَةٌ (Kr, M, K) and فُسْلٌ (M, K) and فُسَلآءُ, (S, M, O, K,) which last is anomalous, as though they imagined it to have as its sing. فَسِيلٌ. (M.) ― -b2- Also, the former, Anything bad, corrupt, vile, base, abominable, or disapproved. (TA.) [The pl.] فُسُولٌ, applied to dirhems, or pieces of money, means Bad; or such as are termed زُيُوف. (TA.) -A2- And فَسْلٌ signifies also Cuttings from grape-vines, for planting. (AHn, M, K. *)

فِسْلٌ
فِسْلٌ ذ Foolish, stupid, or unsound in intellect or understanding. (AA, O, K.)

فَسِيلٌ
فَسِيلٌ ذ The young ones, or small ones, of palmtrees, like وَدِىٌّ; (S, O, Msb;) as also ↓ فَسِيلَةٌ: (S, O:) [or] the former signifies such as are cut from the mother-tree, or plucked from the ground, (Mgh, * Msb,) of the young ones, or small ones, of palm-trees, (Mgh,) and then planted; (Mgh, Msb;) and ↓ فسيلة signifies one thereof: (Msb:) [i. e.] ↓ فَسِيلَةٌ signifies [a sucker, or an offset, of a palm-tree: or] a small palm-tree: and فَسِيلٌ is its pl., as also فَسَائِلُ, (M, K,) and فُسْلَانٌ, (S, O, K,) or this last is a pl. pl., (M,) or [rather] it is pl. of فَسِيلٌ [which is properly speaking a coll. gen. n.], like as رُغْفَانٌ is pl. of زَغِيفٌ. (Msb.)

فُسَالَةٌ
فُسَالَةٌ ذ The filings (سُحَالَة) of iron: (S, O:) or the portions that become scattered about, on the occasion of beating [or hammering], in the manufacturing, of iron and the like thereof. (M, K.)

فَسِيلَةٌ
فَسِيلَةٌ ذ : see فَسِيلٌ, in three places.

مُفَسِّلَةٌ
مُفَسِّلَةٌ ذ A woman who, when her husband is desirous of compressing her, (S, M, O, K,) urges an excuse to him, (S, O,) or says to him أَنَاحَائِضٌ, (M, K, *) and the like thereof, (M,) in order to repel him (M, K) thereby: (M:) such, and the مُسَوِّفَة [which belongs to the same category] the Prophet cursed. (O.)

مَفْسُولٌ
مَفْسُولٌ ذ : see فَسْلٌ.

##### Türkçe

**فَسُلَ**
1 **فَسُلَ** ذ , (S, M, O, K,) damme ile, (S, O,) **كَرُمَ** gibi; (K;) ve **فَسِلَ**, (M, K,) **عَلِمَ** gibi; (K;) ve **فُسِلَ**, (M, K,) faili adlandırılmayanın kalıbında, (M,) **عُنِىَ** gibi; (K;) mastar: **فَسَالَةٌ** ve **فُسُولَةٌ** (S, M, O, K) ve **فُسُولٌ**; (M, TA;) O (bir adam, S, O) alçak, bayağı, soysuz, rezil yahut değersiz idi veya oldu; (S, M, O, K;) erkekliği yahut erkeklik fazileti olmayan, (M, K,) ve metaneti olmayan. (TA.) -A2- Ve **فَسَلَ الصَّبِىَّ**: O, çocuğu sütten kesti; (AA, O, K;) sanki **فَصَلَ**’ın bir lehçe varyantı gibi. (TA.)

2 **فَسَّلَ**: aşağıdaki paragrafı gör.

**افسل عَلَيْهِ مَتَاعَهُ**
4 **افسل عَلَيْهِ مَتَاعَهُ** ذ: Onun (yani başka bir adamın, Lth, O) aleyhine, eşyasının kötü olduğuna hükmetti; eş anlamlısı **ارذله**: (Lth, O, K:) ve **افسل عَلَيْهِ دَرَاهِمَهُ**: onun aleyhine, dirhemlerinin yahut para parçalarının kötü olduğuna, yahut **زُيُوف** diye adlandırılanlardan olduğuna hükmetti; (Lth, O, K; *) eş anlamlısı **زَيَّفَهَا**, (Lth, O, K, TA,) ve **أَرْذَلَهَا**: (TA:) ve [aynı şekilde] ↓ **فسّلهُ**, mastar: **تَفْسِيلٌ**, **أَرْذَلَهُ** ve **زَيَّفَهُ** manasına gelir. (TA.) -A2- Bundan sonra geleni de gör.

**افتسل الفَسِيلَةَ**
8 **افتسل الفَسِيلَةَ** ذ , (M,) mastar: **اِفْتِسَالٌ**; (O, TA;) yahut ↓ **أَفْسَلَهَا**; (K; [görünüşe göre **اِفْتَسَلَهَا** yerine bir yanlış yazım; zira yetkide ikincisi daha ağır basar;]) O, genç hurma fidanını anasından koparıp aldı ve onu (M, O, K) başka bir yere dikti. (O.)

**فَسْلٌ**
**فَسْلٌ** ذ ve ↓ **مَفْسُولٌ**, (S, M, O, Msb, K,) bir adama sıfat olarak, (S, O, Msb,) Alçak, bayağı, soysuz, rezil yahut değersiz; (S, M, O, Msb, K;) erkekliği yahut erkeklik fazileti olmayan, (M, K,) ve metaneti olmayan: (TA:) cem‘ [azlık]: **أَفْسَالٌ**, (S, O,) yahut **أَفْسُلٌ**, (M, K,) yahut ikisi de, (TA,) ve [çokluk]: **فِسَالٌ** ve **فُسُولٌ** (S, M, O, K) ve **فُسُولَةٌ** (Kr, M, K) ve **فُسْلٌ** (M, K) ve **فُسَلآءُ**, (S, M, O, K,) ki bu sonuncusu şâzdır; sanki onun tekilinin **فَسِيلٌ** olduğunu tasavvur etmişler gibi. (M.) ― -b2- Yine, birincisi, Herhangi bir kötü, bozuk, rezil, bayağı, iğrenç yahut hoş görülmeyen şey. (TA.) [Cem‘] **فُسُولٌ**, dirhemlere yahut para parçalarına uygulandığında, Kötü; yahut **زُيُوف** diye adlandırılanlardan olan demektir. (TA.) -A2- Ve **فَسْلٌ** ayrıca, dikmek için üzüm asmalarından alınan çelikler manasına gelir. (AHn, M, K. *)

**فِسْلٌ**
**فِسْلٌ** ذ: Ahmak, aptal, yahut akıl veya anlayışta sağlam olmayan. (AA, O, K.)

**فَسِيلٌ**
**فَسِيلٌ** ذ: Hurma ağaçlarının gençleri yahut küçükleri; **وَدِىٌّ** gibi; (S, O, Msb;) ve ayrıca ↓ **فَسِيلَةٌ**: (S, O:) [yahut] birincisi, hurma ağaçlarının gençlerinden yahut küçüklerinden, ana ağaçtan kesilen yahut yerden sökülüp alınan, (Mgh, * Msb,) sonra dikilenleri ifade eder; (Mgh, Msb;) ve ↓ **فسيلة** bunlardan bir tanesini ifade eder: (Msb:) [yani] ↓ **فَسِيلَةٌ**, [hurma ağacının bir sürgünü yahut dip fidanı: yahut] küçük bir hurma ağacı manasına gelir: ve **فَسِيلٌ** onun cem‘idir; ayrıca **فَسَائِلُ**, (M, K,) ve **فُسْلَانٌ**, (S, O, K,) yahut bu sonuncusu cem‘in cem‘idir, (M,) yahut [daha doğrusu] o, **فَسِيلٌ**’ün cem‘idir [ki bu, doğru söylemek gerekirse bir cins isim cem‘idir], tıpkı **رُغْفَانٌ**’ın **زَغِيفٌ**’ün cem‘i olması gibi. (Msb.)

**فُسَالَةٌ**
**فُسَالَةٌ** ذ: Demirin **سُحَالَة**’si (eğesi): (S, O:) yahut demir ve benzerinin imalinde, dövme [yahut çekiçleme] esnasında etrafa saçılan parçalar. (M, K.)

**فَسِيلَةٌ**
**فَسِيلَةٌ** ذ : **فَسِيلٌ**’e bak, üç yerde.

**مُفَسِّلَةٌ**
**مُفَسِّلَةٌ** ذ: Kocası onu sıkıştırmak istediğinde, (S, M, O, K,) ona bir mazeret ileri süren, (S, O,) yahut ona **أَنَاحَائِضٌ** diyen, (M, K, *) ve benzerini söyleyen, (M,) onu bununla (M, K) geri çevirmek için: (M:) böyle olanı ve **مُسَوِّفَة**’yi [aynı kategoriye ait olanı] Peygamber lânetledi. (O.)

**مَفْسُولٌ**
**مَفْسُولٌ** ذ : **فَسْلٌ**’e bak.

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B3%D9%84/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

فَسَلَ
فَسَلَ U ( n. ac. فَسْل 1 ),
a.  Weaned ( child ).

فَسِلَ
فَسِلَ A فَسُلَ U ( n. ac. فَسَاْلَة 22t ,  فُسُوْل 27 ,  فُسُوْلَة 27t ),
a.  Was bad, vile, base, ignoble; was worthless.

أَفْسَلَ
أَفْسَلَ IV ,
a.  Depreciated; declared bad, worthless; rejected.

b.  Falsified, debased ( money ).

c.  see VIII , VIII, Cut off & transplanted ( palm-shoot ).

فَسْل
فَسْل 1 , ( pl. فُسْل 3 ,  أَفْسُل 16 ,
a.  23 27 ,  فُسُوْلَة 27t ,  فُسَلَآءُ 43 ), Bad; worthless; vile, base, ignoble; low-born.

b.  Vineshoot; cutting, slip.

فِسْل
فِسْل 2 ,
a.  Foolish.

فُسَاْلَة
فُسَاْلَة 24t ,
a.  Refuse; rubbish.

b.  Filings; dross, scoria.

فَسِيْلَة
فَسِيْلَة 25t , ( pl. فَسِيْل 25 ,  فُسْلَاْن 35 ,  فَسَاْئِلُ 46 ),
a.  Palm-shoot, sucker.

فَسڤلَ
N. P. فَسڤلَ I ,
a.  see 1 (a) .

##### Türkçe

فَسَلَ
**فَسَلَ** U ( n. ac. **فَسْل** 1 ),
a.  Sütten kesti (çocuk).

فَسِلَ
**فَسِلَ** A **فَسُلَ** U ( n. ac. **فَسَاْلَة** 22t ,  **فُسُوْل** 27 ,  **فُسُوْلَة** 27t ),
a.  Kötü, rezil, aşağı, soysuz oldu; değersiz oldu.

أَفْسَلَ
**أَفْسَلَ** IV ,
a.  Değerini düşürdü; kötü, değersiz diye hükmetti; reddetti.

b.  Sahteleştirdi, ayarını düşürdü (para).

c.  VIII’e bak, VIII, Kesti ve nakletti (hurma fidanı/sürgünü).

فَسْل
**فَسْل** 1 , ( pl. **فُسْل** 3 ,  **أَفْسُل** 16 ,
a.  23 27 ,  **فُسُوْلَة** 27t ,  **فُسَلَآءُ** 43 ), Kötü; değersiz; rezil, aşağı, soysuz; aşağı soylu.

b.  Asma sürgünü; çelik, dal parçası.

فِسْل
**فِسْل** 2 ,
a.  Ahmak.

فُسَاْلَة
**فُسَاْلَة** 24t ,
a.  Süprüntü; çöp.

b.  Eğeleme artıkları; posa, cüruf.

فَسِيْلَة
**فَسِيْلَة** 25t , ( pl. **فَسِيْل** 25 ,  **فُسْلَاْن** 35 ,  **فَسَاْئِلُ** 46 ),
a.  Hurma sürgünü, dip filizi.

فَسڤلَ
N. P. **فَسڤلَ** I ,
a.  1 (a)’ya bak.
