# فشغ (ف-ش-غ) — Arapça kök

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B4%D8%BA
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%B4%D8%BA

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Harfler: ف - ش - غ
- Bu kök Kur'an'da geçmiyor.
- 9 sözlük

## Sözlükler (9)

### [Kitâbu'l-'Ayn](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B4%D8%BA/sozluk/kitab_ayn.md) — Halîl b. Ahmed · 8. yy

باب الغين والشين والفاء معهما
ش غ ف، ف ش غ يستعملان فقط شغف: شَعَفٌ: موضعٌ بعمانٍ ينبتُ الغافَ العظام، قال:
حتى أناخَ بذات الغاف من شَغَف
والشَّغاف: مولج البلغم، ويقال: غِشاء القلب.
والشَّغاف: مولج البلغم، ويقال: غِشاء القلبِ.
"وقد شَغَفَها حباً" أي: غَشِيَ القلب حبها، قال النابغة:
وقد حال هم دون ذلك داخـلٌ		دخول الشُّغافِ تبتغيه الأصابعُ
فشغ: الفَشْغَةُ: قُطنةٌ في جوف القصبة.
والفَشْغَةُ: ما تطاير من جوف الصوصلاة برساً، وهو نبتٌ يقال له: صاصلى يأكل جوفه صبيان العراق.
ورجلٌ مُفْشِغٌ: قليل الخير كذابٌ.. وقد أَفْشَغَ الرجلُ. ورجل أفشَغُ الثنية أي: ناتئها.
والفُشّاغُ: نبات يَتَفَشَّغُ على الشجر ويلتوي ويختلط، قال الشاعر:
له قُصةٌ فَشَغَتْ حـاجـبـي		هِ، والعين تُبصِرُ ما في الظلمُ

وتَفَشَّغَ الشَّيْبُ فيه: انتشر وكثر.
والمِفشاغ: الدرجة التي تجعل في حياء الناقةِ، والجمع المَفَاشِغ.

##### Türkçe

باب **الغين** ve**الشين** ve**الفاء** onlarla birlikte

**ش غ ف**، **ف ش غ** yalnızca kullanılırlar: **شغف**: **شَعَفٌ**: Umân’da bir mevki; büyük **الغاف**ı bitirir, dedi ki:
ta ki **شَغَف**’dan **ذات الغاف** ile konaklayıncaya dek

Ve **الشَّغاف**: balgamın giriş yeri; ve denilir: kalbin zarı.
Ve **الشَّغاف**: balgamın giriş yeri; ve denilir: kalbin zarı.

"Ve gerçekten onu sevgiyle **شَغَفَها**" yani: onun sevgisi kalbi kapladı, **النابغة** dedi ki:
ve gerçekten bir tasa, bunun içinden engel oldu		**الشُّغاف**’ın girişi gibi, onu parmaklar arar

**فشغ**: **الفَشْغَةُ**: kamışın iç boşluğunda bir pamuk.
Ve **الفَشْغَةُ**: **الصوصلاة**’nin iç boşluğundan **برساً** olarak saçılan şeydir; o, kendisine **صاصلى** denilen bir bitkidir; Irak çocukları onun içini yer.

Ve **مُفْشِغٌ** bir adam: hayrı az, yalancı.. Ve gerçekten adam **أَفْشَغَ**. Ve **أفشَغُ الثنية** bir adam: yani onun çıkıntılı olanı.

Ve **الفُشّاغُ**: ağaç üzerinde **يَتَفَشَّغُ** olan, dolanan ve karışan bir bitki, şair dedi ki:
onun bir perçemi vardır, iki kaşımı **فَشَغَتْ**		ve göz, karanlıkta olanı görür

Ve onda **تَفَشَّغَ الشَّيْبُ**: yayıldı ve çoğaldı.
Ve **المِفشاغ**: dişi devenin hayâsına konulan basamaktır; çoğulu **المَفَاشِغ**.

### [es-Sıhâh](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B4%D8%BA/sozluk/sihah.md) — Cevherî · 10. yy

فَشَغَهُ، أي علاهُ حتَّى غطَّاهُ. والناصيةُ الفَشْغاءُ: المنتشرةُ. وفَشَغَهُ بالسوط فَشْغاً، أي عَلاهُ به. وكذلك أفْشَغَهُ به، إذا ضربه. وتَفَشَّغَ فيه الشيبُ، أي كثر وانتشر. وتَفَشَّغَ فيه الدمُ، أي غلبه وتمشَّى في بدنه. وتَفَشَّغَ الرجل البيوتَ: دخل بينها. وتَفَشَّغَ المرأة: دخل بين رجليها وافترعها.

##### Türkçe

**فَشَغَهُ**: yani ona üstün geldi, ta ki onu örtünceye kadar. Ve **الناصيةُ الفَشْغاءُ**: yayılmış olan. Ve **فَشَغَهُ بالسوط فَشْغاً**: yani onu onunla (kamçıyla) aştı/üstün geldi. Yine bunun gibi **أفْشَغَهُ به**: onu dövdüğü zaman. Ve **تَفَشَّغَ فيه الشيبُ**: yani çoğaldı ve yayıldı. Ve **تَفَشَّغَ فيه الدمُ**: yani ona galip geldi ve bedeninde yürüdü/dolaştı. Ve **تَفَشَّغَ الرجل البيوتَ**: aralarına girdi. Ve **تَفَشَّغَ المرأة**: iki bacağı arasına girdi ve onun bekâretini bozdu.

### [Tehzîbu'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B4%D8%BA/sozluk/tehzib.md) — Ezherî · 10. yy

غ ش ف
شغف ، فشغ
استعمل منه : شغف فشغ .
شغف : قَالَ الليثُ : شَغَفٌ مَوْضِعٌ بِعَّمَانَ يُنْبِتُ الغَافَ الْعِظامَ ، وأنشَدَ :
حتى أنَاخَ بِذَاتِ الْغَافِ مِنْ شَغَفٍ
وفي الْبِلادِ لَهُمْ وُسْعٌ ومُضْطَرَبُ
قالَ : والشغَافُ : مُوْلِجُ البُلْعُمِ ، وَيُقالُ : بَل : هُوَ غِشَاءُ القَلْب وَقَوْلُ الله تعالى : ( قَدْ شَغَفَهَا حُبًّا ) ( يوسف : 30 ) أي : غَشِي الحبُّ قَلْبَهَا ، وأنشد :
وَقَدْ حَالَ هَمٌّ دُونَ ذلِكَ باطِنٌ
مَكانَ الشِّغافِ تَبْتَغِيهِ الأصابع
أبو عُبيدٍ : الشغَفُ : أَن يَبْلُغَ الحبُّ شَغَافَ القَلْبِ ، وهُوَ جِلْدَةٌ دُونَهُ ، وأخْبَرَني الْمُنْذِرِيُّ عن عُثمانَ عَنْ مُسْلمٍ بنِ إبراهيمَ عن قُرَّةَ بنِ خالِدٍ عن الحسَنِ : في قولِ الله : ( قَدْ شَغَفَهَا حُبًّا ( قالَ : الشغَفُ أن يكْوِي بَطْنَهَا حُبُّه .
وأخبرني المنذري عن ابنِ فهمٍ عن ابنِ سلاّمِ عن يونُسَ قال : ( شَغَفَها ) أصابَ شِغَافَها ، مثل : كَبَدَها .
وأخبرنا عن الحَرّاني عن ابنِ السّكِيتِ ، قالَ : الشَّغافُ ، هو الخِلْبُ ، وهو جُلَيْدةٌ لاصِقَةٌ بالقَلْبِ ، ومنه قِيلَ : خَلَبهُ ، إذا بَلَغ شَغافَ قَلْبِه .
وقال الفَرّاء : ( قَدْ شَغَفَهَا حُبًّا ( أي : قَدْ خَرّقَ شَغَافَ قَلبِهَا .
قال أبو بكرٍ : شَغافُ القَلْب ، وَشَغَفُه : غلافُه ، وقال قيسُ بنُ الْخَطِيمِ :
إنّي لأهْواكِ غَيْرَ ذِي كَذِبٍ
قَدْ شُفَّ مِنّي الأَحْشَاءُ والشَّغَفُ
وقال الزَّجَّاجُ في قوله : ( قَدْ شَغَفَهَا حُبًّا ( : في الشّغافِ ثلاثَةُ أقوالٍ : قالَ بعضُهُمْ : الشِّغَافُ : غِلافُ القَلْبِ . وقيل هو حَبَّةُ القَلْبِ وسويداؤُهُ .
وَقيلَ : هو داء يكونُ في الجَوْفِ في الشَّراسِيْف ، وأنْشَدَ بيتَ النابِغَةِ .
وروى القتيبي ، للأصمعي أنَّ الشُّغافَ دَاءٌ في القَلبِ ، إذَا اتَّصَلَ بالطَّحَالِ ، قَتلَ صَاحِبَهُ ، وأنْشدَ بيتَ النّابغةِ .
قال الأزهريّ : سُمِّي الدّاء شُغافاً باسمِ شَغَافِ القَلْبِ وهو حِجَابُهُ .
وقالَ : أبو الهيثمَ : يُقَالُ لِحِجَابِ القَلْبِ . . وَهْيَ شَحْمةٌ تكونُ لِباساً للقَلْبِ ، يقالُ لَهَا : قَمِيصٌ القَلْبِ ، وَشَغَافٌ ، وَشَغْفُ القلبِ ، وشَغَفُ القَلْبِ وغاشِيَةُ القَلْبِ ، وإذا وَصَلَ الدّاءُ إلى شَغَافِ القَلْبِ ولازَمَهُ ، مَرِضَ القَلْبُ ، ولمْ يَصحّ .
وقيل : شُغِفَ فلانٌ شَغَفاً .
فشغ : قال الليثُ . الفَشْغَةُ : قُطْنةٌ في جَوْفِ القَصَبَةِ ، وَالفَشْغَةُ : ما تَطَاير من جَوْفِ الصَّوصَلاةِ ، وهو نَبْتٌ يقالُ لهُ : صَاصَلَّى يَأْكُلُ جوفَهُ صِبْيانُ العِرَاقِ .
قَالَ : والفُشَاغُ : نَبْتٌ يَتَفَشِّغُ عَلَى الشَّجَرِ ، وَيَتلَوّى عَلَيْهِ ، وأنشد :
لَهُ قُصَّةٌ فَشَغَتْ حاجبَيْ
هِ فالعَيْنُ تُبْصِرُ مافي الظُّلَمْ
ويقالُ للرجلِ المَنُونِ القَليلِ الْخَيْرِ : مُفْشِغٌ وَقَد أفْشَغَ الرّجُلُ ، وَرَجُلٌ أَفْشَغَ الثّنِيّةِ : نابِتُها .
وَتَفَشَّغَ فيه الشَّيْبُ ( إذا كَثُر وَانتَشَر ، ثعلب عن ابنِ الأعرابيّ : تَفَشَّغَهُ الشَّيْبُ ) وتشبعه ( وَتَشَيَّمه ) وَتسنَّمهُ بمعنى واحدٍ .
أبو عبيد عن أبي زيد أفْشَغْتُ الرَّجُلَ بالسَّوْطِ ، وَفَشغْتُهُ بِهِ ، إذَا ضَرْبتَه بهِ .
الأَصْمَعَيُّ : فَشَّغَهُ النَّوْمُ تَفْشِيغاً ، إذا عَلاَهُ وَغَلَبهُ ، وأنشد لأبي دُؤَادٍ :
فإِذَا غَزَالٌ عاقِدٌ
كالظبِي فَشُغَه المَنَامُ
ثعلبٌ عن سَلَمةَ عن الفَرّاء ، يُقَالُ : تَفَشَّغَ الرجُلُ المَرأَةَ ، إذَا وَقَعَ عَلَيْهَا ، وتَفَشَّغَ لَهُ ، ولدٌ كثيرٌ وتَفَشَّغَ فلانٌ في بُيُوتِ الحَيّ ، إذَا غَابَ فيها فَلَمْ تَرَهُ . المُنذرِي عَنْهُ .
وقال النِّجاشيُّ لِقُرَيْشٍ حِيْنَ أَتَوْهُ : ( وَهَلْ تَفَشَّغَ فيكُمُ الوَلَدُ ، فإِنّ ذلِكَ من عَلاَمَاتِ الْخَيْرِ ؟ قَالوا : نَعَمْ ) .
وَيُقالُ : تَفَشَّغَ في بَيْتِ فُلانٍ الْخَيْرُ ، إذا كَثُر وَفَشَا . والْمُفَاشَغَةُ : أَنْ يُجَرَّ الوَلدُ مِنْ تَحْتِ النّاقَةِ ، فيُنْحَرَ ، وتُعْطَف على وَلدٍ آخَرَ يُجَرُّ إلَيْها ، فَيُلْقَى تَحْتَها ، فَتَرْأَمُهُ ، يُقال : فَاشَغَها ، وفَاشَغَ بَيْنَهُما ، وَقَدْ فُوشِغَ بِهَا .
وقال :
بَطَلٌ تُجَرِّرْةُ ولا تَرْثِي لَهُ
جَرَّ المُفاشَغِ هَمَّ الإِرْزَامِ
قال رجلٌ لابنِ عبّاسِ : ما هذه الفُتْيا التي تَفَشَّغَتْ في النَّاس ؟ إنَّ مَنْ طَافَ بالبَيْتِ فَقَدْ حَلَّ ؟ فَقَالَ : سُنّةُ نَبِيِّكمْ ، وإن رَغَمْتُم تفشِّغَتْ ، أي : فَشَت وَانْتَشَرتْ سَلَمةُ عن الفَراءِ : التَفَشُّغُ والفِشَاغُ : الكَسَلُ . وقَدْ فَشَّغَهُ المنامُ ، أي : كَسّلَهُ .
وفي حَدِيثِ عُمَر : أَنَّ وفدَ البَصْرَةِ أَتَوْهُ وَقَدْ تَفَشَّغُوا : فَقَالَ : ما هذه الهَيْئةُ ؟ فَقَالُوا : تَرَكْنا الثِّيابَ في العِيَابِ ، وَجِئْناكَ : قَالَ : البَسُوا وأميطوا الخيلاء قال شمر : تفشغوا : لبسوا أَخَسَّ ثِيَابهمْ ، ولم يَتَهَيّأُوا .

##### Türkçe

غ ش ف
**شغف** , **فشغ**
Ondan kullanılan: **شغف** **فشغ**.

**شغف**: Leys dedi: **شَغَفٌ** Umman’da bir yerdir; büyük **الغَافَ**(ları) bitirir. Ve inşad etti:
“**شَغَفٍ**’den **ذَاتِ الْغَافِ**’da konaklayıncaya dek,
Ülkede onlar için genişlik ve gidip-gelme yeri vardır.”

Dedi: ve **الشغَافُ**: yutağın giriş yeridir. Ve denilir: bilakis o, kalbin örtüsüdür. Ve Yüce Allah’ın sözü: (**قَدْ شَغَفَهَا حُبًّا**) (Yusuf: 30), yani: sevgi onun kalbini kapladı. Ve inşad etti:
“Ve gerçekten içte bir kaygı bunun önüne geçti,
**الشِّغافِ** yerinde; onu parmaklar arar.”

Ebû Ubeyd: **الشغَفُ**: sevginin kalbin **شَغَافَ**’ına ulaşmasıdır; o, onun altında bir deridir. Ve bana Münzirî, Osman’dan, Müslim b. İbrâhîm’den, Kurra b. Hâlid’den, Hasan’dan haber verdi: Allah’ın sözü (**قَدْ شَغَفَهَا حُبًّا**) hakkında dedi ki: **الشغَفُ** onun sevgisinin karnını dağlamasıdır.

Ve bana Münzirî, İbn Fehm’den, İbn Sellâm’dan, Yûnus’tan haber verdi; dedi ki: (**شَغَفَها**) onun **شِغَافَ**’ına isabet etti; tıpkı: **كَبَدَها** gibi.

Ve bize Harrânî’den, İbnü’s-Sikkît’ten haber verdi; dedi ki: **الشَّغافُ** odur: **الخِلْبُ**; o, kalbe yapışık küçük bir deridir. Ondan dolayı denildi: **خَلَبهُ**; kalbinin **شَغافَ**’ına ulaştığı zaman.

Ferrâ dedi: (**قَدْ شَغَفَهَا حُبًّا**) yani: gerçekten onun kalbinin **شَغَافَ**’ını deldi.

Ebû Bekir dedi: kalbin **شَغافُ**’ı ve onun **شَغَفُ**’u: onun kılıfıdır. Kays b. el-Hatîm dedi:
“Ben gerçekten seni severim, yalan sahibi olmaksızın;
Benden iç organlar ve **الشَّغَفُ** inceltilip şeffaflaştı.”

Zeccâc, (**قَدْ شَغَفَهَا حُبًّا**) sözü hakkında dedi: **الشّغافِ** hakkında üç söz vardır: Bazıları dedi ki: **الشِّغَافُ**: kalbin kılıfıdır. Ve denildi: o, kalbin tanesi ve onun karacığıdır.
Ve denildi: o, içte, kaburga kıkırdaklarında olan bir hastalıktır. Ve Nâbiga’nın beytini inşad etti.

Kuteybî, Asmaî’den rivayet etti: **الشُّغافَ** kalpte bir hastalıktır; dalağa bitiştiği zaman sahibini öldürür. Ve Nâbiga’nın beytini inşad etti.

Ezherî dedi: hastalığa, kalbin **شَغَافِ**’ının adıyla **شُغافاً** adı verildi; o, onun perdesidir.

Ve dedi: Ebû’l-Heysem: kalbin perdesine denilir… O, kalbe elbise olan bir yağdır; ona denilir: kalbin gömleği, ve **شَغَافٌ** ve kalbin **شَغْفُ**’u, ve kalbin **شَغَفُ**’u, ve kalbin örtüsü. Hastalık kalbin **شَغَافِ**’ına ulaşıp ona yapıştığı zaman kalp hastalanır ve sıhhat bulmaz.

Ve denildi: falan kimse **شُغِفَ** **شَغَفاً**.

**فشغ**: Leys dedi: **الفَشْغَةُ**: kamışın içindeki bir pamuktur. Ve **الفَشْغَةُ**: **الصَّوصَلاةِ**’nin içinden saçılan şeydir; o, kendisine **صَاصَلَّى** denilen bir bitkidir; Irak çocukları onun içini yer.

Dedi: ve **الفُشَاغُ**: ağaç üzerinde **يَتَفَشِّغُ** olan ve onun üzerinde kıvrılan bir bitkidir. Ve inşad etti:
“Onun bir perçemi vardır; iki kaşını **فَشَغَتْ**,
Böylece göz karanlıkta olanı görür.”

Ve az hayırlı, uğursuz adama denilir: **مُفْشِغٌ**. Ve adam **أفْشَغَ**. Ve **أَفْشَغَ الثّنِيّةِ** bir adam: onun (ön) dişi bitmiş olandır.

Ve onda **تَفَشَّغَ** ihtiyarlık (çoğaldığı ve yayıldığı zaman). Sa‘leb, İbnü’l-A‘râbî’den: ihtiyarlık onu **تَفَشَّغَهُ**. Ve **تشبعه** (ve **تَشَيَّمه**) ve **تسنَّمهُ** bir mânâdadır.

Ebû Ubeyd, Ebû Zeyd’den: adamı kamçıyla **أفْشَغْتُ** ve onunla **فَشغْتُهُ**; onunla vurduğun zaman.

Asmaî: uyku onu **فَشَّغَهُ** **تَفْشِيغاً**; üzerine çıktığı ve onu yendiği zaman. Ve Ebû Dü’âd’a ait olarak inşad etti:
“Bir ceylan, ceylan gibi bağlanmış iken,
Uyku onu **فَشُغَه**.”

Sa‘leb, Seleme’den, Ferrâ’dan: denilir: adam kadına **تَفَشَّغَ**; onun üzerine düştüğü zaman. Ve ona çok çocuk **تَفَشَّغَ**. Ve falan kimse mahallenin evlerinde **تَفَشَّغَ**; onların içinde kaybolduğu zaman, onu görmezsin. Münzirî ondan (nakletti).

Necâşî, Kureyş’e, ona geldikleri vakit dedi: “Sizde çocuk **تَفَشَّغَ** etti mi? Çünkü bu, hayrın alâmetlerindendir.” Dediler: “Evet.”

Ve denilir: falanın evinde hayır **تَفَشَّغَ** etti; çoğaldığı ve yayıldığı zaman. Ve **الْمُفَاشَغَةُ**: yavrunun devenin altından çekilmesidir; sonra boğazlanır; ve başka bir yavruya meylettirilir; ona doğru çekilir; onun altına bırakılır; o da onu sahiplenip merhamet eder. Denilir: onu **فَاشَغَها**, ve ikisinin arasını **فَاشَغَ**; ve onunla **فُوشِغَ** edilmiştir.

Ve dedi:
“Bir yiğit; onu sürükler ve ona acımaz;
**المُفاشَغِ**’in sürüklemesi, böğürmenin kaygısını (sürükler).”

Bir adam İbn Abbâs’a dedi: İnsanlar içinde **تَفَشَّغَتْ** olan bu fetva nedir? Kim Beyt’i tavaf ederse artık helâl olur mu? O dedi: Peygamberinizin sünnetidir; siz istemeseniz de **تفشِّغَتْ**; yani: yayıldı ve dağıldı.

Seleme, Ferrâ’dan: **التَفَشُّغُ** ve **الفِشَاغُ**: tembelliktir. Ve uyku onu **فَشَّغَهُ**; yani: onu tembelleştirdi.

Ömer’in hadisinde: Basra heyeti ona geldi; hâlbuki **تَفَشَّغُوا** etmişlerdi. Dedi: Bu hâl nedir? Dediler: Elbiseleri heybelere bıraktık ve sana geldik. Dedi: Giyinin ve kibri giderin. Şemmer dedi: **تفشغوا**: en değersiz elbiselerini giydiler ve hazırlanmadılar.

### [Mekâyîsü'l-Luğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B4%D8%BA/sozluk/mekayis.md) — İbn Fâris · 11. yy

(باب الفاء والشين وما يثلثهما)
(فشج) الفاء والشين والجيم. يقولون: فَشَجت النّاقةُ: تفاجَّتْ لتَبُول. كذلك في كتاب الخليل. وقال ابن دريد: فَشَحت، بالحاء، وأنشد:‏
وحَكَّكِ الحِنْوانِ فانفشَحْتِ(1) *** إنَّكِ لو صاحَبْتِنا مَذِحْتِ‏
(فشخ) الفاء والشين والخاء، فيه طَريفَةُ ابن دُريد(2) . قال: الفشْخُ: ضربُ الرأسِ باليد.‏
(فشل) الفاء والشين واللام. يقولون: تفَشَّل الماءُ: سالَ. والفَشْل: شيءٌ من أدَاة الهَوْدَج.‏
(فشا) الفاء والشين والحرف المعتلّ كلمةٌ واحدة، وهي ظهورُ الشَّيء، يقال: فَشَا الشَّيءُ: ظَهَر.‏
وحكى ابنُ دريد(3) : فَشَأَ المرضُ فيهم فشُوءاً، وتفشَّأَ تفشُّؤاً.‏
(فشغ) الفاء والشين والغين أصلٌ يدلُّ على الانتشار. يقال انفشغ الشَّيء وتفشَّغ، إذا انتشَر. ويقولون: الفَشْغة: القُطنة في جوف القَصَبة. والفُشاغ(4) : نبات يتفشَّغُ على الشَّجر ويلتوِي. والناصية الفَشْغاء: المُنتشِرة. وتفَشَّغَ فيه الشَّيب: ظَهَر. وتفشَّغَ به الدَّم. ويقولون: أفْشَغَهُ سوطاً: ضَربَه.‏
(فشق) الفاء والشين والقاف، ليس هو عندي أصلاً، ولكنَّهم يقولون: الفَشَق: المُباغَتة. فاَشَقَ: باغَتَ. وفَشَقَ بنو فلانٍ الدُّنيا(5) ، إذا كثُرَت عليهم فلَعِبوا بها. والله أعلم بالصَّواب.‏
--------------ــ
(1) الجمهرة (2: 159) واللسان (مذح، فشح)، والبيان (3: 318).‏
(2) الجمهرة (2: 224).‏
(3) في الجمهرة (3: 687).‏
(4) هو كغراب ورمان، كما في القاموس واللسان.‏
(5) هذا مما ورد في القاموس ولم يرد في اللسان.‏

ـ

##### Türkçe

(باب **الفاء** و**الشين** وما يثلثهما)
(**فشج**) **الفاء** ve**الشين** ve**الجيم**. Derler ki: **فَشَجت** deve: işemek için bacaklarını açtı. Halil’in kitabında da böyledir. İbn Düreyd dedi: **فَشَحت**، **بالحاء**, ve şu beyti okudu:‏
وحَكَّكِ الحِنْوانِ فانفشَحْتِ(1) *** إنَّكِ لو صاحَبْتِنا مَذِحْتِ‏
(**فشخ**) **الفاء** ve**الشين** ve**الخاء**; onda İbn Düreyd’in nüktesi(2) vardır. Dedi: **الفشْخُ**: başın elle vurulmasıdır.‏
(**فشل**) **الفاء** ve**الشين** ve**اللام**. Derler ki: **تفَشَّل** su: aktı. Ve**الفَشْل**: hevdac aletinden bir şeydir.‏
(**فشا**) **الفاء** ve**الشين** ve**الحرف المعتلّ** bir tek kelimedir; o da şeyin ortaya çıkmasıdır; denir ki: **فَشَا** şey: ortaya çıktı.‏
İbn Düreyd(3) nakletti: **فَشَأَ** hastalık onların içinde **فشُوءاً**; ve**تفشَّأَ** **تفشُّؤاً**.‏
(**فشغ**) **الفاء** ve**الشين** ve**الغين** yayılmaya delâlet eden bir asıldır. Denir ki **انفشغ** şey ve**تفشَّغ**; yayıldığı zaman. Ve derler ki: **الفَشْغة**: kamışın iç boşluğundaki pamuktur. Ve**الفُشاغ**(4): ağaç üzerinde yayılıp dolanan bir bitkidir. Ve**الناصية الفَشْغاء**: yayılmış olan (perçem)dir. Ve onun içinde**تفَشَّغَ** aklık: ortaya çıktı. Ve onunla**تفشَّغَ** kan. Ve derler ki: **أفْشَغَهُ** kamçı ile: onu vurdu.‏
(**فشق**) **الفاء** ve**الشين** ve**القاف**; benim yanımda o bir asıl değildir; fakat onlar derler ki: **الفَشَق**: ansızın basmadır. **فاَشَقَ**: ansızın bastı. Ve**فَشَقَ** falan oğulları dünyayı(5): onların üzerine çoğaldığı zaman, onunla oynadılar. Ve Allah doğruyu daha iyi bilendir.‏
--------------ــ
(1) el-Cemhere (2: 159) ve el-Lisân (**مذح**، **فشح**), ve el-Beyân (3: 318).‏
(2) el-Cemhere (2: 224).‏
(3) el-Cemhere’de (3: 687).‏
(4) O, el-Kâmûs ve el-Lisân’da olduğu üzere, **كغراب** ve**رمان** gibidir.‏
(5) Bu, el-Kâmûs’ta vârid olup el-Lisân’da vârid olmamış olanlardandır.‏

ـ

### [Esâsü'l-Belâğa](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B4%D8%BA/sozluk/esas.md) — Zemahşerî · 12. yy

ف ش غ
تفشّغ فيك الشيب‏:‏ تفشّي‏.‏
قال ابن الرّقاع‏:‏ أما ترى شيباً تفشّغ لمّتي حتى علا وضحٌ يلوح سوادها ومنه‏:‏ الفشّاغ‏:‏ الذي يلتوي على الشجر‏.‏
دعي إلى القتال ففشل أي جبُنَ وذهبت قوته وما خلّفه إلا الفشل والخور‏.‏
وما وجدناه إلا فَشِلاً وفَشْلا بالتخفيف‏.‏
يقال‏:‏ إنه لخشلٌ فشلٌ‏.‏
وعزم على كذا ثم فشل عنه أي نكل عنه ولم يمضه‏.‏

##### Türkçe

ف ش غ
**تفشّغ** içinde sana **الشيب**: yayılma.
İbn er-Rıḳāʿ dedi:
“Görmüyor musun, **شيباً** perçemimi **تفشّغ** etti; ta ki onun siyahlığına karşı parıldayan bir beyazlık yükseldi.”
Bundan: **الفشّاغ**: ağaç üzerinde dolanan (şey) olan.

Savaşa çağrıldı da **ففشل**; yani korktu ve gücü gitti; onu geride bırakan ancak **الفشل** ve **الخَوْر** oldu.

Onu ancak **فَشِلاً** ve hafifletmeyle **فَشْلا** bulduk.

Denir: “Şüphesiz o, **لخشلٌ فشلٌ**.”

Şuna azmetti, sonra ondan **فشل** etti; yani ondan döndü ve onu yürütmedi.

### [Lisânü'l-Arab](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B4%D8%BA/sozluk/lisan.md) — İbn Manzûr · 13. yy

الفَشْغُ والانْفِشاغُ: اتِّساعُ الشيءِ وانْتِشارُه. وتَفَشَّغَ فيه الشيبُ وتَفَشَّغَه؛ الأَخيرة عن ابن الأَعرابي: كثر فيه وانْتَشَرَ. وفَشَغَه أَي علاه حتى غَطَّاه. ابن الأَعرابي: تَفَشَّغَه الشيبُ وتَشَيَّعَه وتَشَيَّمَه وتَسَنَّمَه بمعنى واحد. والفاشِغةُ: الغُرّةُ المُنْتَشِرةُ المُغَطِّية للعين. وتَفَشَّغَتِ الغُرَّة: كثرت وانتشرت؛ وفَشَغَتِ الناصِيةُ والقُصّةُ حتى تُغَطِّي عين الفرس؛ قال عِدِيّ بن زيد يصف فرساً:
له قُصّةٌ فَشَغَتْ حاجِبَيْـ
ـه ، والعَيْنُ تُبْصِرُ ما في الظُّلَمْ
والناصيةُ الفَشْغاءُ: المُنْتَشِرةُ. وفَشَغَه بالسوط فَشْغاً أَي عَلاه به، وكذلك أَفْشَغَه به إِذا ضربه. وتَفَشَّغَ الولد: كثُر. وقال النجاشي لقريش حين أَتوه: هل تَفَشَّغَ فيكم الولدُ فإنّ ذلك من علامات الخير؟ قالوا: نعم، أَي هل كثُر؛ قال ابن الأَثير: أَي هل يكون للرجل منكم عشرة من الولد ذكور؟ قالوا نعم وأَكثرُ؛ قال: وأَصله من الظُّهُورِ والعُلُوِّ والانتِشارِ. وفي حديث الأَشْتَرِ: أَنه قال لعلي، عليه السلام: إِنَّ هذا الأَمْرَ قد تَفَشَّغَ أَي فَشا وانْتَشَرَ. وفي حديث ابن عباس، رضي الله عنهما: ما هذه الفُتْيا التي تَفَشَّغَتْ في الناس؟ ويروى: تَشَقَّقَتْ وتَشَغَّفَتْ وتَشَعَّبَتْ. ويقال: تَفَشَّغَ في بني فلان الخيرُ إذا كثر وفشا. وتَفَشَّغَ له ولد: كثر. وتَفَشَّغَ فيه الدَّمُ أَي غلَبه وتَمَشَّى في بدنه؛ ومنه قول طفيل الغَنَوِيّ:
وقد سَمِنَتْ حتى كأَنَّ مَخاضَها
تَفَشَّغَها ظَلْعٌ ، وليْسَتْ بِظُلَّعِ
وحكى ابن كيسان: تَفَشَّغَ الرجلُ البُيوتَ دخل فيها. وتَفَشَّغَ فلان في بيوت الحيِّ إذا غاب فيها فلم تره، وتَفَشَّغَ المرأَةَ: دخل بين رجْليها ووقَعَ عليها وافْتَرَعَهَا . ويقال للرجل المَنُونِ القليلِ الخير: مُفْشِغٌ، وقد أَفْشَغَ الرجلُ. ورجل أَفْشَغُ الثَّنِيّةِ: ناتِئُها. وفي حديث أَبي هريرة: أَنه كان آدمَ ذا ضَفِيرَتين أَفْشَغَ
الثَّنِيَّتَيْنِ أَي ناتِئَ الثَّنِيَّتَيْن خارجَتَيْن عن نَضَدِ الأَسنان. الأَصمعي: فَشَّغَه النومُ تَفْشِيغاً إِذا علاه رغلبه وكسَّلَه؛ وأَنشد لأَبي دواد:فإِذا غَزالٌ عاقِدٌ،
كالظَّبْي فَشَّغَه المَنام
والتَّفَشُّغُ والفِشاغُ: الكَسَلُ. وقد فشَّغَه المَنامُ أَي كَسَّلَه. والفُشَاغُ: نبات يَتَفَشَّغُ ويَنْتَشِرُ على الشجر ويَلْتَوي عليه. وروى ابن بري عن الأَزهري أَن الفُشاغ يثقَّل ويخفف.
والفَشْغَةُ: قَصَبةٌ
(* قوله «قصبة في إلخ» كذا بالأصل، والذي في
القاموس: قطنة في إلخ.) في جَوْفِ قَصبة. والفَشْغةُ: ما تَطايَرَ من جَوْفِ الصَّوْصَلاةِ، وهو نبت يقال له صاصُلى، وقيل: هو حَشيشٌ يأْكل جَوْفَه صِبْيانُ العِراقِ. وفَشَغَه بالسوْط يَفْشَغُه فَشْغاً وأَفْشَغَه به وأَفَشَغَه إيّاه: ضرَبه به.
وفاشَغَ الناقةَ إِذا أَزاد أَن يَذْبَحَ وَلدها فجعلَ عليه ثوباً يُغَطِّي به رأْسَه وظَهْرَه كلَّه ما خَلا سَنامه، فيَرْضَعُها يوماً أَو يومين ثم يُوثَقُ وتُنَحَّى عنه أُمه حيث تراه، ثم يؤخَذُ عنه الثوبُ فيجعلُ على حُوار آخَرَ فترى أَنه ابنُها ويُنْطَلقُ بالآخر فيذبح. التهذيب: المُفاشَغةُ أَن يُجَرَّ ولدُ الناقةِ من تحتها فيُنْحَرَ وتُعْطَفَ على ولد آخر يُجَرُّ إليها فيُلْقَى تحتها فَتَرْأَمُه. يقال: فاشَغَ بينهما وقد فُوشِغَ بها؛ وقال ابن حِلِّزة:
بَطَلٌ يُجَرِّرُه ولا يَرْثي له ،
جَرَّ المُفاشِغِ هَمَّ بالإِرْآمِ
وفي حديث عمر، رضي الله عنه: أَن وَفْدَ البَصْرةِ أَتَوْه وقد تَفَشَّغُوا فقال: ما هذه الهيئة؟ فقالوا: تركنا الثِّيابَ في العِيابِ وجِئْناكَ، وقال: الْبَسُوا وأَمِيطُوا الخُيَلاء؛ قال شمر: تَفَشَّغُوا أَي لَبِسُوا أَخْشَنَ ثيابهم ولم يَتَهَيَّؤُوا للقائه؛ قال الزمخشري: وأَنا لا آمن أَن يكون مصحَّفاً من تَقَشَّفُوا، والتَّقَشُّفُ: أَن لا يتعهد الرجل نفسه. والفَشاغُ في المَهْر: نحو القِرافِ.

##### Türkçe

**الفَشْغُ** ve **الانْفِشاغُ**: şeyin genişlemesi ve yayılmasıdır. Ve onda **تَفَشَّغَ**
ak saç; ve onu **تَفَشَّغَه**; ikincisi İbnü’l-A‘râbî’den: onda çoğaldı ve yayıldı.
Ve **فَشَغَه** yani onu aştı, ta ki onu örttü. İbnü’l-A‘râbî: **تَفَشَّغَه** ak saç
ve **تَشَيَّعَه** ve **تَشَيَّمَه** ve **تَسَنَّمَه** tek bir anlamdadır. Ve **الفاشِغةُ**:
gözü örten, yayılmış alın akıdır. Ve **تَفَشَّغَتِ الغُرَّة**: çoğaldı ve yayıldı;
ve **فَشَغَتِ الناصِيةُ** ve **القُصّةُ** atın gözünü örtecek kadar (çoğalıp) yayıldı; ‘Adiyy b. Zeyd bir atı vasfederek dedi:
له قُصّةٌ فَشَغَتْ حاجِبَيْـ
ـه ، والعَيْنُ تُبْصِرُ ما في الظُّلَمْ
Ve **الناصيةُ الفَشْغاءُ**: yayılmış olandır. Ve **فَشَغَه بالسوط فَشْغاً** yani
onu onunla aştı; ve yine onunla **أَفْشَغَه** (da böyledir) onu dövdüğü zaman. Ve **تَفَشَّغَ الولد**: çoğaldı. Ve Necaşî, kendisine geldiklerinde Kureyş’e dedi: Sizde çocuk **تَفَشَّغَ** etti mi? çünkü bu hayrın alâmetlerindendir. Dediler: evet; yani çoğaldı mı; İbnü’l-Esîr dedi: yani sizden bir adamın on erkek çocuğu olur mu? Dediler: evet ve daha çok; dedi: ve onun aslı, ortaya çıkma, üstün gelme ve yayılmadandır. Ve **الأَشْتَرِ** hadîsinde: Ali’ye, عليه السلام, dedi ki: Şüphesiz bu iş **تَفَشَّغَ** etti; yani yayıldı ve yayılarak genişledi. Ve İbn Abbâs hadîsinde, رضي الله عنهما: İnsanlar içinde **تَفَشَّغَتْ** eden şu fetva nedir? Ve şöyle rivayet edilir:
**تَشَقَّقَتْ** ve **تَشَغَّفَتْ** ve **تَشَعَّبَتْ**. Ve denir: Falan oğullarında hayır **تَفَشَّغَ** etti; çoğaldığı ve yayıldığı zaman. Ve onun için çocuk **تَفَشَّغَ** etti: çoğaldı. Ve onda kan **تَفَشَّغَ** etti; yani ona galip geldi ve bedeninde yürüdü; bundan Tufeyl el-Ganevî’nin sözü:
وقد سَمِنَتْ حتى كأَنَّ مَخاضَها
تَفَشَّغَها ظَلْعٌ ، وليْسَتْ بِظُلَّعِ
Ve İbn Keysân nakletti: **تَفَشَّغَ الرجلُ البُيوتَ**: onların içine girdi. Ve falan, mahallenin evlerinde **تَفَشَّغَ** eder; onlarda kaybolduğu zaman, onu görmezsin. Ve **تَفَشَّغَ المرأَةَ**: iki bacağı arasına girdi ve onun üzerine vardı ve onu bekâretini giderdi. Ve hayrı az, uğursuz adama denir: **مُفْشِغٌ**; ve adam **أَفْشَغَ** etmiştir. Ve **رجل أَفْشَغُ الثَّنِيّةِ**: onun (ön dişinin) çıkıntılı olanı. Ve Ebû Hureyre hadîsinde: Âdem’in iki örgülü, **أَفْشَغَ الثَّنِيَّتَيْنِ** olduğu; yani iki ön dişi çıkıntılı, dişlerin dizisinden dışarı çıkmış. el-Asma‘î: **فَشَّغَه النومُ تَفْشِيغاً**: onu bastığı, ona galip geldiği ve onu tembelleştirdiği zaman; ve Ebû Duvâd’dan inşâd etti:
فإِذا غَزالٌ عاقِدٌ،
كالظَّبْي فَشَّغَه المَنام
Ve **التَّفَشُّغُ** ve **الفِشاغُ**: tembelliktir. Ve **فشَّغَه المَنامُ**: yani onu tembelleştirdi.
Ve **الفُشَاغُ**: ağaç üzerinde **يَتَفَشَّغُ** eden ve yayılan ve onun üzerine dolanan bir bitkidir. Ve İbn Berrî, Ezherî’den rivayet etti: **الفُشاغ** ağırlaştırılarak da hafifletilerek de okunur.
Ve **الفَشْغَةُ**: bir kamış
(* sözü «قصبة في إلخ» asılda böyle; ve Kāmûs’ta olan: «قطنة في إلخ».) bir kamışın iç boşluğunda. Ve **الفَشْغةُ**: **الصَّوْصَلاةِ** içinden uçuşan şeydir; o, **صاصُلى** denilen bir bitkidir; ve denildi: o, içini Irak çocuklarının yediği bir ottur. Ve **فَشَغَه بالسوْط يَفْشَغُه فَشْغاً** ve onunla **أَفْشَغَه** ve onu **أَفَشَغَه إيّاه**: onu onunla dövdü.
Ve **فاشَغَ الناقةَ**: yavrusunu boğazlamak istediği zaman; onun üzerine bir elbise koyar, onunla başını ve bütün sırtını örter, hörgücü hariç; böylece onu bir gün yahut iki gün emer; sonra bağlanır ve annesi, onu gördüğü bir yere ondan uzaklaştırılır; sonra elbise ondan alınır, başka bir deve yavrusunun üzerine konur; o da onun kendi oğlu olduğunu görür; ötekiyle gidilir ve boğazlanır. **التهذيب**: **المُفاشَغةُ**: devenin yavrusunun altından çekilip götürülmesi, sonra boğazlanması; ve başka bir yavruya meylettirilmesi; o, ona doğru çekilip götürülür, onun altına bırakılır da onu sahiplenir. Denir: ikisi arasında **فاشَغَ** etti; ve onunla **فُوشِغَ** edilmiştir. Ve İbn Hillize dedi:
بَطَلٌ يُجَرِّرُه ولا يَرْثي له ،
جَرَّ المُفاشِغِ هَمَّ بالإِرْآمِ
Ve Ömer hadîsinde, رضي الله عنه: Basra heyeti ona geldi ve **تَفَشَّغُوا** etmişlerdi; dedi: Bu hâl nedir? Dediler: Elbiseleri heybelere bıraktık ve sana geldik. Dedi: Giyinin ve kibri giderin. Şemr dedi: **تَفَشَّغُوا** yani en kaba elbiselerini giydiler ve onunla buluşmaya hazırlanmadılar. Zemahşerî dedi: Ben, bunun **تَقَشَّفُوا**’dan tashîf edilmiş olmasından emin değilim; ve **التَّقَشُّفُ**: adamın kendisini gözetmemesidir. Ve **الفَشاغُ** tayda: **القِرافِ** gibidir.

### [Tâcü'l-Arûs](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B4%D8%BA/sozluk/tac.md) — Zebîdî · 18. yy

فشغه، كمنعه، فشغا: علاه حتى غطاه، قال عدي بن زيد العبادي يصف فرسا:
  له قصة فشغت حـاحـبـي                      ه والعين تبصر ما في الظلم كفشغه تفشيغا، ومنه الناصية الفشغاء والفاشغة، وهي: المنتشرة المغطية للعين، وقد فشغت الناصية والقصة.
 والفشاغ، كغراب: الرقعة من أدم يرقع بها السقاء.
 وأيضا: نبات يلتوي على الأشجار ويعلوها فيفسدها أورده الجوهري ولم يضبطه بوزن ولا مثال على عادته، وفيه وجهان: يخفف ويشدد، كما نقله ابن بري عن الأزهري، وكذلك نقله الهروي في الغريبين والصاغاني في كتابيه، وأورده الزمخشري في العين المهملة، فلينظر ذلك.
 والفشغة: اللبلاب يعلو الشجر ويلتوي عليه.
 وقال الليث: الفشغة: قطنة في جوف القصبة هكذا نص العباب، ووقع في اللسان: قصبة في جوف قصبة، فلينظر ذلك.
 قال الليث: والفشغة أيضا: ما تطاير من جوف الصوصلاة اسم لحشيشة، وهو أيضا الصاصلي م معروفة، هي التي يأكل جوفها صبيان العراق.
 ورجل أفشغ الثنية: ناتئها، قاله الليث، ومنه حديث أبي هريرة، رضي الله عنه: أنه كان آدم عليه السلام ذا ضفيرتين أفشغ الثنيتين أي: ناتئهما خارجتين عن نضد الأسنان.
 ورجل أفشغ الأسنان: متفرقها لسعة ما بينها، قاله الليث أيضا.
 والمفشغ، كمنبر: من يواجه صاحبه بالمكروه ومنه قول رؤبة:
  بأن أقوال العنيف المفشغ
  خلط كخلط الكذب الممغمغ أو هو الذي يقدع الفرس ويقهره وفي بعض النسخ أو يفدح والأولى الصواب.
 والمفشغ كمحسن: الرجل المنون القليل الخير، وقد أفشغ: إذا قل خيره.
 والأفشغ: كبش ذهب قرناه، كذا وكذا.
 وأفشغ زيدا السوط أي ضربه به وكذا أفشغه به.
 وقال الأصمعي: فشغه النوم تفشيغا: غلبه وعلاه وكسله، وأنشد لأبي دؤاد:
  فإذا غزال عـاقـد                      كالطبي فشغه المنام وانفشغ الشيء: ظهر وكثر.
 وتفشغ الرجل: لبس أخس ثيابه، وفي نسخة: أخشن ثيابه.
 ومنه حديث عمر رضي الله عنه: أن وفد البصرة أتوه وقد تفشغوا فقال: ما هذه الهيئة? فقالوا: تركنا الثياب في العياب، وجئناك، قال: البسوا وأميطوا الخيلاء قال شمر: أي لبسوا أخشن ثيابهم، ولم يتهيؤا للقائه، وقال الزمخشري في الفائق: أنا لا آمن أن يكون مصحفا من تقشفوا، والتقشف: أن لا يتعاهد الرجل نفسه، قال: فإن صح ما رووه فلعل معناه أنهم لم يحتفلوا في الملابس، وتثاقلوا في ذلك، لما عرفوا من خشونة عمر رضي الله عنه.
 وتفشغ فيه الشيب أو الدم: انتشر وكثر، فيه لف ونشر مرتب، فالانتشار للشيب، والكثرة للدم، يقال: تفشغ فيه الدم، أي: غلبه وتمشى في بدنه، ومنه قول طفيل الغنوي:
  وقد سمنت حتى كأن مخاضها                      تفشغها ظلع وليست بظلـع وتفشغ الرجل المرأة: دخل بين رجليها ووقع عليها، وافترعها.

  وحكى ابن كيسان: تفشغ الرجل البيوت: دخل بينها، نقله الجوهري، وقيل: إذا غاب فيها ولم تره.
 وتفشغ الدين فلانا: علاه وركبه، وكذلك الجمل الناقة.
 والمفاشغة: أن يجر ولد الناقة وينحر، وتعطف على ولد آخر يجر إليها، فيلقى تحتها، فترأمه، تقول: فاشغ بينهما، وقد فوشغ بها قال الحارث بن حلزة:
  بطلا يجرره ولا يرثي له                      جر المفاشغ هم بالإرآم كذا في التهذيب، و الذي في المحكم: فاشغ الناقة: إذا أراد أن يذبح ولدها، فجعل عليه ثوبا يغطي به رأسه وظهره كله، ما خلا سنامه، فيرضعها يوما أو يومين، ثم يؤخذ عنه الثوب فيجعل على حوار آخر فترى أنه ابنها، وينطلق بالآخر فيذبح.
 والفشاغ ككتاب، الشغار، وهو نحو القراف في المهر.
 والفشاغ أيضا: الكسل كالتفشغ، كما في اللسان، ويوجد هنا في بعض النسخ زيادة قوله: وكغراب ورمان: نباتق يلتوي على الشجر ويتفشغ، أي ينتشر وهو مكرر مع ما مر له آنفا، فينبغي حذفه.
 ومما يستدرك عليه: تفشغه الشيب، وتشيعه، وتشيمه، وتسمنه بمعنى واحد، عن ابن الأعرابي.
 وفشغ الشيء: اتسع وانتشر، كانفشغ.
 وتفشغت الغرة، مثل فشغت.
 وفشغه بالسوط فشغا: علاه به.
 وتفشغ الولد: كثروا: وفي حديث ابن عباس: رضي الله عنهما، قال له مسلم الأعرج: ما هذه الفتيا التي قد تفشغت، من طاف فقد حل، قال: سنة نبيكم، صلى الله عليه وسلم، وإن رغمتم، أي انتشرت، ويروى قد تشققت وتشعفت، وتشعبت.
 ويقال: تفشغ الخير في بني فلان: إذا كثر وفشا.
 وفاشغه بالأمر: عاجله به ساعة لقيه.

##### Türkçe

فشغه, **كمنعه**, فشغا: Üstüne çıktı, ta ki onu örttü; **عدي بن زيد العبادي** bir atı vasfederek dedi:
  Onun bir perçemi vardır; **حـاحـبـي**’mi örttü                      ve göz, karanlıkta olanı görür; **كفشغه تفشيغا**. Bundan: **الناصية الفشغاء** ve **الفاشغة**; o: göze örten, yayılmış olandır; ve **الناصية** ve **القصة** **فشغت**.
 Ve **الفشاغ**, **كغراب**: kırba yamamakla yamalanan deriden yama.
 Ve ayrıca: ağaçlara dolanan ve onların üstüne çıkan, böylece onları bozan bir bitki; onu **الجوهري** zikretti ve âdeti üzere onu bir vezinle ve bir misalle ضبط etmedi; onda iki vecih vardır: hafifletilir ve şeddelenir; **ابن بري**’nin **الأزهري**’den naklettiği gibi; ve **الهروي** de **الغريبين**’de ve **الصاغاني** iki kitabında onu böyle nakletti; ve **الزمخشري** onu **العين المهملة**’de zikretti; öyleyse buna bakılsın.
 Ve **الفشغة**: **اللبلاب**; ağaca çıkar ve ona dolanır.
 Ve **الليث** dedi: **الفشغة**: kamışın iç boşluğunda bir pamuk; **العباب**’ın nassı böyledir; ve **اللسان**’da “bir kamışın iç boşluğunda bir kamış” vaki oldu; öyleyse buna bakılsın.
 **الليث** dedi: ve **الفشغة** ayrıca: **الصوصلاة**’ın iç boşluğundan uçuşan şey; **لحشيشة** için bir isimdir; ve o ayrıca **الصاصلي م** ma‘rûfedir; o, Irak çocuklarının içini yediği şeydir.
 Ve bir adam **أفشغ الثنية**: onun çıkıntılı olanı; **الليث** söyledi; ve bundan **أبي هريرة**’nin hadisi, Allah ondan razı olsun: **آدم** عليه السلام iki örgülü idi, **أفشغ الثنيتين**; yani: ikisi çıkıntılı, dişlerin dizilişinden dışarı çıkmış.
 Ve bir adam **أفشغ الأسنان**: aralarındaki genişlik sebebiyle onun dişleri ayrık olanı; **الليث** bunu da söyledi.
 Ve **المفشغ**, **كمنبر**: sahibinin yüzüne karşı hoş olmayanı söyleyen; ve bundan **رؤبة**’nin sözü:
  Şu ki, sert olan **المفشغ**’ın sözleri
  geveleyen yalanın karıştırması gibi bir karıştırmadır. Ya da o, atı **يقدع** eden ve onu kahreden kimsedir; ve bazı nüshalarda “**يفدح**” (vardır); ve birincisi doğrudur.
 Ve **المفشغ** **كمحسن**: az hayırlı, uğursuz adam; ve **أفشغ** etmiştir: hayrı az olduğunda.
 Ve **الأفشغ**: boynuzları gitmiş koç; şöyle ve şöyle.
 Ve “**أفشغ** Zeyd’i **السوط**” yani onu onunla dövdü; ve yine “onu onunla **أفشغه**” (denir).
 Ve **الأصمعي** dedi: **فشغه النوم تفشيغا**: ona galip geldi, üstüne çıktı ve onu gevşetti; ve **أبي دؤاد**’dan inşad etti:
  Derken bir ceylan (vardı), bağlayan                      **كالطبي**; uyku onu **فشغه** ve şey **انفشغ** etti: göründü ve çoğaldı.
 Ve adam **تفشغ** etti: en aşağı elbiselerini giydi; ve bir nüshada: en kaba elbiselerini.
 Ve bundan **عمر**’in hadisi, Allah ondan razı olsun: Basra heyeti ona geldi; hâlbuki **تفشغوا** etmişlerdi; dedi: “Bu hâl nedir?” Dediler: “Elbiseleri **العياب**’da bıraktık ve sana geldik.” Dedi: “Giyinin ve kibri giderin.” **شمر** dedi: yani en kaba elbiselerini giydiler ve onunla buluşmaya hazırlanmadılar. Ve **الزمخشري** **الفائق**’te dedi: “Ben, bunun **تقشفوا**’dan tashif edilmiş olmasından emin değilim; ve **التقشف**: kişinin kendisini gözetmemesidir.” Dedi: “Eğer rivayet ettikleri sahihse, belki manası: giyimde ihtimam etmediler ve bunda ağır davrandılar; **عمر**’in, Allah ondan razı olsun, sertliğini bildiklerinden dolayı.”
 Ve onda **الشيب** yahut **الدم** **تفشغ** etti: yayıldı ve çoğaldı; onda tertipli bir لفّ ve نشر vardır; öyleyse yayılma **الشيب** içindir, çokluk **الدم** içindir; “onda **الدم** **تفشغ** etti” denir; yani ona galip geldi ve bedeninde yürüdü. Ve bundan **طفيل الغنوي**’nin sözü:
  Ve semirdi, ta ki sanki onun doğum sancısı                      onu **تفشغ** ediyor; bir topallık; hâlbuki topal değildir. Ve adam kadını **تفشغ** etti: iki bacağı arasına girdi ve onun üzerine düştü; ve onun bekâretini aldı.

  Ve **ابن كيسان** hikâye etti: adam evleri **تفشغ** etti: aralarına girdi; **الجوهري** onu nakletti; ve denildi ki: içinde kaybolduğunda ve onu görmediğinde.
 Ve din falanı **تفشغ** etti: onun üstüne çıktı ve ona bindi; ve yine deve, dişi deveye (böyledir).
 Ve **المفاشغة**: dişi devenin yavrusunun çekilip boğazlanması ve başka bir yavruya meyletmesi; ona doğru çekilir; onun altına atılır; o da onu sahiplenir. “İkisi arasında **فاشغ** et” dersin; ve onunla **فوشغ** edilmiştir. **الحارث بن حلزة** dedi:
  Bir yiğit; onu çeker ve ona acımaz                      **جر المفاشغ**; **هم بالإرآم**. **التهذيب**’de böyledir; ve **المحكم**’de olan: “Dişi deveyi **فاشغ** etti: yavrusunu boğazlamak istediğinde; onun üzerine bir elbise koydu; onunla başını ve bütün sırtını örter; hörgücü hariç; böylece onu bir yahut iki gün emzirir; sonra elbise ondan alınır, başka bir deve yavrusunun üzerine konur; o da onun kendi yavrusu olduğunu görür; ve ötekiyle gidilir, boğazlanır.”
 Ve **الفشاغ** **ككتاب**: **الشغار**; o, mehirde **القراف** gibidir.
 Ve **الفشاغ** ayrıca: **الكسل**, **كالتفشغ**; **اللسان**’da olduğu gibi. Ve burada bazı nüshalarda şu sözün ziyadesi bulunur: “Ve **كغراب ورمان**: ağaca dolanan ve **يتفشغ** eden bir bitkicik; yani yayılır.” O, az önce geçenle mükerrerdir; öyleyse onun hazfi gerekir.
 Ve ona istidrâk olunanlardandır: “**تفشغه الشيب**” ve “**تشيعه**” ve “**تشيمه**” ve “**تسمنه**” bir manadadır; **ابن الأعرابي**’den.
 Ve şey **فشغ** etti: genişledi ve yayıldı; **كانفشغ** gibi.
 Ve **الغرة** **تفشغت**: **فشغت** gibi.
 Ve onu **بالسوط** **فشغا** **فشغه**: onunla üstüne çıktı.
 Ve çocuk **تفشغ** etti: çoğaldılar. Ve **ابن عباس**’ın hadîsinde: Allah ikisinden razı olsun; **مسلم الأعرج** ona dedi: “Bu fetva nedir ki **قد تفشغت**: tavaf eden helâl oldu?” Dedi: “Peygamberinizin sünneti, صلى الله عليه وسلم; ve siz istemeseniz de.” Yani: yayıldı. Ve “**قد تشققت** ve **تشعفت** ve **تشعبت**” diye rivayet edilir.
 Ve denilir: “Hayır, falan oğullarında **تفشغ** etti”: çoğaldığında ve yayıldığında.
 Ve onu iş ile **فاشغه** etti: onu gördüğü saat onunla acele etti.

### [Lane's Lexicon](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B4%D8%BA/sozluk/lexicon.md) — Edward W. Lane · 19. yy

فَشَغَهُ
1 فَشَغَهُ ذ , (S, O, K,) aor. فَشَغَ , (K,) inf. n. فَشْغٌ, (TA,) It overspread it and covered it; (S, O, K;) as also ↓ فشّغهُ, (K,) inf. n. تَفْشِيغٌ. (TA.) And فَشَغَتْ said of the نَاصِيَة [or forelock (of a horse)], and of the قُصَّة [which has the same, or a similar, meaning], It covered the eye. (TA.) And فَشَغَ It (a thing) was, or became, wide and spreading; as also ↓ انفشغ: and ↓ تَفَشَّغَتْ said of the غُرَّة [or blaze on a horse's forehead] is like فَشَغَتْ [signifying it was wide and spreading]. (TA.) [See also 5.] ― -b2- فَشَغَهُ بِالسَّوْطِ, (S, O, TA,) inf. n. as above, (S,) He set upon him, or assailed him, or struck him, with the whip, syn. عَلَاهُ بِهِ, (S, O, TA,) and ضَرَبَهُ بِهِ; (TA;) and بِالسَّوْطِ ↓ افشغهُ signifies in like manner he struck him with the whip; (S;) or so السَّوْطَ ↓ افشغهُ. (O, K.)

2 فَشَّغَ see 1, first sentence. ― -b2- [Hence,] فشّغهُ النَّوْمُ, inf. n. تَفْشِيغٌ, Sleep came upon him and overpowered him; (As, O, K, * TA;) and rendered him heavy, lazy, or torpid. (O, TA.)

4 أَفْشَغَ see 1, last sentence.

تفشّغها
5 تفشّغها ذ , said of the he-camel, He overcame her, and mounted upon her; namely, the she-camel. (O.) ― -b2- And in like manner, تفشّغهُ, said of debt, (O,) It overcame him, and lay as a burden upon him. (O, K.) ― -b3- And, said of hoariness, i. q. تشيّعهُ and تشيّمهُ and تسنّمهُ [i. e. It became abundant upon him, and spread]: (IAar, TA:) or تفشّع فِيهِ said of hoariness, or of the blood, it spread in him, and became abundant: (K:) or this, said of hoariness, it became abundant in him, and spread: and, said of the blood, it overcame him, and pervaded his body. (S, O.) See also 1. تفشّع الوَلَدُ, occurring in a trad., means Children were, or became, numerous. (O.) And in another trad. occur the words, مَا هٰذِهِ الفُتْيَا الَّتِى قَدْ تَفَشَّغَتْ, meaning [What is this judicial decision] that has spread abroad? (O: [and the like is said in the Mgh, in which the verb thus used is said to be from فَشَاغٌ signifying a certain plant:]) but this is differently related; some saying thus; and some, تشغّفت [q. v.]; and some تشعّفت [app. a mistranscription, perhaps for شَعَبْتَ, q. v.]. (TA.) One says also, تفشّغ الخَيْرُفِى بَنِى فُلَانٍ i. e. [Good, or prosperity,] became abundant, and arose, or betided, among the sons of such a one. (TA.) ― -b4- And تفشّغ البُيُوتَ He (a man, S, O) entered among the houses, or tents; (S, O, K;) and disappeared among them. (K, * TA.) ― -b5- And تفّشغ المَرْأَةَ He devirginated the woman. (S, O, K: more fully expl. in all of these by the words دَخَلَ بَيْنَ رِجْلَيْهَا وَافْتَرَعَهَا.)

انفشغ
7 انفشغ ذ It (a thing, TA) appeared, and became abundant. (O, K, TA.) See also 1.

فَشْغَةٌ
فَشْغَةٌ ذ A [substance like] cotton (قُطْنَةٌ [in the L قَصَبَةٌ]) in the interior of the reed, or cane: and also a substance that flies about from the interior of the صوصلاة [in the O صَوْصَلَّاة, and in the K without the teshdeed], i. e. the plant, or herb, thus called, (Lth, O, K,) which is the صَاصُلَّى; (O;) and this is that whereof the children of El-' Irلk eat the interior. (TA.) ― -b2- And The [species of convolvulus called] لَبْلَاب [q. v.], (K, TA,) which mounts upon trees, and twines upon them. (TA.)

فَشَاغٌ
فَشَاغٌ ذ , (S, [thus written in my copies and others also,] and so in the Mgh,) or ↓ فُشَاغٌ and ↓ فُشَّاغٌ, (O, K, said in the former to be like صُرَاخٌ and مُكَّآءٌ, and in the K to be like غُرَابٌ and also with teshdeed,) thus accord. to IB on the authority of Az, and thus also accord. to Hr, but mentioned by Z as with the unpointed ع, (TA,) A certain plant, (S, Mgh, O, K,) [said by Golius to be the rough smilax,] that spreads, (S, K,) or mounts, (Mgh, O,) and twines, upon trees, (S, Mgh, O, K,) and mars them, (O, K, [in some copies of the latter of which it is mentioned in two places,]) and has no leaves [?]. (Mgh.)

فُشَاغٌ
فُشَاغٌ ذ : see the next preceding paragraph. -A2- Also A piece of hide, or leather, with which a skin for water or milk is patched. (O, K.)

فُشَّاغٌ
فُشَّاغٌ ذ : see فَشَاغٌ.

نَاصِيَةٌ فَاشِغَةٌ
نَاصِيَةٌ فَاشِغَةٌ ذ : see the following paragraph.

أَفْشَغُ
أَفْشَغُ ذ A ram (K) whose horns go this way and that [app. meaning widely, or dissimilarly]. (O, K.) ― -b2- And نَاصِيَةٌ فَشْغَآء A spreading forelock [of a horse]; (S, O, K;) as also ↓ فَاشِغَةٌ. (O, K.) ― -b3- And رَجُلٌ أَفْشَغُ الثَّنِيَّةِ A man having the fore tooth projecting. (Lth, O, K.) And أَفْشَغُ الأَسْنَانِ Having the teeth disparted; (Lth, O, K;) having wide interstices between the teeth. (Lth, O.)

##### Türkçe

**فَشَغَهُ**
1 **فَشَغَهُ** ذ , (S, O, K,) muzâri‘i **فَشَغَ** , (K,) mastar ismi **فَشْغٌ**, (TA,) Onu yayıldı ve onu örttü; (S, O, K;) bunun gibi ayrıca ↓ **فشّغهُ**, (K,) mastar ismi **تَفْشِيغٌ**. (TA.) Ve **فَشَغَتْ** **نَاصِيَة** [yahut perçem (atın)] hakkında ve **قُصَّة** hakkında (ki aynı, yahut benzer, bir mânâya sahiptir), denilir: Gözü örttü. (TA.) Ve **فَشَغَ**: O (bir şey) geniş ve yayılan oldu yahut genişledi ve yayıldı; bunun gibi ayrıca ↓ **انفشغ**: ve ↓ **تَفَشَّغَتْ** **غُرَّة** [yahut atın alnındaki akıtma] hakkında, **فَشَغَتْ** gibidir [“geniş ve yayılan oldu” mânâsında]. (TA.) [Bkz. ayrıca 5.] ― -b2- **فَشَغَهُ بِالسَّوْطِ**, (S, O, TA,) mastar ismi yukarıdaki gibi, (S,) Ona kamçı ile saldırdı, yahut ona hücum etti, yahut onu kamçı ile vurdu; eş anlamlısı **عَلَاهُ بِهِ**, (S, O, TA,) ve **ضَرَبَهُ بِهِ**; (TA;) ve **بِالسَّوْطِ** ↓ **افشغهُ** aynı şekilde, onu kamçı ile vurdu, mânâsına gelir; (S;) yahut **السَّوْطَ** ↓ **افشغهُ** böyledir. (O, K.)

2 **فَشَّغَ**: bkz. 1, ilk cümle. ― -b2- [Bundan dolayı,] **فشّغهُ النَّوْمُ**, mastar ismi **تَفْشِيغٌ**, Uyku ona geldi ve ona galip oldu; (As, O, K, * TA;) ve onu ağır, tembel, yahut uyuşuk kıldı. (O, TA.)

4 **أَفْشَغَ**: bkz. 1, son cümle.

**تفشّغها**
5 **تفشّغها** ذ , erkek deve hakkında denilir: Ona galip oldu ve onun üzerine bindi; yani dişi deveye. (O.) ― -b2- Ve aynı şekilde, **تفشّغهُ**, borç hakkında denilir, (O,) Ona galip oldu ve onun üzerinde bir yük olarak yattı. (O, K.) ― -b3- Ve, kırçıllık hakkında, **تشيّعهُ** ve **تشيّمهُ** ve **تسنّمهُ** ile aynı mânâdadır [yani: onun üzerinde bol oldu ve yayıldı]: (IAar, TA:) yahut **تفشّع فِيهِ** kırçıllık hakkında, yahut kan hakkında denilir: Onun içinde yayıldı ve bol oldu: (K:) yahut bu, kırçıllık hakkında: Onun içinde bol oldu ve yayıldı: ve kan hakkında: Ona galip oldu ve bedenine nüfuz etti. (S, O.) Bkz. ayrıca 1. **تفشّع الوَلَدُ**, bir rivayette vârid olup, Çocuklar çok oldu yahut çoğaldı, demektir. (O.) Ve başka bir rivayette şu sözler vârid olur: **مَا هٰذِهِ الفُتْيَا الَّتِى قَدْ تَفَشَّغَتْ**, mânâsı: [Bu hangi fetvadır] ki yayılmıştır? (O: [ve benzeri Mgh’de söylenir; onda bu şekilde kullanılan fiilin, belirli bir bitkiyi ifade eden **فَشَاغٌ**’dan olduğu söylenir:]) fakat bu, farklı rivayet edilmiştir; kimileri böyle söyleyerek; kimileri, **تشغّفت** [bkz.]; kimileri de **تشعّفت** [görünüşe göre bir yanlış yazım; belki **شَعَبْتَ** için, bkz.]. (TA.) Şöyle de denilir: **تفشّغ الخَيْرُفِى بَنِى فُلَانٍ** yani [hayır, yahut bolluk,] falanın oğulları arasında bol oldu ve ortaya çıktı, yahut vuku buldu. (TA.) ― -b4- Ve **تفشّغ البُيُوتَ**: O (bir adam, S, O) evlerin yahut çadırların arasına girdi; (S, O, K;) ve onların arasında kayboldu. (K, * TA.) ― -b5- Ve **تفّشغ المَرْأَةَ**: Kadının bekâretini giderdi. (S, O, K: bunların hepsinde daha tam açıklama şu sözlerle: **دَخَلَ بَيْنَ رِجْلَيْهَا وَافْتَرَعَهَا**.)

**انفشغ**
7 **انفشغ** ذ : O (bir şey, TA) göründü ve bol oldu. (O, K, TA.) Bkz. ayrıca 1.

**فَشْغَةٌ**
**فَشْغَةٌ** ذ : Kamışın yahut kargının iç kısmında bulunan [pamuk gibi] bir madde: ve ayrıca **صوصلاة**’nın iç kısmından uçuşan bir madde (O’da **صَوْصَلَّاة**, K’da şedde olmaksızın), yani bu adla anılan bitki yahut ot, (Lth, O, K,) ki o **صَاصُلَّى**’dır; (O;) ve bu, Irak çocuklarının içini yediği şeydir. (TA.) ― -b2- Ve [**لَبْلَاب** diye adlandırılan sarmaşık türü], (K, TA,) ağaçlara tırmanan ve onların üzerine dolanan. (TA.)

**فَشَاغٌ**
**فَشَاغٌ** ذ , (S, [nüshalarımda ve başkalarında böyle yazılmıştır,] ve Mgh’de de böyledir,) yahut ↓ **فُشَاغٌ** ve ↓ **فُشَّاغٌ**, (O, K, birincide **صُرَاخٌ** ve **مُكَّآءٌ** gibi olduğu, K’da ise **غُرَابٌ** gibi olduğu ve ayrıca şeddeli olduğu söylenir,) Az’dan naklen IB’ye göre böyledir, Hr’ye göre de böyledir; fakat Z tarafından noktasız **ع** ile zikredilmiştir, (TA,) belirli bir bitki, (S, Mgh, O, K,) ki yayılır, (S, K,) yahut tırmanır, (Mgh, O,) ve ağaçların üzerine dolanır, (S, Mgh, O, K,) ve onları bozar, (O, K, ikincisinin bazı nüshalarında bunun iki yerde zikredildiği), ve yaprakları yoktur [?]. (Mgh.)

**فُشَاغٌ**
**فُشَاغٌ** ذ : bkz. bir önceki paragraf. -A2- Ayrıca su yahut süt tulumunun yamandığı bir deri parçası. (O, K.)

**فُشَّاغٌ**
**فُشَّاغٌ** ذ : bkz. **فَشَاغٌ**.

**نَاصِيَةٌ فَاشِغَةٌ**
**نَاصِيَةٌ فَاشِغَةٌ** ذ : bkz. aşağıdaki paragraf.

**أَفْشَغُ**
**أَفْشَغُ** ذ : Boynuzları şu tarafa ve bu tarafa giden bir koç. (O, K.) ― -b2- Ve **نَاصِيَةٌ فَشْغَآء**: yayılan bir perçem [atın]; (S, O, K;) bunun gibi ayrıca ↓ **فَاشِغَةٌ**. (O, K.) ― -b3- Ve **رَجُلٌ أَفْشَغُ الثَّنِيَّةِ**: Ön dişi çıkık olan bir adam. (Lth, O, K.) Ve **أَفْشَغُ الأَسْنَانِ**: Dişleri ayrık olan; (Lth, O, K;) dişler arasında geniş aralıklar bulunan. (Lth, O.)

### [Salmone](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B4%D8%BA/sozluk/salmone.md) — H. Anthony Salmone · 19. yy

فَشَغَ
فَشَغَ A ( n. ac. فَشْغ 1 ),
a.  Covered, overspread.

b.  [ acc. &  Bi ], Attacked, assaulted with.

فَشَّغَ
فَشَّغَ II ,
a.  see I (a) .

b.  Overpowered ( sleep ).

فَاْشَغَ
فَاْشَغَ III
a.  [ Bain ], Brought together.

أَفْشَغَ
أَفْشَغَ IV ,
a.  see I (b) .

b.  Was worthless, useless.

تَفَشَّغَ
تَفَشَّغَ V ,
a.  Overcame, overpowered; mounted upon.

b.  [ Fī ], Overspread; pervaded.

c.  Dawdled, loitered, was lazy, slovenly.

d.  Wore coarse clothing.

اِنْفَشَغَ
اِنْفَشَغَ VII ,
a.  Appeared.

b.  Became abundant; multiplied.

فَشْغَة
فَشْغَة 1t ,
a.  Convolvulus, wood-bine.

b.  Pith of the bulrush.

أَفْشَغُ
أَفْشَغُ 14 ,
a.  One having projecting teeth.

b.  Crooked-horned.

مِفْشَغ
مِفْشَغ 20 ,
a.  Provoking, annoying, disagreeable.

فَاْشِغَة
فَاْشِغَة 21t ,
a.  Spreading, hanging down ( curl ).

فَشَاْغ
فَشَاْغ 22 ,
a.  Leafless creeper.

فِشَاْغ
فِشَاْغ 23 ,
a.  Laziness,   indolence, sloth.

فُشَاْغ
فُشَاْغ 24 ,  فُشَّاْغ 29 ,
a.  see 22 .

فَشْغَآءُ
فَشْغَآءُ 42 ,
a.  see 21t .

أَفْشَغَ
N. Ag. أَفْشَغَ IV ,
a.  Worthless, goodfor-nothing.

##### Türkçe

**فَشَغَ**
**فَشَغَ** A ( n. ac. **فَشْغ** 1 ),
a. Örttü, kapladı.

b. [ acc. & Bi ], ile saldırdı, ile hücum etti.

**فَشَّغَ**
**فَشَّغَ** II ,
a. I (a)’ya bak.

b. (uykuyu) bastırdı, (uyku) galip geldi.

**فَاْشَغَ**
**فَاْشَغَ** III
a. [ Bain ], bir araya getirdi.

**أَفْشَغَ**
**أَفْشَغَ** IV ,
a. I (b)’ye bak.

b. Değersiz oldu, faydasız oldu.

**تَفَشَّغَ**
**تَفَشَّغَ** V ,
a. Galip geldi, bastırdı; üzerine bindi.

b. [ Fī ], kapladı; nüfuz etti.

c. Ağır davrandı, oyalanıp durdu, tembel oldu, pasaklı oldu.

d. Kaba elbise giydi.

**اِنْفَشَغَ**
**اِنْفَشَغَ** VII ,
a. Göründü.

b. Bol oldu; çoğaldı.

**فَشْغَة**
**فَشْغَة** 1t ,
a. Sarmaşık, hanımeli.

b. Kındıra kamışının özü.

**أَفْشَغُ**
**أَفْشَغُ** 14 ,
a. Çıkık dişli olan kimse.

b. Eğri boynuzlu.

**مِفْشَغ**
**مِفْشَغ** 20 ,
a. Kışkırtıcı, rahatsız edici, hoş olmayan.

**فَاْشِغَة**
**فَاْشِغَة** 21t ,
a. Yayılan, aşağı sarkan (kıvrım).

**فَشَاْغ**
**فَشَاْغ** 22 ,
a. Yaprak­sız sarılıcı.

**فِشَاْغ**
**فِشَاْغ** 23 ,
a. Tembellik, gevşeklik, miskinlik.

**فُشَاْغ**
**فُشَاْغ** 24 , **فُشَّاْغ** 29 ,
a. 22’ye bak.

**فَشْغَآءُ**
**فَشْغَآءُ** 42 ,
a. 21t’ye bak.

**أَفْشَغَ**
N. Ag. **أَفْشَغَ** IV ,
a. Değersiz, işe yaramaz.
