# فشو — Tâcü'l-Arûs

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B4%D9%88/sozluk/tac
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%B4%D9%88/entries/tac

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [فشو](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B4%D9%88.md)
- Tâcü'l-Arûs: Zebîdî · 18. yy

## Madde başı: فشو

: ( و ( *!فَشَا خَبَرُه ، و ) كذا ( عُرْفُه وفَضْلُه ) يَفْشُو ( *!فَشْواً ) ، بالفَتْح ، ( *!وفُشُوًّا ) ، كعُلُوَ ، ( *!وفُشِيًّا ) ، كصُلِيَ : ذاعَ و ( انْتَشَر *!وأَفْشاهُ ) هو .
( *!والفَواشِي : ما انْتَشَرَ من المالِ كالغَنَمِ السَّائِمَةِ والإِبِلِ وغيرِها ) ، واحِدَتُها *!فاشِيَةٌ ؛ ومنه الحديثُ : ( ضُمُّوا *!فَواشِيَكم باللّيْلِ حتى تَذْهَبَ فحْمَةُ العِشاء ) .
وحكَى اللّحْياني : إنِّي لأَحْفَظ فلاناً في *!فاشِيَتِه ، وهو ما انْتَشَرَ من مالِهِ ماشِيَة وغيرِها .
( *!وأَفْشَى زيْدٌ : كثُرَ *!فَوَاشِيَه ) .
( وفي التّهذيبِ : كثُرَت فَوَاشِيَه ، أَي

مالُهُ ، وكَذلكَ أَمْشَى وأَوْشَى .
( *!وتَفَشَّاهُمُ المَرَضُ و ) *!تَفَشَّى ( بهم ) : ) أَي ( كثُرَ فيهم ) وانْتَشَرَ .
وفي التهْذِيبِ : عَمَّهُم ؛ وأَنْشَدَ :
تَفَشَّى بإخْوانِ الثِّقاتِ فعَمَّهم
فأسْكَتُّ عَنِّي المُعْوِلاتِ البَواكِياوأوْرَدَه أبو زيْدٍ بالهَمْزِ وأَنْشَدَ :
تَفَشَّأَ إخْوان الثِّقات وقد تقدَّمَ .
( و *!تَفَشَّتْ ( القَرْحَةُ : اتَّسَعَتْ ) وأَرِضَتْ .
( *!والفَشَاءُ ، كسَماءٍ : تَناسُلُ المالِ وكَثْرَتُه ) ، وكَذلكَ المَشاءُ والوَشاءُ .
( *!والفَشْيَانُ ) ، بالفَتْح ؛ كما في النُّسخِ ، وهو في كتابِ الأزْهرِي بالتحْريكِ ؛ ( غَشْيَةٌ تَعْتَرِي الإنْسانَ ، فارِسِيَّتُهُ تَاسَا ) ؛ ) قالَه اللّيْثُ .
وممَّا يُسْتدركُ عليه :
*!فَشَتْ عليه ضَيْعَتَه : أَي انْتَشَرَتْ عليه أُمُورُه لا يَدْرِي بأَيِّها يَبْدأُ .
وإذا نِمْتُ مِن الليْلِ نَوْمَةً ثم تَمَّتْ فتِلْكَ *!الفاشِيَةُ .
*!وتفَشَّى الحِبْرُ : إذا كُتِبَ على كاغَدٍ رَقيقٍ فتَمَشَّى فيه .

### Türkçe

: ( Ve (**فَشَا خَبَرُه** , ve) şöyle ( **عُرْفُه** ve **فَضْلُه** ) **يَفْشُو** ( **فَشْواً** ) , fetih ile, ( **وفُشُوًّا** ) , **عُلُوَ** gibi, ( **وفُشِيًّا** ) , **صُلِيَ** gibi: yayıldı ve ( **انْتَشَر** ve **أَفْشاهُ** ) o (yani) onu.

( **والفَواشِي** : maldan yayılan şey; otlayan koyun ve develer ve başkaları gibi ) , onun bir tanesi **فاشِيَةٌ**’dir; ve ondan hadis: ( Geceleyin **فَواشِيَ**lerinizi toplayın; ta ki yatsının karalığı gitsin ) .

Ve اللّحْياني hikâye etti: “Şüphesiz ben falanı **فاشِيَتِه**’inde muhafaza ederim”; ve o, onun malından yayılan şeydir; yürüyen hayvan ve başkası.

( Ve **أَفْشَى** Zeyd: çoğaldı **فَوَاشِيَه**’i ) .

( Ve التّهذيب’de: çoğaldı **فَوَاشِيَه**’i, yani

onun malı; ve كذلك **أَمْشَى** ve **أَوْشَى** .

( Ve **تَفَشَّاهُمُ** hastalık ve ) **تَفَشَّى** ( onlarda ) : yani ( onlarda çoğaldı ) ve yayıldı.

Ve التهْذِيب’de: hepsini kapladı; ve inşad etti:
تَفَشَّى بإخْوانِ الثِّقاتِ فعَمَّهم
فأسْكَتُّ عَنِّي المُعْوِلاتِ البَواكِيا
Ve Ebû Zeyd onu hemze ile rivayet etti ve inşad etti:
تَفَشَّأَ إخْوان الثِّقات وقد تقدَّمَ .

( Ve **تَفَشَّتْ** ( **القَرْحَةُ** : genişledi ) ve **أَرِضَتْ** .

( **والفَشَاءُ** , **سَماءٍ** gibi: malın çoğalması ve onun çokluğu ) , ve كذلك **المَشاءُ** ve **الوَشاءُ** .

( **والفَشْيَانُ** ) , fetih ile; nüshalarda olduğu gibi; ve o, الأزْهرِي’nin kitabında hareke ile; ( insana arız olan bir bürüme; onun Farsçası **تَاسَا**’dır ) ; bunu اللّيْث söyledi.

Ve ondan üzerine istidrâk olunan:
**فَشَتْ** ona **ضَيْعَتَه**: yani onun işleri ona yayıldı; hangisiyle başlayacağını bilmez.

Ve geceden bir uyku uyuduğumda, sonra tamamlandığında, işte o **الفاشِيَةُ**’dir.

**وتفَشَّى** mürekkep: ince bir kâğıda yazıldığında, onda yürüyüp yayıldığında.
