# فصح — Müfredât

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B5%D8%AD/sozluk/mufredat
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%B5%D8%AD/entries/mufredat

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [فصح](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B5%D8%AD.md)
- Müfredât: Râgıb el-İsfahânî · 11. yy

## Madde başı: فصح

- [الفصح: خلوص الشيء مما يشوبه. وأصله في اللبن، يقال: فصح اللبن وأفصح (انظر: الأفعال 4/30؛ والقاموس. فصح)، فهو مفصح وفصيح: إذا تعرى من الرغوة، وقد روي:
* وتحت الرغوة اللبن الفصيح*
(هذا عجز بيت، وصدره:
*ولم يخشوا مصالته عليهم*
واختلف في نسبته فقيل لأبي محجن الثقفي، وقيل: لنضلة السلمي، ونسبه ابن دريد للحارث. انظر: البيان والتبين 3/338؛ واللسان (فصح) ؛ والمجمل 3/722؛ والجمهرة 2/163؛ والمزهر 1/184)
ومنه استعير: فصح الرجل: جادت لغته، وأفصح: تكلم بالعربية، وقيل بالعكس، والأول أصح] (ما بين [ ] نقله السيوطي في المزهر 1/184). وقيل: الفصيح: الذي ينطق، والأعجمي: الذي لا ينطق، قال: ﴿وأخي هارون هو أفصح مني لسانا﴾ [القصص/34]، وعن هذا استعير: أفصح الصبح: إذا بدا ضوؤه، وأفصح النصارى: جاء فصحهم، أي: عيدهم.

### Türkçe

- **الفصح**: bir şeyin, onu bulandıran şeyden hâlis olmasıdır. Aslı sütte(edir); denilir: **فصح اللبن** ve **أفصح** (bak: el-Ef‘âl 4/30; ve el-Kāmûs. **فصح**); o hâlde o, **مفصح** ve **فصيح**(tir): köpükten soyunmuş olduğu zaman. Ve rivayet olunmuştur:
* Ve köpüğün altında **اللبن الفصيح** *

(bu bir beytin ikinci mısraıdır; birinci mısraı:
* Ve üzerlerine onun keskinliğinden korkmadılar *
Onun nisbetinde ihtilâf edildi; denildi ki Ebû Mihcen es-Sekafî’nindir; ve denildi ki Nadle es-Sülemî’nindir; ve İbn Düreyd onu el-Hâris’e nisbet etti. Bak: el-Beyân ve’t-Tebyîn 3/338; ve el-Lisân (**فصح**); ve el-Mücmel 3/722; ve el-Cemhere 2/163; ve el-Müzhir 1/184)

Ve ondan istiâre edildi: **فصح الرجل**: dili güzel oldu; ve **أفصح**: Arapça ile konuştu; ve denildi: bunun aksine; ve birincisi daha sahîhtir] ([ ] arasındakini Süyûtî el-Müzhir 1/184’te nakletmiştir). Ve denildi: **الفصيح**: konuşan kimsedir; ve **الأعجمي**: konuşmayan kimsedir. Dedi: ﴿Ve kardeşim Hârûn, dilce benden daha **أفصح**tır﴾ [el-Kasas/34]. Ve bundan istiâre edildi: **أفصح الصبح**: ışığı belirdiği zaman. Ve **أفصح النصارى**: onların **فصح**’u geldi; yani: bayramları.
