# فصل — es-Sıhâh

- Sayfa: https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B5%D9%84/sozluk/sihah
- JSON verisi: https://lisan.digital/api/roots/%D9%81%D8%B5%D9%84/entries/sihah

> Lisan.digital: Kur'an'ı anlamak için Arapça kök sözlüğü. Bu, sayfanın yapay zekâ araçları için düz metin sürümüdür; bağlantılar diğer sayfaların metin sürümlerine gider.

- Kök: [فصل](https://lisan.digital/tr/kok/%D9%81%D8%B5%D9%84.md)
- es-Sıhâh: Cevherî · 10. yy

## Madde başı: فصل

الفَصْلُ واحد الفُصول. وفَصَلْتُ الشيء فانْفَصَلَ، أي قطعته فانقطع. وفَصَلَ من الناحية، أي خرجَ. وفَصَلْتُ الرضيعَ عن أمّه فِصالاً وافْتَصَلْتُهُ، إذا فطمته. وفاصَلتُ شريكي. والمَفْصِلُ: واحد مفاصِلِ الأعضاء. وأمَّا الذي في شعر أبي ذؤيب:
تُشابُ بماءٍ مثل ماء المَفاصِلِ
فهو جمع المَفْصِلِ. قال الأصمعيّ: هو مُنْفَصَلُ الحبل من الرملة، يكون بينهما رَضْراضٌ وحصًى صغارٌ يصفو ماؤه ويبرُقُ. والمِفْصَلُ بالكسر: اللسانُ. والفاصلَةُ في العَروضِ: الصغرى والكبرى. فالصغرى: ثلاث متحرِّكات بعدها ساكنٌ نحو ضَرَبَتْ. والكبرى: أربع متحرِّكات بعدها ساكنٌ نحو ضَرَبَتَا. والفاصِلَةُ التي في الحديث: "مَنْ أنفق نفقةً فله من الأجر كذا" فتفسيره في الحديث أنَّها التي فَصَلَتْ بين إيمانه وكفره. والفَصيلُ: حائطٌ قصير دون سور المدينة والحِصْن. والفَصيلُ: ولد الناقة إذا فُصِلَ عن أمّه، والجمع فُصْلانٌ وفِصالٌ. وفَصيلَةُ الرجل: رهطُه الأدنَون. يقال: جاءوا بفصيلَتِهِمْ، أي بأجمعهم. وعِقْدٌ مُفَصَّلٌ، أي جُعِلَ بين كلِّ لؤلؤتين خَرَزَةٌ. والتَفْصيلُ أيضاً: التبيينُ. وفَصَّلَ القصَّاب الشاة، أي عضَّاها. والفَيْصَلُ: الحاكمُ. ويقال: القضاء بين الحقِّ والباطل.

### Türkçe

**الفَصْلُ**: **الفُصول**’dan (bölümlerden) biridir. **وفَصَلْتُ الشيء فانْفَصَلَ**: yani onu kestim de kesildi. **وفَصَلَ من الناحية**: yani çıktı. **وفَصَلْتُ الرضيعَ عن أمّه فِصالاً وافْتَصَلْتُهُ**: onu sütten kestiğim zaman. **وفاصَلتُ شريكي**: ortağımla ayrıldım.

**والمَفْصِلُ**: uzuvların eklemlerinden birinin adıdır. Ebû Züeyb’in şiirinde olan şeye gelince:
تُشابُ بماءٍ مثل ماء المَفاصِلِ
o, **المَفْصِلِ**’in çoğuludur. el-Asma‘î dedi ki: o, ipin kumluktan ayrıldığı yerdir; ikisinin arasında çakıl kırıntıları ve küçük taşlar bulunur; suyu berraklaşır ve parlar.

**والمِفْصَلُ** (kesre ile): dildir.

**والفاصلَةُ في العَروضِ**: küçüğü ve büyüğüdür. Küçüğü: ardından bir sâkin gelen üç harekelidir; **ضَرَبَتْ** gibi. Büyüğü: ardından bir sâkin gelen dört harekelidir; **ضَرَبَتَا** gibi.

Hadisteki **الفاصِلَةُ**: “**مَنْ أنفق نفقةً فله من الأجر كذا**”; onun açıklaması hadiste, onun imanıyla küfrü arasını ayıran şey olduğudur.

**والفَصيلُ**: şehir suru ve kale surundan aşağı kısa bir duvardır.

**والفَصيلُ**: annesinden ayrıldığı zaman dişi devenin yavrusudur; çoğulu **فُصْلانٌ** ve **فِصالٌ**’dır.

**وفَصيلَةُ الرجل**: onun en yakın topluluğudur. Denir ki: **جاءوا بفصيلَتِهِمْ**; yani hepsiyle birlikte.

**وعِقْدٌ مُفَصَّلٌ**: yani her iki inci arasına bir boncuk konulmuştur.

**والتَفْصيلُ** da: açıklamadır.

**وفَصَّلَ القصَّاب الشاة**: yani onu parçalara ayırdı.

**والفَيْصَلُ**: hüküm verendir. Ve denir ki: hak ile bâtıl arasındaki hüküm (yargı).
